Biblijna tradycja gościnności
Biblia jest pełna "przybyszów i cudzoziemców." Abraham, Józef i Mojżesz byli migrantami. Naród izraelski był przez wieki ludem wędrownym i tułaczem. Prawo Mojżeszowe nakazywało: "Nie będziesz gnębił przybysza ani go uciskał, bo wy sami byliście przybyszami w ziemi egipskiej" (Wj 22,20). Ta pamięć własnego doświadczenia uchodźctwa funduje nakaz gościnności.
Jezus sam był uchodźcą - jako niemowlę uciekał z rodzicami do Egiptu przed prześladowaniem Heroda (Mt 2,13-15). Identyfikuje się z każdym przybyszem: "Byłem przybyszem, a przyjęliście Mnie" (Mt 25,35).
Nauczanie społeczne o migrantach
Katolicka nauka społeczna broni prawa do emigracji (opuszczenia ojczyzny z powodów ekonomicznych lub prześladowań) i prawa do azylu (ochrony przez prześladowaniem). Jednocześnie uznaje prawo państwa do regulowania imigracji. To napięcie między prawem do migracji a prawem do regulowania granic jest polem etycznego rozeznania.
Jan XXIII w "Pacem in Terris" (1963): "Każdy człowiek ma prawo do emigracji do innego kraju i tam osiedlenia się." Jan Paweł II: "Kościół respektuje prawo każdego człowieka do szukania lepszego życia."
Franciszek i wyspa Lampedusa
Pierwsza podróż apostolska Franciszka - na wyspę Lampedusa (2013), centrum kryzysu migracyjnego na Morzu Śródziemnym - była wymownym gestem. Papież wrzucił wieniec do morza na pamiątkę tysięcy utonnionych migrantów, celebrował Mszę na łodzi i pytał: "Kto z nas zapłakał za ofiarami?"
Franciszek sformułował cztery działania wobec migrantów: przyjąć, chronić, promować, integrować. To nie naiwny "otwartograniczny" postulat, lecz realistyczny program godnej odpowiedzi.
Caritas i wolontariat
W Polsce Caritas, Fundacja Salam, Centrum Pomocy Migrantom i inne katolickie organizacje oferują praktyczną pomoc migrantom - jedzenie, nocleg, pomoc prawną, naukę języka. Po 2022 roku, gdy miliony Ukraińców szukały schronienia, polskie parafie były pierwszą linią pomocy.