Biblijna nauka o paruzji
Paruzja (gr. parousia - "obecność", "przybycie") oznacza powtórne przyjście Chrystusa na końcu czasów. Jezus zapowiadał je wielokrotnie: "Przyjdzie Syn Człowieczy w chwale swojej i wszystkich aniołów z Nim" (Mt 25,31). Apostoł Paweł opisuje je jako wydarzenie kosmiczne - "na dźwięk trąby Bożej" zmartwychwstaną umarli, a żywi zostaną "przemienieni" (1 Tes 4,16-17).
Pierwsze gminy chrześcijańskie żyły oczekiwaniem bliskiego powrotu Pana. Modlitwa "Maranatha" (Przyjdź, Panie) z 1 Kor 16,22 i Ap 22,20 wyraża eschatologiczną nadzieję. Z czasem Kościół uczył się żyć "napięciem czasów" - "już" (Królestwo Boże jest obecne w Kościele) i "jeszcze nie" (pełnia dopiero nadejdzie).
Sąd szczegółowy i ostateczny
Kościół rozróżnia sąd szczegółowy - bezpośrednio po śmierci każdej osoby - od sądu ostatecznego (powszechnego) przy paruzji. Sąd szczegółowy określa wieczne przeznaczenie duszy. Sąd ostateczny jest "ogłoszeniem wyroku" wobec całego kosmosu i całej historii - ujawnieniem pełnego sensu i sprawiedliwości Bożej, którą tylko Bóg może zobaczyć w całości.
Mt 25,31-46 - "sąd narodów" według uczynków miłości - jest centralnym tekstem dotyczącym kryteriów sądu ostatecznego: "Byłem głodny, a nakarmiliście mnie; spragniony, a daliście mi pić; byłem przybyszem, a przyjęliście mnie..."
Znaki poprzedzające paruzję
Kościół naucza, że paruzji będą towarzyszyć pewne znaki (Mt 24; Mk 13): głoszenie Ewangelii wszystkim narodom, wielkie prześladowanie, "wielki ucisk", pojawienie się Antychrysta, nawrócenie Izraela. Kościół nie tworzy harmonogramów ani dat - Jezus sam powiedział: "O dniu owym i godzinie nikt nie wie, nawet aniołowie niebiańscy, tylko sam Ojciec" (Mt 24,36).
Nadzieja eschatyczna a życie doczesne
Eschatologia nie jest "ucieczką od świata" - jest motywacją do działania. "Oczekujemy nowych niebios i nowej ziemi, w których będzie mieszkała sprawiedliwość" (2 P 3,13) - ta nadzieja mobilizuje do budowania sprawiedliwości tu i teraz. Jan Paweł II pisał w "Centesimus Annus": "Gdy Kościół głosi ewangeliczne wyzwolenie... głosi zarazem zmartwychwstanie i odkupienie ciała."