Maryja u Łukasza - Zwiastowanie i Nawiedzenie
Łukasz jest ewangelistą Maryi - poświęca jej znaczną uwagę w pierwszych dwóch rozdziałach. Scena Zwiastowania (Łk 1,26-38) jest fundamentem mariologii: Gabriel przynosi orędzie, Maryja pyta ("Jak się to stanie...?") i odpowiada "fiat" - "niechaj mi się stanie." To nie pasywne poddanie, lecz aktywna, wolna odpowiedź wiary.
Nawiedzenie (Łk 1,39-56): Maryja odwiedza Elżbietę. Jan Chrzciciel "podskoczyła radosnie" w łonie matki. Elżbieta wyznaje: "błogosławionaś ty między niewiastami i błogosławiony jest owoc żywota twojego." Maryja odpowiada Magnificat - hymnem uwielbienia, nawiązującym do hymnu Anny (1 Sm 2).
Maryja u Jana - Kana i Golgota
W Ewangelii Jana Maryja pojawia się dwukrotnie, ale strategicznie. Na weselu w Kanie (J 2,1-12): "Wino im się skończyło." Maryja wskazuje na potrzebę i mówi do sług: "Co wam powie, czyńcie." Inicjuje pierwszy znak Jezusa. Pod krzyżem (J 19,25-27): Jezus mówi do ucznia: "Oto Matka twoja" - Jan (a w nim Kościół) otrzymuje Maryję jako matkę.
Scena pod krzyżem jest fundamentem mariologii Kościoła: Maryja jest Matką Kościoła, nie tylko Matką Jezusa "według ciała."
Maryja u Mateusza i Marka
Mateusz opisuje Zwiastowanie z perspektywy Józefa (Mt 1,18-25) i Epifanię - Magowie oddają hołd Dziecięciu i "jego matce Maryi" (Mt 2,11). Scena ta jest podstawą kultu Bożego Narodzenia. Marek jest bardziej wstrzemięźliwy - Maryja pojawia się tylko raz (Mk 3,31-35), kiedy Jezus pyta retorycznie: "Kto jest moją matką?" - ale nie odrzuca Maryi, lecz definiuje szerszą rodzinę uczniów.
Maryja jako wzór wiary
Lumen Gentium (rozdz. VIII) widzi w Maryi "wzorową uczennicę" - nie tylko Matkę fizyczną, ale przede wszystkim tę, która "zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu" (Łk 2,19). Maryja jest ikoną Kościoła wierzącego - Kościół jest "Maryjny" o tyle, o ile jest posłuszny, modlitewny, otwarty na Boga jak Ona.