Gabriel w Starym Testamencie
Archanioł Gabriel pojawia się w Biblii po raz pierwszy w Księdze Daniela. W Dn 8,16 interpretuje Danielowi wizję barana i kozła. W Dn 9,21-27 przynosi mu "obliczenie siedemdziesięciu tygodni" - jedno z kluczowych proroctw mesjańskich. Gabriel jest posłańcem Bożej tajemnicy, tłumaczem Bożych planów dla człowieka.
Imię Gabriel (hebr. Gavri-El) znaczy "Mężczyzna Boży" lub "Moc Boża." W tradycji żydowskiej i chrześcijańskiej jest aniołem objawienia - tym, który przekazuje Boże orędzie.
Zwiastowanie Zachariaszowi
W Nowym Testamencie Gabriel pojawia się najpierw przy Zachariaszu w świątyni (Łk 1,11-20). "Nie bój się, Zachariaszu, bo twoja prośba została wysłuchana: twoja żona Elżbieta urodzi ci syna i nadasz mu imię Jan." Zachariasz pyta o znak - i zostaje dotknięty niemotą do czasu narodzin Jana jako karą za niewiarę lub jako znak kontemplacji.
Scena jest teologicznie ważna: Jan Chrzciciel jest przepowiadany przez tego samego anioła, który przepowie Jezusa. Przygotowanie drogi - to misja Jana i to misja Gabriela.
Zwiastowanie Maryi
Szczytową misją Gabriela jest Zwiastowanie Maryi (Łk 1,26-38). "Zdrowaś, łaski pełna, Pan z Tobą" - to pozdrowienie anielskie, które stało się fundamentem modlitwy Zdrowaś Mario. Gabriel oznajmia Maryi: "Oto poczniesz i porodzisz Syna, któremu nadasz imię Jezus." Maryja pyta: "Jak się to stanie?" - i Gabriel wyjaśnia: "Duch Święty zstąpi na ciebie i moc Najwyższego osłoni cię."
Fiat Maryi - "Niechaj mi się stanie wedle słowa twojego" - jest momentem, w którym Słowo staje się Ciałem. Gabriel jest świadkiem tego najważniejszego momentu w historii zbawienia.
Kult archaniołów i angelologia
Kościół czcić archaniołów Michała, Gabriela i Rafała 29 września (liturgiczne wspomnienie). Anioł Gabriel jest patronem poczt, telegrafu i telekomunikacji (jako posłaniec), a we współczesnych domach katolickich często obecna jest ikona lub obraz Zwiastowania jako przypomnienie, że Bóg komunikuje się z ludźmi przez posłańców.