SanctiKatalog Kościołów Katolickich
Hagiografia

Kardynał Wyszyński - Prymas Tysiąclecia

Kardynał Stefan Wyszyński (1901-1981), Prymas Polski przez 33 lata, był największym obrońcą wiary i wolności narodu polskiego w czasach komunizmu. W 2021 roku został beatyfikowany przez Kościół.

30 czerwca 2026

Tekst kluczowy

Błogosławiony Stefanie Wyszyński, Prymasi Tysiąclecia, ktory nie ugiales się przed siłą a silnym byłes w Bogu, wstawiaj sie za naszą Ojczyzną i Kościołem. Amen.

Droga do kapłaństwa i biskupstwa

Stefan Wyszyński urodził się 3 sierpnia 1901 roku w Zuzeli nad Bugiem. Wyświęcony na kapłana w 1924 roku, szybko zyskał renomę jako myśliciel społeczny i działacz katolicki. Doktorat z prawa kanonicznego i teologii moralnej uzyskał na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Podczas II wojny światowej był kapelanem Armii Krajowej i pracował w Laskach pod Warszawą, niosąc pomoc niewidomym i rannym.

W 1946 roku papież Pius XII mianował go biskupem lubelskim. Dwa lata później, w 1948 roku, po śmierci kard. Augusta Hlonda, Wyszyński objął Stolicę Gnieźnieńską i Warszawską jako Prymas Polski. Miał 47 lat.

Porozumienie i internowanie

W 1950 roku Wyszyński podpisał z rządem komunistycznym "Porozumienie" - kontrowersyjną, lecz pragmatyczną umowę, która miała chronić Kościół przed najgorszymi prześladowaniami. Porozumienie było przez wielu krytykowane jako zbyt daleko idące ustępstwo, ale Prymas uważał, że chronić trzeba Kościół instytucjonalny za cenę ograniczonego kompromisu.

Mimo to w 1953 roku został aresztowany i internowany. Trzy lata spędzone w odosobnieniu wykorzystał na modlitwę, lekturę i pisanie. W Komańczy napisał "Śluby Jasnogórskie" - tekst, który odczytano w imieniu Prymasa 26 sierpnia 1956 roku na Jasnej Górze wobec miliona wiernych.

Wielka Nowenna i Millennium

Po uwolnieniu w październiku 1956 roku Wyszyński zainicjował dziewięcioletni program Wielkiej Nowenny (1957-1966), przygotowujący naród do Millennium Chrztu Polski. Program ewangelizacyjny obejmował peregrynację kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej po całej Polsce - "peregrynacja miała jeden cel: przybliżyć każdego Polaka do Boga."

Kulminacją Millenium był 3 maja 1966 roku na Jasnej Górze - gdy rząd odmówił wjazdu do Polski papieżowi Pawłowi VI, Kościół świętował sam, a komunistyczne kontrmanifestacje były słabe i sztuczne.

Beatyfikacja 2021

12 września 2021 roku, na Placu Piłsudskiego w Warszawie, papież Franciszek przez swojego wysłannika beatyfikował Stefana kardynała Wyszyńskiego oraz matkę Elżbietę Różę Czacką. Papież w liście napisał: "Był on wielkim pasterzem i obrońcą godności narodu." Beatyfikacja była spełnieniem marzeń Jana Pawła II, który przez lata starał się o wyniesienie Prymasa Tysiąclecia na ołtarze.