Konkordat 1993 i jego konsekwencje
Konkordat zawarty między Stolicą Apostolską a Rzeczpospolitą Polską w 1993 roku (ratyfikowany w 1998) wprowadził możliwość cywilno-kanonicznego zawierania małżeństwa. Art. 10 konkordatu stanowi, że małżeństwo kanoniczne wywołuje skutki cywilne, jeśli zostaną spełnione określone warunki.
Przed konkordatem, by mieć małżeństwo legalne cywilnie, para musiała zawierać je dwukrotnie: najpierw w Urzędzie Stanu Cywilnego, potem w kościele. Konkordat uproszczył tę procedurę.
Warunki ślubu konkordatowego
By ślub kościelny wywołał skutki cywilne, para musi spełnić kilka warunków. Formalności cywilne: złożyć w USC zapewnienie o braku przeszkód cywilnych do zawarcia małżeństwa i wskazać, że chcą, by ślub kościelny wywołał skutki cywilne. Otrzymają od USC zaświadczenie, które wręczą proboszczowi.
Po ślubie kościelnym proboszcz lub inna upoważniona osoba sporządza akt małżeństwa i w ciągu 5 dni przesyła do USC. USC wpisuje małżeństwo do rejestru i wystawia akt małżeństwa cywilnego.
Przygotowanie do ślubu
Kościół wymaga odpowiedniego przygotowania do ślubu. Minimalny czas przygotowania to zazwyczaj 3-6 miesięcy. W tym czasie para uczęszcza na katechezę przedmałżeńską (w parafii lub na kursie diecezjalnym), bierze udział w "dniu skupienia" i rozmawia z kapłanem. Kurs przedmałżeński obejmuje: teologię małżeństwa, komunikację w małżeństwie, naturalną regulację poczęć, finanse i prowadzenie domu.
- Zapowiedzi - ogłoszenie zamiaru zawarcia małżeństwa przez 2 kolejne niedziele
- Protokół przedmałżeński - rozmowa z kapłanem o wolności i intencji
- Zaświadczenia: chrztu (z ostatnich 6 miesięcy), bierzmowania, nauki religii
- Zaświadczenie z USC o braku przeszkód cywilnych (do ślubu konkordatowego)
Separacja i unieważnienie a prawo cywilne
Kościelne stwierdzenie nieważności małżeństwa nie skutkuje automatycznie cywilnym rozwodem i odwrotnie. To dwa różne systemy prawne. Osoba, która uzyskała cywilny rozwód, ale nie unieważnienie kościelne, jest w świetle Kościoła nadal żonatą/zamężną - i nie może przyjąć Komunii Świętej po zawarciu nowego związku cywilnego (chyba że żyje "jak brat i siostra").