Skala prześladowań
II wojna światowa przyniosła polskiemu Kościołowi bezprecedensowe prześladowania - zarówno ze strony nazistowskich Niemiec, jak i sowieckiej Rosji. Szacuje się, że zginęło ponad 3000 polskich duchownych (ok. 20% stanu kapłańskiego sprzed wojny), tysiące sióstr zakonnych i dziesiątki tysięcy świeckich katolików.
Niemcy szczególnie prześladowali duchownych - jako reprezentantów polskiej tożsamości i kultury. Obozy koncentracyjne, głównie Dachau, były miejscem masowego internowania i eksterminacji polskich kapłanów. W samym Dachau zginęło ponad 1000 polskich duchownych.
Maksymilian Kolbe - patron naszych czasów
Najsłynniejszym polskim męczennikiem II wojny jest święty Maksymilian Kolbe (1894-1941). Franciszkanin, założyciel Niepokalanowa i wydawca katolickich pism, dobrowolnie wyszedł z szeregu w obozie Auschwitz i zaoferował swoje życie za rodzinnego więźnia - Franciszka Gajowniczka.
Kolbe spędził ostatnie dwa tygodnie życia w bunkrze głodowym, modląc się i podtrzymując na duchu współwięźniów. Zginął od zastrzyku fenolu 14 sierpnia 1941 roku. Jan Paweł II kanonizował go w 1982 roku jako "męczennika miłości".
108 Błogosławionych Męczenników
W roku 1999 Jan Paweł II beatyfikował 108 polskich męczenników II wojny światowej - ofiar nazizmu. Wśród nich byli kapłani, zakonnicy, zakonnice i świeccy. Wśród beatyfikowanych znalazł się m.in. ks. Roman Archutowski, biskup Michał Kozal, czy Natalia Tułasiewicz - pedagog i świecka apostołka.
Różne drogi prowadziły do Golgoty. Jedni zginęli wprost za wiarę - odmawiając zaprzeczenia kapłaństwu. Inni - za miłość bliźniego: ukrywając Żydów, prowadząc konspiracyjne szkoły, niosąc pomoc więźniom.
Ofiara z życia i jej świadectwo
Polskie męczeństwo XX wieku pokazuje, że świętość nie jest przywilejem odległych epok. Była możliwa w obozie koncentracyjnym, w sowieckiej łagrze, w czasie Powstania Warszawskiego. Święci nie padali z nieba gotowi na śmierć - byli zwykłymi ludźmi, którzy przez lata codziennej wierności Bogu zbudowali siłę duchową zdolną sprostać ostatecznej próbie.
Świadectwo polskich męczenników jest dziś szczególnie ważne - jako znak, że wartości Ewangelii mają realną siłę zmieniania życia i historii.