Kościół MB Bolesnej

Historia parafii Kościół MB Bolesnej w Poznań udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Matki Bożej Bolesnej. Diecezja: poznańska. --- ### Publikacje naukowe **Fasada kościoła „na Łazarzu” w Poznaniu. Projekt Maksymiliana Wilczewskiego** Autorzy: B. Krzyślak, Z. Kurzawa Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2015.10.6 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15499/15311 > The text is a minor appendix to the book The Church o f Our Lady o f Sorrows in Poznań (Poznań 2013) compiled by the two authors of the present study. The new data is a fragment of the design documentation of this church, unknown to the authors of the monographic publication at the time of writing, and discovered by Andrzej Kusztelski during his research in St. Martin’s church in Poznań. It is a design of the church’s façade signed by the builder Maksymilian Wilczewski. It is the only extinct de **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Przedstawienie Litanii Loretańskiej w ołtarzu Najświętszej Marii Panny z klasztoru Reformatów w Poznaniu** Autorzy: R. Sulewska Rok: 2018 DOI: 10.18778/2084-851X.05.06 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/4602/4055 > Following the 1758 replacement of the altarpieces in the church of the Franciscans of Primitive Observance in Poznan, one more retable was made in 1763, this time for the monastery. It was placed in the ‘lower cloister’, next to the entrance to the refectory. The retabulum intended for the monastery has not survived and is known only from a description included in The Chronicle of the Franciscans of Primitive Observance in Poznan (Kronica Reformatow poznanskich). The altarpiece was dedicated to **Research on Kolegiacki Square in Poznań (St. Mary Magdalene Parish Collegiate Church)** Autorzy: M. Ignaczak, Andrzej Sikorski, Artur Dębski, M. Sikora Rok: 2021 DOI: 10.14746/wa.2021.23.978-83-946591-9-6 URL: https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/26732/1/rozdzial_22.pdf > An interdisciplinary archaeological study of St. Mary Magdalene parish collegiate church, the largest in the city of Poznań, the adjacent cemetery, and the building development after these were decommissioned (the New Market, the municipal bathhouse, the fire basin from World War II, the lawn (with flower beds), and the car park) was carried out between 2016 and 2021 in Kolegiacki Square. This was the largest archaeological project carried out to date in the Old Town. In addition to architectura **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Życie religijne mieszkańców Poznania pod okupacją niemiecką na przykładzie parafii Matki Boskiej Bolesnej** Autorzy: L. Wilczyński Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2017.12.5 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15468/15228 > Artykuł przedstawia życie religijne mieszkańców Poznania w latach 1939-1945 na przykładzie parafii Matki Boskiej Bolesnej na poznańskim Łazarzu. Omówiono postawy moralno-obywatelskie duchowieństwa i wiernych, ich troskę o zapewnienie sobie minimum potrzeb kulturalnych, a także ukazano działania podziemnego systemu dobroczynnego i edukacyjnego w okupowanym mieście. Tekst prezentuje również aktywność internowanego w parafii biskupa pomocniczego poznańskiego Walentego Dymka oraz atmosferę ostatnich **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **Dzieje i kult cudownej figury Najświętszej Maryi Panny Bolesnej w Skrzatuszu w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej (w 10 rocznicę koronacji)** Autorzy: J. Nowiński Rok: 1999 DOI: 10.21852/sem.1999.29 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12813/11052 > W ołtarzu głównym kościoła parafialnego w Skrzatuszu znajduje się gotycka figura Bolesnej Matki Bożej (Pieta). Postać przybyła do Skrtausza z Mielęcina (Mellentin) w 1575 r., skąd pochodzi Od wieków czczony jako cudotwórca. Kult Piety Miłosiernej w Skrztatuszu sprawowany Kościół pielgrzymkowy znany z miejscowego kościoła. Dzisiejszy barokowy kościół był zbudowany w latach 1684-1696 przez wojewodę poznańskiego Wojciecha Konstantego Brezę. Niezliczone cuda i łaski, które wierzący otrzymywali od wi **Paralela Maryja–Kościół w egzegezie wczesnochrześcijańskiej** Autorzy: B. Czyżewski Rok: 2026 DOI: 10.15633/ps.30102 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/5600/5423 > Ogłoszony przez papieża Pawła VI w czasie soboru watykańskiego II tytuł „Matka Kościoła” odnosił się do Maryi. Nie był on nowy i nieznany, ponieważ uzasadniali go pisarze wczesnochrześcijańscy, zwracając uwagę na paralelę Maryja–Kościół. Była ona przedłużeniem innego porównania, znanego już św. Justynowi, Maryja–Ewa. W używaniu paraleli Maryja–Kościół na czoło wysuwa się św. Ambroży z Mediolanu, który wskazuje na dziewictwo i macierzyństwo łączące Maryję i Kościół. Te dwa przymioty, zdaniem bisk **Duchowe przesłanie kaplicy Matki Bożej Bolesnej w Bazylice św. Franciszka w Krakowie** Autorzy: Franciszek Solarz Rok: 2024 DOI: 10.69846/stud-fran.v33.pp45-64 URL: https://stud-fran.franciszkanie.net/index.php/Studia-Franciszkanskie/article/download/199/222 > Kaplica Matki Bożej Bolesnej, Smętnej Dobrodziejki Krakowa, jest miejscem szczególnym ze względu na jej historię i kult cudownego, koronowanego obrazu Matki Bożej Bolesnej. Cały jej wystrój – ołtarz w prezbiterium, polichromia, witraże – wołają jednym głosem czci dla Męki Chrystusa i jego współcierpiącej Matki. Przesłanie to, mające swe zakorzenienie w Biblii i tradycji franciszkańskiej, ujawnia nam tajemnice Chrystusa, szczególnie Chrystusa cierpiącego i ukrzyżowanego. W to misterium passionis **The history of the organ in the Church of St. Adalbert and Our Lady of Sorrows in Modlnica** Autorzy: Piotr Matoga Rok: 2020 DOI: 10.52204/np.2020.133.213-226 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3665/4017 > Przedmiotem artykułu jest historia organów w kościele pw. św. Wojciecha i Matki Bożej Bolesnej w Modlnicy. Tekst oparty jest na rezultatach kwerend archiwalnych, przy czym najwięcej źródeł pochodziło z archiwum parafialnego. Podjęte badania wykazały, że organy w rzeczonej świątyni istniały co najmniej od pierwszej połowy XVIII w. Obecny instrument zbudował w latach 1843–1844 krakowski organmistrz Ignacy Wojciechowski. Organy te były wielokrotnie naprawiane, remontowane i przebudowywane. W 1888 r **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Archidiecezja poznańska (szkic historyczny)** Autorzy: Komisja Historyczna Archidiecezji Poznańskiej Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.7-17 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6650/7286 > Celem niniejszego szkicu jest przedstawienie historii diecezji poznańskiej i jej organizacji przez wieki. Diecezja poznańska miała początkowo bardzo rozległe terytorium, obejmując całą ówczesną Polskę. Wraz z powstaniem metropolii gnieźnieńskiej i biskupstw w innych miastach, jej obszar został zawężony. Wprowadzenie nowych diecezji i utrata terytoriów wskutek rozbicia dzielnicowego spowodowały zmiany w jej obszarze. Artykuł ukazuje bogatą historię religijną i kulturową diecezji poznańskiej, pocz **Kościół św. Franciszka z Asyżu i klasztor Franciszkanów w Poznaniu w latach 1947-1957** Autorzy: Salezy Bogumił Tomczak Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.4 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30509/26962 > IW 1947 r., po 111 latach nieobecności, powrócili do Poznania franciszkanie i objęli swój dawny klasztor i kościół pw. św. Franciszka z Asyżu, zniszczony w czasie II wojny światowej w 75%. Do 1957 r. zdołali odbudować kaplicę Matki Bożej Loretańskiej, kościół i  klasztor. Od samego początku prowadzili działalność duszpasterską w swoim kościele, ponadto głosili misje ludowe i rekolekcje w wielu parafiach. Na życzenie arcybiskupa poznańskiego Walentego Dymka w 1949 r. zaprowadzili stały dyżur spow **Ecclesia - Studia z Dziejów Wielkopolski t. I, 2003** Autorzy: J. Walachowicz Rok: 2004 DOI: 10.14746/cph.2004.2.30 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/41987/35276 > Recenzja: Ecclesia - Studia z Dziejów Wielkopolski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza - Wydział Teologiczny, tom I, Poznań 2003, ss. 312. **Manuscript of Fr. Andrzej Józef Delerdt as a source for the beginning of the cult of Our Lady of Sorrows in Skrzatusz** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2020 DOI: 10.18276/skk.2020.27-25 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/18841.pdf > Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu położone jest obecnie w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Jest jedynym miejscem, w którym czci się nieprzerwanie od ponad 400 lat cudowną Pietę. Początki Skrzatusza sięgają XV wieku. Wówczas powstała tam pierwsza świątynia. Drugi kościół pw. Wniebowzięcia NMP wybudowano w 1572 roku. Poświęcił go sufragan poznański 3 lata później. W wyniku reformacji wcześniejsza samodzielna parafia skrzatuska został włączona jako filia do Wałcza na początku XVII wi **Diecezja poznańska u schyłku Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2019 DOI: 10.14746/pst.2018.33.09 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/download/20422/19930 > In the investigated period of the years 1768–1793, the Poznań diocese belonged to the Gniezno metropolitan area and comprised the territory of more than 28 000 square kilometers, divided into two parts — Great Poland and Masovia. Poznań bishops resided mainly in Warsaw, in the Masovian part. The diocesan office in the years 1768–1780 was held by Andrew Stanislaus Młodziejowski and in the years 1780–1793 by Anthony Onuphrius Okęcki, both involved in state issues, includ- ing the post of crown cha **Biskupstwo poznańskie (problemy badawcze średniowiecznych dziejów)** Autorzy: M. Banaszak Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.69.5-9 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6946/7745 > -- **Problematyka wyznaniowa w Poznańskiem w XIX i pierwszej połowie XX wieku (do 1939 r.) w historiografii polskiej po 1989 r.** Autorzy: Olgierd Kiec Rok: 2025 DOI: 10.18290/teka25.8 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/tkh/article/download/4514/3528 > Celem artykułu jest nakreślenie głównych tendencji w polskiej historiografii po 1989 r., zajmującej się dziejami Kościołów oraz szerzej – wyznań chrześcijańskich na terenie Poznańskiego, czyli tej części zachodniej Polski, która w XIX wieku znajdowała się pod pruskim panowaniem jako Wielkie Księstwo Poznańskie, a w latach 1919-1939 w większości należała do województwa poznańskiego II Rzeczypospolitej (w granicach sprzed nowego podziału administracyjnego, dokonanego w 1938 r.). Najbardziej charak **Ks. Leszek Wilczyński (1957-2020). Historyk Kościoła i archiwista** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.140.275-309 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5605/8366 > Ks. Leszek Wilczyński (1957-2020) był historykiem Kościoła, który zajmował się dziejami archidiecezji poznańskiej w XIX i XX w. Jego liczne publikacje poświęcone były zwłaszcza Akcji Katolickiej. Prowadził działalność dydaktyczną w zakresie nauk teologicznych. Zajmował się również kwestiami archiwalnymi. **Sprawozdanie z konferencji naukowej pt. Polonia coepit habere episcopum. Początki biskupstwa poznańskiego (968–2018), Poznań, 19–20 VI 2018 r.** Autorzy: Jakub Wojtczak, U. I. A. Mickiewicza Rok: 2018 DOI: 10.15804/hso180408 URL: http://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/hso/19/hso1908.pdf **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Prace rewaloryzacyjne w klasztorze i nowe wyposażenie wnętrza kościoła św. Józefa karmelitów bosych w Poznaniu w latach 1984–1990** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2011 DOI: 10.15633/FHC.1362 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1362/1260 > The Discalced Camaldolese arrived in Poznan in 1618. In a garden purchased from Elzbieta Michanowna they built the original wooden monastery dedicated to St Joseph. In 1635–1687, on the land of the manor bequeathed by Barbara Orzelska, the Camaldolese built a stone monastery and St Joseph's Church. Among the architects and builders of St Joseph's Church were: Giovanni Catenaci, Krzysztof Bonadura the Older and Krzysztof Bonadura the Younger. After the Second World War, the Discalced Camaldolese **Przypomnienie otwarcia nowego Seminarium Duchownego w Poznaniu w roku 1896** Autorzy: F. Lenort Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2003.1.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15242/14996 > Ordynariat Arcybiskupi w Poznaniui Kancelaria Prymasa Polski w **Dzieje okupacyjne Kapituły Metropolitalnej w Poznaniu** Autorzy: Marian Fąka Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2003.1.15 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15244/14998 > W ramach wyniszczania narodu polskiego i politycznego oczyszczania gruntu w latach drugiej wojny światowej, hitlerowskie władze okupacyjne na pierwszym miejscu stawiały likwidację polskiej inteligencji i form organizacyj nych Kościoła katolickiego.Archidiecezja Poznańska znalazła się w całości w Okręgu Kraju Warty (Reichsgau Wartheland **„Bitwa pod Lepanto” Tomasza Dolabelli z Kaplicy Różańcowej przy kościele podominikańskim w Poznaniu** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 2020 DOI: 10.21852/sem.2020.3.10 URL: https://doi.org/10.21852/sem.2020.3.10 > The Article deals with the circumstances of ordering in 1632 the painting “The Battle of Lepanto” with the painter Tomasso Dolabella. This work has so far received numerous references in the literature, but the proposals for its interpretation have aroused discussion among researchers. The painting was originally exposed in the rosary chapel next to the former Dominican church in Poznan, where it was part of an ideological program, referring to the cult of Our Lady of the Snows and Saint Jack. T **Recenzja: Bolesław Kumor, Historia Kościoła. Część 8: Czasy współczesne 1914-1922. Kościół katolicki w okresie systemów totalitarnych i odnowy soborowej, zniewolenie Kościołów wschodnich, sekularyzacja i rozdrobnienie Kościołów i wspólnot protestanckich, Lublin 1995** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 1997 DOI: 10.52204/np.1997.87.401-405 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7465/7972 > latach Autor prezentowanego tomu za kończył opracowanie wykładu dziejów Kościoła, **KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W GODZIESZOWIE MIEJSCEM OSTATNIEJ ZIEMSKIEJ POSŁUGI BŁOGOSŁAWIONEJ S. ANIELI SCHRAMM** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2023 DOI: 10.58324/s.334 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/334/321 > Świętowanie każdego jubileuszu jest zawsze okazją do odniesienia się do przeszłości. Według źródeł wzmianki o istnieniu świątyni katolickiej w Godzieszowie pochodzą z 1420 r., jednak niektórzy doszukują się jej początków nieco wcześniej, bo już w 1346 r. Osłabienie rozwoju życia duszpasterskiego nastąpiło wraz z nadejściem reformacji. Dopiero objęcie patronatu nad wspólnotą katolicką w Godzieszowie przez siostry zakonne z Lubania przyczyniło się do dalszego rozwoju duszpasterskiego. W 1833 r. do **Budownictwo sakralne w archidiecezji poznańskiej w latach 1945-1977** Autorzy: L. Wilczyński Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.5 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30512/26964 > Powojenny rozwój urbanistyczny Wielkopolski spowodował luki w systemie sieci parafialnej Kościoła poznańskiego. Nie bez znaczenia dla poprawnego funkcjonowania archidiecezji były też zniszczenia świątyń, powstałe w czasie II wojny światowej. Niestety, polityka władz komunistycznych obliczona była na laicyzację społeczeństwa i spowodowanie możliwie największych utrudnień w rozwoju życia religijnego w Polsce. Archidiecezja poznańska – podobnie jak inne diecezje – w całym okresie Polski Ludowej mus **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Parafia pod Wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie w latach 1939-1958 w świetle źródeł proweniencji kościelnej** Autorzy: Bartłomiej Grzanka Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.008.16915 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22399/ > Parafia rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie doznała podczas drugiej wojny światowej dużych strat duchowych (zwłaszcza tragiczne były losy proboszcza i wikariusza) oraz materialnych. W artykule przedstawione zostały dzieje parafii w latach 1945-1958, kiedy to pod przewodnictwem bardzo zaangażowanego proboszcza, ks. Lucjana Kurzawskiego, nastąpiła odbudowa duchowa, moralna i materialna lokalnego kościoła. THE PARISH DEDICATED TO THE ASSUMPTION OF THE BLESSED VIR **Archeologiczne świadectwa o najstarszych świątyniach na Ostrowie Tumskim w Poznaniu** Autorzy: H. Kóčka-Krenz Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2006.2.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15400/15168 > Konwent dominikanów poznańskich w **Architektura sakralna Adama Ballenstedta (1923-1931)** Autorzy: Z. Sroka Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.201-267 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6813/7687 > -- **The Location (And Founding) of a Town of Poznań in Light of the Earliest Documents and Narrative Sources** Autorzy: Józef Dobosz Rok: 2013 DOI: 10.2478/sho-2013-0001 URL: https://content.sciendo.com/downloadpdf/journals/sho/31/1/article-p3.pdf > Abstract The paper addresses the issue of the origins of the town of Poznań founded in mid-13th century under German law. The birth of the charter town on the left bank of the Warta river is illustrated first and foremost by sources: documents from the mid-13th century, particularly a location charter of 1253, and narrative sources, e.g. The Wielkopolska Chronicle and yearly records written in Wielkopolska. The town was the work of Przemysł I, the duke of Wielkopolska, who sorted out property is **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Papieska koronacja obrazu Matki Bożej z Makowa** Autorzy: Andrzej Pieróg Rok: 1980 DOI: 10.21906/rbl.1296 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1296/1388 > — **Z dziejów kultu łaskami słynącego obrazu Najświętszej Maryi Panny we Włoszczowej** Autorzy: J. Nedza Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.189-197 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7905/8010 > Wśród stosunkowo licznych sanktuariów maryjnych na ziemiach polskich, na uwagę zasługuje również siedemnastowieczny kościół parafialny we Włoszczowej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Geneza powstania tej świątyni wiąże się ściśle z ruchem reformacji w Polsce. W drugiej bowiem połowie wieku XVI Włoszczowa była ośrodkiem ruchu kalwińskiego. Działał tam wówczas, między innymi, Grzegorz z Żarnowca, znany minister zboru kalwińskiego. Szafrańcowie, ówcześni właściciele Włoszczowej **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Dzieje parafii i kościoła pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Bydgoszczy w latach 1920-1972** Autorzy: J. Uminski Rok: 2005 DOI: 10.52204/np.2005.103.5-92 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4890/5113 > Artykuł dotyczy lat 1920-1972, kiedy parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy w bydgoskiej dzielnicy Szwederowo była administrowana przez jej pierwszych dwóch urzędujących. Ksiądz Jan Konopczyński został proboszczem Szwederowa w lutym 1920 r. Jego nominacja zbiegła się z dekretem kardynała Edmunda Dalbora, który podzielił Bydgoszcz na cztery strefy duszpasterstwa (tj. po przejęciu przez władze polskie administracji miasta 20 stycznia 1920 r., ale przed oficjalnym włączeniem Szwederowa i 17 innych **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Opłakana Koronacja Marii Włodzimierza Tetmajera w kościele katedralnym w Sosnowcu** Autorzy: Paweł Pencakowski Rok: 2024 DOI: 10.4467/25453882mod.24.007.20664 URL: https://doi.org/10.4467/25453882mod.24.007.20664 > Tekst prezentuje istotne i jak dotąd niedostrzeżone treści programu ikonograficznego młodopolskiej dekoracji malarskiej, autorstwa krakowskich malarzy Włodzimierza Tetmajera i Henryka Uziembły w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Panny Marii w Sosnowcu. Malowidła powstały w głównym mieście Zagłębia Śląsko-Dąbrowskiego, w burzliwych latach 1904‒1906. Interpretacja elementów składowych programu wskazuje, że przedstawiona w centrum kościoła koronacja Marii odbiega od odwiecznych i jednoznacznych u **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Pieśni ku czci Matki Bożej Bolesnej w wybranych polskich śpiewnikach katolickich** Autorzy: Stanisław Garnczarski Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41203 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4724/4506 > Rozważania o współcierpieniu Maryi i Jej czynnym jednoczeniu się z Chrystusem umęczonym i ukrzyżowanym stały się podstawą do rozwoju różnych form literatury oraz ikonografii pasyjnej. Źródłem pieśni ku czci Matki Bożej Bolesnej stały się plankty, czyli lamenty Matki Bożej Bolesnej, wywodzące się ze średniowiecznych pasyjnych dramatów liturgicznych oraz sekwencja Stabat Mater, wielokrotnie tłumaczona na język polski. Dialog, jako forma ustnej komunikacji została zastosowana w twórczości literacki **W sprawie dwu siedemnastowiecznych kamiennych tablic z Poznania. Przyczynek do historii poznańskiego klasztoru panien benedyktynek** Autorzy: P. Stróżyk Rok: 2019 DOI: 10.12775/RH.2018.12 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/RH/article/download/RH.2018.12/17286 > Artykul dotyczy pochodzenia dwoch kamiennych tablic znajdujących sie na Wzgorzu Świetego Wojciecha w Poznaniu, lączonych z tamtejszymi fundacjami mieszczanina Macieja Mydelnika. Obiekty lączyc jednak nalezy z klasztorem benedyktynek, fundowanym w Poznaniu na początku XVII w. The paper is concerned with origins of two stone plaques on St. Adalbert Hill in Poznan, traditionally connected with the foundations of the burgher Maciej Mydelnik for the church there. However, the plaques should be linked **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Kult Niepokalanego Poczęcia i Maryi Niepokalanie Poczętej w Wielkopolsce** Autorzy: Tomasz Nawracała, A. Krzyżaniak Rok: 2024 DOI: 10.14746/pst.2024.46.6 URL: https://doi.org/10.14746/pst.2024.46.6 > Artykuł podejmuje zagadnienie rozwoju kultu Niepokalanego Poczęcia na terenie współczesnego województwa wielkopolskiego. Wskazuje się w nim na dowody istnienia tego kultu jeszcze przed ogłoszeniem dogmatu w 1854 roku. W pierwszej części ukazuje się historyczny rozwój teologicznej prawdy, która od starożytności chrześcijańskiej ewoluuje do orzeczeń teologów XIII i XIV wieku oraz decyzji soboru w Bazylei. W dalszych częściach pokazuje się recepcję tajemnicy Niepokalanego Poczęcia w pobożności ludo **Ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej i powstańcza mogiła – dwie pamiątki patriotyczne w dawnym opactwie w Lądzie nad Wartą** Autorzy: J. Nowiński Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2009.26.25 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11766/10177 > W starym opactwie w Lądzie nad Wartą zachowały się cenne pamiątki historyczne po powstaniu styczniowym i ruchu patriotycznym narodu polskiego w drugiej połowie XIX wieku. Kapucyni brali także udział w walkach o niepodległość. W 1850 r. przejęli oni kościół i klasztor w Lądzie, który wcześniej należał do cystersów. Kapucyni założyli park przykościelny. W 1859 r. umieszczono tam figurę Matki Bożej Niepokalanej projektu Antoniego Ślemińskiego (ryc. 2). Podczas remontu kościoła kapucyni odnowili m.i **Pochówki królewskie w katedrze poznańskiej** Autorzy: H. Kóčka-Krenz Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2006.2.3 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15401/15169 > Dobrodzieje poznańskich karmelitów bosych w XVII i pierwszej połowie XVIII wieku **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Katedra p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku w opisie wizytacyjnym z 1829 roku** Autorzy: Marek Hałaburda Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.2018.109.10 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.2018.109.10 > Kościół p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku, wybudowano w latach 1700-1710, jako kościół klasztorny jezuitów. Po kasacie zakonu, został przekazany parafii. W 1797 r. budynek kościoła strawił pożar. Rok później świątynia wyznaczona została na katedrę utworzonej wówczas diecezji, ze stolicą w Mińsku. Odbudowana w latach 1798-1803 dzięki staraniom i funduszom bpa Jakuba Ignacego Dederki. W 1869 r. na skutek likwidacji diecezji, ponowie został zdegradowany do siedziby parafii. W listopadz **Spotkanie Historyków Kościoła w 800. rocznicę powstania Zakonu Franciszkańskiego (15-17 IV 2009)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.111.327-331 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4312/5031 > W 2009 roku spotkanie profesorów i wykładowców historii Kościoła odbyło się w murach Wyższego Seminarium Duchownego Prowincji Matki Bożej Anielskiej pw. św. Bonawentury w Krakowie-Bronowicach Wielkich. W programie spotkania znalazły się referaty poświęcone różnym aspektom dziejów i charyzmatu zakonu franciszkańskiego. **Kościoły Środy Wielkopolskiej według akt wizytacji Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego z 1777 roku** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2017.12.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15465/15225 > W XVIII wieku Środa Wielkopolska była znaczącym miasteczkiem w Wielkopolsce. Przynależała do archidiakonatu poznańskiego w diecezji poznańskiej i była siedzibą dekanatu. Kościół parafialny pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej, wybudowany w XV wieku, posiadał rangę kolegiaty. Ponadto w mieście istniał konwent dominikanów, a na przedmieściach cztery niewielkie kościółki (oratoria). Akta wizytacji generalnej przeprowadzonej przez Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego ukazują stan kolegiaty i inny **Koronacja obrazu Matki Boskiej Pocieszenia w kościele Jezuitów we Lwowie w 1905 roku** Autorzy: A. Betlej Rok: 2023 DOI: 10.24425/rhs.2020.136899 URL: http://journals.pan.pl/Content/119641/2020-01-RHS-11-Betlej.pdf > the remaining altars in the church. The coronation ceremony and the restoration of the chapel gathered together the most important artists of the early 19th century working for the Church patronage in the capital of Galicia. The chapel designed by Teodor Talowski successfully combines an 18 th -century retabulum with paintings by Tadeusz Popiel, being probably the last example of a true Baroque bel composto . **Od heretyckiego mauzoleum do katolickiego sanktuarium. Nowe badania kaplicy Matki Bożej przy kolegiacie kórnickiej** Autorzy: J. Kowalski Rok: 2020 DOI: 10.18778/2084-851x.09.07 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/12287/11866 > Kaplica Matki Boskiej Różańcowej Kórnickiej powstała pierwotnie jako protestanckie mauzoleum, wzniesione w latach 1584–1603 z fundacji Stanisława Górki (zm. 1592), dokończone przez jego siostrzeńca Jana Czarnkowskiego, który przekazał kościół katolikom. Trzy nagrobki wykonali Henryk Horst oraz jego współpracownicy lub naśladowcy. W latach 1735–1737 dawne mauzoleum przekształcono w kaplicę maryjną, w której umieszczono słynący cudami obraz Matki Boskiej. Zachowane wota, fundowane przez szlachtę, **[REVIEW]: Krzysztof Bracha, Maria Mediatrix – Maria Adiutrix. Pobożność maryjna w nauczaniu kaznodziejskim w Polsce późnego średniowiecza. Sermones dominic ales et festivales z tzw. kolekcji Piotra z Miłosławia, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2023, pp. 328.** Autorzy: Ewelina Kaczor Rok: 2024 DOI: 10.31743/amsn.17767 URL: https://doi.org/10.31743/amsn.17767 > Review of Krzysztof Bracha's monograph: Maria Mediatrix – Maria Adiutrix. Marian Devotions in the Teachings of Late Medieval Preaching in Poland. The Sermones dominicales et festivals from the So-called Collectione of Piotr of Miłosław, Warszawa 2023 **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Monumental Structures from Bolesław’s Era** Autorzy: Teresa Rodzińska-Chorąży Rok: 2025 DOI: 10.24425/academiapas.2025.155506 > Mieszko I’s baptism marked the start of Christianization and the development of stone architecture in Poland. The establishment of the archbishopric in Gniezno, with bishoprics in Poznań, Kraków, Wrocław and Kołobrzeg, bolstered the early Polish state’s foundations. **„Wielka” i „Mała Rodzina Marii” w ikonografii chrześcijańskiej. Krótka historia tematu i jego realizacje na terenie Wielkopolski** Autorzy: Agnieszka Wajroch Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2016.11.4 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15456/15216 > The article deals with the iconography of the theme of the “great” and “small” family of Mary in Greater Poland. Most of the representations are not evidenced in the Bible. The author reviews the literature of the subject and presents examples of the realization of this theme in Greater Poland: Prochy, Tarnowo Połuckie, Skarbaszewo.Representations of this and related content were popular in medieval piety, especially in middle-class circles. In Greater Poland sculpted representations of the “sma **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Zarys historii Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej z La Salette** Autorzy: Piotr Jamioł Rok: 2023 DOI: 10.52097/rs.2022.197-221 URL: https://ojs.academicon.pl/rs/article/download/6153/6666 > Zgromadzenie Sióstr Matki Bożej z La Salette jest apostolskim instytutem zakonnym, na prawie papieskim od 19 września 2022 r., w służbie Kościołowi i jego misji. Powstało 20 stycznia 1962 r. ze zjednoczenia dwóch instytutów: Sióstr Wynagrodzicielek Matki Bożej z La Salette i Sióstr Misjonarek Matki Bożej z La Salette, którego fundacja wywodzi się z objawienia Maryi w La Salette, 19 września 1846 r., w diecezji Grenoble (Francja). Jego historia, tradycja i charyzmat są zakorzenione w wydarzeniu L **Kroniki bernardynów poznańskich. Oprac. Salezy Bogumił Tomczak i Jacek Wiesiołowski. Poznań 2002, ss. XXIV i 456. Wydawnictwo Miejskie, seria: Kroniki Staropolskie** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2006.2.17 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15433/15199 > Ponieważ Kroniki Bernardynów poznańskich ukazały się w serii Kro n iki Staropolskie, najpierw słów **Z Wiednia do Mentorelli. Dar cesarzowej Marii Teresy dla sanktuarium Matki Bożej** Autorzy: Barbara Jamska Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2373 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2373/2258 > Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej na Mentorelli (region Lacjum, około 50 km na wschód od Rzymu), jedno z najstarszych we Włoszech i na świecie, zostało zbudowane w miejscu nawrócenia św Eustachego. W pierwszym tysiącleciu opiekowali się nim benedyktyni, którzy spopularyzowali tam kult maryjny i prawdopodobnie w XII wieku umieścili wewnątrz świątyni drewnianą figurę Matki Bożej z młodym Jezusem. Opuszczenie miejsca przez mnichów (przypuszczalnie pod koniec XIV wieku) spowodowało spadek ruchu pielg **Wzmocnienie konstrukcji sklepienia nad nawą kościoła Przemienienia Pańskiego w Poznaniu (cz. II)** Autorzy: J. Jasieńko, W. Majchrzak, P. Rapp, G. Słowek Rok: 2003 > Kościół Przemienienia Pańskiego w Poznaniu został zbudowany w latach 1597-1603. Do bryły kościoła przylegają zabudowania klasztorne i wieża. Kościół jest obiektem jednobryłowym, jednonawowym. Wnętrze jednoprzestrzenne. Z tyłu nawy empora oparta na sklepieniach wspartych na ścianach i słupie. Dach dwuspadowy z naczółkiem. Nachylenie połaci dachowych wynosi 50°. Wysokość budowli do okapu wynosi 12,25 m, a do kalenicy około 18,40 m powyżej poziomu terenu. **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Rec.: J. Umiński, Powstanie biskupstwa poznańskiego i zależnego odeń archidiakonatu czerskiego. " Wiadomości Kościelne", Wrocław 1952** Autorzy: Kazimierz Jasiński Rok: 1957 DOI: 10.52204/np.1957.5.293-297 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7222/8307 > Studia T eologiczn e" w ydaw **Dobrodzieje poznańskich karmelitów bosych w XVII i pierwszej połowie XVIII wieku w świetle kroniki klasztornej** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2003.1.3 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15232/14986 > Dobrodzieje poznańskich karmelitów bosych w XVII i pierwszej połowie XVIII wieku **Wieża się często chowa… Obraz kościoła w etymologiach ludowych nazw miejscowości** Autorzy: E. Rogowska-Cybulska Rok: 2018 DOI: 10.26881/jsr.2018.3.01 URL: https://doi.org/10.26881/jsr.2018.3.01 > Obraz kościoła zawarty w etymologiach ludowych nazw polskich miejscowości jest stereotypowy, ale stosunkowo bogaty. Obejmuje następujące elementy: obecność w architekturze kościelnej wież (np. Częstochowa ‘miejscowość, w której wieża kościoła często się chowa oczom pielgrzymów zdążającym na Jasną Górę’) i dzwonnic (np. Kwidzyn ‘miasto, którego nazwa powstała od odgłosów prosięcia wiezionego na targ i odgłosu kościelnych dzwonów’), wyposażenie świątynnego wnętrza w święte obrazy (np. Boleszyn ‘mi **"Poznańska Piątka". Wychowankowie Salezjańskiego Oratorium w Poznaniu** Autorzy: J. Niewęgłowski Rok: 2000 DOI: 10.21852/sem.2000.32 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12753/11004 > Poznań, położony w zachodniej Polsce, jest jednym z największych miast w naszym kraju wieś. W 1926 r. biskup poznański prałat Edward Dalbor zaproponował salezjanom otworzyć nową placówkę w mieście. Salezjanie otrzymali stary kościół z XIII sek. wraz z klasztorem. Kompleks wymagał jednak dużego nakładu pracy. Wraz z tymi, Salezjanie otworzyli oratorium, w którym uczestniczyło około 180 chłopców, w tym pięciu uczniowie: Czesław Jóźwiak, Edward Kaźmierski, Franciszek Kęsy, Edward Klinik i Jarogniew **Czternastowieczny fresk z motywem Matki Bożej współdźwigającej krzyż w architektonicznej przestrzeni dwunawowej fary w Bolkowie** Autorzy: A. Jankowski Rok: 2022 DOI: 10.36744/bhs.1054 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1054/650 > Odkryte ostatnio w kościele pw. św. Jadwigi w Bolkowie gotyckie malowidła ścienne i średniowieczne detale architektoniczne ukazały w nowym świetle wczesne dzieje architektury świątyni. Dowiodły, że kościół przebudowano w 3. ćwierci XIV w. na dwunawową halę, a nie – jak zakładano – na założenie trójnawowe. Wśród reliktów gotyckich malowideł z kilku faz historycznych przetrwało wyobrażenie będące najstarszą w malarstwie polskim obrazową wykładnią idei compassio Mariae. Jest to wyjątkowo rzadki mot **Rozwój kultu św. Józefa w Polsce a siedemnastowieczna fundacja kościoła parafialnego pw. św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Bielinach** Autorzy: Elżbieta Krzewska, Ryszard Skrzyniarz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12289 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12289/11865 > Dnia 30 października 1637 r. biskup Jakub Zadzik (1582-1642), na prośbę Krzysztofa Jóźwika, właściciela hut szkła w Kokaninie i okolicach, erygował i uposażył parafię pw. św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Bielinach, miejscowości leżącej w dobrach biskupów krakowskich. Kapituła krakowska zatwierdziła przywileje nadane przez biskupa dla kościoła i włościan. Prawo patronatu nad świątynią objął J. Zadzik. Jeszcze tego samego roku rozpoczęła się jej budowa. K. Jóźwik, jako fundator, cz **The Blessed Virgin Mary, Mother of the Church Parish in Warnice in the Years 1977–2018** Autorzy: Piotr Lichota Rok: 2019 DOI: 10.18276/cto.2019.1-07 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16188.pdf > Nowy podział granic po zakończeniu II wojny światowej zburzył dotychczasowy porządek w całym kraju. Na tereny zamieszkałe przed wojną przez Niemców zaczęli też przybywać mieszkańcy z tzw. centralnej Polski, głównie ze względów ekonomicznych. Dla wielu przyjazd na Pomorze Zachodnie był tzw. nowym otwarciem. Do Warnic i okolicznych miejscowości pierwsi osadnicy, przybyli jesienią 1947 roku, zwłaszcza z powiatu końskiego na Kielecczyźnie, z okolic Płocka, z Rzeszowszczyzny i Lubelszczyzny. To właśn **Z dziejów organizacji i zasobu Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu** Autorzy: F. Lenort Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6537 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6537/6068 > - **Kaplica św. Małgorzaty w Krakowie- stan badań** Autorzy: Dorota Jasińska Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.128.155-185 URL: https://doi.org/10.52204/np.2017.128.155-185 > Kaplica św. Małgorzaty na Zwierzyńcu jest jedną z nielicznych świątyń drewnianych zachowanych na terenie Krakowa, a ponadto wyróżnia się oktogonalnym kształtem, rzadko spotykanym w budowlach drewnianych. Mimo tego nie doczekała się dotąd wnikliwej monografii historycznej, uwzględniającej okoliczności jej budowy, późniejsze losy, a także wyjaśnienie kwestii jej funkcji i powiązanej z nią wymowy ideowej. Przynajmniej od końca XVI wieku była miejscem silnego kultu św. Małgorzaty, żyjącej na przełom **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Matka Boska Piekarska w Opolu** Autorzy: Piotr Górecki Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.6071 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/6071/5357 > Opolski konwent jezuitów obchodził w 2025 r. 100. rocznicę ponownego przybycia do Opola. W różnych rozmowach odżyła wówczas historia kultu obrazu Matki Boskiej Opolskiej, który w 1702 r. zakonnicy sprowadzili do tego piastowskiego grodu jako obraz Matki Boskiej Piekarskiej. Z mandatu cesarza Leopolda Habsburga w Piekarach pozostawili wykonaną w 1680 r. kopię. W czasie organizowanej konferencji jubileuszowej jej uczestnicy prosili, aby raz jeszcze przypomnieć dzieje cudownego obrazu i jego przeno **Parafialny kościół w Płokach z obrazem Matki Boskiej** Autorzy: Stanisław Kosowski Rok: 1979 DOI: 10.52204/np.1979.52.185-225 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6484/7515 > Parafia Płoki zyskała sobie niezwykłą pozycję w regionie chrzanowskim przez swój kościół, w którym od setek lat słynie łaskami obraz Najświętszej Maryi Panny. Z tego powodu parafia Płoki zasługuje na to, by spojrzeć na nią w oparciu o pewne historyczne fakty. Ziemia Chrzanowska była wcześnie zamieszkała przez ludzi i wcześnie również przez nich eksploatowana ze skarbów, którymi ona dysponowała. Bliskość Krakowa i istniejące, możliwe warunki życiowe były przyczyną tak wczesnego zamieszkania i zag **Zapomniana peregrynacja Piety Skrzatuskiej** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2023 DOI: 10.69553/rs.2023.11-03 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2023/03_tadeusz_ceynowa.pdf > Diecezja koszalińsko-kołobrzeska, kiedy została erygowana w 1972 r., miała jedno sanktuarium. W skrzatuskim kościele była czczona od 1575 r. MB Bolesna. To miejsce pierwszy biskup Ignacy Jeż ogłosił diecezjalnym sanktuarium z uroczystymi obchodami odpustu diecezjalnego 15 września lub w najbliższą niedzielę po tej dacie. O Skrzatuską Pietę i parafię dbali księża salezjanie już od 1952 r. Bp I. Jeż przekazał im sanktuarium. To zainicjowało podjęcie wielu starań z ich strony. Starania biskupie i s **Kręgi Apostolatu Pielgrzymującej Matki Bożej w Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej** Autorzy: Zygmunt Czaja Rok: 2023 DOI: 10.69553/rs.2023.11-10 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2023/10_zygmunt_czaja.pdf > Inicjatorem Apostolstwa Pielgrzymującej Matki Bożej jest sługa Boży Jan Luiz Pozzobon (1904–1985), Brazylijczyk, ojciec rodziny i diakon stały. W 1950 r. otrzymał od siostry szensztackiej obraz Matki Bożej Trzykroć Przedziwnej w oprawie nawiązującej kształtem do sanktuarium szensztackiego, aby czuwał nad pielgrzymowaniem obrazu po rodzinach jego osiedla. Widząc pozytywny wpływ tej akcji pastoralnej na rodziny, postanowił ją kontynuować. Od 1959 r. zaczął tworzyć kręgi dla rodzin, organizując 30 **Recepcja piśmiennictwa o historii jasnogórskiego obrazu Matki Bożej na przykładzie dzieła O. Ksawerego Rottera „Gnad - und wundervolle Brosamen von der königlichen Taffel Herrscherin Himmels, und Erden Maria”** Autorzy: D. Bubel Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.297-323 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4206/4911 > W artykule przedstawiono problemy związane z odbiorem literatury dotyczącej historii malarstwa Matki Bożej Jasnogórskiej na przykładzie o. Ksawerego Rottera Gnada - und wundervolle Brosamen von der königlichen Taffel Herrscherin Himmels und Erden Maria. Przedstawiono własną opinię księdza Ksawerego na temat dziejów tego obrazu i jego cudownego działania, rysując profil dociekań historycznych związanych z tym obrazem, co stało się podstawą do dalszej analizy dzieła. Każdy etap historii przypisany **Historia Loretańskiego kościoła Matki Zbawiciela Świata bł. Baptysty Mantuana. Wstęp i tłumaczenie** Autorzy: Elżbieta Górka, K. Bekieszczuk Rok: 2023 DOI: 10.21697/ct.2023.93.3.06 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/ct/article/download/12065/11273 > Artykuł prezentuje rzadko dotąd uwzględniany w badaniach nad historią sanktuarium maryjnego w Loreto literacki opis tego miejsca ułożony przez bł. Baptystę Mantuana (1447–1516) – czołowego poetę chrześcijańskiego epoki renesansu. Powstanie utworu związane jest z krótkim epizodem z historii Bazyliki Loretańskiej, kiedy opiekę nad nią sprawowali karmelici. Sam bł. Baptysta Mantuanus należał do tego zakonu i był jednym z głównych promotorów jego odnowy duchowej w końcu XV wieku. Dzieło stanowi zara **Apostolstwo dobrej śmierci – historia i misja** Autorzy: Bogdan Kulik Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt206710-6 URL: https://doi.org/10.18290/rt206710-6 > 22 lipca 1908 roku papież Pius X ustanowił Stowarzyszenie Matki Bożej Patronki Dobrej Śmierci stowarzyszeniem uniwersalnym dla całego Kościoła. 30 maja 1987 roku Prymas Polski kard. Józef Glemp zatwierdził Polską Filię Stowarzyszenia z centralą w Sanktuarium Maryjnym w Górce Klasztornej, a tym samym zezwolił Misjonarzom Świętej Rodziny na prowadzenie tego dzieła. Celem Stowarzyszenia jest  propagowanie modlitwy o dobrą śmierć i przygotowywanie do niej. Artykuł jest szczegółową prezentacją histor **Konferencja „Pod opieką Maryi. Ku koronacji Łaskami Słynącego Obrazu Matki Bożej Szkaplerznej z Kościoła św. Krzyża w Rzeszowie”. 12 VI 2010 r. Rzeszów** Autorzy: Ewa Kłeczek-Walicka Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.11659 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11659/9960 > Od kilku lat trwaj przygotowania do koronacji askami syncego wizerunku Matki Boej Szkaplerznej z kocioa pw. witego Krzya w **HISTORIA FIGURY MATKI BOŻEJ W SEJNACH** Autorzy: Jaroslav Kalinovskij Rok: 2022 DOI: 10.56898/st.10171 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/10171/9328 > Figura Matki Bożej Sejneńskiej od wieków urzeka wiernych, odwiedzających sanktuarium swoim artyzmem oraz spokojem płynącym z Jej oblicza. Pielgrzymi, modląc się w Bazylice czują, że Matka Boska otacza swoją opieką tych, którzy zbliżają się do Boga i powierzają mu swoje troski. Wydaje się, że figura Madonny Sejneńskiej, bogata w treść teologiczną, może ożywiać i umacniać wiarę wszystkich modlących się w tej świątyni, a także łagodzić wzajemne relacje między Polakami i Litwinami oraz czynić je naw **Prymas polski Stefan kardynał Wyszyński jako kontynuator nauczania Augusta kardynała Hlonda w realizacji odnowy narodu poprzez jasnogórskie sanktuarium** Autorzy: Jan Pietrzykowski ks. Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.13017 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13017/14522 > Jasna Góra po obronie przed wojskami szwedzkimi (1655) i ślubach Jana Kazimierza (1656) stawała się sukcesywnie sanktuarium narodowym i duchową stolicą Polski. Trwałość kultu maryjnego jest wyrazem symbiozy narodu z Kościołem w dziedzinie religijno-moralnej, kulturalnej, społecznej i politycznej. Główne uroczystości maryjne łączono z obchodami Konstytucji 3 Maja (Matki Bożej Królowej Polski), masowymi pieszymi pielgrzymkami: 15 sierpnia (uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i 26 si **Dziewiętnastowieczna ikonografia ludowa Matki Boskiej Saletyńskiejw zbiorach Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie** Autorzy: Piotr Szweda MS Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18046 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18046/16908 > Wiek XIX był w dziejach Kościoła katolickiego okresem szczególnie intensywnego rozwoju kultu maryjnego dzięki wielu prywatnym objawieniom maryjnym, zwłaszcza we Francji. 19 września 1846 roku we francuskich Alpach w La Salette Maryja ukazała się dwójce dzieci przekazując im swoje orędzie. Były to Mélanie-Françoise Mathieu-Calvat (1831-1904) i Maximin-Pierre Giraud (1835-1875). Stosunkowo szybko, bo już rok później, wieść o tym wydarzeniu dotarła do Polski dzięki publikacji ks. Jana Laxý’ego pt. **Konwent dominikanów poznańskich w średniowieczu** Autorzy: K. Kaczmarek Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2003.1.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15231/14985 > Konwent dominikanów poznańskich w **Bibliografia Sankturarium Matki Jedności Chrześcijan w Świętej Lipce za lata 1618-2018** Autorzy: E. Sukiennik Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.19 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/sukiennik_112_1.pdf > Sanktuarium maryjne w Świętej Lipce na Mazurach to jedno z najbardziej znanych miejsc pielgrzymkowych w Polsce. Od czasów średniowiecza przybywają tu pielgrzymi z Polski i z krajów sąsiednich, aby modlić się przed słynącym łaskami wizerunkiem Matki Bożej oraz słuchać koncertów muzycznych, które wykonywane są na imponujących organach barokowych. W 2018 roku sanktuarium przeżywało trzy ważne rocznice: 400-lecie oddania Świętej Lipki pod opiekę króla polskiego Zygmunta III Wazy i jego następców, 12 **Fundacja ołtarza Matki Bożej na Jasnej Górze Jerzego Ossolińskiego z lat 1644-1650** Autorzy: Z. Jedynak Rok: 1980 DOI: 10.52204/np.1980.54.171-180 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6523/7282 > Jasna Góra jako główny ośrodek życia religijnego w naszym kraju stanowi zarazem wspaniały kompleks architektoniczny, gdzie każde pokolenie Polaków zostawiło jakąś pamiątkę po sobie. Otaczany wielką czcią cudowny obraz Matki Bożej, a przechowywany od 1382 roku, ściągał tutaj rzesze pielgrzymów spośród wszystkich stanów, zostawiali oni wota w zależności od stanu majątkowego i pozycji społecznej. Największym wotum dla Matki Bożej jest ołtarz ufundowany przez Jerzego Ossolińskiego, kanclerza wielkie **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2018 DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/ > Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A **Nota o karmelitach rezydencji Krwi Chrystusa w Poznaniu w XVIII i XIX wieku** Autorzy: Marcin Michał Puziak ks. Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.13104 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13104/14524 > Przechowywany w Archiwum Karmelitów na Piasku w Krakowie rękopis Decretale provinciae strictioris observantiae (sygn. 168) zawiera akta kapituł i definitoriów wielkopolskiej prowincji (a najpierw wikariatu) karmelitów strictioris observantiae z lat 1700-1846. Analiza tych akt pozwala zrekonstruować listę obsady osobowej poznańskiej rezydencji Krwi Chrystusa za lata 1712-1817, gdyż w aktach z tego okresu pojawiają się odpowiednie zapisy. Pozwala to uzupełnić i zweryfikować dane, jakie można wysel **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal **Granat mistyczny. Historia i znaczenie Madonny z Bolesławca nad Prosną** Autorzy: P. Rojek Rok: 2024 DOI: 10.15633/acr.5605 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/analectacracoviensia/article/download/4951/4986 > W 1903 roku krakowski malarz Jan Bukowski odkrył na strychu w kościele w Bolesławcu nad Prosną średniowieczną figurę Matki Boskiej z Dzieciątkiem i owocem granatu. Kilkanaście lat później miejscowy ksiądz Marian Rogoziński odnalazł kolejne cztery mniejsze figury świętych niewiast, które wraz ze znalezioną wcześniej rzeźbą Matki Boskiej tworzyły tak zwany ołtarz czterech dziewic. W niniejszym artykule staram się zrekonstruować historię tego ołtarza i należących do niego figur, a następnie sformuł

[object Object]