Kościół Chrystusa Sługi

Historia parafii Kościół Chrystusa Sługi w Poznań udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Chrystusa Sługi. Diecezja: poznańska. --- ### Publikacje naukowe **Fasada kościoła „na Łazarzu” w Poznaniu. Projekt Maksymiliana Wilczewskiego** Autorzy: B. Krzyślak, Z. Kurzawa Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2015.10.6 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15499/15311 > The text is a minor appendix to the book The Church o f Our Lady o f Sorrows in Poznań (Poznań 2013) compiled by the two authors of the present study. The new data is a fragment of the design documentation of this church, unknown to the authors of the monographic publication at the time of writing, and discovered by Andrzej Kusztelski during his research in St. Martin’s church in Poznań. It is a design of the church’s façade signed by the builder Maksymilian Wilczewski. It is the only extinct de **Znaki prawdziwości Kościoła** Autorzy: Józef Morawa Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374388368.05 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5126/J.%20Morawa%20Znaki.rep.pdf > Prezentowana powyej historyczno -teologiczna analiza ustanowienia przez Jezusa Chrystusa swojego Kocioa kieruje si w stron podania kryteriw roz- **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Pytanie o kościół** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374388368.02 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5123/A.%20Napi%C3%B3rkowski%20Pytanie%20rep.pdf > Objawienie judeo -chrzecijaskie swj szczyt i peni znalazo w osobie Jezusa, ktry jest Mesjaszem. Gdy chcemy Go odkry, to zaraz na pocztku stwierdzamy, i dotarcie do historycznego Jezusa z Nazaretu nie wyczerpuje caego bogactwa Jego osoby **A Historical and Theological Analysis of the Pentecostal Church of Poland** Autorzy: W. Gajewski, Krzysztof Wawrzeniuk Rok: 2000 DOI: 10.1179/jep.2000.20.1.004 > The year 2000 is the 90th anniversary of Pentecostalism in Poland. It history and theology corresponds with The European and International Pentecostal movement. Present research, for obvious reasons, aims to present only a glimpse of the phenomenon of Pentecostalism in Poland. For this reason the writers decided to concentrate on one Church out of the whole Polish Pentecostal/Charismatic movement which in their opinion is the most representative and classical, namely, KoiciOl Zie1onoiwi;ltkowy w **"Poznańska Piątka". Wychowankowie Salezjańskiego Oratorium w Poznaniu** Autorzy: J. Niewęgłowski Rok: 2000 DOI: 10.21852/sem.2000.32 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12753/11004 > Poznań, położony w zachodniej Polsce, jest jednym z największych miast w naszym kraju wieś. W 1926 r. biskup poznański prałat Edward Dalbor zaproponował salezjanom otworzyć nową placówkę w mieście. Salezjanie otrzymali stary kościół z XIII sek. wraz z klasztorem. Kompleks wymagał jednak dużego nakładu pracy. Wraz z tymi, Salezjanie otworzyli oratorium, w którym uczestniczyło około 180 chłopców, w tym pięciu uczniowie: Czesław Jóźwiak, Edward Kaźmierski, Franciszek Kęsy, Edward Klinik i Jarogniew **Ecclesia - Studia z Dziejów Wielkopolski t. I, 2003** Autorzy: J. Walachowicz Rok: 2004 DOI: 10.14746/cph.2004.2.30 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/41987/35276 > Recenzja: Ecclesia - Studia z Dziejów Wielkopolski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza - Wydział Teologiczny, tom I, Poznań 2003, ss. 312. **Archidiecezja poznańska (szkic historyczny)** Autorzy: Komisja Historyczna Archidiecezji Poznańskiej Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.7-17 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6650/7286 > Celem niniejszego szkicu jest przedstawienie historii diecezji poznańskiej i jej organizacji przez wieki. Diecezja poznańska miała początkowo bardzo rozległe terytorium, obejmując całą ówczesną Polskę. Wraz z powstaniem metropolii gnieźnieńskiej i biskupstw w innych miastach, jej obszar został zawężony. Wprowadzenie nowych diecezji i utrata terytoriów wskutek rozbicia dzielnicowego spowodowały zmiany w jej obszarze. Artykuł ukazuje bogatą historię religijną i kulturową diecezji poznańskiej, pocz **Kościół św. Franciszka z Asyżu i klasztor Franciszkanów w Poznaniu w latach 1947-1957** Autorzy: Salezy Bogumił Tomczak Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.4 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30509/26962 > IW 1947 r., po 111 latach nieobecności, powrócili do Poznania franciszkanie i objęli swój dawny klasztor i kościół pw. św. Franciszka z Asyżu, zniszczony w czasie II wojny światowej w 75%. Do 1957 r. zdołali odbudować kaplicę Matki Bożej Loretańskiej, kościół i  klasztor. Od samego początku prowadzili działalność duszpasterską w swoim kościele, ponadto głosili misje ludowe i rekolekcje w wielu parafiach. Na życzenie arcybiskupa poznańskiego Walentego Dymka w 1949 r. zaprowadzili stały dyżur spow **"Archiv für schlesische Kirchengeschichte". Im Auftrag des Instituts für ostdeutsche Kirchen- und Kulturgeschichte herausgegeben von Joachim Köhler , Jan Thorbecke Verlag Sigmaringen 1988 ss. 205** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 1991 DOI: 10.52204/np.1991.75.353-356 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7077/7803 > Założony w **Problematyka wyznaniowa w Poznańskiem w XIX i pierwszej połowie XX wieku (do 1939 r.) w historiografii polskiej po 1989 r.** Autorzy: Olgierd Kiec Rok: 2025 DOI: 10.18290/teka25.8 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/tkh/article/download/4514/3528 > Celem artykułu jest nakreślenie głównych tendencji w polskiej historiografii po 1989 r., zajmującej się dziejami Kościołów oraz szerzej – wyznań chrześcijańskich na terenie Poznańskiego, czyli tej części zachodniej Polski, która w XIX wieku znajdowała się pod pruskim panowaniem jako Wielkie Księstwo Poznańskie, a w latach 1919-1939 w większości należała do województwa poznańskiego II Rzeczypospolitej (w granicach sprzed nowego podziału administracyjnego, dokonanego w 1938 r.). Najbardziej charak **Nota o karmelitach rezydencji Krwi Chrystusa w Poznaniu w XVIII i XIX wieku** Autorzy: Marcin Michał Puziak ks. Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.13104 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13104/14524 > Przechowywany w Archiwum Karmelitów na Piasku w Krakowie rękopis Decretale provinciae strictioris observantiae (sygn. 168) zawiera akta kapituł i definitoriów wielkopolskiej prowincji (a najpierw wikariatu) karmelitów strictioris observantiae z lat 1700-1846. Analiza tych akt pozwala zrekonstruować listę obsady osobowej poznańskiej rezydencji Krwi Chrystusa za lata 1712-1817, gdyż w aktach z tego okresu pojawiają się odpowiednie zapisy. Pozwala to uzupełnić i zweryfikować dane, jakie można wysel **Przypomnienie otwarcia nowego Seminarium Duchownego w Poznaniu w roku 1896** Autorzy: F. Lenort Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2003.1.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15242/14996 > Ordynariat Arcybiskupi w Poznaniui Kancelaria Prymasa Polski w **Posługa charyzmatyczna jako implikacja nowej ewangelizacji na przykładzie Kościoła w Polsce** Autorzy: Paweł Władysław Brożyna Rok: 2020 DOI: 10.31743/SNT.5843 URL: https://doi.org/10.31743/snt.5843 > Podstawową misja Kościoła jest doprowadzenie człowieka do przyjęcia Jezusa Chrystusa jako swojego Pana i Zbawiciela. Służyć ma temu szeroko pojęta ewangelizacja. Wielu wskazuje, że obecnie Kościół przeżywa kryzys. Wydaje się, że zjawisko sekularyzacji zbiera największe dotychczas żniwo. Równolegle obserwuje się coś odwrotnego. Tysiące ludzi w Polsce i na całym świecie odnajduje się na nowo w Kościele. Bez wątpienia dzieje się tak za sprawą nowej ewangelizacja, która jest owocem Soboru Watykański **Ks. Leszek Wilczyński (1957-2020). Historyk Kościoła i archiwista** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.140.275-309 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5605/8366 > Ks. Leszek Wilczyński (1957-2020) był historykiem Kościoła, który zajmował się dziejami archidiecezji poznańskiej w XIX i XX w. Jego liczne publikacje poświęcone były zwłaszcza Akcji Katolickiej. Prowadził działalność dydaktyczną w zakresie nauk teologicznych. Zajmował się również kwestiami archiwalnymi. **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **Kościół Chrystusa Króla w Gorzowie Wielkopolskim – jedyne dzieło Curta Steinberga w województwie lubuskim** Autorzy: B. Michalak Rok: 2021 DOI: 10.5604/01.3001.0015.2278 > Architektura sakralna okresu modernizmu nie ma szerokiej reprezentacji na terenie województwa lubuskiego. Jednym z najbardziej okazałych obiektów tego typu jest zlokalizowany na terenie Gorzowa Wielkopolskiego kościół Chrystusa Króla, którego architekt Curt Steinberg zasłynął z projektowania i budowy obiektów sakralnych. Wzniesiony w latach 1928–1930 budynek jest imponującym przykładem nowoczesnej techniki budowlanej i odważnych rozwiązań konstrukcyjnych dostępnych w okresie dwudziestolecia mi **The Church of the Resurrection in Rome as a temple of the Polish-Lithuanian Commonwealth** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396.2269 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2269/4896 > The paper examines the primary iconography of the interior design of the Church of the Resurrection in Rome, located in via San Sebastianello 11, reconstructed thanks to the archival materials. The interior of the church of the Resurrectionists in Rome was consecrated on November 5th, 1889, during the time of partitions and the lack of representation of the temple of the Polish nation in the Eternal City. The church until the 1979 renovation had a homogeneous decoration in the historicizing tren **Aktywność duszpasterska arcybiskupa Jerzego Stroby w archidiecezji poznańskiej (1978-1996)** Autorzy: Łukasz Kędzierski Rok: 2021 DOI: 10.18290/RT21684-6 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16267/15564 > Wydzial Teologii, Instytut Historii Kościola i Patrologii; promotor rozprawy doktorskiej: ks. dr hab. Leszek Wilczynski **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Sprawozdanie z konferencji naukowej pt. Polonia coepit habere episcopum. Początki biskupstwa poznańskiego (968–2018), Poznań, 19–20 VI 2018 r.** Autorzy: Jakub Wojtczak, U. I. A. Mickiewicza Rok: 2018 DOI: 10.15804/hso180408 URL: http://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/hso/19/hso1908.pdf **Naśladowanie Chrystusa w świetle zapisów rekolekcyjnych sługi Bożego biskupa Wojciecha Owczarka** Autorzy: T. Kaczmarek Rok: 2021 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.23.32 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.23.32 > Sługa Boży Biskup Wojciech Owczarek pośród pisemnej spuścizny pozostawił po sobie nietypowy dokument, liczący nieco ponad 200 stron małego, zeszytowego formatu. Są to zapisy postanowień i przemyśleń rekolekcyjnych, które prowadził od czasów kleryckich aż do ostatnich miesięcy życia. Ten materiał jest kluczem do pełniejszego poznania jego niezwykle intensywnego życia duchowego. W świetle Zapisów rekolekcyjnych ukazuje się – obok licznych innych tematów – wiodąca linia duchowości: naśladowanie Chr **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **Living for God and People. About the Servant of God Rev. Wawrzyniec Kusniak, COr** Autorzy: Krzysztof Maćkowiak Rok: 2021 DOI: 10.52204/np.2021.135.77-114 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3583/4018 > Ks. Wawrzyniec Kuśniak jest pierwszym polskim filipinem, któremu Kościół przyznał tytuł Sługi Bożego. Mimo to brakuje dotąd poważniejszego studium na temat kapłana. Artykuł ma wypełnić tę lukę. Przedstawia stan obecnej wiedzy o ks. Kuśniaku. Ściślej, celem pracy jest dokonanie przeglądu zasobu archiwaliów dotyczących duchownego oraz zrekonstruowanie na ich podstawie najważniejszych faktów z jego życia. Ks. Kuśniak urodził się 1 sierpnia 1788 roku w Czarnkowie. Do Kongregacji Oratorium św. Filipa **O narodzinach Odnowy Charyzmatycznej w polskim Kościele** Autorzy: Dariusz Jeziorny Rok: 2018 DOI: 10.14746/PST.2017.31.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/download/14436/14117 > O narodzinach Odnowy Charyzmatycznej w polskim Kościele **Wspólnota Kościołem jutra. Eklezjalne "communio" w Chrystusie w ujęciu Franciszka Blachnickiego** Autorzy: Arkadiusz Korwin-Gronkowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2016.10.1.14 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/7792/6917 > Boskie pochodzenie Kościoła i implikacja dzieła Trzech Osób Boskich wyraża lud zjednoczony w jedności Ojca i Syna i Ducha Świętego. W nim człowiek zanurzony doświadcza pośrednictwa zbawczego w komunikacji z Chrystusem Zmartwychwstałym. Zbawcza komunikacja to dar i uczestnictwo w Boskim życiu, przez i w pośrednictwie Kościoła. Swoje głębokie zakorzenienie w eklezjologii communio doskonale widział Sługa Boży ks. Franciszek Blachnicki. Oryginalność jego spojrzenia polega na tym, iż doskonale odczyt **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Rundbrief des Heimatwerkes der Katholiken aus der Freien Prälatur Schneidemühl (Grenzmark Posen Westpreuβen) 4 (2023) Weihnachten** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2024 DOI: 10.69553/rs.2024.12-15 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2024/15_tadeusz_ceynowa.pdf > Z okazji Boego **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Wyższe Katolickie Studium Społeczne w Poznaniu (1928-1939). Zapomniana poznańska uczelnia** Autorzy: Mikołaj Brenk Rok: 2025 DOI: 10.21697/sc.2025.32.2.19 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/16151/13980 > Wyższe Katolickie Studium Społeczne w Poznaniu było jednym z dwóch ośrodków dydaktycznych dla służb społecznych w Polsce w okresie międzywojennym na poziomie wyższym. Status uczelni uzyskało formalnie dopiero dwa lata przed wybuchem wojny, dlatego jest ledwie obecne w zachowanych wykazach i statystykach sporządzanych przez władze centralne. Studium kształciło kadry zakładów opiekuńczych i instytucji społecznych, przede wszystkim tych o proweniencji kościelnej. Słuchacze pochodzili z terenu całej **Sakry ordynariuszy i sufraganów poznańskich w XVIII stuleciu** Autorzy: Krzysztof R. Prokop Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2006.2.6 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15417/15182 > Episcopal Consecrations of Pozna Ordinaries and Suffragans in the 18th Century Tematyka wice biskupich pasterzy Kocioa poznaskiego, wszak e w odniesieniu do wiekw XIX i XX, stanowia ju niegdy przedmiot jednej z publikacji piszcego te sowa1. Obecnie zamierzamy cofn si w naszej analizie jeszcze o stulecie i omwi problematyk wice bisku pich **Apostolska posługa miłości Sióstr Służebniczek Bogarodzicy Dziewicy Niepokalanie Poczętej w parafii pw. św. Małgorzaty w Nowym Sączu w latach 1893–2016** Autorzy: Grzegorz Kiełbasa Rok: 2018 DOI: 10.15633/tst.2621 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/2621/2515 > The Congregation of the Sisters the Servants of the Mother of God Immaculately Conceived entrusts to the multiple apostolic ministry of charity, in particular the Christian education and teaching of children, the service of the poor and the sick, the support of families in their various needs and the various forms of parish and charitable work. At the end of the 19th century, the new establishment of the Congregation of the Sisters the Servants of the Mother of God Immaculately Conceived was est **Z dziejów seminariów warszawskich w dawnej diecezji poznańskiej. Biskupi oraz inni przedstawiciele znamienitych rodów doby staropolskiej w gronie wychowanków seminarium externum i seminarium internum Misjonarzy św. Wincentego à Paulo przy kościele Świętego Krzyża w Warszawie (1675/1676-1864/1865)** Autorzy: K. Prokop Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2016.11.6 URL: https://doi.org/10.14746/e.2016.11.6 > Until 1798 Warsaw remained in the diocese of Poznań despite taking over from Cracow numerous functions of a capital city in the 17th and 18th centuries (nominally it never became the capital of the Polish-Lithuanian Commonwealth). During this time two seminaries ran by the Missionaries of St. Vincent de Paul functioned in Warsaw: Seminarium Internum and Seminarium Externum. They were founded in 1675-1676 and educated – especially the latter one – a large group of clergy who later held prominent **Wspólnota diecezjalna i parafialna w centrum posługi biskupa łowickiego Andrzeja F. Dziuby** Autorzy: Jerzy Swędrowski Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.14072 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/14072/12543 > Kościół w języku chrześcijańskim oznacza zgromadzenie liturgiczne, a także wspólnotę lokalną lub całą powszechną wspólnotę wierzących. Kościół żyje Słowem i Ciałem Chrystusa, sam stając się w ten sposób Jego Ciałem (por. KKK 752). Kościół jako pierwszy podtrzymuje wiarę i ją wyznaje. To dzięki Kościołowi otrzymujemy wiarę i nowe życie w Chrystusie. Życie w Kościele jest realizacją woli Ojca, który powołuje ludzi w swoim Synu Jezusie Chrystusie. Kościół święty, powszec **Śladami poznańskich ewangelików** Autorzy: Artur Żyto Rok: 2017 DOI: 10.62875/tk.v3i0.859 URL: http://turystykakulturowa.org/ojs/index.php/tk/article/download/859/742 > Zorganizowane zycie religijne ewangelickiej mniejszości wyznaniowej siega polowy  XVI wieku. Od tego czasu krajobraz kulturowy Poznania wzbogacano obiektami sakralnymi oraz uzyteczności publicznej, związanymi z dzialalnością ewangelikow. Po II wojnie światowej wiele kościolow przejeli katolicy, dawne cmentarze przeksztalcono w parki, a budynki uzyteczności publicznej zaadaptowano do pelnienia roznych funkcji. Celem niniejszego artykuly bylo przedstawienie wynikow inwentaryzacji terenowej wzbogac **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Kroniki bernardynów poznańskich. Oprac. Salezy Bogumił Tomczak i Jacek Wiesiołowski. Poznań 2002, ss. XXIV i 456. Wydawnictwo Miejskie, seria: Kroniki Staropolskie** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2006.2.17 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15433/15199 > Ponieważ Kroniki Bernardynów poznańskich ukazały się w serii Kro n iki Staropolskie, najpierw słów **Integracja społeczno-religijna polskiego emigranta w posłudze duszpasterskiej chrystusowca (Schemat refleksji na początku XXI wieku)** Autorzy: Wojciech Necel Rok: 2002 DOI: 10.21852/sem.2002.21 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12620/10868 > W refleksji nad tożsamością instytutów życia konsekrowanego poprzez śluby zakonne rad ewangelicznych oraz w powrocie poszczególnych instytutów do ducha ich założycieli, ważnym etapem jest refleksja nad celem apostolskim, który wyłania się z poszczególnych charyzmat i jego realizacja w Kościele na początku XXI wieku. Towarzystwo Chrystusowe Duszpasterstwa Emigrantów, założone w 1932 r. przez kard. A. Hlonda, ma za cel apostolski, określony przez kardynała założyciela, pracę duszpasterską na rzecz **History of the Saint Elizabeth Sisters’ Hospital in Poznań and its owners** Autorzy: Anita Magowska, Halina Bogusz Rok: 2014 DOI: 10.20883/amp.2014/5 > Artykuł przedstawia działalność istniejącego w latach 1909-1949 Szpitala Zgromadzenia Sióstr Św. Elżbiety w Poznaniu. Podstawą źródłową są materiały pochodzące ze zbiorów poznańskich elżbietanek i Archiwum Państwowego w Poznaniu. Przedstawiono historię szpitala, za szczególnym uwzględnieniem dwóch wojen światowych, jego organizację, personel medyczny i pacjentów. Elżbietanki przybyły do Poznania w 1871 r. i początkowo pełniły posługę pielęgniarską w domach chorych. W 1909 r. otworzyły tutaj szpi **Rec.: J. Umiński, Powstanie biskupstwa poznańskiego i zależnego odeń archidiakonatu czerskiego. " Wiadomości Kościelne", Wrocław 1952** Autorzy: Kazimierz Jasiński Rok: 1957 DOI: 10.52204/np.1957.5.293-297 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7222/8307 > Studia T eologiczn e" w ydaw **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **To jest ten dom, w którym Chrystus chce się zatrzymać.Absalona ze Sprinckirsbach kazanie XXXIX na poświęcenie kościoła – przekład i komentarz** Autorzy: P. Wilk Rok: 2024 DOI: 10.52097/lst.2023.4.254-260 URL: https://ojs.academicon.pl/lst/article/download/8193/8434 > The article contains the first translation into Polish of Absalon’s of Sprinckirsbach Sermon XXXIX. The theme of the sermon is the dedication of the church. The translation is preceded by a short introduction about the author and his work. There is also a summary of the sermon in the introduction. The translation is accompanied by explanatory comments and localizations of biblical passages. **Periodyzacja obecności Towarzystwa Jezusowego na ziemiach polskich. Struktury organizacyjne oraz edukacyjno-oświatowe i pastoralne formy aktywności** Autorzy: Andrzej Paweł Bieś Rok: 2014 DOI: 10.12775/SPI.2014.003 URL: http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/SPI/article/download/SPI.2014.003/5402 > Licząca juz 450 lat obecnośc Towarzystwa Jezusowego w granicach panstwa polskiego sklania do calościowego spojrzenia i przedstawienia dziejow oraz dzialalności tej wspolnoty zakonnej, zarowno historii jej instytucjonalnego trwania, jak i rozwijanej aktywności o charakterze duszpasterskim i edukacyjnym. W tak dlugim okresie funkcjonowania z calą pewnością nalezy wyodrebnic okresy pozwalające lepiej dostrzec i dokladniej omowic dokonujące sie zmiany – rozwoj lub regres instytucji i jej zaangazowan **Zgromadzeni w imię Chrystusa** Autorzy: Stanisław Szamota Rok: 1968 DOI: 10.21906/RBL.3145 > — **„Martyrologium Romanum” utrwaleniem życia świętych – Piątka Poznańska. Duchowość nowych błogosławionych** Autorzy: W. Nowak Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2008.25.06 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11804/10211 > 13 czerwca 1999 r. papież Jan Paweł II beatyfikował 108 duchownych i świeckich za męczeństwo poniesione podczas brutalnej okupacji Polski przez nazistowskie wojska niemieckie podczas II wojny światowej. Artykuł przedstawia pięciu męczenników – Czesława Jóźwiaka, Edwarda Kaźmierskiego, Franciszka Kesy, Edwarda Klinika i Jarogniewa Wojciechowskiego. Wszyscy byli związani z salezjanami i byli zaangażowani jako animatorzy Salezjańskiego Ośrodka Młodzieżowego w Poznaniu. Autor przedstawia ich drogi d **Józef Mandziuk, Historia Kościoła katolickiego na Śląsku, t. 1, Średniowiecze, cz. 1, Do 1302 r., Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2003** Autorzy: Henryk Kołodziejczyk Rok: 2005 DOI: 10.21852/sem.2005.21.43 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12246/10579 > Książka jest zbiorem referatów wygłoszonych **Katolicka Szkoła Społeczna w Poznaniu (1927–1939)** Autorzy: Mikołaj Brenk Rok: 2019 DOI: 10.5604/01.3001.0013.5705 URL: http://hdl.handle.net/10593/25354 > Katolicka Szkoła Społeczna w Poznaniu była jednym z czołowych polskich ośrodków dydaktycznych dla służb społecznych w okresie międzywojennym. Prowadziła w latach 1927–1939 kursy oraz studia dla kadr zakładów opiekuńczych i instytucji społecznych, przede wszystkim tych o proweniencji kościelnej. Priorytetem w działalności szkoły było organizowanie, od momentu erygowania placówki w 1927 r., dwuletniego kursu pracy społecznej, z czasem funkcjonującego pod nazwą Wyższego Katolickiego Studium Społecz **Andrzej Laskarz z Gosławic herbu Godziemba, biskup poznański** Autorzy: Marian Frontczyk Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.125-170 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6653/7290 > Niniejsze opracowanie jest pierwszą próbą monografii Andrzeja Łaskarza, dyplomaty, doktora praw, uczestnika soborów, reformatora i biskupa poznańskiego w latach 1414-1426. Monografia może być przyczynkiem do historii Kościoła w Polsce, a zwłaszcza Archidiecezji Poznańskiej, która w roku 1968 obchodziła swoje tysiąclecie. Do artykułu dołączono 3 dokumenty: 1) Mowę elektora poznańskiego, Andrzeja Łaskarza, delegowanego z ramienia Polskiego Króla i Wielkiego Księcia Litwy na Sobór w Konstancji, wy **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej** Autorzy: Katarzyna Bogacka Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.18269 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18269/17511 > Uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku i poprzedzające ją dziewięć lat duchowych przygotowań narodu, zwanych Wielką Nowenną, są dziełem duszpasterskim prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. Spektakularne znaczenie tych wydarzeń dla XX-wiecznej historii Polski znalazło także wyraz w warstwie wizualnej. Jej częśćią jest wykonany w tym okresie tzw. pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski, ofiarowany przez prymasa archikatedrze gnieźnieńskiej. Kwerendy w Muzeum Archidiecezji Gnieźnie **O wielkopolskich kazaniach ojca Szymona od św. Antoniego, karmelity. Przyczynek do historii kaznodziejstwa w Wielkopolsce czasów saskich** Autorzy: Marcin Puziak Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30499/26958 > Kaznodzieja z 1 poł. XVIII wieku – o. Szymon od św. Antoniego (karmelita trzewiczkowy) – działał w Poznaniu i w różnych miejscach Wielkopolski. Pośmiertnie został opublikowany zbiór jego kazań zatytułowany Dyaryusz odświętnego roku kaznodziejskiego. Do jego publikacji przyczynili się inni zakonnicy wielkopolskiej prowincji Najświętszego Sakramentu. W klasztorze poznańskim tej prowincji stale działali kaznodzieje wyznaczani przez kapitułę prowincjalną. Wśród nich był o. Szymon, który w okresie sp **Kościół wobec świata w świetle uzgodnienia Ku wspólnej wizji Kościoła** Autorzy: P. Jaskóła Rok: 2014 > W ruchu ekumenicznym już od 1948 r. zagadnienie relacji Kościoła do świata było jednym z głównych punktów zainteresowania wielu Kościołów należących do Światowej Rady. W tymże roku doszło do połączenia ruchu Life and Work (Życie i Działanie) oraz ruchu Faith and Order (Wiara i Ustrój). Potrzebę społecznej działalności, a często i politycznego zaangażowania Kościołów połączono z poszukiwaniem jedności Ko ścioła Chrystusowego1. Zjednoczenie dwóch ruchów nie było działaniem spontanicznym. Już bowie **Spotkanie historyków wychowania w Poznaniu** Autorzy: Wesław Jamrożek Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.1996.3.4.31 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17158/16934 > Spotkanie historyków wychowania w Poznaniu **OCZEKIWANIA PRZEMIAN SŁUŻEBNOŚCI KOŚCIOŁA** Autorzy: Andrzej F. Dziuba Rok: 2022 DOI: 10.12775/splp.2022.005 URL: https://doi.org/10.12775/splp.2022.005 > Przekazane Apostołom zadanie „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody…” (Mt 28,19) zostaje umocnione darem Ducha Świętego (por. Dz 2,1-12). Nowa wspólnota, kształtująca się wokół Apostołów staje się widocznym Kościołem. Jednak, dla mocy świadectwa, potrzebny jest Kościół ewangeliczny. Także współczesny świat potrzebuje ludzi Chrystusowych, cichych i pokornego serca, ludzi sumienia, gotowych odważnie świadczyć dzieła miłosierdzia. To jarzmo nie jest trudne dla tych, którzy naśladując Jezusa są **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **Początki pracy salezjanów w warszawie na Powiślu** Autorzy: J. Pietrzykowski Rok: 2019 DOI: 10.21852/sem.2019.2.14 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/10356/8983 > Pod koniec XIX wieku ks. Jan Siemiec rozpoczął działalność opiekuńczo-dydaktyczną wśród dzieci i młodzieży na Powiślu w Warszawie. Na zakupionym placu zbudował gmach mieszczący szkołę, internat, warsztaty i kościół rektoralny pod wezwaniem Świętej Rodziny. W 1919 roku zarząd Fundacji przejęli salezjanie, którzy rozbudowali zakład, przenieśli zarząd inspektorii z Oświęcimia, Wydawnictwo Salezjańskie i Centralne Biuro Pomocników Salezjańskich. Od 1923 roku w Salezjańskiej Szkole Rzemieślniczej wpr **Kościół jako społeczność teokratyczna** Autorzy: Tomasz Orzeł Rok: 2021 DOI: 10.25167/sth.3645 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/3645/3972 > W niezwykle szerokim spektrum naukowych zainteresowań bł. Antonia Rosminiego – włoskiego kapłana, filozofa, teologa, polityka i intelektualisty – poczesne miejsce zajmuje jego refleksja eklezjologiczna. Pomimo krytyki, niezrozumienia i wręcz prześladowania ze strony niektórych ludzi Kościoła, pozostał wiernym jego synem, co potwierdził swoim heroicznym posłuszeństwem wobec papieża i jego decyzji. Nad OblubienicąChrystusa podejmował zarówno refleksję socjologiczną, wypracowując pojęcie „wspólnoty **Archiwum Księży Chrystusowców w Kurytybie** Autorzy: Tomasz Nowicki Rok: 2025 DOI: 10.18290/rh25732.3 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/3807/3126 > Artykuł prezentuje zasób słabo rozpoznanego w Polsce Archiwum Księży Chrystusowców w Kurytybie oraz prace wykonane w trakcie pobytu w Brazylii wiosną 2023 r. przez profesorów KUL – Tomasza Nowickiego oraz Piotra Rachwała. Omówiono wybitną rolę polskiego duchowieństwa w służeniu pomocą duszpasterską naszym rodakom w Brazylii. W tekście zwrócono także uwagę na szczególną rolę księży chrystusowców w zabezpieczeniu cennej dokumentacji po działalności instytucji, organizacji tworzonych przez polskich **Spotkanie Historyków Kościoła w 800. rocznicę powstania Zakonu Franciszkańskiego (15-17 IV 2009)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.111.327-331 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4312/5031 > W 2009 roku spotkanie profesorów i wykładowców historii Kościoła odbyło się w murach Wyższego Seminarium Duchownego Prowincji Matki Bożej Anielskiej pw. św. Bonawentury w Krakowie-Bronowicach Wielkich. W programie spotkania znalazły się referaty poświęcone różnym aspektom dziejów i charyzmatu zakonu franciszkańskiego. **Sługa Słowa sługą Królestwa** Autorzy: H. Witczyk Rok: 2002 DOI: 10.31743/vv.1343 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/1343/1307 > Recenzja: Mysterium Regni Ministerium Verbi (red. E. Franco), księga pamiątkowa ku czci Vittorio Fusco, EDIZIONI DEHONIANE, Bologna 2000, ss. 825 (cena 53,23 euro). **Pobór kleryków do wojska jako forma represji władz komunistycznych wobec Kościoła katolickiego. Alumni-żołnierze archidiecezji poznańskiej** Autorzy: L. Wilczyński Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2017.12.6 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15469/15229 > Po raz pierwszy poboru kleryków do służby w Ludowym Wojsku Polskim dokonano w 1955 roku. Była to nowa metoda represji zastosowana wobec Kościoła katolickiego, zaś jej celem było zniechęcenie kandydatów do kapłaństwa do realizacji obranej drogi życiowej. Kres tym prześladowaniom położył dopiero wybór papieża-Polaka na Stolicę Piotrową. Ogółem w latach 1955-1979 represjonowano 2.713 kleryków w całej Polsce.Artykuł omawia tło historyczne, motywacje władz komunistycznych, przeciwdziałanie ze strony **Kościoły Środy Wielkopolskiej według akt wizytacji Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego z 1777 roku** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2017.12.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15465/15225 > W XVIII wieku Środa Wielkopolska była znaczącym miasteczkiem w Wielkopolsce. Przynależała do archidiakonatu poznańskiego w diecezji poznańskiej i była siedzibą dekanatu. Kościół parafialny pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej, wybudowany w XV wieku, posiadał rangę kolegiaty. Ponadto w mieście istniał konwent dominikanów, a na przedmieściach cztery niewielkie kościółki (oratoria). Akta wizytacji generalnej przeprowadzonej przez Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego ukazują stan kolegiaty i inny **Spotkanie historyków Kościoła w Legnicy (27-28 III 2008 r.)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.109.335-338 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4267/5048 > W 2008 roku miejscem obrad historyków Kościoła był gmach Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Legnickiej. Na program spotkania złożyły się referaty podejmujące refleksję nad charyzmatem świętości w dziejach Śląska. **Dzieje domu zakonnego Zgromadzenia Siostr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Sosnowcu (1925–1989) – wybrane zagadnienia (cz. 1)** Autorzy: Urszula Sadownicza Rok: 2018 DOI: 10.19265/TES.2017.019133 > The Congregation of Sisters Carmelites of Baby Jesus was founded on 31 December, 1921 in Cracow by Father Anselm from St. Andrew Corsini OCD (Maciej Józef Gądek 1884–1969) with Janina Kierocinska’s participation (later: Mother Theresa from St. Józef). On the same day when the new community came to Sosnowiec, it started its activity in Christian Charity Organization, at the church Of Sacred Heart of Lord Jesus. The stabilization of the congregation was followed by its settlement in a house at Wie **Church in the service of Uniting Europe** Autorzy: Józef Kulisz Rok: 2020 DOI: 10.30439/2020.1.1 URL: http://bobolanum.pl/index.php/sb/article/download/8/2 > Wiek XIX był czasem wielkich odkryć i wynalazków technicznych, które zmieniły oblicze Europy i wzbogaciły codzienność ludzkiego życia. W głównym nurcie tych przemian odnajdujemy scjentyzm racjonalistyczny odrzucający wartości tradycji, a uznający ludzki rozum za normę wszelkiej prawdy. W XX w. usiłowano wykazać, że w kulturze, w której człowiek usiłuje zrozumieć siebie, wystarczy tylko nauka zapewniająca w miarę wygodne życie. Brak twórczego dialogu chrześcijaństwa z nową kulturą sprawił, że sta **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Maryjny wymiar duszpasterskiej posługi Sługi Bożego Kardynała Augusta Hlonda** Autorzy: Wojciech Życiński Rok: 2006 DOI: 10.21852/sem.2006.23.07 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11965/10379 > Życie kard. August Hlond, zdeterminowany potrzebami lub znakami czasu, stał się dla niego indywidualną szkołę samodzielności i umiejętności życia w nowych, nieoczekiwanych warunkach. Te umiejętności i doświadczenie zdobyte w tej szkole okazały się bardzo pomocne w pełnieniu jego posługi. To nie było łatwo pełnić posługę duszpasterską zwłaszcza w latach bezpośrednio po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, podczas gdy miało miejsce tworzenie nowego państwa, a następnie w ciągu dwóch lat reżimy **Towarzystwo Św. Wincentego a Paulo. Sto pięćdziesiąta rocznica założenia pierwszej Konferencji męskiej w Poznaniu** Autorzy: Jan Sydor Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.2000.11.12.8 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17331/17083 > Towarzystwo Św. Wincentego a Paulo. Sto pięćdziesiąta rocznica założenia pierwszej Konferencji męskiej w Poznaniu **Eklezjologia w pismach Czesława S. Bartnika** Autorzy: J. Buczek Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2009.3.1.03 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/8518/7286 > W eklezjologii trzeba mieć świadomość, że Kościół jest tajemnicą wiary, wyłaniającą się z misterium zbawienia w Jezusie Chrystusie, że „jest społecznym sakramentem zbawienia, przedmiotem wiary, źródłem sakramentów partykularnych, środowiskiem przekazu objawienia, niszą życia łaski – indywidualnej i społecznej, a następnie formą liturgii (leitourgia), służby wzajemnej (diakonia) i świadectwa chrześcijańskiego (martyria), a wreszcie jest podmiotem religijności, moralności, prawa, duchowości i całe **Misja Benedyktynów Słowiańskich w kościele Św. Krzyża w Krakowie** Autorzy: Marian Kanior Rok: 1994 DOI: 10.15633/FHC.1437 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1437/1333 > The article discusses the establishment of the Benedictine Church in the Slavonic rite (the Church of the Holy Cross). **Duchowość chrześcijańska w rozumieniu Sługi Bożego ks. Michała Sopoćki** Autorzy: Krzysztof Nitkiewicz Rok: 2002 DOI: 10.15290/RTK.2002.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/5157/1/RTK_1_2002_K.Nitkiewicz_Duchowosc_chrzescijanska_w_rozumieniu_Slugi_Bozego_ks_Michala_Sopocki.pdf **Bł. Edmund Bojanowski założyciel Zgromadzenia Sióstr Służebniczek - nowe zgromadzenie zakonne w trudnym okresie kasat w zaborze pruskim** Autorzy: W. Rozynkowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/zn.2017.60.4.95-108 URL: https://czasopisma.kul.pl/znkul/article/download/11226/9490 > W trudnym okresie kasat domów zakonnych w zaborze pruskim, dokładnie na obszarze Wielkopolski, powstało Zgromadzenie Sióstr Służebniczek. Było to możliwe, z jednej strony dzięki determinacji jego założyciela Edmunda Bojanowskiego, z drugiej natomiast dzięki charakterowi posługi, której podjęła się ta nowa wspólnota. W niniejszym artykule przedstawiono historię powstania oraz pierwsze lata rozwoju wspólnoty służebniczek, dokładnie do 1871 roku, czyli do śmierci E. Bojanowskiego. Podjęty temat zos **Działalność społeczna i wychowawcza sióstr służek w północnych powiatach Wielkopolski Wschodniej w pierwszej połowie XX wieku** Autorzy: Piotr Gołdyn Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.006.16913 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22401/ > Polish education have teamed up with the history of the religious gatherings, especially this can be seen in the case of elementary education. In the northern districts of the Eastern Greater Poland the Congregation of the Immaculate Virgin Mary servant nuns existed in the first half of the 20th century, which were taking care of children in protective centres and hostels and were assumed by local landowners. At the same time they interacted with the surrounding population and were helping the s **Wiara w Kościół Trójjedynego Boga** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2023 DOI: 10.5604/01.3001.0016.3128 URL: https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.3128 > Pogłębienie rozumienia tajemnicy Kościoła domaga się podkreślenia kilku istotnychaspektów, jakie wprawdzie funkcjonują w eklezjologii, ale poprzez niewłaściwą interpretację nauczania Soboru Watykańskiego II bądź poszły w zapomnienie, bądź doznały wypaczenia. Stąd niniejszy artykuł przedkłada rozumienie Kościoła jako tajemnicyTrójjedynego Boga i tajemnicy człowieka w miejsce określenia „Kościół Chrystusa”.Nie oznacza to bynajmniej, że to określenie jest błędne, ale jest ono niepełne, gdyż pomija **Kilka uwag na marginesie pracy s. Karoliny M. Kasperkiewicz pt. "Sługa Boży Józef S. Pelczar, biskup przemyski obrz. łac. Szkic biograficzny" Rzym 1972** Autorzy: Aleksy Petrani Rok: 1975 DOI: 10.52204/np.1975.43.284-300 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6545/6716 > Na sem inarium prowadzonym przeze mnie na Wydziale Praw a K a nonicznego KUL zostały napisane m. in.dwie następujące prace dok torskie: ks.Jan a Krawca SDB pt.Towarzystwo św.Franciszka Salezego i jego organizacja w Polsce (1964) oraz ks.Mieczysława Głowac kiego CSMA pt.Założenie i organizacja Zgromadzenia św.Michała Archanioła w Polsce (1969).Siłą rzeczy to mnie zmusiło do bliższego poznania życia i działalności ks **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Duchowni katoliccy zaangażowani w działalność obwodu buskiego "Służba Wolnej Polsce" w świetle dokumentów aparatu bezpieczeństwa** Autorzy: Tomasz Trepka Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.263-282 URL: https://doi.org/10.52204/np.2016.125.263-282 > Działalność księży Stanisława Połetka oraz Stefana Rzemieńca stanowiła przykład bezkompromisowej walki z dyktaturą komunistyczną w Polsce. Byli oddanymi sługami nauki Kościoła katolickiego oraz obrońcami suwerenności i demokracji. Zapłacili za to wysoką cenę. Skazani na kary bezwzględnego pozbawienia wolności mieli poddać się indoktrynacji Polski „ludowej”. W latach 1949-1955 duchowni stanowili cel numer jeden dla władz partyjno-państwowych, których próbowano zmarginalizować za wszelką cenę, m.i **Losy zakonników i zakonnic z klasztorów skasowanych w Wielkim Księstwie Poznańskim (do 1841 r.)** Autorzy: Zdzisław Włodarczyk Rok: 2021 DOI: 10.4467/2391-890xpah.21.001.15306 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21286/ > Na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego zachodnie tereny Księstwa Warszawskiego z Poznaniem i Bydgoszczą włączono do monarchii pruskiej jako Wielkie Księstwo Poznań- skie / Prowincja Poznańska. Nowy władca — Fryderyk Wilhelm III — zapewniał wprawdzie poszanowanie religii katolickiej wyznawanej przez większość mieszkańców, nie dotyczyło to jednak wspólnot zakonnych (57 domów, 454 zakonników i 119 zakonnic), których liczbę postanowiono sukcesywnie zmniejszać, z czasem zaś zlikwidować. Okolicznoś **Posługa katechisty w świetle Listu apostolskiego Antiquum ministerium papieża Franciszka** Autorzy: Mieczysław Polak Rok: 2023 DOI: 10.31648/sw.8770 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/sw/article/download/8770/7232 > Każdy, kto został powołany do Kościoła, ma swój własny udział w jego misji ewangelizacyjnej. Ta misja wypełniana jest w przestrzenno-czasowych uwarunkowaniach, które wyznaczają jej kształt i precyzują zadania poszczególnych osób. Wewspólnotach chrześcijańskich od samych ich początków kształtowały się różne formyposług. Posługi te podejmowane były zarówno przez wyświęconych szafarzy, jak i przez wiernych świeckich. Z czasem jednak doszło do ich sklerykalizowania. Zostały one związane z przygotowa **Ustrój i organizacja archidiecezji gnieźnieńskiej i poznańskiej w świetle bulli papieża Piusa VII „De salute animarum” z 1821 r.** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.97-120 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8066/9288 > Rozwój terytorialny Królestwa Prus, który został usankcjonowany na kongresie wiedeńskim domagał się reformy administracyjnej i organizacyjnej także w odniesieniu do Kościoła katolickiego. Z tej przyczyny w 1816 r. król Fryderyk Wilhelm III delegował posła Betrolda Niebuhr’a do podjęcia w Rzymie pertraktacji z sekretarzem stanu kard. Ercole Consalvim. Zakończyły się one ogłoszeniem przez Piusa VII bulli De salute animarum (16 VII 1821). Bulla regulowała ustrój i organizację Kościoła katolickiego **Ksiądz Franciszek Reinhold Nawrot – nieznany sługa wielkiej sprawy Bożej** Autorzy: M. Jasiński Rok: 2019 DOI: 10.25167/STH.828 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/828/621 > Podczas swojej podróży apostolskiej do Polski papież Jan Paweł II pozostawił Polakom zadanie zebrania świadectw i utrwalenia pamięci o polskich męczennikach XX w. Uznając okres II wojny światowej za „czas bardzo bolesnego doświadczenia”, wskazał na szczególną powinność zebrania wszystkich świadectw o tych, którzy dali życie za Chrystusa. Prezentowany artykuł jest odpowiedzią na to wezwanie Jana Pawła II. Autor artykułu przedstawia mało dziś znaną postać ks. Franciszka R. Nawrota (ur. 1903), kapł **DOJRZEWANIE WIARY. ZARYS ROZWOJU ŚWIADOMOŚCI KOŚCIOŁA W ZAKRESIE PRAWD WIARY, W ŚWIETLE PROROCTWA EWANGELII** Autorzy: K. Polak Rok: 2023 DOI: 10.56898/st.13204 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/13204/11662 > Wprawdzie Jezus Chrystus przekazał swoim Apostołom pełnię prawdy objawionej, ale jednocześnie zapowiedział, że w przyszłości będzie ona – z pomocą Ducha Prawdy – dalej odkrywana i pogłębiana, aż do pełni. Powstaje więc pytanie: na ile historia Kościoła jest procesem pogłębiania rozumienia wiary apostolskiej? Świadkami pełni nowotestamentalnego Objawienia byli prości ludzie – rybacy, rolnicy, rzemieślnicy, urzędnicy – pochodzący ze środowiska judaizmu palestyńskiego. Daną im wiarę chrześcijańską **Jedenaście wieków chrześcijaństwa w Polsce : wymiar polityczny i historyczny** Autorzy: Anita Młynarczyk-Tomczyk, Rafał Dudała Rok: 2021 DOI: 10.15633/9788374388214 > Przed ponad tysiącem lat Polska, łącząc się z papieskim i łacińskim Rzymem, weszła do kręgu kultury zachodnioeuropejskiej, czerpiąc z jego skarbca cywilizacyjnego, politycznego, społecznego i gospodarczego, ale też dodając do niego wiele nowego i autorskiego. Wkład Polski do cywilizacji chrześcijańskiej i do historii Kościoła jest niezaprzeczalny. Przyjęcie chrztu przez Polskę odegrało ogromną rolę w ukształtowaniu jej moralnego, kulturalnego i cywilizacyjnego oblicza w całym tysiącleciu. Od teg **Powstanie Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w kontekście społeczno-religijnym Krakowa na przełomie XIX i XX wieku** Autorzy: Zdzisław Gogola Rok: 2010 DOI: 10.52204/np.2010.113.329-346 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4746/5002 > Dobroczynność w Krakowie ma szlachetne tradycje, często sięgające kilkudziesięciu lat wstecz. Przybierała formę zarówno doraźnej, jak i długofalowej pomocy - często hojnych fundacji. Niektóre z inicjatyw w dawnej Polsce przetrwały do drugiej połowy XIX wieku, inne zniknęły wraz z rozbiorami. W ich miejsce powstawały jednak nowe organizacje, które z nową energią wspierały i nadal wspierają potrzebujących. Jednym z przykładów takiej działalności jest Zgromadzenie Służebnic Najświętszego Serca Jezu **Historia wychowania w poznańskim ośrodku naukowym** Autorzy: Jan Hellwig Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.1994.1.4 URL: https://doi.org/10.14746/bhw.1994.1.4 > Historia wychowania w poznańskim ośrodku naukowym **Recenzja książki Słowo, obraz, dźwięk w mszach świętych z udziałem dzieci pod red. Henryka Sławińskiego i Wiesława Przyczyny, Redemptoris Missio XXXIV, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, Kraków 2019, ss. 232** Autorzy: Adam Kalbarczyk Rok: 2019 DOI: 10.14746/pst.2019.35.15 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/download/24414/22656 > Pos ugiwanie si dzi w liturgii, w przepowiadaniu, a zw aszcza w homiliach do dzieci, ró nego rodzaju pomocami audiowizualnymi sta o si czym w rodzaju niepodwa alnej prawdy. Wielu kaznodziejom wydaje si , e bez multimediów przekaz kaza b dzie nie tylko ma o interesuj cy, ale równie nieskuteczny. Dlaczego ksi a „chowaj ” si za rekwizyty? Dlaczego nie wystarczaj im s owa i gesty jako podstawowe rodki przekazu zbawczego or dzia? Na te i podobne pytania stara si odpowiedzie wyczerpuj co publikacja pr **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **The History of the Congregation of the Sisters of Merciful Jesus within the Boundaries of the Present Metropolitan Archdiocese of Szczecin and Kamien (Kamień)** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-14 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16086.pdf > Po II wojnie światowej tereny dzisiejszej metropolii szczecińskiej (od 25 marca 1992 r.), w skład której wchodzą: archidiecezja szczecińsko-kamieńska i diecezje koszalińsko-kołobrzeska i zielonogórsko-gorzowska przechodziły kilka reorganizacji, w wyniku której teren jej zmniejszył się z 44 836 km² (1945 r.) do 37 199 km². Na tym obszarze po wojnie pozostały tylko 54 siostry z 5 zgromadzeń w 16 domach zakonnych, a obecnie w metropolii posługuje 807 sióstr zakonnych. Pośród wielu rodzin zakonnych **Zgromadzenie Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego (1894-1939)** Autorzy: J. Nedza Rok: 1974 DOI: 10.52204/np.1974.41.135-243 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7951/7187 > Celem niniejszej pracy jest przypomnienie postaci bpa przemyskiego obrządku łacińskiego Józefa Sebastiana Pelczara w przededniu pięćdziesiątej rocznicy jego śmierci i osiemdziesiątej rocznicy założenia przez niego zgromadzenia sercanek. W pracy przestawiono także dzieje i formację Zgromadzenia Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w okresie od 1894 do 1939. **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Słowo wstępne** Autorzy: Antoni Baraniak Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.5-6 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6649/7285 > W słowie wstępnym arcybiskup Antoni Baraniak, metropolita poznański podkreślił znaczenie historycznego wydarzenia jakim były obchody 1000-lecia Biskupstwa Poznańskiego. Autor podziękował redakcji periodyku „Nasza Przeszłość" za przedstawienie na jego łamach początkowych dziejów Archidiecezji Poznańskiej, które pomagają lepiej zrozumieć rolę pierwszego biskupstwa w rozwoju chrześcijaństwa w Polsce. **Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis. Święci, błogosławieni, słudzy Boży związani z zachodniopomorską i lubuską ziemią** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2025 DOI: 10.18276/978-83-7972-950-0 URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-950-0 > Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis Saints, blesseds, servants of God associated with the West Pomeranian and Lubusz lands The history of the Catholic Church is marked by the stories of saints who were able to fully realise the Gospel of Jesus Christ in their lives or suffered martyrdom for their faith. They are intercessors with God and the best reformers of the Church. They are therefore role models for the faithful. This study fits into the anniversaries celebrated in the Szczecin-Ka

[object Object]