Kościół Chrystusa Odkupiciela

Historia parafii Kościół Chrystusa Odkupiciela w Poznań udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Chrystusa Odkupiciela. Diecezja: poznańska. --- ### Publikacje naukowe **Misterium paschalne Chrystusa w integralnym ujęciu Wacława Hryniewicza OMI** Autorzy: Dorota Lekka Rok: 2021 DOI: 10.21697/CT.2015.85.1.05 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/ct/article/download/8371/7301 > Odkupienie dokonane przez Jezusa Chrystusa to najwiksze wydarzenie w historii zbawienia, **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Fasada kościoła „na Łazarzu” w Poznaniu. Projekt Maksymiliana Wilczewskiego** Autorzy: B. Krzyślak, Z. Kurzawa Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2015.10.6 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15499/15311 > The text is a minor appendix to the book The Church o f Our Lady o f Sorrows in Poznań (Poznań 2013) compiled by the two authors of the present study. The new data is a fragment of the design documentation of this church, unknown to the authors of the monographic publication at the time of writing, and discovered by Andrzej Kusztelski during his research in St. Martin’s church in Poznań. It is a design of the church’s façade signed by the builder Maksymilian Wilczewski. It is the only extinct de **Pytanie o kościół** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374388368.02 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5123/A.%20Napi%C3%B3rkowski%20Pytanie%20rep.pdf > Objawienie judeo -chrzecijaskie swj szczyt i peni znalazo w osobie Jezusa, ktry jest Mesjaszem. Gdy chcemy Go odkry, to zaraz na pocztku stwierdzamy, i dotarcie do historycznego Jezusa z Nazaretu nie wyczerpuje caego bogactwa Jego osoby **Ecclesia - Studia z Dziejów Wielkopolski t. I, 2003** Autorzy: J. Walachowicz Rok: 2004 DOI: 10.14746/cph.2004.2.30 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/41987/35276 > Recenzja: Ecclesia - Studia z Dziejów Wielkopolski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza - Wydział Teologiczny, tom I, Poznań 2003, ss. 312. **Znaki prawdziwości Kościoła** Autorzy: Józef Morawa Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374388368.05 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5126/J.%20Morawa%20Znaki.rep.pdf > Prezentowana powyej historyczno -teologiczna analiza ustanowienia przez Jezusa Chrystusa swojego Kocioa kieruje si w stron podania kryteriw roz- **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Sprawozdanie z konferencji naukowej pt. Polonia coepit habere episcopum. Początki biskupstwa poznańskiego (968–2018), Poznań, 19–20 VI 2018 r.** Autorzy: Jakub Wojtczak, U. I. A. Mickiewicza Rok: 2018 DOI: 10.15804/hso180408 URL: http://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/hso/19/hso1908.pdf **Problematyka wyznaniowa w Poznańskiem w XIX i pierwszej połowie XX wieku (do 1939 r.) w historiografii polskiej po 1989 r.** Autorzy: Olgierd Kiec Rok: 2025 DOI: 10.18290/teka25.8 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/tkh/article/download/4514/3528 > Celem artykułu jest nakreślenie głównych tendencji w polskiej historiografii po 1989 r., zajmującej się dziejami Kościołów oraz szerzej – wyznań chrześcijańskich na terenie Poznańskiego, czyli tej części zachodniej Polski, która w XIX wieku znajdowała się pod pruskim panowaniem jako Wielkie Księstwo Poznańskie, a w latach 1919-1939 w większości należała do województwa poznańskiego II Rzeczypospolitej (w granicach sprzed nowego podziału administracyjnego, dokonanego w 1938 r.). Najbardziej charak **Diecezja poznańska u schyłku Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2019 DOI: 10.14746/pst.2018.33.09 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/download/20422/19930 > In the investigated period of the years 1768–1793, the Poznań diocese belonged to the Gniezno metropolitan area and comprised the territory of more than 28 000 square kilometers, divided into two parts — Great Poland and Masovia. Poznań bishops resided mainly in Warsaw, in the Masovian part. The diocesan office in the years 1768–1780 was held by Andrew Stanislaus Młodziejowski and in the years 1780–1793 by Anthony Onuphrius Okęcki, both involved in state issues, includ- ing the post of crown cha **"Archiv für schlesische Kirchengeschichte". Im Auftrag des Instituts für ostdeutsche Kirchen- und Kulturgeschichte herausgegeben von Joachim Köhler , Jan Thorbecke Verlag Sigmaringen 1988 ss. 205** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 1991 DOI: 10.52204/np.1991.75.353-356 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7077/7803 > Założony w **Archidiecezja poznańska (szkic historyczny)** Autorzy: Komisja Historyczna Archidiecezji Poznańskiej Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.7-17 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6650/7286 > Celem niniejszego szkicu jest przedstawienie historii diecezji poznańskiej i jej organizacji przez wieki. Diecezja poznańska miała początkowo bardzo rozległe terytorium, obejmując całą ówczesną Polskę. Wraz z powstaniem metropolii gnieźnieńskiej i biskupstw w innych miastach, jej obszar został zawężony. Wprowadzenie nowych diecezji i utrata terytoriów wskutek rozbicia dzielnicowego spowodowały zmiany w jej obszarze. Artykuł ukazuje bogatą historię religijną i kulturową diecezji poznańskiej, pocz **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **A Historical and Theological Analysis of the Pentecostal Church of Poland** Autorzy: W. Gajewski, Krzysztof Wawrzeniuk Rok: 2000 DOI: 10.1179/jep.2000.20.1.004 > The year 2000 is the 90th anniversary of Pentecostalism in Poland. It history and theology corresponds with The European and International Pentecostal movement. Present research, for obvious reasons, aims to present only a glimpse of the phenomenon of Pentecostalism in Poland. For this reason the writers decided to concentrate on one Church out of the whole Polish Pentecostal/Charismatic movement which in their opinion is the most representative and classical, namely, KoiciOl Zie1onoiwi;ltkowy w **Kościół św. Franciszka z Asyżu i klasztor Franciszkanów w Poznaniu w latach 1947-1957** Autorzy: Salezy Bogumił Tomczak Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.4 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30509/26962 > IW 1947 r., po 111 latach nieobecności, powrócili do Poznania franciszkanie i objęli swój dawny klasztor i kościół pw. św. Franciszka z Asyżu, zniszczony w czasie II wojny światowej w 75%. Do 1957 r. zdołali odbudować kaplicę Matki Bożej Loretańskiej, kościół i  klasztor. Od samego początku prowadzili działalność duszpasterską w swoim kościele, ponadto głosili misje ludowe i rekolekcje w wielu parafiach. Na życzenie arcybiskupa poznańskiego Walentego Dymka w 1949 r. zaprowadzili stały dyżur spow **Ks. Leszek Wilczyński (1957-2020). Historyk Kościoła i archiwista** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.140.275-309 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5605/8366 > Ks. Leszek Wilczyński (1957-2020) był historykiem Kościoła, który zajmował się dziejami archidiecezji poznańskiej w XIX i XX w. Jego liczne publikacje poświęcone były zwłaszcza Akcji Katolickiej. Prowadził działalność dydaktyczną w zakresie nauk teologicznych. Zajmował się również kwestiami archiwalnymi. **Dzieje okupacyjne Kapituły Metropolitalnej w Poznaniu** Autorzy: Marian Fąka Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2003.1.15 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15244/14998 > W ramach wyniszczania narodu polskiego i politycznego oczyszczania gruntu w latach drugiej wojny światowej, hitlerowskie władze okupacyjne na pierwszym miejscu stawiały likwidację polskiej inteligencji i form organizacyj nych Kościoła katolickiego.Archidiecezja Poznańska znalazła się w całości w Okręgu Kraju Warty (Reichsgau Wartheland **Nota o karmelitach rezydencji Krwi Chrystusa w Poznaniu w XVIII i XIX wieku** Autorzy: Marcin Michał Puziak ks. Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.13104 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13104/14524 > Przechowywany w Archiwum Karmelitów na Piasku w Krakowie rękopis Decretale provinciae strictioris observantiae (sygn. 168) zawiera akta kapituł i definitoriów wielkopolskiej prowincji (a najpierw wikariatu) karmelitów strictioris observantiae z lat 1700-1846. Analiza tych akt pozwala zrekonstruować listę obsady osobowej poznańskiej rezydencji Krwi Chrystusa za lata 1712-1817, gdyż w aktach z tego okresu pojawiają się odpowiednie zapisy. Pozwala to uzupełnić i zweryfikować dane, jakie można wysel **Budownictwo sakralne w archidiecezji poznańskiej w latach 1945-1977** Autorzy: L. Wilczyński Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.5 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30512/26964 > Powojenny rozwój urbanistyczny Wielkopolski spowodował luki w systemie sieci parafialnej Kościoła poznańskiego. Nie bez znaczenia dla poprawnego funkcjonowania archidiecezji były też zniszczenia świątyń, powstałe w czasie II wojny światowej. Niestety, polityka władz komunistycznych obliczona była na laicyzację społeczeństwa i spowodowanie możliwie największych utrudnień w rozwoju życia religijnego w Polsce. Archidiecezja poznańska – podobnie jak inne diecezje – w całym okresie Polski Ludowej mus **Kościół Chrystusa Króla w Gorzowie Wielkopolskim – jedyne dzieło Curta Steinberga w województwie lubuskim** Autorzy: B. Michalak Rok: 2021 DOI: 10.5604/01.3001.0015.2278 > Architektura sakralna okresu modernizmu nie ma szerokiej reprezentacji na terenie województwa lubuskiego. Jednym z najbardziej okazałych obiektów tego typu jest zlokalizowany na terenie Gorzowa Wielkopolskiego kościół Chrystusa Króla, którego architekt Curt Steinberg zasłynął z projektowania i budowy obiektów sakralnych. Wzniesiony w latach 1928–1930 budynek jest imponującym przykładem nowoczesnej techniki budowlanej i odważnych rozwiązań konstrukcyjnych dostępnych w okresie dwudziestolecia mi **Przypomnienie otwarcia nowego Seminarium Duchownego w Poznaniu w roku 1896** Autorzy: F. Lenort Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2003.1.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15242/14996 > Ordynariat Arcybiskupi w Poznaniui Kancelaria Prymasa Polski w **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Archeologiczne świadectwa o najstarszych świątyniach na Ostrowie Tumskim w Poznaniu** Autorzy: H. Kóčka-Krenz Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2006.2.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15400/15168 > Konwent dominikanów poznańskich w **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **W sprawie dwu siedemnastowiecznych kamiennych tablic z Poznania. Przyczynek do historii poznańskiego klasztoru panien benedyktynek** Autorzy: P. Stróżyk Rok: 2019 DOI: 10.12775/RH.2018.12 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/RH/article/download/RH.2018.12/17286 > Artykul dotyczy pochodzenia dwoch kamiennych tablic znajdujących sie na Wzgorzu Świetego Wojciecha w Poznaniu, lączonych z tamtejszymi fundacjami mieszczanina Macieja Mydelnika. Obiekty lączyc jednak nalezy z klasztorem benedyktynek, fundowanym w Poznaniu na początku XVII w. The paper is concerned with origins of two stone plaques on St. Adalbert Hill in Poznan, traditionally connected with the foundations of the burgher Maciej Mydelnik for the church there. However, the plaques should be linked **O narodzinach Odnowy Charyzmatycznej w polskim Kościele** Autorzy: Dariusz Jeziorny Rok: 2018 DOI: 10.14746/PST.2017.31.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/download/14436/14117 > O narodzinach Odnowy Charyzmatycznej w polskim Kościele **"Poznańska Piątka". Wychowankowie Salezjańskiego Oratorium w Poznaniu** Autorzy: J. Niewęgłowski Rok: 2000 DOI: 10.21852/sem.2000.32 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12753/11004 > Poznań, położony w zachodniej Polsce, jest jednym z największych miast w naszym kraju wieś. W 1926 r. biskup poznański prałat Edward Dalbor zaproponował salezjanom otworzyć nową placówkę w mieście. Salezjanie otrzymali stary kościół z XIII sek. wraz z klasztorem. Kompleks wymagał jednak dużego nakładu pracy. Wraz z tymi, Salezjanie otworzyli oratorium, w którym uczestniczyło około 180 chłopców, w tym pięciu uczniowie: Czesław Jóźwiak, Edward Kaźmierski, Franciszek Kęsy, Edward Klinik i Jarogniew **Jezus - Odkupiciel Izraela i narodów** Autorzy: Krzysztof Mielcarek Rok: 2002 DOI: 10.31743/vv.1318 URL: https://doi.org/10.31743/vv.1318 > Recenzja książki: Biblia o odkupieniu (red. R. Rubinkiewicz) (Lublin: RW KUL 2000). Ss. 201. ISBN 83-228-0630-2. **Wzmocnienie konstrukcji sklepienia nad nawą kościoła Przemienienia Pańskiego w Poznaniu (cz. II)** Autorzy: J. Jasieńko, W. Majchrzak, P. Rapp, G. Słowek Rok: 2003 > Kościół Przemienienia Pańskiego w Poznaniu został zbudowany w latach 1597-1603. Do bryły kościoła przylegają zabudowania klasztorne i wieża. Kościół jest obiektem jednobryłowym, jednonawowym. Wnętrze jednoprzestrzenne. Z tyłu nawy empora oparta na sklepieniach wspartych na ścianach i słupie. Dach dwuspadowy z naczółkiem. Nachylenie połaci dachowych wynosi 50°. Wysokość budowli do okapu wynosi 12,25 m, a do kalenicy około 18,40 m powyżej poziomu terenu. **Rec.: J. Umiński, Powstanie biskupstwa poznańskiego i zależnego odeń archidiakonatu czerskiego. " Wiadomości Kościelne", Wrocław 1952** Autorzy: Kazimierz Jasiński Rok: 1957 DOI: 10.52204/np.1957.5.293-297 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7222/8307 > Studia T eologiczn e" w ydaw **Chrystologia w świetle historii zbawienia** Autorzy: Edward Kopeć Rok: 1953 DOI: 10.21906/RBL.2512 > — **Z dziejów organizacji i zasobu Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu** Autorzy: F. Lenort Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6537 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6537/6068 > - **Pochówki królewskie w katedrze poznańskiej** Autorzy: H. Kóčka-Krenz Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2006.2.3 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15401/15169 > Dobrodzieje poznańskich karmelitów bosych w XVII i pierwszej połowie XVIII wieku **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Sakry ordynariuszy i sufraganów poznańskich w XVIII stuleciu** Autorzy: Krzysztof R. Prokop Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2006.2.6 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15417/15182 > Episcopal Consecrations of Pozna Ordinaries and Suffragans in the 18th Century Tematyka wice biskupich pasterzy Kocioa poznaskiego, wszak e w odniesieniu do wiekw XIX i XX, stanowia ju niegdy przedmiot jednej z publikacji piszcego te sowa1. Obecnie zamierzamy cofn si w naszej analizie jeszcze o stulecie i omwi problematyk wice bisku pich **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Spotkanie historyków wychowania w Poznaniu** Autorzy: Wesław Jamrożek Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.1996.3.4.31 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17158/16934 > Spotkanie historyków wychowania w Poznaniu **Kroniki bernardynów poznańskich. Oprac. Salezy Bogumił Tomczak i Jacek Wiesiołowski. Poznań 2002, ss. XXIV i 456. Wydawnictwo Miejskie, seria: Kroniki Staropolskie** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2006.2.17 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15433/15199 > Ponieważ Kroniki Bernardynów poznańskich ukazały się w serii Kro n iki Staropolskie, najpierw słów **Konwent dominikanów poznańskich w średniowieczu** Autorzy: K. Kaczmarek Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2003.1.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15231/14985 > Konwent dominikanów poznańskich w **Recenzja: Bolesław Kumor, Historia Kościoła. Część 8: Czasy współczesne 1914-1922. Kościół katolicki w okresie systemów totalitarnych i odnowy soborowej, zniewolenie Kościołów wschodnich, sekularyzacja i rozdrobnienie Kościołów i wspólnot protestanckich, Lublin 1995** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 1997 DOI: 10.52204/np.1997.87.401-405 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7465/7972 > latach Autor prezentowanego tomu za kończył opracowanie wykładu dziejów Kościoła, **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Kościół Polskokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej. Perspektywa historyczna, teologiczna i ekumeniczna** Autorzy: Paweł Rabczyński Rok: 2024 DOI: 10.18290/rt2024.4 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/1360/921 > Celem niniejszego artykułu jest syntetyczne przedstawienie Kościoła Polskokatolickiego w RP z perspektywy historycznej, teologicznej i ekumenicznej. Podstawowym źródłem opracowania są studia historyczne i teologiczne dotyczące Kościoła Polskokatolickiego oraz opublikowane materiały z prac zespołów rzymskokatolickiego i polskokatolickiego, będące owocem prowadzonego dialogu ekumenicznego. Eksplikacji tytułowej problematyki posłuży metoda historyczno-syntetyczna. We współczesnym świecie, naznaczon **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Posługa charyzmatyczna jako implikacja nowej ewangelizacji na przykładzie Kościoła w Polsce** Autorzy: Paweł Władysław Brożyna Rok: 2020 DOI: 10.31743/SNT.5843 URL: https://doi.org/10.31743/snt.5843 > Podstawową misja Kościoła jest doprowadzenie człowieka do przyjęcia Jezusa Chrystusa jako swojego Pana i Zbawiciela. Służyć ma temu szeroko pojęta ewangelizacja. Wielu wskazuje, że obecnie Kościół przeżywa kryzys. Wydaje się, że zjawisko sekularyzacji zbiera największe dotychczas żniwo. Równolegle obserwuje się coś odwrotnego. Tysiące ludzi w Polsce i na całym świecie odnajduje się na nowo w Kościele. Bez wątpienia dzieje się tak za sprawą nowej ewangelizacja, która jest owocem Soboru Watykański **Kilka uwag na temat obrazu Chrystus na krzyżu w kościele pw. św. Mateusza w Mielcu** Autorzy: Kinga Zięba Rok: 2024 DOI: 10.4467/25453882mod.23.001.19826 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/0192f726-afea-734c-8eb7-bcb6821266c3/pobierz > Obraz Chrystus na krzyżu w ołtarzu głównym kościoła pw. św. Mateusza w Mielcu nie był do tej pory przedmiotem szerszej refleksji historyczno-artystycznej. Kilkukrotnie pojawiały się o nim pojedyncze wzmianki dotyczące atrybucji i datacji. Autorstwo dzieła przypisywano Tomaszowi Dolabelli lub któremuś z jego uczniów, co było równoznaczne z datowaniem go na pierwszą połowę XVII wieku. Zidentyfikowanie osoby fundatora, którym okazał się Konstanty Przedbor z Koniecpola, ustalenie chronologii otrzyma **„Ukrzyżowanie” z warsztatów obraźniczych w zbiorach prywatnych w Poznaniu** Autorzy: Tomasz Wujewski Rok: 2010 DOI: 10.52204/np.2010.114.315-324 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4711/5142 > W komunikacie zaprezentowano obraz przedstawiający Chrystusa na krzyżu, otoczonego narzędziami męki, będący bez wątpienia wytworem jednego z XIX-wiecznych warsztatów tzw. obraźniczych. Ze względu na to, że obraz ten reprezentuje nieco ambitniejszy nurt tego rodzaju twórczości, a ponadto jest nieźle zachowany, postanowiono w formie komunikatu odnotować jego istnienie. **Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej** Autorzy: Katarzyna Bogacka Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.18269 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18269/17511 > Uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku i poprzedzające ją dziewięć lat duchowych przygotowań narodu, zwanych Wielką Nowenną, są dziełem duszpasterskim prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. Spektakularne znaczenie tych wydarzeń dla XX-wiecznej historii Polski znalazło także wyraz w warstwie wizualnej. Jej częśćią jest wykonany w tym okresie tzw. pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski, ofiarowany przez prymasa archikatedrze gnieźnieńskiej. Kwerendy w Muzeum Archidiecezji Gnieźnie **Liturgia „culmen et fons” duchowego życia chrześcijanina** Autorzy: Kopeć Jerzy Rok: 2005 DOI: 10.21852/sem.2005.21.18 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12219/10554 > Liturgia w obecnym czasie zbawienia ma dokonać dzieła odkupienia dokonanego przez Chrystusa Arcykapłana i Pośrednika między Bogiem a ludźmi i kontynuowane przez Niego w Kościele. Jest to więc forma, przez którą Kościół uobecnia się w kulcie oddawanym Bogu przez św społeczność z Chrystusem. Nie wyczerpuje to całej działalności Kościoła, ale jest formą i kulminacją jej życia. Uobecniając misterium paschalne naszego Pana, liturgia wzywa Jego uczniów, aby praktykowali miłość i byli zawsze gotowi do **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **„Bądź pozdrowion Krzyżu Pana Wszechmocnego”. Kafel z badań archeologicznych przy ul. Za Bramką w Poznaniu** Autorzy: Kateriny Zisopulu-Bleja Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2017.12.1 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15464/15224 > Przedmiotem artykułu jest kafel z przedstawieniem Grupy Ukrzyżowania odkryty podczas badań archeologicznych w fosie miejskiej przy ul. Za Bramką w Poznaniu. Kafle były wytworem rzemiosła garncarskiego, natomiast ich ornamentyka podlegała zmienności związanej z aktualnie panującymi trendami i stylami zdobniczymi. Omawiany zabytek datowany jest na początek XVI wieku, jego dekoracja wykonana została w oparciu o gotyckie wzory graficzne i symbolikę charakterystyczną dla sztuki pasyjnej tego okresu. **Andrzej Laskarz z Gosławic herbu Godziemba, biskup poznański** Autorzy: Marian Frontczyk Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.125-170 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6653/7290 > Niniejsze opracowanie jest pierwszą próbą monografii Andrzeja Łaskarza, dyplomaty, doktora praw, uczestnika soborów, reformatora i biskupa poznańskiego w latach 1414-1426. Monografia może być przyczynkiem do historii Kościoła w Polsce, a zwłaszcza Archidiecezji Poznańskiej, która w roku 1968 obchodziła swoje tysiąclecie. Do artykułu dołączono 3 dokumenty: 1) Mowę elektora poznańskiego, Andrzeja Łaskarza, delegowanego z ramienia Polskiego Króla i Wielkiego Księcia Litwy na Sobór w Konstancji, wy **Rzeźba Chrystusa w typie ikonograficznym Chrystus Umęczony z kaplicy Kopernika w kościele pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu** Autorzy: M. Kurkowski Rok: 2020 DOI: 10.12775/rt.2020.009 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/RTOR/article/download/RT.2020.009/27826 > Im Artikel wird die Skulptur Christi in der Pfarrkirche der Altstadt von Thorn in der sog. Kopernikus-Kapelle präsentiert. Im Jahr 2018 wurde sie Konservierungsarbeiten unterzogen, die eine Verifizierung der bisherigen Forschungserkenntnisse ermöglichten. Dank ihnen wurde festgestellt, dass die Skulptur um die Wende des 15. Jh. unter dem Einfluss süddeutscher Werkstätten entstand, und auch, dass sie den Typ der Andachtsdarstellungen des Märtyrer Christi darstellt, die an Wänden oder in Altarschr **Śladami poznańskich ewangelików** Autorzy: Artur Żyto Rok: 2017 DOI: 10.62875/tk.v3i0.859 URL: http://turystykakulturowa.org/ojs/index.php/tk/article/download/859/742 > Zorganizowane zycie religijne ewangelickiej mniejszości wyznaniowej siega polowy  XVI wieku. Od tego czasu krajobraz kulturowy Poznania wzbogacano obiektami sakralnymi oraz uzyteczności publicznej, związanymi z dzialalnością ewangelikow. Po II wojnie światowej wiele kościolow przejeli katolicy, dawne cmentarze przeksztalcono w parki, a budynki uzyteczności publicznej zaadaptowano do pelnienia roznych funkcji. Celem niniejszego artykuly bylo przedstawienie wynikow inwentaryzacji terenowej wzbogac **Kościoły Środy Wielkopolskiej według akt wizytacji Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego z 1777 roku** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2017.12.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15465/15225 > W XVIII wieku Środa Wielkopolska była znaczącym miasteczkiem w Wielkopolsce. Przynależała do archidiakonatu poznańskiego w diecezji poznańskiej i była siedzibą dekanatu. Kościół parafialny pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej, wybudowany w XV wieku, posiadał rangę kolegiaty. Ponadto w mieście istniał konwent dominikanów, a na przedmieściach cztery niewielkie kościółki (oratoria). Akta wizytacji generalnej przeprowadzonej przez Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego ukazują stan kolegiaty i inny **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Soborowa reforma liturgiczna odnową Kościoła** Autorzy: Stanisław Burzawa Rok: 1966 DOI: 10.21906/RBL.3058 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3058/3145 > — **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Glosa o pewnym siedemnastowiecznym wielkopolskim kościele drewnianym, który stał się pomnikiem „nieśmiertelnej sławy” 104-letniego fundatora** Autorzy: A. Jankowski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.57-80 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5689/9292 > Wzniesiony w roku 1673  kościół drewniany w Brodach Poznańskich cechuje oryginalny quasi-przysłupowy system konstrukcyjny, plan in modum crucis,  dekoracja ciesielska detalu z inskrypcjami memoratywnymi oraz unikatowy materiał źródłowy, ujawniający przyjęty dla świątyni wzorzec, pierwotne oblicze architektoniczne i wyposażenie. Wkomponowane w dekorację portali i belki tęczowej inskrypcje datują i personalizują fundację. Dane te dopełnia legenda epitafijna portretu trumiennego donatora. Mówi ona, **Wiara w Kościół Trójjedynego Boga** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2023 DOI: 10.5604/01.3001.0016.3128 URL: https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.3128 > Pogłębienie rozumienia tajemnicy Kościoła domaga się podkreślenia kilku istotnychaspektów, jakie wprawdzie funkcjonują w eklezjologii, ale poprzez niewłaściwą interpretację nauczania Soboru Watykańskiego II bądź poszły w zapomnienie, bądź doznały wypaczenia. Stąd niniejszy artykuł przedkłada rozumienie Kościoła jako tajemnicyTrójjedynego Boga i tajemnicy człowieka w miejsce określenia „Kościół Chrystusa”.Nie oznacza to bynajmniej, że to określenie jest błędne, ale jest ono niepełne, gdyż pomija **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Kościół jako społeczność teokratyczna** Autorzy: Tomasz Orzeł Rok: 2021 DOI: 10.25167/sth.3645 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/3645/3972 > W niezwykle szerokim spektrum naukowych zainteresowań bł. Antonia Rosminiego – włoskiego kapłana, filozofa, teologa, polityka i intelektualisty – poczesne miejsce zajmuje jego refleksja eklezjologiczna. Pomimo krytyki, niezrozumienia i wręcz prześladowania ze strony niektórych ludzi Kościoła, pozostał wiernym jego synem, co potwierdził swoim heroicznym posłuszeństwem wobec papieża i jego decyzji. Nad OblubienicąChrystusa podejmował zarówno refleksję socjologiczną, wypracowując pojęcie „wspólnoty **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Retable from Lubowo (Łubowo). An example of late gothic sculpture and the lay piety of the and of 15th and the beginning of 16th century in Western Pomerania** Autorzy: Angelika Grobelna-Sochaj Rok: 2022 DOI: 10.18276/skk.2022.29-15 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/19896.pdf > Ołtarz z Łubowa pojawił się w ostatnich miesiącach II wojny światowej. W czasie cofania linii frontu niemiecki oficer zdeponował paczkę u rodziny ze Starowic. Po wojnie, gdy pakunek został rozpieczętowany, depozytariusze odkryli w niej późnośredniowieczny tryptyk. Został on umieszczony w kościele filialnym w Starowicach, a w 1975 roku w kościele parafialnym w Łubowie. Ołtarz został odrestaurowany w latach 1974–1975 oraz w latach 1994–1995 przez pracownie konserwatorskie w Gdańsku i Szczecinie. W **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **Współczesny pomnik religijny: Kolumna Chrystusa Króla Wszechświata na Ostrowie Tumskim** Autorzy: Joanna Lubos-Kozieł Rok: 2009 DOI: 10.19195/quart.2009.4.64621 URL: https://czasopisma.uwr.edu.pl/quart/article/download/17325/15592 > Wspczesny pomnik religijny: Kolumna Chrystusa Krla **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Contribution to the history of the Wiktor Dega Orthopaedic Hospital building in Poznań** Autorzy: Michał Surmacz Rok: 2013 DOI: 10.20883/amp.2013/7 > Niniejsze doniesienie przedstawia wyniki poszukiwań archiwalnych, których celem było zebranie materiałów o historii budynku Szpitala Ortopedycznego im. Wiktora Degi w Poznaniu. Odtworzono okoliczności, w jakich budynek powstał. Scharakteryzowano odnalezione dokumenty. **Towarzystwo Św. Wincentego a Paulo. Sto pięćdziesiąta rocznica założenia pierwszej Konferencji męskiej w Poznaniu** Autorzy: Jan Sydor Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.2000.11.12.8 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17331/17083 > Towarzystwo Św. Wincentego a Paulo. Sto pięćdziesiąta rocznica założenia pierwszej Konferencji męskiej w Poznaniu **Jubileusz naszego odkupienia w roku 2033 – z perspektywy teologii pastoralnej** Autorzy: Andrzej Siemieniewski Rok: 2026 DOI: 10.67168/p.20 URL: https://perspectiva.pl/index.php/p/article/download/20/14 > Teologia pastoralna, świadoma celów Kościoła, musi patrzeć daleko w przyszłość. Zaczyna się to od ustalenia punktu wyjścia przyszłych działań Kościoła, a więc uświadomienia sobie poziomu wielorakiego kryzysu chrześcijaństwa. Stanięcie przed trudną prawdą jest podobne do wejścia w rolę biblijnych proroków, takich jak Ezechiel. Dopiero w najtrudniejszej sytuacji doszedł do niego  głos wskazujący na czteroraki powiew Ducha Świętego. Zgodnie z tym obrazem wskazujemy na  profetyczne znaczenie  Euchar **Poznańscy Żydzi – szkic do dziejów: rabini, synagogi, szkoły talmudyczne, zapomniane cmentarze…** Autorzy: Eleonora Jedlińska Rok: 2019 DOI: 10.18778/2084-851x.08.06 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/9652/9443 > Pierwsi żydowscy osadnicy pojawili się w Poznaniu już w początkach istnienia miasta. Pierwszy polski książę Bolesław Pobożny, idąc za przykładem cesarza Fryderyka II, który w 1283 roku nadał Żydom w Wiedniu przywileje, uczynił to samo w Poznaniu. Wraz z rozwojem miasta stopniowo zwiększała się w nim liczebność ludności żydowskiej. Na początku XV wieku co czwarty budynek przy ulicy Sukienniczej był zajmowany przez Żydów. Ulica niebawem zyskała nazwę ulicy Żydowskiej. Z przeprowadzonego w 1507 rok **Kościół katolicki wobec poewangelickich świątyń w Gdańsku** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.84.257-301 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7351/7926 > -- **Kult autentyczności i powrót do słowiańskich korzeni. Projekt rzeźbiarskiej dekoracji katedry Chrystusa Króla w Katowicach a mit cyrylo-metodiański** Autorzy: Jerzy Gorzelnik Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.128.203-217 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4057/4717 > W roku 1927 w Katowicach, stolicy ustanowionej dwa lata wcześniej diecezji, rozpoczęto budowę katedry Chrystusa Króla, zaprojektowanej przez Zygmunta Gawlika. W tym samym czasie Xawery Dunikowski we współpracy z architektem przystąpił do prac nad koncepcją rzeźbiarskiej dekoracji fasady. Ich efekty w postaci gipsowego modelu zaprezentowano w roku 1931. Centralną część głównej elewacji świątyni zajmować miały figury świętych Cyryla i Metodego, flankowane przez grupy ludu i rycerstwa śląskiego. W **Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2018 DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/ > Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A **Andrzej Wojtkowski jako historyk Poznania** Autorzy: Przemysław Matusik Rok: 2024 DOI: 10.18290/teka24.11 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/tkh/article/download/1317/894 > Andrzej Wojtkowski był historykiem, który po osiedleniu się w 1920 r. w Poznaniu, zajął się intensywnie historią Wielkopolski w XIX wieku, budując świadomie jej polski obraz w odpowiedzi na ujęcia historyków niemieckich. Jej elementem były także zagadnienia dotyczące historii Poznania, zaś forum ich prezentacji stało się pismo historyczne „Kronika Miasta Poznania”. Wojtkowski nie zajmował się sprawami ustroju czy gospodarki miejskiej, najważniejsze dla niego było ukazanie miasta jako centrum pol **History of the Saint Elizabeth Sisters’ Hospital in Poznań and its owners** Autorzy: Anita Magowska, Halina Bogusz Rok: 2014 DOI: 10.20883/amp.2014/5 > Artykuł przedstawia działalność istniejącego w latach 1909-1949 Szpitala Zgromadzenia Sióstr Św. Elżbiety w Poznaniu. Podstawą źródłową są materiały pochodzące ze zbiorów poznańskich elżbietanek i Archiwum Państwowego w Poznaniu. Przedstawiono historię szpitala, za szczególnym uwzględnieniem dwóch wojen światowych, jego organizację, personel medyczny i pacjentów. Elżbietanki przybyły do Poznania w 1871 r. i początkowo pełniły posługę pielęgniarską w domach chorych. W 1909 r. otworzyły tutaj szpi **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **O wielkopolskich kazaniach ojca Szymona od św. Antoniego, karmelity. Przyczynek do historii kaznodziejstwa w Wielkopolsce czasów saskich** Autorzy: Marcin Puziak Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30499/26958 > Kaznodzieja z 1 poł. XVIII wieku – o. Szymon od św. Antoniego (karmelita trzewiczkowy) – działał w Poznaniu i w różnych miejscach Wielkopolski. Pośmiertnie został opublikowany zbiór jego kazań zatytułowany Dyaryusz odświętnego roku kaznodziejskiego. Do jego publikacji przyczynili się inni zakonnicy wielkopolskiej prowincji Najświętszego Sakramentu. W klasztorze poznańskim tej prowincji stale działali kaznodzieje wyznaczani przez kapitułę prowincjalną. Wśród nich był o. Szymon, który w okresie sp **O pruskiej polityce zdrowotnej w dawnej prowincji Poznań w latach 1899–1919** Autorzy: Dirk Rosenstock Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.015 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35289/29731 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **Wspólnota Kościołem jutra. Eklezjalne "communio" w Chrystusie w ujęciu Franciszka Blachnickiego** Autorzy: Arkadiusz Korwin-Gronkowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2016.10.1.14 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/7792/6917 > Boskie pochodzenie Kościoła i implikacja dzieła Trzech Osób Boskich wyraża lud zjednoczony w jedności Ojca i Syna i Ducha Świętego. W nim człowiek zanurzony doświadcza pośrednictwa zbawczego w komunikacji z Chrystusem Zmartwychwstałym. Zbawcza komunikacja to dar i uczestnictwo w Boskim życiu, przez i w pośrednictwie Kościoła. Swoje głębokie zakorzenienie w eklezjologii communio doskonale widział Sługa Boży ks. Franciszek Blachnicki. Oryginalność jego spojrzenia polega na tym, iż doskonale odczyt **Mowa przy pożegnaniu Wielebnych OO. Reformatów we Wronkach wygłoszona przez księdza Wincentego Kałkowskiego. Reprint źródła i komentarz** Autorzy: Salezy Bogumił Tomczak Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2017.12.3 URL: https://doi.org/10.14746/e.2017.12.3 > Klasztor we Wronkach należy do najstarszych fundacji zakonnych na terenie archidiecezji poznańskiej. Jego długą historię można podzielić na dwa okresy: dominikański i franciszkański. Okres dominikański rozpoczął się w 1279 a zakończył w 1835 roku, kiedy władze pruskie skasowały na swoim terenie zakony. Po kasacie groziła mu zamiana na cele świeckie a nawet całkowite zniszczenie. W 1854 roku powstał Komitet obywatelski, który postanowił ten pomnik wiary i polskości uratować. Ten cel udało się osi **Zapomniana i wyparta historia (historie)? Przykład lokalnej inicjatywy w Niemczech w badaniach nad okresem nazizmu** Autorzy: Renata Skowrońska Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.017 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35291/29733 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **Metamorfozy koloru i stałość inspiracji. Uwagi o wystroju i wyposażeniu sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego w Kobylance** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.spec.4 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9389/8314 > Kościół parafialny w Kobylance, pełniący funkcję sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego, nie budził jak dotąd większego zainteresowania historyków i historyków sztuki. Fundacji niewielkiej świątyni murowanej podjął się wojewoda sandomierski, Jan Wielopolski (zm. 1774), a budowę, zapewne według projektów Francesco Placidiego, przeprowadzono w latach ok. 1743-1750. Architekt był odpowiedzialny także za projekty przykościelnej dzwonnicy oraz pięciu ołtarzy. Główna nastawa mieszcząca obraz Ukrzyżowaneg **O** Autorzy: W. Kania Rok: 2019 DOI: 10.2307/j.ctv9hvsbh.12 > Jan Paweł II podkreślił we wprowadzeniu do encykliki Redemptoris Mater, że „my, chrześcijanie u kresu drugiego tysiąclecia, świadomi jak bardzo opatrznościowy plan Trójcy Przenajświętszej jest centralną rzeczywistością Objawienia i wiary, czujemy potrzebę uwydatnienia szczególnej obecności Matki Chrystusa w dziejach”, a w jej zakończeniu dodał, że „Kościół [...] zwraca się zarazem do Odkupiciela i Jego Matki z wołaniem: «wspomóż»! Widzi bowiem Błogosławioną Bogarodzicę w zbawczej tajemnicy Chrys **Chrystus Ukrzyżowany z nieistniejącego kościoła farnego pw. św. Michała Archanioła w Lublinie – problemy identyfikacyjne i konserwatorskie** Autorzy: Maria Serafinowicz, P. Witomski Rok: 2024 DOI: 10.56583/fs.2668 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2668/2688 > Rzeźba z przedstawieniem Chrystusa Ukrzyżowanego została odkryta i zidentyfikowana jako obiekt pochodzący z kościoła pw. św. Michała Archanioła w Lublinie (farnego) podczas prac konserwatorskich i badań przedmiotu. Czas powstania obiektu został określony przez Józefa E. Dutkiewicza na lata 1320–1370. Wymienione datowanie autorskie zostało potwierdzone specjalistycznymi badaniami konserwatorskimi (technologiczne, tomograficzne, dendrologiczne i dendrochronologiczne). Archaiczna forma zabytku jest **Słowo wstępne** Autorzy: Antoni Baraniak Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.5-6 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6649/7285 > W słowie wstępnym arcybiskup Antoni Baraniak, metropolita poznański podkreślił znaczenie historycznego wydarzenia jakim były obchody 1000-lecia Biskupstwa Poznańskiego. Autor podziękował redakcji periodyku „Nasza Przeszłość" za przedstawienie na jego łamach początkowych dziejów Archidiecezji Poznańskiej, które pomagają lepiej zrozumieć rolę pierwszego biskupstwa w rozwoju chrześcijaństwa w Polsce. **Ustrój i organizacja archidiecezji gnieźnieńskiej i poznańskiej w świetle bulli papieża Piusa VII „De salute animarum” z 1821 r.** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.97-120 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8066/9288 > Rozwój terytorialny Królestwa Prus, który został usankcjonowany na kongresie wiedeńskim domagał się reformy administracyjnej i organizacyjnej także w odniesieniu do Kościoła katolickiego. Z tej przyczyny w 1816 r. król Fryderyk Wilhelm III delegował posła Betrolda Niebuhr’a do podjęcia w Rzymie pertraktacji z sekretarzem stanu kard. Ercole Consalvim. Zakończyły się one ogłoszeniem przez Piusa VII bulli De salute animarum (16 VII 1821). Bulla regulowała ustrój i organizację Kościoła katolickiego **Historia wychowania w poznańskim ośrodku naukowym** Autorzy: Jan Hellwig Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.1994.1.4 URL: https://doi.org/10.14746/bhw.1994.1.4 > Historia wychowania w poznańskim ośrodku naukowym **Krucyfiks Cristo vivo w kościele św. Michała Archanioła w Urazie. Wirtuozerskie przedstawienie Chrystusa Ukrzyżowanego Lwowskiej Szkoły Rzeźbiarskiej Doby Rokoka.** Autorzy: Maria Feliks Rok: 2021 DOI: 10.25167/ls.2047 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ls/article/download/2047/3956 > Artykuł dotyczy wyjątkowego na tle sztuki polskiej XVIII w. przedstawienia Chrystusa Ukrzyżowanego pochodzącego z kościoła pw. Wniebowzięcia NMP w Nawarii k/Lwowa, a znajdującego się obecnie w kościele pw. św. Michała Archanioła w Urazie k/ Brzegu Dolnego. Krucyfiks ten, wraz z częścią wyposażenia nawaryjskiej świątyni, został w 1945 r. przewieziony przez opuszczających Kresy Wschodnie Polaków na Dolny Śląsk. Dzięki temu, nie podzielił losu pozostałych elementów znakomitej dekoracji rzeźbiarskie **DOJRZEWANIE WIARY. ZARYS ROZWOJU ŚWIADOMOŚCI KOŚCIOŁA W ZAKRESIE PRAWD WIARY, W ŚWIETLE PROROCTWA EWANGELII** Autorzy: K. Polak Rok: 2023 DOI: 10.56898/st.13204 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/13204/11662 > Wprawdzie Jezus Chrystus przekazał swoim Apostołom pełnię prawdy objawionej, ale jednocześnie zapowiedział, że w przyszłości będzie ona – z pomocą Ducha Prawdy – dalej odkrywana i pogłębiana, aż do pełni. Powstaje więc pytanie: na ile historia Kościoła jest procesem pogłębiania rozumienia wiary apostolskiej? Świadkami pełni nowotestamentalnego Objawienia byli prości ludzie – rybacy, rolnicy, rzemieślnicy, urzędnicy – pochodzący ze środowiska judaizmu palestyńskiego. Daną im wiarę chrześcijańską **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Wokół tajemniczego dokumentu Jana z Cardony (Archiwum Państwowe w Poznaniu)** Autorzy: Archiwum, Utrechtu Rok: 2022 DOI: 10.4467/2391-890xpah.22.012.17224 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23430/ > Artykuł stanowi rozwiązanie zagadki wtórnie użytej połówki XV-wiecznego pergaminowego dokumentu znajdującego się w posiadaniu Archiwum Państwowego w Poznaniu. Pierwotny dokument zostaje tu zidentyfikowany jako list odpustny wystawiony przez baliwa Jana z C ardony na mocy pełnomocnictwa Sykstusa IV w trakcie papieskiej kampanii mającej na celu zebranie funduszy na obronę wyspy Rodos i zbrojną akcję przeciwko Turkom. W artykule opisana jest sama kampania i rola w niej Katalończyka Joana z C ardony **Spotkanie Historyków Kościoła w 800. rocznicę powstania Zakonu Franciszkańskiego (15-17 IV 2009)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.111.327-331 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4312/5031 > W 2009 roku spotkanie profesorów i wykładowców historii Kościoła odbyło się w murach Wyższego Seminarium Duchownego Prowincji Matki Bożej Anielskiej pw. św. Bonawentury w Krakowie-Bronowicach Wielkich. W programie spotkania znalazły się referaty poświęcone różnym aspektom dziejów i charyzmatu zakonu franciszkańskiego. **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Wokół tajemniczego dokumentu Jana z Cardony (Archiwum Państwowe w Poznaniu)** Autorzy: T. Lange Rok: 2022 DOI: 10.4467/2391-890xpah.22.012.17224 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23430/ > Artykuł stanowi rozwiązanie zagadki wtórnie użytej połówki XV-wiecznego pergaminowego dokumentu znajdującego się w posiadaniu Archiwum Państwowego w Poznaniu. Pierwotny dokument zostaje tu zidentyfikowany jako list odpustny wystawiony przez baliwa Jana z C ardony na mocy pełnomocnictwa Sykstusa IV w trakcie papieskiej kampanii mającej na celu zebranie funduszy na obronę wyspy Rodos i zbrojną akcję przeciwko Turkom. W artykule opisana jest sama kampania i rola w niej Katalończyka Joana z C ardony

[object Object]