Kościół Chrystusa Dobrego Pasterza

Historia parafii Kościół Chrystusa Dobrego Pasterza w Poznań udokumentowana w publikacjach naukowych. Patron: Chrystusa Dobrego Pasterza. Diecezja: poznańska. --- ### Publikacje naukowe **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Fasada kościoła „na Łazarzu” w Poznaniu. Projekt Maksymiliana Wilczewskiego** Autorzy: B. Krzyślak, Z. Kurzawa Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2015.10.6 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15499/15311 > The text is a minor appendix to the book The Church o f Our Lady o f Sorrows in Poznań (Poznań 2013) compiled by the two authors of the present study. The new data is a fragment of the design documentation of this church, unknown to the authors of the monographic publication at the time of writing, and discovered by Andrzej Kusztelski during his research in St. Martin’s church in Poznań. It is a design of the church’s façade signed by the builder Maksymilian Wilczewski. It is the only extinct de **Działalność Zgromadzenia Służebnic Matki Dobrego Pasterza w latach 1895-1995** Autorzy: Danuta Wielgat Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8694 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/8694/7430 > - **Ecclesia - Studia z Dziejów Wielkopolski t. I, 2003** Autorzy: J. Walachowicz Rok: 2004 DOI: 10.14746/cph.2004.2.30 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/41987/35276 > Recenzja: Ecclesia - Studia z Dziejów Wielkopolski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza - Wydział Teologiczny, tom I, Poznań 2003, ss. 312. **Szpital Dobrego Pasterza w Toruniu i jego wpływ na ewolucję Zgromadzenia Sióstr Pasterek** Autorzy: W. Rozynkowski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.503-529 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6855/8182 > -- **Ludowa recepcja ewangelicznej przypowieści o Dobrym Pasterzu w przekazach pieśni z żywej tradycji Chrześcijanie katolicy proszę posłuchajcie** Autorzy: Kinga Strycharz-Bogacz Rok: 2020 DOI: 10.18290/rh.2019.67.12-11 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/9673/9277 > Artykuł ma na celu przedstawienie ludowej recepcji nowotestamentalnej przypowieści o Dobrym Pasterzu w przekazach pieśni Chrześcijanie katolicy proszę posłuchajcie. Należy ona do gatunku pieśni dziadowskich i w zebranym materiale empirycznym reprezentowana jest przez 55 nagrań pochodzących z 13 regionów Polski. Badania ukazały wyjątkowo wysoki stopień wariabilności warstwy muzycznej oraz wariantywność tekstu tej pieśni. Niewątpliwie decyduje o tym jej genetycznie ludowe pochodzenie. Dzięki temu **Znaki prawdziwości Kościoła** Autorzy: Józef Morawa Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374388368.05 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5126/J.%20Morawa%20Znaki.rep.pdf > Prezentowana powyej historyczno -teologiczna analiza ustanowienia przez Jezusa Chrystusa swojego Kocioa kieruje si w stron podania kryteriw roz- **Problematyka wyznaniowa w Poznańskiem w XIX i pierwszej połowie XX wieku (do 1939 r.) w historiografii polskiej po 1989 r.** Autorzy: Olgierd Kiec Rok: 2025 DOI: 10.18290/teka25.8 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/tkh/article/download/4514/3528 > Celem artykułu jest nakreślenie głównych tendencji w polskiej historiografii po 1989 r., zajmującej się dziejami Kościołów oraz szerzej – wyznań chrześcijańskich na terenie Poznańskiego, czyli tej części zachodniej Polski, która w XIX wieku znajdowała się pod pruskim panowaniem jako Wielkie Księstwo Poznańskie, a w latach 1919-1939 w większości należała do województwa poznańskiego II Rzeczypospolitej (w granicach sprzed nowego podziału administracyjnego, dokonanego w 1938 r.). Najbardziej charak **Kościół św. Franciszka z Asyżu i klasztor Franciszkanów w Poznaniu w latach 1947-1957** Autorzy: Salezy Bogumił Tomczak Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.4 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30509/26962 > IW 1947 r., po 111 latach nieobecności, powrócili do Poznania franciszkanie i objęli swój dawny klasztor i kościół pw. św. Franciszka z Asyżu, zniszczony w czasie II wojny światowej w 75%. Do 1957 r. zdołali odbudować kaplicę Matki Bożej Loretańskiej, kościół i  klasztor. Od samego początku prowadzili działalność duszpasterską w swoim kościele, ponadto głosili misje ludowe i rekolekcje w wielu parafiach. Na życzenie arcybiskupa poznańskiego Walentego Dymka w 1949 r. zaprowadzili stały dyżur spow **Archidiecezja poznańska (szkic historyczny)** Autorzy: Komisja Historyczna Archidiecezji Poznańskiej Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.7-17 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6650/7286 > Celem niniejszego szkicu jest przedstawienie historii diecezji poznańskiej i jej organizacji przez wieki. Diecezja poznańska miała początkowo bardzo rozległe terytorium, obejmując całą ówczesną Polskę. Wraz z powstaniem metropolii gnieźnieńskiej i biskupstw w innych miastach, jej obszar został zawężony. Wprowadzenie nowych diecezji i utrata terytoriów wskutek rozbicia dzielnicowego spowodowały zmiany w jej obszarze. Artykuł ukazuje bogatą historię religijną i kulturową diecezji poznańskiej, pocz **Sprawozdanie z konferencji naukowej pt. Polonia coepit habere episcopum. Początki biskupstwa poznańskiego (968–2018), Poznań, 19–20 VI 2018 r.** Autorzy: Jakub Wojtczak, U. I. A. Mickiewicza Rok: 2018 DOI: 10.15804/hso180408 URL: http://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/hso/19/hso1908.pdf **Budownictwo sakralne w archidiecezji poznańskiej w latach 1945-1977** Autorzy: L. Wilczyński Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.5 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30512/26964 > Powojenny rozwój urbanistyczny Wielkopolski spowodował luki w systemie sieci parafialnej Kościoła poznańskiego. Nie bez znaczenia dla poprawnego funkcjonowania archidiecezji były też zniszczenia świątyń, powstałe w czasie II wojny światowej. Niestety, polityka władz komunistycznych obliczona była na laicyzację społeczeństwa i spowodowanie możliwie największych utrudnień w rozwoju życia religijnego w Polsce. Archidiecezja poznańska – podobnie jak inne diecezje – w całym okresie Polski Ludowej mus **The Church and Cistercians in Medieval Poland** Autorzy: Józef Dobosz Rok: 2023 DOI: 10.1484/m.ece-eb.5.127204 > In this volume, the research of Józef Dobosz, one of Poland’s leading historians of the Middle Ages, is made accessible in English for the first time. It brings together nineteen studies focused on the role of the Church, the Cistercian Order, and other religious institutions in the history of the Piast realm from which Poland emerged. The introduction offers a broad outline of the first two centuries of the rule of the Piast dynasty after the Baptism of Poland in 966 until the fragmentation of **Aktywność duszpasterska arcybiskupa Jerzego Stroby w archidiecezji poznańskiej (1978-1996)** Autorzy: Łukasz Kędzierski Rok: 2021 DOI: 10.18290/RT21684-6 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16267/15564 > Wydzial Teologii, Instytut Historii Kościola i Patrologii; promotor rozprawy doktorskiej: ks. dr hab. Leszek Wilczynski **Sakry ordynariuszy i sufraganów poznańskich w XVIII stuleciu** Autorzy: Krzysztof R. Prokop Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2006.2.6 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15417/15182 > Episcopal Consecrations of Pozna Ordinaries and Suffragans in the 18th Century Tematyka wice biskupich pasterzy Kocioa poznaskiego, wszak e w odniesieniu do wiekw XIX i XX, stanowia ju niegdy przedmiot jednej z publikacji piszcego te sowa1. Obecnie zamierzamy cofn si w naszej analizie jeszcze o stulecie i omwi problematyk wice bisku pich **O narodzinach Odnowy Charyzmatycznej w polskim Kościele** Autorzy: Dariusz Jeziorny Rok: 2018 DOI: 10.14746/PST.2017.31.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/download/14436/14117 > O narodzinach Odnowy Charyzmatycznej w polskim Kościele **Historical Overview of Pastoral Care in Prison in Poland (1550-1956)** Autorzy: Michał Czelny Rok: 2020 DOI: 10.18290/rnp.2019.29.4-2 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rnp/article/download/12577/12290 > Przegląd historyczny opieki duszpasterskiej w więzieniu W Polsce (1550-1956)Historia opieki duszpasterskiej w więzieniu przedstawiona w niniejszym artykule dotyczy dwóch wymiarów: sytuacji prawnej więźnia (jego prawa i obowiązki) oraz sytuacji prawnej kapelana więziennego. Do 1918 r. kapelan więzienny koncentrował swoje wysiłki na pomocy religijnej i budowie nowych kaplic więziennych. Następnie w drugim okresie (1918-1939) na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 marca 1 **Pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej** Autorzy: Katarzyna Bogacka Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.18269 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18269/17511 > Uroczyste obchody Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 roku i poprzedzające ją dziewięć lat duchowych przygotowań narodu, zwanych Wielką Nowenną, są dziełem duszpasterskim prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego. Spektakularne znaczenie tych wydarzeń dla XX-wiecznej historii Polski znalazło także wyraz w warstwie wizualnej. Jej częśćią jest wykonany w tym okresie tzw. pastorał Tysiąclecia Chrztu Polski, ofiarowany przez prymasa archikatedrze gnieźnieńskiej. Kwerendy w Muzeum Archidiecezji Gnieźnie **Planowanie duszpasterskie Kościoła w Polsce na przykładzie programu Przez Chrystusa, z Chrystusem, w Chrystusie. Przez wiarę i chrzest do świadectwa (2013–2017)** Autorzy: M. Tutak, T. Wielebski Rok: 2018 DOI: 10.14746/tp.2018.19.04 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/tp/article/download/19018/18744 > Jan Paweł II w liście Novo millenio ineunte (2001) zachęcał Kościół, aby „program zawarty w Ewangelii i w żywej Tradycji […] znalazł wyraz we wskazaniach duszpasterskich dosto sowanych do sytuacji każdej wspólnoty” (29). Z kolei Dyrektorium o pasterskiej posłudze biskupów Apostolorum Succesores (2004) apeluje, aby działalność apostolska w diecezji była odpowiednio zorganizowana, zgodnie „z programem czy planem duszpasterskim, którego opracowanie domaga się uprzedniej analizy warunków socjalnych **Przypomnienie otwarcia nowego Seminarium Duchownego w Poznaniu w roku 1896** Autorzy: F. Lenort Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2003.1.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15242/14996 > Ordynariat Arcybiskupi w Poznaniui Kancelaria Prymasa Polski w **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **MIŁOSIERDZIE DUSZPASTERSKIE W TRADYCJI KOŚCIELNEJ I W AMORIS LAETITIA PAPIEŻA FRANCISZKA** Autorzy: R. Hajduk Rok: 2017 DOI: 10.31648/FT.2325 > Papież Franciszek, wzywający duszpasterzy do odnowy działalności Kościoła w duchu miłosierdzia, jest kontynuatorem tradycji benignitas pastoralis, której przedstawicielami sąśw. Jan Chryzostom (349–407), św. Alfons Maria de Liguori (1696–1787) oraz Henri J.M. Nouwen (1932–1996). Duszpasterstwo łagodności polega na naśladowaniu Boga zstępującego w Jezusie Chrystusie ku ludziom, aby dać się im poznać w sposób dostosowany do ich możliwości percepcyjnych i okazując zrozumienie dla ich słabości, wspi **Kościół Chrystusa Króla w Gorzowie Wielkopolskim – jedyne dzieło Curta Steinberga w województwie lubuskim** Autorzy: B. Michalak Rok: 2021 DOI: 10.5604/01.3001.0015.2278 > Architektura sakralna okresu modernizmu nie ma szerokiej reprezentacji na terenie województwa lubuskiego. Jednym z najbardziej okazałych obiektów tego typu jest zlokalizowany na terenie Gorzowa Wielkopolskiego kościół Chrystusa Króla, którego architekt Curt Steinberg zasłynął z projektowania i budowy obiektów sakralnych. Wzniesiony w latach 1928–1930 budynek jest imponującym przykładem nowoczesnej techniki budowlanej i odważnych rozwiązań konstrukcyjnych dostępnych w okresie dwudziestolecia mi **"Poznańska Piątka". Wychowankowie Salezjańskiego Oratorium w Poznaniu** Autorzy: J. Niewęgłowski Rok: 2000 DOI: 10.21852/sem.2000.32 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12753/11004 > Poznań, położony w zachodniej Polsce, jest jednym z największych miast w naszym kraju wieś. W 1926 r. biskup poznański prałat Edward Dalbor zaproponował salezjanom otworzyć nową placówkę w mieście. Salezjanie otrzymali stary kościół z XIII sek. wraz z klasztorem. Kompleks wymagał jednak dużego nakładu pracy. Wraz z tymi, Salezjanie otworzyli oratorium, w którym uczestniczyło około 180 chłopców, w tym pięciu uczniowie: Czesław Jóźwiak, Edward Kaźmierski, Franciszek Kęsy, Edward Klinik i Jarogniew **Ks. Leszek Wilczyński (1957-2020). Historyk Kościoła i archiwista** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.140.275-309 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5605/8366 > Ks. Leszek Wilczyński (1957-2020) był historykiem Kościoła, który zajmował się dziejami archidiecezji poznańskiej w XIX i XX w. Jego liczne publikacje poświęcone były zwłaszcza Akcji Katolickiej. Prowadził działalność dydaktyczną w zakresie nauk teologicznych. Zajmował się również kwestiami archiwalnymi. **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Pochówki królewskie w katedrze poznańskiej** Autorzy: H. Kóčka-Krenz Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2006.2.3 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15401/15169 > Dobrodzieje poznańskich karmelitów bosych w XVII i pierwszej połowie XVIII wieku **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Dzieje okupacyjne Kapituły Metropolitalnej w Poznaniu** Autorzy: Marian Fąka Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2003.1.15 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15244/14998 > W ramach wyniszczania narodu polskiego i politycznego oczyszczania gruntu w latach drugiej wojny światowej, hitlerowskie władze okupacyjne na pierwszym miejscu stawiały likwidację polskiej inteligencji i form organizacyj nych Kościoła katolickiego.Archidiecezja Poznańska znalazła się w całości w Okręgu Kraju Warty (Reichsgau Wartheland **The Church of the Resurrection in Rome as a temple of the Polish-Lithuanian Commonwealth** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396.2269 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2269/4896 > The paper examines the primary iconography of the interior design of the Church of the Resurrection in Rome, located in via San Sebastianello 11, reconstructed thanks to the archival materials. The interior of the church of the Resurrectionists in Rome was consecrated on November 5th, 1889, during the time of partitions and the lack of representation of the temple of the Polish nation in the Eternal City. The church until the 1979 renovation had a homogeneous decoration in the historicizing tren **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Wzmocnienie konstrukcji sklepienia nad nawą kościoła Przemienienia Pańskiego w Poznaniu (cz. II)** Autorzy: J. Jasieńko, W. Majchrzak, P. Rapp, G. Słowek Rok: 2003 > Kościół Przemienienia Pańskiego w Poznaniu został zbudowany w latach 1597-1603. Do bryły kościoła przylegają zabudowania klasztorne i wieża. Kościół jest obiektem jednobryłowym, jednonawowym. Wnętrze jednoprzestrzenne. Z tyłu nawy empora oparta na sklepieniach wspartych na ścianach i słupie. Dach dwuspadowy z naczółkiem. Nachylenie połaci dachowych wynosi 50°. Wysokość budowli do okapu wynosi 12,25 m, a do kalenicy około 18,40 m powyżej poziomu terenu. **Dobrodzieje poznańskich karmelitów bosych w XVII i pierwszej połowie XVIII wieku w świetle kroniki klasztornej** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2003.1.3 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15232/14986 > Dobrodzieje poznańskich karmelitów bosych w XVII i pierwszej połowie XVIII wieku **Śladami poznańskich ewangelików** Autorzy: Artur Żyto Rok: 2017 DOI: 10.62875/tk.v3i0.859 URL: http://turystykakulturowa.org/ojs/index.php/tk/article/download/859/742 > Zorganizowane zycie religijne ewangelickiej mniejszości wyznaniowej siega polowy  XVI wieku. Od tego czasu krajobraz kulturowy Poznania wzbogacano obiektami sakralnymi oraz uzyteczności publicznej, związanymi z dzialalnością ewangelikow. Po II wojnie światowej wiele kościolow przejeli katolicy, dawne cmentarze przeksztalcono w parki, a budynki uzyteczności publicznej zaadaptowano do pelnienia roznych funkcji. Celem niniejszego artykuly bylo przedstawienie wynikow inwentaryzacji terenowej wzbogac **Nota o karmelitach rezydencji Krwi Chrystusa w Poznaniu w XVIII i XIX wieku** Autorzy: Marcin Michał Puziak ks. Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.13104 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13104/14524 > Przechowywany w Archiwum Karmelitów na Piasku w Krakowie rękopis Decretale provinciae strictioris observantiae (sygn. 168) zawiera akta kapituł i definitoriów wielkopolskiej prowincji (a najpierw wikariatu) karmelitów strictioris observantiae z lat 1700-1846. Analiza tych akt pozwala zrekonstruować listę obsady osobowej poznańskiej rezydencji Krwi Chrystusa za lata 1712-1817, gdyż w aktach z tego okresu pojawiają się odpowiednie zapisy. Pozwala to uzupełnić i zweryfikować dane, jakie można wysel **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **List pasterski Episkopatu Polski na 300-lecie śmierci św. Wincentego a Paulo, patrona dzieł dobroczynnych** Autorzy: Episkopat Polski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.11-23 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7721/8258 > - **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **THE UNCOMPROMISING NATURE OF BISHOPS THEODOR BENSCH AND WILHELM PLUTA: ON THE WAY TO THE STABILIZATION OF THE CHURCH ORGANIZATION IN THE WESTERN TERRITORIES** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2022 DOI: 10.18276/cto.2022.38-09 URL: https://wnus.usz.edu.pl/cto/file/article/view/20054.pdf > Kościół gorzowski w 1956 r. doczekał się pierwszego w swoich dziejach biskupa jako rządcy. Niestety, gorliwą pasterską posługę bp. Teodora Benscha przerwała jego nagła śmierć. Niemniej jego dzieło pięknie kontynuował i jeszcze bardziej rozwinął bp Wilhelm Pluta – dzisiaj sługa Boży. Pierwsi biskupi ordynariatu gorzowskiego zapisali piękną kartę pasterskiej posługi w ordynariacie gorzowskim w latach 1956–1972. Pierwszy z nich bp Bensch miał wysoką pozycję kościelną, ponieważ był długoletnim sekre **Z dziejów organizacji i zasobu Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu** Autorzy: F. Lenort Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6537 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6537/6068 > - **Z tożsamości kapłańskiej** Autorzy: Andrzej F. Dziuba Rok: 2002 DOI: 10.21852/sem.2002.11 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12606/10858 > Apostołowie otrzymali władzę kapłańską bezpośrednio od Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy. Przekazali tę władzę swoim następcom, przekazując w ten sposób Kościołowi nieoceniony skarb sukcesji apostolskiej. Chrystus stał się kamieniem węgielnym Kościoła. Zgodnie z Jego wolą Apostołowie stali się filarami Kościoła. W dniu Pięćdziesiątnicy pod egidą Królowej Nieba rozpoczęły się Dzieje Apostolskie. W pewnym sensie to, co dzieje się w kolejnych stuleciach, to także Dzieje Apostolskie, podobnie zr **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Glosa o pewnym siedemnastowiecznym wielkopolskim kościele drewnianym, który stał się pomnikiem „nieśmiertelnej sławy” 104-letniego fundatora** Autorzy: A. Jankowski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.57-80 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5689/9292 > Wzniesiony w roku 1673  kościół drewniany w Brodach Poznańskich cechuje oryginalny quasi-przysłupowy system konstrukcyjny, plan in modum crucis,  dekoracja ciesielska detalu z inskrypcjami memoratywnymi oraz unikatowy materiał źródłowy, ujawniający przyjęty dla świątyni wzorzec, pierwotne oblicze architektoniczne i wyposażenie. Wkomponowane w dekorację portali i belki tęczowej inskrypcje datują i personalizują fundację. Dane te dopełnia legenda epitafijna portretu trumiennego donatora. Mówi ona, **Rec.: J. Umiński, Powstanie biskupstwa poznańskiego i zależnego odeń archidiakonatu czerskiego. " Wiadomości Kościelne", Wrocław 1952** Autorzy: Kazimierz Jasiński Rok: 1957 DOI: 10.52204/np.1957.5.293-297 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7222/8307 > Studia T eologiczn e" w ydaw **Apostolstwo dobrej śmierci – historia i misja** Autorzy: Bogdan Kulik Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt206710-6 URL: https://doi.org/10.18290/rt206710-6 > 22 lipca 1908 roku papież Pius X ustanowił Stowarzyszenie Matki Bożej Patronki Dobrej Śmierci stowarzyszeniem uniwersalnym dla całego Kościoła. 30 maja 1987 roku Prymas Polski kard. Józef Glemp zatwierdził Polską Filię Stowarzyszenia z centralą w Sanktuarium Maryjnym w Górce Klasztornej, a tym samym zezwolił Misjonarzom Świętej Rodziny na prowadzenie tego dzieła. Celem Stowarzyszenia jest  propagowanie modlitwy o dobrą śmierć i przygotowywanie do niej. Artykuł jest szczegółową prezentacją histor **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Drogi odnowy Kościoła według Evangelii gaudium papieża Franciszka** Autorzy: P. Sawa Rok: 2015 DOI: 10.31261/ssht.2015.48.1.11 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/ssht/article/download/16000/12204 > Nowa ewangelizacja to nie jedynie kwestia metody i stosowanych środków, a więc domena teologii pastoralnej i samego duszpasterstwa, ale w dużej mierze rzeczywistość domagająca się refleksji dogmatycznej. W tym kluczu należy odczytać adhortację apostolską papieża Franciszka Evangelii gaudium. Nowa ewangelizacja zasadza się na odnowionej eklezjologii, która w prezentowanym dokumencie otrzymuje konkretne wskazówki papieskiego nauczania. Ma to tym większe znaczenie, że tekst ten stanowi wyraz główny **Kilka uwag na temat obrazu Chrystus na krzyżu w kościele pw. św. Mateusza w Mielcu** Autorzy: Kinga Zięba Rok: 2024 DOI: 10.4467/25453882mod.23.001.19826 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/0192f726-afea-734c-8eb7-bcb6821266c3/pobierz > Obraz Chrystus na krzyżu w ołtarzu głównym kościoła pw. św. Mateusza w Mielcu nie był do tej pory przedmiotem szerszej refleksji historyczno-artystycznej. Kilkukrotnie pojawiały się o nim pojedyncze wzmianki dotyczące atrybucji i datacji. Autorstwo dzieła przypisywano Tomaszowi Dolabelli lub któremuś z jego uczniów, co było równoznaczne z datowaniem go na pierwszą połowę XVII wieku. Zidentyfikowanie osoby fundatora, którym okazał się Konstanty Przedbor z Koniecpola, ustalenie chronologii otrzyma **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Posługa charyzmatyczna jako implikacja nowej ewangelizacji na przykładzie Kościoła w Polsce** Autorzy: Paweł Władysław Brożyna Rok: 2020 DOI: 10.31743/SNT.5843 URL: https://doi.org/10.31743/snt.5843 > Podstawową misja Kościoła jest doprowadzenie człowieka do przyjęcia Jezusa Chrystusa jako swojego Pana i Zbawiciela. Służyć ma temu szeroko pojęta ewangelizacja. Wielu wskazuje, że obecnie Kościół przeżywa kryzys. Wydaje się, że zjawisko sekularyzacji zbiera największe dotychczas żniwo. Równolegle obserwuje się coś odwrotnego. Tysiące ludzi w Polsce i na całym świecie odnajduje się na nowo w Kościele. Bez wątpienia dzieje się tak za sprawą nowej ewangelizacja, która jest owocem Soboru Watykański **Kolędy i pastorałki zapisane przez Jerzego Jasińskiego, organistę kościoła parafialnego w Łabuniach na Zamojszczyźnie** Autorzy: T. Jasiński Rok: 2019 DOI: 10.17951/L.2018.16.1/2.87-99 URL: https://doi.org/10.17951/l.2018.16.1/2.87-99 > W latach 60-tych ubiegłego wieku Jerzy Jasiński (1922-2006), podówczas organista kościelny w Łabuniach pod Zamościem, sporządził rękopiśmienny zbiór polskich kolęd i pastorałek, liczący trzydzieści numerowanych pozycji. Obok kolęd mniej lub bardziej znanych łabuński manuskrypt przynosi śpiewy, których nie udało się znaleźć w innych przekazach. Są to: śpiewy dotąd nieznane od strony melodycznej i tekstowej (Gloria in excelsis Deo – Idźmy prędzej, Gloria in excelsis, Gloria i Tobie, Maryja, Hej, b **Recenzja książki: Marcin Libicki, Kościół i sztuka chrześcijańska pierwszych wieków, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2022, ss. 197** Autorzy: J. Grzeszczak Rok: 2024 DOI: 10.14746/pst.2024.45.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/download/45414/37341 > „Bez sztuki wczesnego chrześcijaństwa, od jej narodzin w początkach III wieku do jej apogeum w czasach justyniańskich, nie bylibyśmy sobą, bylibyśmy inni!” — stwierdza Marcin Libicki w konkluzji swoich bogato ilustrowanych rozważań historyka Kościoła i historyka sztuki, obejmujących niemal sześć wieków ery chrześcijańskiej, od jej początków aż do czasów Justyniana I Wielkiego (527–565). Monografia Kościół i sztuka chrześcijańska pierwszych wieków autorstwa Marcina Libickiego jest dziełem dojrzał **Gaudeamus 2023/2024** Autorzy: Marek Kluz Rok: 2024 DOI: 10.15633/10.15633/tst.43107 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/5000/4788 > Najdostojniejszy Pasterzu Kocioa tarnowskiego **Bp Andrzej F. Dziuba, Pasterz. Kard. Józef Glemp. Dzieje życia od narodzin do roku 1981, Kraków: Wydawnictwo Stacja 7 2023** Autorzy: Augustin Serafini Rok: 2026 DOI: 10.18290/sp2546.46 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/sp/article/download/3764/3757 > Dzieje chrzecijastwa znaczone s obecnoci niemal we wszystkich zaktkach wspczesnego wiata.Natenie tej obecnoci jest bardzo zrnicowane, **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal **Andrzej Laskarz z Gosławic herbu Godziemba, biskup poznański** Autorzy: Marian Frontczyk Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.125-170 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6653/7290 > Niniejsze opracowanie jest pierwszą próbą monografii Andrzeja Łaskarza, dyplomaty, doktora praw, uczestnika soborów, reformatora i biskupa poznańskiego w latach 1414-1426. Monografia może być przyczynkiem do historii Kościoła w Polsce, a zwłaszcza Archidiecezji Poznańskiej, która w roku 1968 obchodziła swoje tysiąclecie. Do artykułu dołączono 3 dokumenty: 1) Mowę elektora poznańskiego, Andrzeja Łaskarza, delegowanego z ramienia Polskiego Króla i Wielkiego Księcia Litwy na Sobór w Konstancji, wy **Wspólnota diecezjalna i parafialna w centrum posługi biskupa łowickiego Andrzeja F. Dziuby** Autorzy: Jerzy Swędrowski Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.14072 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/14072/12543 > Kościół w języku chrześcijańskim oznacza zgromadzenie liturgiczne, a także wspólnotę lokalną lub całą powszechną wspólnotę wierzących. Kościół żyje Słowem i Ciałem Chrystusa, sam stając się w ten sposób Jego Ciałem (por. KKK 752). Kościół jako pierwszy podtrzymuje wiarę i ją wyznaje. To dzięki Kościołowi otrzymujemy wiarę i nowe życie w Chrystusie. Życie w Kościele jest realizacją woli Ojca, który powołuje ludzi w swoim Synu Jezusie Chrystusie. Kościół święty, powszec **DOJRZEWANIE WIARY. ZARYS ROZWOJU ŚWIADOMOŚCI KOŚCIOŁA W ZAKRESIE PRAWD WIARY, W ŚWIETLE PROROCTWA EWANGELII** Autorzy: K. Polak Rok: 2023 DOI: 10.56898/st.13204 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/13204/11662 > Wprawdzie Jezus Chrystus przekazał swoim Apostołom pełnię prawdy objawionej, ale jednocześnie zapowiedział, że w przyszłości będzie ona – z pomocą Ducha Prawdy – dalej odkrywana i pogłębiana, aż do pełni. Powstaje więc pytanie: na ile historia Kościoła jest procesem pogłębiania rozumienia wiary apostolskiej? Świadkami pełni nowotestamentalnego Objawienia byli prości ludzie – rybacy, rolnicy, rzemieślnicy, urzędnicy – pochodzący ze środowiska judaizmu palestyńskiego. Daną im wiarę chrześcijańską **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Społeczno-pastoralne przesłanie z wybranych kazań „pasterkowych” kard. Karola Wojtyły w latach 1968–1977** Autorzy: Łukasz Buksa, Dariusz Nawara Rok: 2023 DOI: 10.21906/rbl.3741 URL: https://doi.org/10.21906/rbl.3741 > 26 czerwca 1967 roku na konsystorzu w Bazylice św. Piotra w Rzymie biskup Karol Wojtyła otrzymał insygnia kardynalskie. Jako biskup krakowski zabiegał u władz komunistycznych o to, by udzielały pozwoleń na budowę nowych kościołów. W latach 1968–1977 sprawował pasterki na terenie parafii, które o to się starały. Było to na osiedlach: Azory, Krowodrza, Mistrzejowice i Wzgórza Krzesławickie. Podkreślał, że Chrystus jako obywatel kraju powinien otrzymać prawo do dachu nad głową i rodzić się na ołtar **„Jezus Chrystus wczoraj, dziś i na wieki" (Hbr 13,8) - Rok Jubileuszowy - problemy i nadzieje (historyczność Jezusa Chrystusa)** Autorzy: Doroteusz Sawicki Rok: 2000 DOI: 10.15290/elpis.2000.02.03 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17512/1/Elpis_2_2000_D_Sawicki_Jezus_Chrystus_wczoraj_dzis_i_na_wieki.pdf **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **ZNACZENIE OSOBY W MISTERIUM CHRYSTUSA I KOŚCIOŁA WOBEC IDEOLOGII W UJĘCIU JOSEPHA RATZINGERA – BENEDYKTA XVI** Autorzy: Bogumił Gacka Rok: 2023 DOI: 10.12775/splp.2023.004 URL: https://apcz.umk.pl/SPLP/article/download/47664/37233 > Według J. Ratzingera-Benedykta XVI hermeneutycznym ośrodkiem Pisma Świętego, ukazującego zbawczą historię Boga z ludźmi, jest misterium Chrystusa i Kościoła (Christus et Ecclesia, por. św. Augustyn). Wzajemną więź stanowi relacja Miłości, czyli relacja osobowa. Wiara chrześcijańska nie odnosi się bowiem do idei, tylko do Osoby. U początku bycia chrześcijaninem jest spotkanie z Osobą Chrystusa. Jezus to imię Boga, które znaczy „Bóg zbawia”. J. Ratzinger dostrzegł dwa okresy w kształtowaniu się po **Teologia pastoralna w okresie posoborowym (1965—1982)** Autorzy: Kamiński Ryszard Rok: 1983 DOI: 10.21852/sem.1983.02 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/13002/11239 > Na teologię pastoralną okresu posoborowego wpłynęły l zmiana w samym Kościele, przemiany w świecie, a w szczególności zmiany w mentalności i zainteresowaniach współczesnych ludzi, które do zawsze sprzyjaj wzrostowi religijnoci. Wszystko to wskazuje nie tylko na to. Tymczasowy Kościół realizuje swoją misję w coraz trudniejszych warunkach ale także, że obecna sytuacja wymaga poszukiwania adekwatnego conceptio teologii pastoralnej. W okresie posoborowym rozumiano teologię pastoralną tj różne sposob **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Integracja społeczno-religijna polskiego emigranta w posłudze duszpasterskiej chrystusowca (Schemat refleksji na początku XXI wieku)** Autorzy: Wojciech Necel Rok: 2002 DOI: 10.21852/sem.2002.21 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12620/10868 > W refleksji nad tożsamością instytutów życia konsekrowanego poprzez śluby zakonne rad ewangelicznych oraz w powrocie poszczególnych instytutów do ducha ich założycieli, ważnym etapem jest refleksja nad celem apostolskim, który wyłania się z poszczególnych charyzmat i jego realizacja w Kościele na początku XXI wieku. Towarzystwo Chrystusowe Duszpasterstwa Emigrantów, założone w 1932 r. przez kard. A. Hlonda, ma za cel apostolski, określony przez kardynała założyciela, pracę duszpasterską na rzecz **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **Wspólnota pojednana z Bogiem w Jezusie Chrystusie – Nowej Świątyni** Autorzy: T. Tomaszewski Rok: 2010 DOI: 10.31743/vv.2017 URL: https://doi.org/10.31743/vv.2017 > J 10,22-39 Jezus stwierdza, że sam jest prawdziwym pasterzem mesjańskim i nową świątynią. Dialog podjęty przez Jezusa na terenie świątyni zawiera również silne elementy eklezjologiczne. Jezus przeciwstawia niewierzących Żydów owcom, które do Niego należą, słuchają Jego głosu i idą za Nim. Jezus zna swoje owce, ofiaruje im życie wieczne i gwarantuje bezpieczeństwo. Ci, którzy przynależą do Jego owczarni, nie porzucają Go, ponieważ są strzeżeni przez Boga. Jezus jako zburzona i odbudowana światyni **Kościół jako społeczność teokratyczna** Autorzy: Tomasz Orzeł Rok: 2021 DOI: 10.25167/sth.3645 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/3645/3972 > W niezwykle szerokim spektrum naukowych zainteresowań bł. Antonia Rosminiego – włoskiego kapłana, filozofa, teologa, polityka i intelektualisty – poczesne miejsce zajmuje jego refleksja eklezjologiczna. Pomimo krytyki, niezrozumienia i wręcz prześladowania ze strony niektórych ludzi Kościoła, pozostał wiernym jego synem, co potwierdził swoim heroicznym posłuszeństwem wobec papieża i jego decyzji. Nad OblubienicąChrystusa podejmował zarówno refleksję socjologiczną, wypracowując pojęcie „wspólnoty **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Contribution to the history of the Wiktor Dega Orthopaedic Hospital building in Poznań** Autorzy: Michał Surmacz Rok: 2013 DOI: 10.20883/amp.2013/7 > Niniejsze doniesienie przedstawia wyniki poszukiwań archiwalnych, których celem było zebranie materiałów o historii budynku Szpitala Ortopedycznego im. Wiktora Degi w Poznaniu. Odtworzono okoliczności, w jakich budynek powstał. Scharakteryzowano odnalezione dokumenty. **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Wspólnota Kościołem jutra. Eklezjalne "communio" w Chrystusie w ujęciu Franciszka Blachnickiego** Autorzy: Arkadiusz Korwin-Gronkowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/twp.2016.10.1.14 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/twp/article/download/7792/6917 > Boskie pochodzenie Kościoła i implikacja dzieła Trzech Osób Boskich wyraża lud zjednoczony w jedności Ojca i Syna i Ducha Świętego. W nim człowiek zanurzony doświadcza pośrednictwa zbawczego w komunikacji z Chrystusem Zmartwychwstałym. Zbawcza komunikacja to dar i uczestnictwo w Boskim życiu, przez i w pośrednictwie Kościoła. Swoje głębokie zakorzenienie w eklezjologii communio doskonale widział Sługa Boży ks. Franciszek Blachnicki. Oryginalność jego spojrzenia polega na tym, iż doskonale odczyt **Kościół ewangelicki w Kole. Dzieje budynku w XIX i XX wieku** Autorzy: Andrzej Mendrok Rok: 2016 DOI: 10.4467/27204006pmo.16.004.16475 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22085/ > Pobyt ewangelików w Kole odnotowano już w XVI wieku, jednakże dopiero od końca XVIII wieku zaczyna się właściwy proces osiedlania ich w Kole i okolicach. Od początku XIX wieku rozpoczynają się starania o wybudowanie świątyni. Niniejszy artykuł traktuje o losach świątyni ewangelickiej od momentu jej wybudowania, niemalże po współczesność. Burzliwe dzieje Polski odcisnęły również swoje piętno i na ewangelikach kolskich, i na ich świątyni. Evangelical church in Kolo. History of the building in the **Teologiczno-eklezjalne aspekty bierzmowania w świetle programu duszpasterskiego Kościoła w Polsce na lata 2017-2019** Autorzy: M. Kowalczyk Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt20672-3 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/14487/14133 > Biorąc pod uwagę posoborowe podejście do sakramentologii, oparte na idei Kościoła Chrystusowego jako żywej historii zbawienia, treść artykułu odnosi się do eklezjalnych aspektów programu duszpasterskiego Kościoła w Polsce. Dlatego sakrament bierzmowania jest ujęty w perspektywie eklezjologicznej, bez zbytniego zgłębiania problematyki katechetycznej czy liturgicznej. Najpierw zwraca uwagę na sakrament dojrzałości chrześcijańskiej w aspekcie trwałości Kościoła jako ludu Bożego. W kolejnym paragraf **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Towarzystwo Św. Wincentego a Paulo. Sto pięćdziesiąta rocznica założenia pierwszej Konferencji męskiej w Poznaniu** Autorzy: Jan Sydor Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.2000.11.12.8 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17331/17083 > Towarzystwo Św. Wincentego a Paulo. Sto pięćdziesiąta rocznica założenia pierwszej Konferencji męskiej w Poznaniu **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Współczesny pomnik religijny: Kolumna Chrystusa Króla Wszechświata na Ostrowie Tumskim** Autorzy: Joanna Lubos-Kozieł Rok: 2009 DOI: 10.19195/quart.2009.4.64621 URL: https://czasopisma.uwr.edu.pl/quart/article/download/17325/15592 > Wspczesny pomnik religijny: Kolumna Chrystusa Krla **Jedenaście wieków chrześcijaństwa w Polsce : wymiar polityczny i historyczny** Autorzy: Anita Młynarczyk-Tomczyk, Rafał Dudała Rok: 2021 DOI: 10.15633/9788374388214 > Przed ponad tysiącem lat Polska, łącząc się z papieskim i łacińskim Rzymem, weszła do kręgu kultury zachodnioeuropejskiej, czerpiąc z jego skarbca cywilizacyjnego, politycznego, społecznego i gospodarczego, ale też dodając do niego wiele nowego i autorskiego. Wkład Polski do cywilizacji chrześcijańskiej i do historii Kościoła jest niezaprzeczalny. Przyjęcie chrztu przez Polskę odegrało ogromną rolę w ukształtowaniu jej moralnego, kulturalnego i cywilizacyjnego oblicza w całym tysiącleciu. Od teg **Wiara w Kościół Trójjedynego Boga** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2023 DOI: 10.5604/01.3001.0016.3128 URL: https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.3128 > Pogłębienie rozumienia tajemnicy Kościoła domaga się podkreślenia kilku istotnychaspektów, jakie wprawdzie funkcjonują w eklezjologii, ale poprzez niewłaściwą interpretację nauczania Soboru Watykańskiego II bądź poszły w zapomnienie, bądź doznały wypaczenia. Stąd niniejszy artykuł przedkłada rozumienie Kościoła jako tajemnicyTrójjedynego Boga i tajemnicy człowieka w miejsce określenia „Kościół Chrystusa”.Nie oznacza to bynajmniej, że to określenie jest błędne, ale jest ono niepełne, gdyż pomija **Historia organów w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie-Piaskach Wielkich** Autorzy: P. Matoga Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.123.225-236 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4659/4804 > Archiwum parafialne w Krakowie-Piaskach Wielkich obfituje w dokumenty związane z historią miejscowych organów. Kościół parafialny został wybudowany w latach 20. XX w. W 1944 r. zamontowano w nim niewielkie, tymczasowe organy, wypożyczone z parafii w Prokocimiu. Instrument ten, zbudowany w 1924 r. przez Stanisława Żebrowskiego z Krakowa, oddano do Prokocimia w 1945 r. Jeszcze w 1944 r. ówczesny proboszcz, ks. Franciszek Dźwigoński, zamówił nowe, 15-głosowe, pneumatyczne organy w firmie Gebrüder R **Zapomniana i wyparta historia (historie)? Przykład lokalnej inicjatywy w Niemczech w badaniach nad okresem nazizmu** Autorzy: Renata Skowrońska Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.017 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35291/29733 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **Franciszkańska kuracja Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945** Autorzy: P. Górecki Rok: 2019 DOI: 10.25167/STH.827 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/827/620 > Artykuł jest kontynuacją międzywojennej historii gliwickich franciszkanów i genezy powstania samodzielnej jednostki kościelnej w tzw. dzielnicy hutniczej, zamieszczonym w tomie 35 „Studiów Teologiczno-Historycznych Śląska Opolskiego”z 2015 r. Autor tym razem przybliża historię kuracji Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945. Od czasu jej ustanowienia gliwiccy franciszkanie prowadzili w tamtejszej dzielnicy hutniczej ożywioną pracę duszpasterską. Jej główne działania ukierunkowane były n **Ustrój i organizacja archidiecezji gnieźnieńskiej i poznańskiej w świetle bulli papieża Piusa VII „De salute animarum” z 1821 r.** Autorzy: Łukasz Krucki Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.97-120 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8066/9288 > Rozwój terytorialny Królestwa Prus, który został usankcjonowany na kongresie wiedeńskim domagał się reformy administracyjnej i organizacyjnej także w odniesieniu do Kościoła katolickiego. Z tej przyczyny w 1816 r. król Fryderyk Wilhelm III delegował posła Betrolda Niebuhr’a do podjęcia w Rzymie pertraktacji z sekretarzem stanu kard. Ercole Consalvim. Zakończyły się one ogłoszeniem przez Piusa VII bulli De salute animarum (16 VII 1821). Bulla regulowała ustrój i organizację Kościoła katolickiego **Spotkanie Historyków Kościoła w 800. rocznicę powstania Zakonu Franciszkańskiego (15-17 IV 2009)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.111.327-331 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4312/5031 > W 2009 roku spotkanie profesorów i wykładowców historii Kościoła odbyło się w murach Wyższego Seminarium Duchownego Prowincji Matki Bożej Anielskiej pw. św. Bonawentury w Krakowie-Bronowicach Wielkich. W programie spotkania znalazły się referaty poświęcone różnym aspektom dziejów i charyzmatu zakonu franciszkańskiego. **Architekt Krzysztof Bonadura starszy i cech muratorów w Poznaniu** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 2022 DOI: 10.55545/9788367277020 > Publikacja Aleksandra Stankiewicza „Krzysztof Bonadura starszy i cech muratorów w Poznaniu” jest pierwszą monografią tego architekta, działającego w Rzeczypospolitej w XVII wieku. Dzieła Bonadury Autor prezentuje w kontekście sztuki polskiej i europejskiej, tropiąc jego dorobek – od zamówień dla Opalińskich po działalność dla cechu muratorów w Poznaniu. W podzielonym na dziewięć rozdziałów tomie Czytelnik znajdzie informacje biograficzne o Krzysztofie Bonadurze starszym, a także wiadomości o ruc **O pruskiej polityce zdrowotnej w dawnej prowincji Poznań w latach 1899–1919** Autorzy: Dirk Rosenstock Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.015 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35289/29731 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **Polnische Reformationsdrucke aus dem Teschner Schlesien** Autorzy: Renata Czyż Rok: 2019 DOI: 10.12797/9788381380423.13 > Reformacja była wielką ideą reformy chrześcijańskiej i nadzieją na odrodzenie Kościoła, wiary i życia chrześcijańskiego. Także z perspektywy współczesnej – po 500 latach od jej symbolicznego zapoczątkowania przez Marcina Lutra w 1517 r. – postrzegana jest zgodnie i niezależnie od prezentowanych przekonań religijnych, filozoficznych i historiograficznych jako wydarzenie przełomowe. Miała ona bowiem olbrzymie konsekwencje nie tylko dla doktryny, myśli religijnej i pojmowania wiary. Wpłynęła bezpoś **Działalność duszpasterska i społeczna pastora Rudolfa Gustawa Gundlacha (1850–1922). Przyczynek do historii dobroczynności w Łodzi** Autorzy: J. Sosnowska Rok: 2012 DOI: 10.18778/2080-8313.10.06 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/histspol/article/download/21734/21666 > Rudolf Gustaw Gundlach was born on June 21, 1850 in Paproć Duża near Łomża, located then in the Augustów Governorate. He was raised in an evangelical family which cultivated Protestant ethical traditions. Having left a German secondary school in Warsaw in 1870, he started studying in the Faculty of Theology of the University of Dorpat. On April 18, 1875, he was appointed as an Evangelical clergyman and started working in the Holy Trinity Lutheral Church in Warsaw. Other centres of his pastoral w **Koncepcja prawna diecezjalnej rady duszpasterskiej** Autorzy: Józef Wroceński Rok: 2002 DOI: 10.32077/bskp.6389 URL: https://ojs.academicon.pl/bskp/article/download/6389/6572 > W wyjaśnianiu pochodzenia rady duszpasterskiej nie ma potrzeby sięgania ani do Pisma św., ani do Tradycji Kościoła, by tam szukać genezy i niewątpliwej motywacji dla tej stosunkowo młodej instytucji kościelnej. Koncepcja rad duszpasterskich nie jest więc podyktowana starożytną tradycją, ani naturą duszpasterstwa diecezjalnego. Zrodziła się ona na Soborze Watykańskim II, a ściślej mówiąc kilkanaście lat przed jego rozpoczęciem, w miarę budzenia się ruchu apostolstwa świeckich oraz procesu pogłębi **O wielkopolskich kazaniach ojca Szymona od św. Antoniego, karmelity. Przyczynek do historii kaznodziejstwa w Wielkopolsce czasów saskich** Autorzy: Marcin Puziak Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30499/26958 > Kaznodzieja z 1 poł. XVIII wieku – o. Szymon od św. Antoniego (karmelita trzewiczkowy) – działał w Poznaniu i w różnych miejscach Wielkopolski. Pośmiertnie został opublikowany zbiór jego kazań zatytułowany Dyaryusz odświętnego roku kaznodziejskiego. Do jego publikacji przyczynili się inni zakonnicy wielkopolskiej prowincji Najświętszego Sakramentu. W klasztorze poznańskim tej prowincji stale działali kaznodzieje wyznaczani przez kapitułę prowincjalną. Wśród nich był o. Szymon, który w okresie sp **Program pokutny w dawnym kościele misjonarzy w Siemiatyczach** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2020 DOI: 10.18290/rh.2020.68.4-6 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/13165/12722 > Sobór Trydencki potwierdził naukę Kościoła o prawie pokutnym, skupiając się na wyznaniu grzechów i sakramentalnym rozgrzeszeniu. Była to odpowiedź na błędną naukę protestantyzmu, który odrzucał większość sakramentów, uznając tylko sakramenty chrztu i Eucharystii. Sakrament pokuty ustanowił Chrystus w dniu zmartwychwstania. Apostołowie otrzymali władzę odpuszczenia grzechów, a po nich kapłani. Naukę o Sakramentach Świętych, a szczególnie o pokucie i Eucharystii głosili członkowie Zgromadzeni Mis **Słowo wstępne** Autorzy: Antoni Baraniak Rok: 1969 DOI: 10.52204/np.1969.30.5-6 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6649/7285 > W słowie wstępnym arcybiskup Antoni Baraniak, metropolita poznański podkreślił znaczenie historycznego wydarzenia jakim były obchody 1000-lecia Biskupstwa Poznańskiego. Autor podziękował redakcji periodyku „Nasza Przeszłość" za przedstawienie na jego łamach początkowych dziejów Archidiecezji Poznańskiej, które pomagają lepiej zrozumieć rolę pierwszego biskupstwa w rozwoju chrześcijaństwa w Polsce. **Sprawozdanie z międzynarodowej konferencji naukowej „I bramy piekielne go nie przemogą” (Mt 16,18) Kościół wobec kryzysów i wyzwań na przestrzeni wieków** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2021 DOI: 10.52097/rs.2021.859-872 URL: https://ojs.academicon.pl/rs/article/download/3953/4459 > Kościół na przestrzeni wieków wielokrotnie doświadczany był przez różnego rodzaju kryzysy i wyzwania, którym musiał stawić czoła. Odpowiedź ze strony ludzi Kościoła na wymagania i wyzwania czasu, w którym przyszło im żyć uczyniono tematem rozważań i dyskusji podczas międzynarodowej konferencji naukowej organizowanej przez Instytut Historii Kościoła Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II oraz Wydział Historii Kościoła i Kościelnych Dóbr Kultury Uniwersytetu Gregoriańskiego. Swoim pat **Pełnia Chrystusa jako podstawa nadziei: teologiczna i pastoralna lektura Paula Ricoeura** Autorzy: Janez Vodičar Rok: 2025 DOI: 10.24425/snt.2025.154887 URL: https://doi.org/10.24425/snt.2025.154887 > W rocznicę Pierwszego Soboru Ekumenicznego w Nicei niniejszy artykuł analizuje chrystologiczny nacisk i implikacje przyjęcia religijnej prawdy, że Chrystus jest współ-istotny Ojcu. Analizuje, w jaki sposób prawda ta ukształtowała – i nadal kształtuje – duszpasterstwo nadziei dzisiaj. W tym Roku Świętym papież Franciszek wezwał do wspólnej pielgrzymki nadziei. Opierając się na spostrzeżeniach francuskiego filozofa Paula Ricoeura, staramy się zrozumieć nadzieję zarówno w życiu indywidualnym, jak i

[object Object]