Kościół bł. ks. St. W. Frelichowskiego

Historia parafii Kościół bł. ks. St. W. Frelichowskiego w Toruń udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: toruńska. --- ### Publikacje naukowe **Błogosławiony ks. Stefan Wincenty Frelichowski** Autorzy: Piotr Natanek Rok: 2010 DOI: 10.15633/FHC.1489 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1489/1381 > The article presents the life and work of Blessed Rev. Stefan Wincenty Frelichowski **_** Autorzy: Krystyna Sulkowska-Tuszyńska Rok: 2025 DOI: 10.37190/arc250301 URL: https://doi.org/10.37190/arc250301 > The article is about the Church of St. James in Toruń, which underwent archaeological research between 2008 and 2020. The author’s goal was to present the most important findings and the conclusions drawn upon them. During excavations, numerous traces of architectural alterations and pieces of sacrum furnishings were discovered. Examination of the foundations and stratification, as well as OSL dating of the bricks, proved that construction of the parish church in the Nowe Miasto Toruń began shor **Średniowieczne rachunki kościoła Świętojańskiego w Toruniu. Uwagi źródłoznawcze** Autorzy: Alicja Sumowska, Marcin Sumowski Rok: 2020 DOI: 10.12775/sz.2020.13 URL: https://apcz.umk.pl/SZC/article/download/SZ.2020.13/27280 > The article discusses medieval accounts of St John’s Church in Toruń from the 15th and the first half of the 16th century. This set of financial records is made up of eight archival units kept in the State Archives in Toruń. The article describes their structure, content, authors and arrangement of the entries; there is also a presentation of the relationship between these accounts and municipal records of the town of Toruń. **Protokół z wizytacji kościoła pw. św. św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty w Toruniu przeprowadzonej w 1706 roku na zlecenie biskupa chełmińskiego Teodora Andrzeja Potockiego** Autorzy: Bartłomiej Łyczak Rok: 2022 DOI: 10.15762/zh.2022.38 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2022.38 > The purpose of this article is to present the protocol from the inspection visit at the Church of St. John the Baptist and St. John the Evangelist in 1706 during a general visitation of the Diocese of Chemno commissioned by Bishop Teodor Andrzej Potocki. So far, this source has been scarcely used in research on Toru Cathedral, and the information it contains can be used to study the most diverse areas of sciences of history, especially art, bibliology and material culture of the Counter-Reformat **Przyczynki do dziejów budowlanych oraz wystroju malarskiego kościoła pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu** Autorzy: Izabella Brzostowska Rok: 2013 DOI: 10.12775/simzdzktir_t1.2013.007 URL: https://doi.org/10.12775/simzdzktir_t1.2013.007 > Izabella Brzostowska(IZiK UMK, TORUŃ **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **W sprawie proponowanych nowych ustaleń na temat kościoła pofranciszkańskiego w Toruniu** Autorzy: Z. Nawrocki Rok: 2022 DOI: 10.15762/zh.2022.28 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2022.28 > The text constitutes a commentary on the text by Monika Jakubek-Raczkowska and Juliusz Raczkowski, published in Zapiski Historyczne, with regard to the dating of the final expansion of the Church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Toru to the present form, which extended the church to include the earlier southern wing of the monastery. Based on various evidence (including information that King Casimir the Great is reported to have listened to the organ allegedly located in the north **Nierozpoznany graduał z kościoła świętojańskiego w Toruniu – przyczynek do badań nad księgami muzycznymi diecezji chełmińskiej w średniowieczu** Autorzy: Monika Jakubek-Raczkowska, J. Raczkowski Rok: 2020 DOI: 10.36744/M.297 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/m/article/download/297/204 > This article presents preliminary results of codicological, historical and technological research into a medieval liturgical manuscript from the collection of the Diocesan Museum in Torun (inv. no. MDT-K-003), carried out thanks to grant no. 0122/NPRH6/H11/85/2018, ‘An Inventory of Torun’s Art’, part 1, ‘Sacred Art Heritage, Old Town Complex’. In the scant subject literature, this codex is identified as an antiphonary compiled for the parish church of SS John the Baptist and John the Evangelist **O domu rodzinnym bł. ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego** Autorzy: W. Rozynkowski Rok: 2007 DOI: 10.12775/PCH.2007.015 URL: https://apcz.umk.pl/PCh/article/download/PCh.2007.015/178 > Pierwszym środowiskiem wychowawczym ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego byla oczywiście rodzina. Juz na wstepie mozemy zaznaczyc, ze doświadczal jej przez cale swoje zycie, tzn. jako dziecko, dorastający mlodzieniec, seminarzysta, ksiądz i wreszcie wiezien. Do jesieni 1931 roku, czyli przez przeszlo 18 lat, mieszkal wraz z rodziną w Chelmzy. Od wstąpienia do seminarium duchownego w Pelplinie jego związki z najblizszymi nabraly innego charakteru, nigdy jednak nie ulegly zerwaniu. Najmniej inte **The So-called Copernicus’ Chapel: a Jubilee Creation in the Gothic St John’s Cathedral in Toruń** Autorzy: Monika Jakubek-Raczkowska, Juliusz Raczkowski Rok: 2022 DOI: 10.31338/2657-6015ik.31.4 > The article is devoted to the history of transformation and re-arrangement of the first from the West chapel on the South side of the Gothic parish church of the Old Town in Toruń, at present the Toruń Cathedral of St John the Baptist and St John the Evangelist. The former merchants’ chapel dedicated to St Nicholas over its history had changed its furnishing and patrocinium twice (St Michael the Archangel/ The Guardian Angels), which had been dictated by religious needs. In the 19th century it h **Zmiany konstrukcyjno-brzmieniowe organów kościoła pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Toruniu (Podgórzu)** Autorzy: Adrian Drumiński Rok: 2026 DOI: 10.66458/me2026.06 URL: https://doi.org/10.66458/me2026.06 > This article presents the historical background of the Podgrz organ instruments located on the left bank of Toru in a Baroque temple.The uniqueness of this instrument lies in the fact that it is the only historic instrument in this part of Copernicus's city.The article describes the work, modernisations and construction carried out from the beginning of the church's existence until 2009, including specific organ builders. **Początki kościoła i parafii św. Wojciecha w Kielcach** Autorzy: Eugeniusz Wiśniowski Rok: 1982 DOI: 10.52204/np.1982.57.155-169 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6565/7497 > -- **Wokół kaplicy św. Walentego w kościele św. Jakuba w Toruniu. Budowa kaplicy i cmentarz** Autorzy: Krystyna Sulkowska-Tuszyńska Rok: 2023 DOI: 10.12775/aunc_arch.2023.005 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ARCH/article/download/47149/37990 > Na tle architektury i historii kościoła św. Jakuba w Toruniu odtworzono etapy budowy jednej z południowych kaplic, obecnie pod wezwaniem św. Walentego, której fundamenty odkryto w 2015 roku. Dokonano przeglądu stanu badań. Pokazano stratyfikację najbliższej kwatery cmentarnej. Na podstawie źródeł archeologicznych odtworzono ryt pogrzebu. **Architektura sakralna Adama Ballenstedta (1923-1931)** Autorzy: Z. Sroka Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.201-267 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6813/7687 > -- **Kościół w czasie odzyskiwania niepodległości w świetle wybranych przykładów z historii diecezji chełmińskiej** Autorzy: W. Rozynkowski Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1808 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1808/1835 > to. The next two points referred to biographies, or rather the activities of two people: the ordinary of Chełmno, Augustyn Rosentreter and the priest of the Chełm Diocese, Fr. Józef Dembieński. Their example shows the diversity and complexity of attitudes that we encounter in the process of rebirth of Polish statehood in Pomerania. **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Rzeźba Chrystusa w typie ikonograficznym Chrystus Umęczony z kaplicy Kopernika w kościele pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu** Autorzy: M. Kurkowski Rok: 2020 DOI: 10.12775/rt.2020.009 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/RTOR/article/download/RT.2020.009/27826 > Im Artikel wird die Skulptur Christi in der Pfarrkirche der Altstadt von Thorn in der sog. Kopernikus-Kapelle präsentiert. Im Jahr 2018 wurde sie Konservierungsarbeiten unterzogen, die eine Verifizierung der bisherigen Forschungserkenntnisse ermöglichten. Dank ihnen wurde festgestellt, dass die Skulptur um die Wende des 15. Jh. unter dem Einfluss süddeutscher Werkstätten entstand, und auch, dass sie den Typ der Andachtsdarstellungen des Märtyrer Christi darstellt, die an Wänden oder in Altarschr **Kościół katedralny p. wezw. św. Stanisława Kostki w Łodzi** Autorzy: Z. Wieczorek Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.57-86 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6800/7682 > -- **Toruński dzwon Tuba Dei ulany dnia 27 września 1522 roku. Nowa datacja w świetle źródeł pisanych** Autorzy: Alicja Sumowska, Marcin Sumowski Rok: 2023 DOI: 10.15762/zh.2023.05 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2023.05 > The Tuba Dei bell from the tower of St. Johns' Church, the present-day Cathedral Basilica in Toruń, is one of the largest bells in Poland.It is also one of Toruń's most important monuments and symbols of the city.It has attracted the interest of researchers not only on account of its uniqueness, but also because of the ongoing dispute regarding the date it was cast.This paper presents a voice in the discussion regarding the dating of the Tuba Dei bell of Toruń.Source literature has accepted the **Prezentacja rękopiśmiennych sakramentarzy i mszałów przedtrydenckich, Toruń dnia 18.12.2017 r.** Autorzy: K. Konecki Rok: 2018 DOI: 10.12775/ticz.2018.022 URL: https://doi.org/10.12775/ticz.2018.022 > On December 18 2017 at the Faculty of Theology of the Nicolaus Copernicus University in Torun took place a solemn presentation of pre-Tridentine manuscripts of missals and sacramentaries, prepared by Bishop Andrzej Suski, the first bishop of the Catholic diocese of Torun, founder and long-term chancellor of the Faculty of Theology at the Nicolaus Copernicus University in Torun. Below is the full text of the presentation written by Rev. prof. dr hab. Krzysztof Konecki, head of the Department of P **The Michaelite Fathers in Toruń (1939–1989): the Attempt of the Synthesis** Autorzy: Leszek Molendowski, Przemysław Ruchlewski Rok: 2018 DOI: 10.15762/zh.2018.26 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2018.26 > a w R u c h l e w s k i [370] nych w Archiwum Gwnym Zgromadzenia w. Michaa Archanioa w Markach-Strudze i Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie i signicie po materiay z archiww pastwowych: Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Archiwum Pastwowego w Toruniu oraz Archiwum Instytutu Pamici Narodowej. **[Recenzja]: Mateusz Żmudziński, Archiwum Akt Dawnych Diecezji Toruńskiej i jego zasób, Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne, Toruń 2020, ss. 213, ISBN 987-83-60053-91-1** Autorzy: Mieczysław Różański ks. Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13974 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13974/13194 > . **Problematyka konstrukcyjna nowożytnych retabulów na przykładzie analizy wybranych ołtarzy z kościołów toruńskich** Autorzy: Weronika Kofel Rok: 2018 DOI: 10.18778/2084-851X.05.12 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/4608/4065 > The purpose of the article is to present the research methods and structural issues related to the modern-period retabula, illustrated with an example of selected Torun-based altars in the Cathedral of St. John the Baptist and St. John the Evangelist, the Church of St. James the Greater, and the Church of the Assumption of the BVM. The article has been divided into four sections. The first one describes the research method applied to study the structure of modern-period retabula, which is a thre **Historia stall zachodnich w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu w świetle ostatnich prac badawczych i konserwatorskich** Autorzy: J. Raczkowski Rok: 2023 DOI: 10.12775/aunc_zik.2023.002 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ZiK/article/download/47052/37254 > Autor dokonuje próby wstępnego rozwarstwienia zespołu stall chórowych w kościele pofranciszkańskim WNMP w Toruniu, korzystając z metod analizy strukturalnej wspartej badaniami nieniszczącymi (NIR) i dendrochronologią. Wywód jest skoncentrowany na jednym ich fragmencie – siedziskach, przeniesionych prawdopodobnie w XVII wieku z prezbiterium do ostatniego przęsła nawy głównej, w strefę portalu zachodniego. Meble te (dawniej zapewne jeden element należący do kompletu stall w chórze) zostały tu rozb **Restauracja dekoracji maswerkowej szczytu prezbiterium kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu** Autorzy: K. Polak, M. Kurkowski, Kormeliusz Kuczykowski Rok: 2022 DOI: 10.12775/rt.2021.007 URL: https://apcz.umk.pl/RTOR/article/download/38596/32415 > Artykuł poświęcony został rekonstrukcji maswerkowej dekoracji blend szczytu prezbiterium kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu. Szczegółowo zostały omówione takie kwestie, jak przebieg prac konserwatorskich maswerków rytych i malowanych oraz technika ich wykonania. Poddano także analizie kompozycje rytów i przywołano dla nich analogie na obszarze dawnych Prus krzyżackich. Przeprowadzone prace zmieniły wizerunek szczytu kościoła, nadając mu wyjątkową dekoracyjność. Dają on **Średniowieczne malowidło na wschodniej ścianie prezbiterium kościoła św. Jakuba w Toruniu. Transmedialna struktura obrazowa?** Autorzy: A. Błażejewska, E. Pilecka Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9996 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/9996/8343 > Niedawne prace konserwatorskie w prezbiterium kościoła św. Jakuba w Toruniu ujawniły kilka szczegółów wcześniej słabo czytelnego malowidła z trzeciej ćwierci XIV wieku. Owe szczegóły rzuciły ciekawe światło na jego ikonografii ę i na złożony charakter medialny. Po obejrzeniu z bliska świeżo oczyszczonego, wysoko na ścianie wschodniej prezbiterium umieszczonego przedstawienia aniołów adorujących (i podtrzymujących) dotąd trudny do określenia czworoboczny kształt zwieńczony szczycikiem, określany **Nauczanie historii Kościoła w katechetyce polskiej lat 1919-1957** Autorzy: Jerzy Bagrowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7125 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7125/6675 > - **Dwa gotyckie krzyże relikwiarzowe z kościoła św. Jakuba w Toruniu w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu w świetle najnowszych badań** Autorzy: J. Raczkowski, Monika Jakubek-Raczkowska Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18276 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18276/16902 > W niedużym zespole średniowiecznego złotnictwa, zachowanym z dziedzictwa Torunia i państwa zakonnego w Prusach, uwagę zwracają dwa sporych rozmiarów krzyże relikwiarzowe, przeznaczone pierwotnie dla partykuł drzewa Krzyża św., przechowywane w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu a wcześniej w Pelplinie. Są to dzieła ze złoconego srebra, inkrustowane i grawerowane; oba w literaturze wiązane są z kościołem św. Jakuba w Toruniu, gdzie znajdowały się od XIX w. Autorzy dokonują rozwarstwienia obu zabytków, **Kościół klasztorny wrocławskich dominikanek w czasach średniowiecznych – wystrój, wyposażenie i jego funkcje** Autorzy: Agnieszka Patała Rok: 2024 DOI: 10.19195/quart.2023.4.101690 URL: https://doi.org/10.19195/quart.2023.4.101690 > The aim of this article is to reconstruct and discuss the medieval decoration and furnishings of the Dominican Nuns’ Church in Wroclaw, which have survived in a residual state and are stored in dispersed form in the museum collections of Wroclaw, Warsaw and Torun. Particular attention was given to the fragments of the monumental wall painting decoration of the presbytery discovered in 1975, as well as relics of painting and sculpture, comprising: the wings of the polyptych with Marian scenes and **Archaeology in the German and Polish communities in Toruńn (thorn) in the 19th and 20th century** Autorzy: Jolanta Małecka-Kukawka, Bogusława Wawrzykowska Rok: 2004 > This article is concerned with the history of archaeology in Torun during three periods. The first period (I853-I920) begins with the founding of the German scientific society - Copernicus-Verein fur Wissenschaft und Knnst zu Thorn and ends in the year I920, when Torun returned to the Polish state, reborn after I23 years of foreign domination. The second period (I920-I939) comprises the years of the Second Polish Republic and the third period (I939-I945) is the time of the Second World War, when **Z Kołobrzegu przez Kruszwicę do Włocławka. Przyczynek do dziejów diecezji włocławskiej** Autorzy: J. Dębiński Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1890 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1890/1894 > 2004 **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Kościół i dom księży misjonarzy w Tykocinie** Autorzy: W. Kochanowski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.441-458 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7294/6866 > -- **Obchody Milenium Chrztu Polski w Toruniu w świetle kroniki parafii św. Józefa** Autorzy: W. Rozynkowski Rok: 2020 DOI: 10.12775/rt.2020.008 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/RTOR/article/download/RT.2020.008/27825 > In der Geschichte Polens nach dem Zweiten Weltkrieg war das Jahr 1966 besonders wichtig. Die katholische Kirche erlebte damals Ereignisse, die als „Sacrum Poloniae Millenium“ bezeichnet wurden. Man knüpfte dabei an den Jahrestag der Taufe des Herzogs Mieszko I. an. Jede Diözese feierte ihr zentrales Tausendjahrereignis, an dem Primas Stefan Wyszyński teilnahm. In der Diözese Kulm/Chełmno fanden die Jahrtausendfeierlichkeiten am 10. und 11. September 1966 statt. Die Städte Toruń und Chełmża wurde **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Zamek krzyżacki w Toruniu XIII–XXI w. Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorów Muzeum Okręgowego. Edited by Elżbieta Pilecka, Zbigniew Nawrocki, Romualda Uziembło, and Jadwiga Łukaszewicz** Autorzy: J. Raczkowski Rok: 2019 DOI: 10.12775/om.2019.022 URL: https://doi.org/10.12775/om.2019.022 > Zamek krzyzacki w Toruniu XIII–XXI w. Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorow Muzeum Okregowego [The Teutonic Order’s Castle in 13th–21th-Century Thorn: Historical and Architectural Study with a Catalog of Architectural Detail from the Collections of the District Museum in Torun]. Edited by Elzbieta Pilecka, Zbigniew Nawrocki, Romualda Uziemblo, and Jadwiga Łukaszewicz. Torun: Muzeum Okregowe w Toruniu, 2017. 243 pp. ISBN: 978-83-60-324-80-6. [revie **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Uwagi na temat pracy Tadusza Zakrzewskiego o polskich instytucjach i organizacjach w Toruniu pod zaborem pruskim (1815–1894)** Autorzy: A. Tarnowska Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.016 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35290/29732 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Jarosław Kłaczkow, Kościół Ewangelicko-Augsburski w Polsce w latach 1918-1939, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, 295 ss.** Autorzy: Przemysław Sołga Rok: 2020 DOI: 10.17951/rh.2020.49.603-608 URL: https://journals.umcs.pl/rh/article/download/9783/8327 > Although Catholicism was the dominant religion in interwar Poland, the religious structure of the society was a conglomerate of various denominations, which sometimes influenced economic or social and political life. This mainly applies to the Jewish minority, however, in the Second Polish Republic, there were over million followers of the Evangelical Church, although the majority of the members of this religious community were representatives of the German minority. Jarosaw Kaczkow, a historian **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Uwagi na temat nowożytnych fundacji ołtarzowych w kościele pw. śś. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty w Toruniu: wiek XVIII** Autorzy: Bartłomiej Łyczak Rok: 2015 DOI: 10.15762/ZH.2015.20 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.20 > Osiemnaste stulecie stanowiło burzliwy okres w historii Torunia, obfitujący w wydarzenia prowadzące do stopniowego upadku miasta.Tragiczne w skutkach okazały się już wypadki pierwszego dwudziestolecia, naznaczonego oblężeniem szwedzkim w 1703 r., kwaterunkami kolejnych wojsk, obciążeniami finansowymi związanymi ze spłatą potężnych kontrybucji i podatków oraz nawracającymi epidemiami dżumy.Spadek liczby mieszkańców i zastój gospodarczy spowodował nieodwracalne szkody w funkcjonowaniu organizmu mi **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Plastyka toruńska 1793–1920: zapomniane oblicze wielokulturowego miasta, red. Katarzyna Kluczwajd, Michał Pszczółkowski** Autorzy: Milena Hübner Rok: 2018 DOI: 10.15762/ZH.2018.49 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2018.49 > Praca zbiorowa Plastyka toruska 1793 -1920: zapomniane oblicze wielokulturowego miasta jest pitym tomem z serii "Zabytki toruskie modszego pokolenia", wydanym jako publikacja pokonferencyjna. Sesja, zorganizowana przez Toruski Oddzia Stowarzyszenia Historykw **Ks. Zbigniew Wanat, Sumienie w blasku Prawdy. Polska teologia sumienia XX wieku, seria: Scripta Theologica Thoruniensia, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012** Autorzy: Tadeusz Reroń Rok: 2012 DOI: 10.52097/wpt.2978 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/2978/3514 > Ksika Zbigniewa Wanata stanowi -zgodnie zreszt z jej tytuem: Sumienie w blasku Prawdy **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **Z dziejów Rudaka i okolicy lewobrzeżnego Torunia** Autorzy: J. Dębiński Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1847 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1847/1868 > Rudak wchodzi w skład lewobrzeżnej (kujawskiej) części Torunia położonej w szerokim łuku Wisły1. Najstarsze odnalezione tu przedmioty pochodzą z późnego paleolitu, kultury świderskiej i tarnowiańskiej (9000 lat p.n.e.)2. Konrad Mazowiecki w styczniu 1230 r. nadał te tereny Krzyżakom. Obejmowały one pas ziemi (11 km szerokości i 15 km długości) począwszy od dzisiejszej Brzozy Toruńskiej do ujścia Strugi Zielonej do Wisły wraz z drewniano-ziemnym grodem (castrum Nissoue), nazwanym przez Krzyżaków **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Modernity and Compromise: The Church of St. Michael the Archangel in Warsaw and its Designer Władysław Pieńkowski** Autorzy: Wojciech M. Głowacki Rok: 2019 DOI: 10.5604/01.3001.0013.3356 > Despite the considerable influence he exerted on post-war church architecture in Poland, the designer Władysław Pieńkowski (1907–1991) is today an altogether forgotten figure. The current paper outlines his biography and his early oeuvre; this is because his experience in designing office blocks and industrial plants gained while working under the supervision of the most outstanding Polish architects of the mid-20th century, was to be of key importance to his later, independent designs for eccle **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Dwa kościoły. Budownictwo kultowe w międzywojennych Niemczech jako przestrzeń modernistycznych eksperymentów** Autorzy: R. Makała Rok: 2020 DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.17 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5186/4662 > The time between WW I and II was a period of intensive development of church architecture in Germany. In the new situation after the defeat in WW I on the wave of Christian renewal movements, the concept of the church as a building corresponding to its functions, as an object expressing the character of religion and the vision of a congregation as a community in modern society was re -formulated. The dynamically developing church architecture was an area of intense experiments (especially in the **Kościół katolicki w Kartuskiem (1939-1945)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6969/7760 > -- **Chrześcijański Uniwersytet Robotniczy w Toruniu** Autorzy: Judyta Bielanowska Rok: 2023 DOI: 10.56583/frp.1991 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1991/1993 > Christian Worker University in Toruń the name of priest cardinal Stefan Wyszyńki was founded of initiative priest prelate Stanisława Kardasz in 1985. This idea was to integrate people connected with “Solidarity”, operating in the region. While the fundamental idea of Christian Worker University were lectures, which were organized twice a month, divided into thematic sections, including, the problems of philosophy, theology and social teaching of the Church, led by the most eminent personalities. **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Przywileje odpustowe dla dominikanów toruńskich. Przyczynek do dziejów życia religijnego średniowiecznego miasta** Autorzy: Łukasz Myszka Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.329-344 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4288/5165 > W artykule zaprezentowano dokumenty odpustowe nadane dominikanom toruńskim. Przynoszą one interesujące informacje mówiące przede wszystkim o życiu religijnym, koncentrującym się wokół dominikańskiego klasztoru i kościoła św. Mikołaja w Toruniu. Poza tym pozwalają one także na poznanie materialnej kondycji konwentu, a nawet etapów budowy klasztoru. **History of the altar painting of St Adalbert from the chapel of the new Bishop's Palace in Frombork** Autorzy: Marek Jodkowski Rok: 2025 DOI: 10.51974/kmw-210178 URL: https://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-210178-133857?filename=History-of-the-altar-pain.pdf > Nowy pałac biskupów warmińskich we Fromborku, zaprojektowany przez Friedricha Augusta Stülera, członka Naczelnej Deputacji Budowlanej w Berlinie, oddano do użytku w 1850 r. W jego centralnej części wzniesiono kaplicę. Jej dominantą stał się ołtarz poświęcony św. Wojciechowi, patronowi diecezji warmińskiej. Wykonanie obrazu ołtarzowego zlecono malarzowi szkoły düsseldorfskiej, reprezentantowi realizmu i historyzmu, Heinrichowi Mückemu (1806-1891). Wpływ na jego ikonografię i kompozycję miał także **Naukowe pokłosie milenium śmierci św. Wojciecha** Autorzy: J. Strzelczyk Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.5-97 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6844/8171 > -- **Kardynał Štěpán Trochta SDB – więzień dwóch systemów totalitarnych** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1565 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1565/1611 > * Ks. Jarosław Wąsowicz SDB – doktor historii, magister teologii; dyrektor Archiwum Salezjańskiego Inspektorii Pilskiej; wykładowca historii Kościoła w WSD Towarzystwa Salezjańskiego w Lądzie; zajmuje się dziejami młodzieżowej opozycji i NSZZ „Solidarność” w PRL-u, historią Kościoła w tym okresie, martyrologium duchowieństwa polskiego w czasie II wojny światowej, historią salezjanów w Polsce oraz naukami pomocniczymi historii. 1 Por. J. Domagała [właśc. W. Jacewicz], Ci, którzy przeszli przez Da **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Die Dominikaner und Franziskaner im Deutsch-Ordensland Preußen bis zum Jahre 1466** Autorzy: W. Roth > Publikacja na temat historii i roli zakonow dominikanskich i franciszkanskich w panstwie krzyzackim do 1466 (praca doktorska Wernera Rotha, obroniona na uniwersytecie w Krolewcu). Pierwszy klasztor dominikanski na tych ziemiach powstal w Gdansku w 1227 r. (ksiąze Świetopelk przekazal dominikanom kościol św. Mikolaja). Z Gdanska dominikanie rozprzestrzenili sie na teren calych Prus. W Elblągu pojawili sie w 1238 r., a wiec juz rok po zalozeniu miasta. Franciszkanie na ziemie polskie przedostali s **Ara Patriae. Dzieje grobu św. Stanisława w katedrze na Wawelu** Autorzy: M. Rożek Rok: 1979 DOI: 10.15633/ACR.2991 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/analectacracoviensia/article/download/2991/2860 > kaplicy- **Wojenne straty materialne polskiej prowincji redemptorystów w latach 1939-1945 na przykładzie klasztorów w Toruniu i Warszawie** Autorzy: O. M. Sadowski CSsR Rok: 2024 DOI: 10.31743/abmk.17400 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17400/15803 > Niniejszy artykuł prezentuje straty materialne dwóch spośród ośmiu erygowanych przed wybuchem II wojny świtowej klasztorów polskich redemptorystów. Wśród nich pierwszym obiektem niemieckiej rekwizycji był dom na toruńskich Bielanach, stanowiący również siedzibą juwenatu, czyli niższego seminarium duchownego polskich redemptorystów. Klasztor w Toruniu został poddany całkowitej rekwizycji przez Niemców już w pierwszych dniach wojny obronnej, a wywłaszczenie redemptorystów było precedensowym przykł **Kanon formy architektonicznej w kościele katolickim : tradycja i współczesność architektury sakrum** Autorzy: A. Szymski Rok: 2000 > Wyd. 2 popr. ; Prace Naukowe Politechniki Szczecinskiej, Nr 496=Prace Instytutu Architektury i Planowania Przestrzennego Nr 36 **Z dziejów katedry a następnie kolegiaty św. Wita w Kruszwicy. I: Katedra, potem kolegiata św. Wita do r. 1428** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6540 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6540/6071 > - **The Blessed Jerzy Popiełuszko Museum in Warsaw: Between History and Religion** Autorzy: Dariusz Bogumil, Zuzanna Bogumił, Father Jerzy Popiełuszko Rok: 2020 > The Blessed Jerzy Popiełuszko Museum in Warsaw: Between History and Religion Zuzanna Bogumił Cultures of History Forum, published: 12.01.2018 DOI: 10.25626/0089 What happens when the Church engages in public negotiations of history by hosting and funding a museum? “The Blessed Jerzy Popiełuszko Museum in Warsaw” poses this question as it is located in a church and presents the life of Jerzy Popiełuszko, a Catholic priest who fought against the communist regime and was murdered in 1984. Today he **Zamek krzyżacki w Toruniu XIII – XXI w. Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu, red. Marek Rubnikowicz, Muzeum Okręgowe w Toruniu, Toruń 2017, ss. 243 (Polish)** Autorzy: S. Jóźwiak, B. Wasik Rok: 2017 DOI: 10.15762/ZH.2017.52 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2017.52 > Książka Zamek krzyżacki w Toruniu XIII -XXI w.Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu składa się z czterech części.Pierwszą (s. 4 -9) stanowi Przedmowa autorstwa Elżbiety Pileckiej, w której autorka fachowo zaprezentowała stan badań nad średniowiecznym detalem architektonicznym w historiografii europejskiej.W drugiej, zatytułowanej Zamek krzyżacki w Toruniu.Budowa, upadek i ponowne zagospodarowanie (s. 10 -83), Zbigniew N **Wincenty Zakrzewski o roli Kościoła w dziejach Polski** Autorzy: Joanna Pisulińska Rok: 2022 DOI: 10.12775/kliopl.2021.05 URL: https://apcz.umk.pl/KLIOPL/article/download/37131/31623 > Przedmiotem analizy jest obraz dziejów Kościoła w pracach historycznych Wincentego Zakrzewskiego (1844–1918). Ten wnikliwy badacz dziejów XVI stulecia wiele miejsca w swych rozważaniach poświęcał roli polskiego duchowieństwa w dziejach Polski. W polu jego zainteresowań naukowych znajdowały się również stosunki państwa polskiego ze Stolicą Apostolską. Zapatrywania historyka krakowskiego zostały ukazane na tle ówczesnej myśli historycznej. **Atlas historyczny miast Polskich** Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń Rok: 2016 > in **"Dom St. Nikolai Greifswald. Gemeindekirche zwischen Politik und Polemik. Studien zur Greifswalder Landeskirche und zur Wiedereinweihung des Domes 1989", hrsg. von Irmfried Garbe und Wolfgang Nixdorf, Schwerin 2005 : [recenzja] / Piotr Zariczny.** Autorzy: Piotr Zariczny, Irmfried Garbe, Wolfgang Nixdorf Rok: 2006 > Der kirchengeschichtlich betrachtet sicherlich wichtigste Bischof war Bischof D. Dr. 1998 und Irmfried Garbe, Wolfgang Nixdorf (Hg.), Dom St. Nikolai Greifswald. Gemeindekirche zwischen Politik und Polemik, Schwerin 2005. malig tiefen Dom St. Nikolai Greifswald : Gemeindekirche zwischen Politik und Polemik : Studien zur Greifswalder Landeskirche und zur Wiedereinweihung des Domes 26. Dez. 2004 Dom. St. Nikolai Greifswald: Gemeindekirche zwischen Politik und Polemik. Im Auftrag der Landessynode d **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Zarys dziejów diecezji chełmińskiej** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.59-116 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6692/7770 > -- **O franciszkańskiej historii koszalińskich kościołów w latach 1945–1974** Autorzy: Krystyna Bastowska Rok: 2024 DOI: 10.69553/rs.2024.12-07 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2024/07_krystyna_bastowska.pdf > At the beginning of 1945, there were 10 temples belonging to various denominations in Koszalin, including one Catholic church. Saint Joseph. All temples survived the war conflagration. The first Franciscan, Father Nikodem Szałankiewicz, arrived in ruined Koszalin on May 26, 1945, together with a group of 450 settlers from Gniezno, occupying the church dedicated to the Saint Joseph without any obstacles, and from June 17, 1945 also the parish church. Parish of St. Joseph initially included over 2 **Ks. Andrzej Wyrzykowski (1879-1955)** Autorzy: Walenty Wójcik Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6213 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6213/5820 > - **Uwarunkowania polityczno-ekonomiczne a zagadnienie budowy nowych świątyń parafialnych w latach 1815-1925, będących obecnie w granicach diecezji włocławskiej** Autorzy: Piotr Sierzchała Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 > Okres niewoli narodowej był jednym z najtrudniejszych w dziejach historii Kościoła w Polsce. Ówczesne władze niekatolickie sprawowały władzę nad narodem w większości katolickim. Powyższa zależność choć miała znaczący wpływ na religijną działalność biskupów i wiernych, to jednak dzięki ich zaangażowaniu i postawie religijno-patriotycznej wzniesione świątynie stanowią obecnie przegląd wszystkich stylów w budownictwie, które obecne były w XIX i na pocz. XX w. **Wspomnienie. Ksiądz dr Michał Sadowski (1980–2019)** Autorzy: M. Potoczny Rok: 2019 DOI: 10.12775/TICZ.2019.013 URL: https://doi.org/10.12775/ticz.2019.013 > Memories of  Ph.D. Michal Sadowski, priest of the Wloclawek diocese and a research and didactic worker of the Major Seminary in Wloclawek and the Theology Faculty of the Nicolaus Copernicus University in Torun. **W sprawie badań ośrodków toruńskiego i gdańskiego nad problematyką cysterską. W odpowiedzi B. Śliwińskiemu** Autorzy: Dariusz Aleksander Dekański Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.617-628 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6860/8186 > W jednym z ostatnich tomów "Naszej Przeszłości" (96: 2001) uka zały się materiały z sesji naukowej w Byszewie, a poświęconej pro blematyce badań cysterskich na Kujawach i na Pomorzu.Znalazł się tam również mój tekst pt.Toruń i Gdańsk-ośrodki badań nad cys tersami Pomorza Gdańskiego i Kujaw okresu średniowiecza (s.217-- **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Kościół parafialny pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Ligocie Bialskiej (diecezja opolska)** Autorzy: J. Kopeć Rok: 2003 DOI: 10.15633/FHC.1266 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1266/1170 > This note constitutes a contribution to the history of worship of St. Stanislaus, Bishop and Martyr, in the Opole are of Silesia, where this worship has been strong since he Middle Ages. Taking as an example the dedication of a parish church at Ligota Bial ka (German Ellguth) to St. Stanislaus, it wants to show the permanence of the rever nce for this Saint. The fact that a new church, built in the years 1908-1909 in the place f the old one (which dated back to the Middle Ages)  received the sam **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Rozwój organizacji kościelnej na Ziemi Lubuskiej i Pomorzu Zachodnim w latach 1945-1965** Autorzy: M. Chorzępa Rok: 1965 DOI: 10.52204/np.1965.22.113-149 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6340/6541 > W artykule przestawiono dwudziestolecie Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej. Omówiono w nim stan organizacji terytorialno-kościelnej, zwracając uwagę na kwestię zniszczonych kościołów. Opisano trudy odbudowy życia religijnego Gorzowskiej Administracji Kościelnej. Przestawiono posługę administratorów apostolskich: ks. Edmunda Nowickiego, ks. Tadeusza Załuczkowskiego, ks. Zygmunta Szelążka oraz biskupów: ks. Teodora Benscha i ks. Wilhelma Pluty. **Nauka Stanisława Sokołowskiego o znamionach prawdziwego Kościoła** Autorzy: Franciszek Bracha Rok: 1947 DOI: 10.52204/np.1947.2.103-134 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7017/7173 > -- **“Bishop Augustinus Bludau (1909-1930) and the pastoral needs of the Polish-speaking catholic community in the Diocese of Warmia”** Autorzy: Anna Małgorzata Derda Rok: 2026 DOI: 10.51974/kmw-218884 URL: https://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-218884-141435?filename=-Bishop-Augustinus-Bludau.pdf > Celem artykułu jest omówienie relacji pomiędzy biskupem warmińskim Augustynem Bludauem (1862-1930, bp w latach 1909-1930) a polskimi mieszkańcami diecezji warmińskiej wyznania katolickiego. Opierając się na źródłach, w dużej mierze na materiałach prasowych, a także analizując ustalenia dotychczasowej historiografii i wyciągając własne wnioski, omówiono działania ordynariusza na rzecz zaspokojenia potrzeb religijnych polskojęzycznych katolików na Warmii. W artykule zaprezentowano postawę biskupa **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Początkowe dzieje seminarium chełmińskiego** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.101-188 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7289/6862 > -- **Ks. Jakub Wujek z Wągrowca 1541–1597** Autorzy: Kazimierz Drzymała Rok: 1950 DOI: 10.21906/RBL.2400 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/2400/2487 > — **Kościół katolicki wobec poewangelickich świątyń w Gdańsku** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.84.257-301 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7351/7926 > -- **Sztuka potrydencka na Śląsku na przykładzie kościoła św. św. Stanisława i Wacława w Świdnicy. Założenia teoretyczne i praktyka artystyczna** Autorzy: M. Głowacki Rok: 2008 DOI: 10.18778/0208-6050.83.02 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/19799/19287 > „After Trident Council art” term refers to the sacral artistic realizations which originated after the Trident Council (1545-1563). Generally, the foundations of this art were formulated during the last (XXVth) session of the Council (3-4 December 1563) in the decree entitled De invocatione, veneratione el reliqvis sanctorum, et sacris imaginibus. Because the decree did not give answer to many very important questions for artists, which were born during the artistic practice, detailed solutions **Przyczynek do historii kościoła pw. św. Antoniego Padewskiego w Ostrowie Wielkopolskim** Autorzy: S. Kęszka Rok: 2024 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.27 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/318/153 > W okresie międzywojennym Ostrów Wielkopolski liczył ponad 33 tys. mieszkańców i posiadał tylko jedną parafię – św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Koniecznym było zbudowanie dodatkowego kościoła, o co w szczególny sposób zabiegał proboszcz ostrowskiej fary, ks. Leon Płotka. Artykuł opisuje historię prac budowlanych, rozpoczętych 7 czerwca 1938 r. i zakończonych po wojnie. Parafię erygowano 15 listopada 1947 r. **Udział duchowieństwa katolickiego w życiu politycznym i społecznym Polski w latach 1918–1939 na przykładzie diecezji włocławskiej** Autorzy: J. Dębiński Rok: 2023 DOI: 10.56583/frp.1969 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1969/1972 > W okresie zaborów duchowieństwo katolickie zawsze współpracowało z narodem. Kiedy więc Polska odzyskała w 1918 r. niepodległość, czynnie włączało się w kształtowanie życia społecznego i politycznego kraju, wzywało do jedności i zgody oraz uświadamiało o konieczności budowania kraju w oparciu o katolicką naukę Kościoła. W tym miejscu należy dodać, że Papież Benedykt XV już 15 października 1918 r. skierował specjalne orędzie do Polaków, a 24 października 1918 r. list apostolski do Episkopatu Polsk **Walory historyczne i artystyczne kościoła pw. Świętych Wojciecha i Stanisława w Wilamowie** Autorzy: A. Owczarek Rok: 2021 DOI: 10.18778/2299-8403.10.09 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/download/11346/10965 > Neogotycki kościół pw. św. Wojciecha Biskupa i Męczennika i św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Wilamowie to przykład zabytkowej sztuki sakralnej na terenie gminy Uniejów. Mimo że ma wartość zabytkową oraz położony jest w pobliżu głównych tras komunikacyjnych, pozostaje obiektem mało znanym. W obiegowej opinii funkcjonuje raczej jako niewielki kościół wiejski niż godny uwagi i wart odwiedzenia obiekt sakralny. W artykule przedstawiono na podstawie analizy specjalistycznej literatury, źródeł p **Diecezja pelplińska w kontekście reorganizacji struktur Kościoła w Polsce 1992 roku** Autorzy: J. Walkusz Rok: 2018 DOI: 10.12775/splp.2018.024 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/SPLP/article/download/SPLP.2018.024/24263 > As a result of one and a half years of work of an appropriate preparatory commission, involvement of the Apostolic Nuncio in Poland, and personal suggestions of the Holy Father, the process of general, large-scale reform of the Church administrative structures in the country was finalized. It was sanctioned on March 25, 1992 by the bull "Totus tuus Poloniae populus" and appropriate implementing acts. Based on these documents, the structure of the current Chełmno diocese has changed. The bull has **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **III Konferencja Archiwistów Państwowych i Kościelnych „Archiwa kościelne w niepodległej Polsce”, Łódź 14–16 października 2019 r. (Ewa Grin-Piszczek)** Autorzy: Ewa Grin-Piszczek Rok: 2020 > III Konferencja Archiwistow Panstwowych i Kościelnych „Archiwa kościelne w niepodleglej Polsce”, Łodź 14–16 października 2019 r. (Ewa Grin-Piszczek)

[object Object]