Kościół MB Zwycięskiej i św. Jerzego

Historia parafii Kościół MB Zwycięskiej i św. Jerzego w Toruń udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: toruńska. --- ### Publikacje naukowe **_** Autorzy: Krystyna Sulkowska-Tuszyńska Rok: 2025 DOI: 10.37190/arc250301 URL: https://doi.org/10.37190/arc250301 > The article is about the Church of St. James in Toruń, which underwent archaeological research between 2008 and 2020. The author’s goal was to present the most important findings and the conclusions drawn upon them. During excavations, numerous traces of architectural alterations and pieces of sacrum furnishings were discovered. Examination of the foundations and stratification, as well as OSL dating of the bricks, proved that construction of the parish church in the Nowe Miasto Toruń began shor **Kościół św. Jerzego w Toruniu – historia odkryć i ginącej o nim wiedzy** Autorzy: Romualda Uziembło Rok: 2018 DOI: 10.12775/simdzktir_t2.2018.006 URL: https://doi.org/10.12775/simdzktir_t2.2018.006 > Romualda Uziembło **Średniowieczne rachunki kościoła Świętojańskiego w Toruniu. Uwagi źródłoznawcze** Autorzy: Alicja Sumowska, Marcin Sumowski Rok: 2020 DOI: 10.12775/sz.2020.13 URL: https://apcz.umk.pl/SZC/article/download/SZ.2020.13/27280 > The article discusses medieval accounts of St John’s Church in Toruń from the 15th and the first half of the 16th century. This set of financial records is made up of eight archival units kept in the State Archives in Toruń. The article describes their structure, content, authors and arrangement of the entries; there is also a presentation of the relationship between these accounts and municipal records of the town of Toruń. **The So-called Copernicus’ Chapel: a Jubilee Creation in the Gothic St John’s Cathedral in Toruń** Autorzy: Monika Jakubek-Raczkowska, Juliusz Raczkowski Rok: 2022 DOI: 10.31338/2657-6015ik.31.4 > The article is devoted to the history of transformation and re-arrangement of the first from the West chapel on the South side of the Gothic parish church of the Old Town in Toruń, at present the Toruń Cathedral of St John the Baptist and St John the Evangelist. The former merchants’ chapel dedicated to St Nicholas over its history had changed its furnishing and patrocinium twice (St Michael the Archangel/ The Guardian Angels), which had been dictated by religious needs. In the 19th century it h **Toruński dzwon Tuba Dei ulany dnia 27 września 1522 roku. Nowa datacja w świetle źródeł pisanych** Autorzy: Alicja Sumowska, Marcin Sumowski Rok: 2023 DOI: 10.15762/zh.2023.05 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2023.05 > The Tuba Dei bell from the tower of St. Johns' Church, the present-day Cathedral Basilica in Toruń, is one of the largest bells in Poland.It is also one of Toruń's most important monuments and symbols of the city.It has attracted the interest of researchers not only on account of its uniqueness, but also because of the ongoing dispute regarding the date it was cast.This paper presents a voice in the discussion regarding the dating of the Tuba Dei bell of Toruń.Source literature has accepted the **Protokół z wizytacji kościoła pw. św. św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty w Toruniu przeprowadzonej w 1706 roku na zlecenie biskupa chełmińskiego Teodora Andrzeja Potockiego** Autorzy: Bartłomiej Łyczak Rok: 2022 DOI: 10.15762/zh.2022.38 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2022.38 > The purpose of this article is to present the protocol from the inspection visit at the Church of St. John the Baptist and St. John the Evangelist in 1706 during a general visitation of the Diocese of Chemno commissioned by Bishop Teodor Andrzej Potocki. So far, this source has been scarcely used in research on Toru Cathedral, and the information it contains can be used to study the most diverse areas of sciences of history, especially art, bibliology and material culture of the Counter-Reformat **W sprawie proponowanych nowych ustaleń na temat kościoła pofranciszkańskiego w Toruniu** Autorzy: Z. Nawrocki Rok: 2022 DOI: 10.15762/zh.2022.28 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2022.28 > The text constitutes a commentary on the text by Monika Jakubek-Raczkowska and Juliusz Raczkowski, published in Zapiski Historyczne, with regard to the dating of the final expansion of the Church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Toru to the present form, which extended the church to include the earlier southern wing of the monastery. Based on various evidence (including information that King Casimir the Great is reported to have listened to the organ allegedly located in the north **Nierozpoznany graduał z kościoła świętojańskiego w Toruniu – przyczynek do badań nad księgami muzycznymi diecezji chełmińskiej w średniowieczu** Autorzy: Monika Jakubek-Raczkowska, J. Raczkowski Rok: 2020 DOI: 10.36744/M.297 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/m/article/download/297/204 > This article presents preliminary results of codicological, historical and technological research into a medieval liturgical manuscript from the collection of the Diocesan Museum in Torun (inv. no. MDT-K-003), carried out thanks to grant no. 0122/NPRH6/H11/85/2018, ‘An Inventory of Torun’s Art’, part 1, ‘Sacred Art Heritage, Old Town Complex’. In the scant subject literature, this codex is identified as an antiphonary compiled for the parish church of SS John the Baptist and John the Evangelist **Radzimiński, Andrzej: Kirche und Geistlichkeit im Mittelalter. Polen und der Deutsche Orden in Preussen. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2011. 431, [10] S., 12 Abb. – ISBN 978-83-231-2707-9432 (72,– złoty).** Autorzy: Klaus Neitmann Rok: 2020 DOI: 10.1515/jgod-2020-0054 > Article Radzimiński, Andrzej: Kirche und Geistlichkeit im Mittelalter. Polen und der Deutsche Orden in Preussen. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2011. 431, [10] S., 12 Abb. – ISBN 978-83-231-2707-9432 (72,– złoty). was published on November 1, 2020 in the journal Jahrbuch für die Geschichte Mittel- und Ostdeutschlands (volume 66, issue 1). **Przyczynki do dziejów budowlanych oraz wystroju malarskiego kościoła pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu** Autorzy: Izabella Brzostowska Rok: 2013 DOI: 10.12775/simzdzktir_t1.2013.007 URL: https://doi.org/10.12775/simzdzktir_t1.2013.007 > Izabella Brzostowska(IZiK UMK, TORUŃ **Chronik der Marienkirche in Danzig. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkription und Auswertung. Kronika kościoła Mariackiego w Gdańsku. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkrypcja i analiza, bearb. v. Christofer Herrmann, Edmund ** Autorzy: Piotr Oliński Rok: 2015 DOI: 10.15762/zh.2015.10 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.10 > W ostatnim okresie ożywiły się prace nad edycjami źródeł średniowiecznych i nowożytnych Gdańska.Świadczy o tym również wydanie Historisches Kirchen Register Eberharda Böttichera, źródła określanego jako kronika kościoła Mariackiego z 1616 r.Eberhard Bötticher sprawował urząd witryka kościoła Mariackiego w Gdańsku w początkach XVII w.W Historisches Kirchen Register oprócz własnych obserwacji i doświadczeń wykorzystał wiele materiałów dotyczących tej świątyni, a także Gdańska, sięgając również okr **Ordynacje dla służby dzwonnej kościoła Świętojańskiego w Toruniu z pierwszej połowy XVI wieku** Autorzy: Alicja Sumowska, Marcin Sumowski Rok: 2021 DOI: 10.15762/zh.2021.37 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2021.37 > Ordinations for the Bell-Ringers of St **Zmiany konstrukcyjno-brzmieniowe organów kościoła pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Toruniu (Podgórzu)** Autorzy: Adrian Drumiński Rok: 2026 DOI: 10.66458/me2026.06 URL: https://doi.org/10.66458/me2026.06 > This article presents the historical background of the Podgrz organ instruments located on the left bank of Toru in a Baroque temple.The uniqueness of this instrument lies in the fact that it is the only historic instrument in this part of Copernicus's city.The article describes the work, modernisations and construction carried out from the beginning of the church's existence until 2009, including specific organ builders. **Rzeźba Chrystusa w typie ikonograficznym Chrystus Umęczony z kaplicy Kopernika w kościele pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu** Autorzy: M. Kurkowski Rok: 2020 DOI: 10.12775/rt.2020.009 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/RTOR/article/download/RT.2020.009/27826 > Im Artikel wird die Skulptur Christi in der Pfarrkirche der Altstadt von Thorn in der sog. Kopernikus-Kapelle präsentiert. Im Jahr 2018 wurde sie Konservierungsarbeiten unterzogen, die eine Verifizierung der bisherigen Forschungserkenntnisse ermöglichten. Dank ihnen wurde festgestellt, dass die Skulptur um die Wende des 15. Jh. unter dem Einfluss süddeutscher Werkstätten entstand, und auch, dass sie den Typ der Andachtsdarstellungen des Märtyrer Christi darstellt, die an Wänden oder in Altarschr **The Michaelite Fathers in Toruń (1939–1989): the Attempt of the Synthesis** Autorzy: Leszek Molendowski, Przemysław Ruchlewski Rok: 2018 DOI: 10.15762/zh.2018.26 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2018.26 > a w R u c h l e w s k i [370] nych w Archiwum Gwnym Zgromadzenia w. Michaa Archanioa w Markach-Strudze i Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie i signicie po materiay z archiww pastwowych: Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Archiwum Pastwowego w Toruniu oraz Archiwum Instytutu Pamici Narodowej. **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Nieistniejący kościół św. Jerzego w Warszawie – kształt wnętrza urbanistycznego** Autorzy: E. Kołakowski Rok: 2024 DOI: 10.5604/01.3001.0054.4801 > Artykuł przedstawia zaniedbany fragment przestrzeni publicznej wokół dawnej lokalizacji jednego z najstarszych kościołów – św. Jerzego, związanego z historią Nowego Miasta w Warszawie. Artykuł jest także próbą sformułowania krytycznych uwag i wniosków do dyskusyjnych ustaleń dotyczących kształtowania architektury kwartału zawartego pomiędzy ulicami: Ciasna, Koźla, Świętojerska w nawiązaniu do koncepcji Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego oraz innych fragmentów związanych z rejonem **Obchody Milenium Chrztu Polski w Toruniu w świetle kroniki parafii św. Józefa** Autorzy: W. Rozynkowski Rok: 2020 DOI: 10.12775/rt.2020.008 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/RTOR/article/download/RT.2020.008/27825 > In der Geschichte Polens nach dem Zweiten Weltkrieg war das Jahr 1966 besonders wichtig. Die katholische Kirche erlebte damals Ereignisse, die als „Sacrum Poloniae Millenium“ bezeichnet wurden. Man knüpfte dabei an den Jahrestag der Taufe des Herzogs Mieszko I. an. Jede Diözese feierte ihr zentrales Tausendjahrereignis, an dem Primas Stefan Wyszyński teilnahm. In der Diözese Kulm/Chełmno fanden die Jahrtausendfeierlichkeiten am 10. und 11. September 1966 statt. Die Städte Toruń und Chełmża wurde **Kapituła kolegiacka św. Jerzego na zamku gnieźnieńskim** Autorzy: Franciszek Kryszak Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.24.127-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6571/6890 > W niniejszym artykule zaprezentowano dzieje kapituły kolegiackiej św. Jerzego w Gnieźnie. Po przedstawieniu okoliczności powstania kapituły, omówiono jej skład oraz uposażenie jak również przywileje i obowiązki. **Zamek krzyżacki w Toruniu XIII–XXI w. Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorów Muzeum Okręgowego. Edited by Elżbieta Pilecka, Zbigniew Nawrocki, Romualda Uziembło, and Jadwiga Łukaszewicz** Autorzy: J. Raczkowski Rok: 2019 DOI: 10.12775/om.2019.022 URL: https://doi.org/10.12775/om.2019.022 > Zamek krzyzacki w Toruniu XIII–XXI w. Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorow Muzeum Okregowego [The Teutonic Order’s Castle in 13th–21th-Century Thorn: Historical and Architectural Study with a Catalog of Architectural Detail from the Collections of the District Museum in Torun]. Edited by Elzbieta Pilecka, Zbigniew Nawrocki, Romualda Uziemblo, and Jadwiga Łukaszewicz. Torun: Muzeum Okregowe w Toruniu, 2017. 243 pp. ISBN: 978-83-60-324-80-6. [revie **Gotyckie malowidło z Ukrzyżowaniem w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu w świetle najnowszych badań** Autorzy: J. Raczkowski Rok: 2021 DOI: 10.12775/AUNC_ZIK.2020.002 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ZiK/article/download/AUNC_ZiK.2020.002/28804 > This paper presents the results of recent studies (stylistic analysis and non-destructive testing) of the painting located in the first Eastern span of the ground floor of the northern aisle (former cloister) in the church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Toruń. Regardless of the poor state of preservation of the painting, of which just the general outlines are recognizable, there are two subsequent chronological layers visible, detectable also by the near infrared and UV-induced **Archaeology in the German and Polish communities in Toruńn (thorn) in the 19th and 20th century** Autorzy: Jolanta Małecka-Kukawka, Bogusława Wawrzykowska Rok: 2004 > This article is concerned with the history of archaeology in Torun during three periods. The first period (I853-I920) begins with the founding of the German scientific society - Copernicus-Verein fur Wissenschaft und Knnst zu Thorn and ends in the year I920, when Torun returned to the Polish state, reborn after I23 years of foreign domination. The second period (I920-I939) comprises the years of the Second Polish Republic and the third period (I939-I945) is the time of the Second World War, when **Historia stall zachodnich w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu w świetle ostatnich prac badawczych i konserwatorskich** Autorzy: J. Raczkowski Rok: 2023 DOI: 10.12775/aunc_zik.2023.002 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ZiK/article/download/47052/37254 > Autor dokonuje próby wstępnego rozwarstwienia zespołu stall chórowych w kościele pofranciszkańskim WNMP w Toruniu, korzystając z metod analizy strukturalnej wspartej badaniami nieniszczącymi (NIR) i dendrochronologią. Wywód jest skoncentrowany na jednym ich fragmencie – siedziskach, przeniesionych prawdopodobnie w XVII wieku z prezbiterium do ostatniego przęsła nawy głównej, w strefę portalu zachodniego. Meble te (dawniej zapewne jeden element należący do kompletu stall w chórze) zostały tu rozb **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg** Autorzy: B. Schmid > Zabytki architektury i sztuki powiatu malborskiego. Zeszyt czternasty z tej serii wydawniczej. Publikacja zostala wydana na zlecenie zachodniopruskiego sejmiku prowincjonalnego. Opracowana przez Bernharda Schmid’a – radce budowlanego w Malborku i prowincjonalnego konserwatora zabytkow na Prusy Zachodnie. Ksiązka zawiera 472 ilustracje w tekście i 31 dodatkow. **Dwa gotyckie krzyże relikwiarzowe z kościoła św. Jakuba w Toruniu w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu w świetle najnowszych badań** Autorzy: J. Raczkowski, Monika Jakubek-Raczkowska Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18276 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18276/16902 > W niedużym zespole średniowiecznego złotnictwa, zachowanym z dziedzictwa Torunia i państwa zakonnego w Prusach, uwagę zwracają dwa sporych rozmiarów krzyże relikwiarzowe, przeznaczone pierwotnie dla partykuł drzewa Krzyża św., przechowywane w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu a wcześniej w Pelplinie. Są to dzieła ze złoconego srebra, inkrustowane i grawerowane; oba w literaturze wiązane są z kościołem św. Jakuba w Toruniu, gdzie znajdowały się od XIX w. Autorzy dokonują rozwarstwienia obu zabytków, **Wokół kaplicy św. Walentego w kościele św. Jakuba w Toruniu. Budowa kaplicy i cmentarz** Autorzy: Krystyna Sulkowska-Tuszyńska Rok: 2023 DOI: 10.12775/aunc_arch.2023.005 URL: https://apcz.umk.pl/AUNC_ARCH/article/download/47149/37990 > Na tle architektury i historii kościoła św. Jakuba w Toruniu odtworzono etapy budowy jednej z południowych kaplic, obecnie pod wezwaniem św. Walentego, której fundamenty odkryto w 2015 roku. Dokonano przeglądu stanu badań. Pokazano stratyfikację najbliższej kwatery cmentarnej. Na podstawie źródeł archeologicznych odtworzono ryt pogrzebu. **Jóźwiak Sławomir and Szweda Adam. Dwór wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego w Malborku. Siedziba i świeckie otoczenie średniowiecznego władcy zakonnego. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2022** Autorzy: Bożena Czwojdrak Rok: 2023 DOI: 10.12775/om.2023.011 URL: https://apcz.umk.pl/OM/article/download/48145/37420 > 375 pp. ISBN: 978-83-231-4632-2. eISBN: 978-83-231-4632-2. **Uwagi na temat nowożytnych fundacji ołtarzowych w kościele pw. śś. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty w Toruniu: wiek XVIII** Autorzy: Bartłomiej Łyczak Rok: 2015 DOI: 10.15762/ZH.2015.20 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.20 > Osiemnaste stulecie stanowiło burzliwy okres w historii Torunia, obfitujący w wydarzenia prowadzące do stopniowego upadku miasta.Tragiczne w skutkach okazały się już wypadki pierwszego dwudziestolecia, naznaczonego oblężeniem szwedzkim w 1703 r., kwaterunkami kolejnych wojsk, obciążeniami finansowymi związanymi ze spłatą potężnych kontrybucji i podatków oraz nawracającymi epidemiami dżumy.Spadek liczby mieszkańców i zastój gospodarczy spowodował nieodwracalne szkody w funkcjonowaniu organizmu mi **Prezentacja rękopiśmiennych sakramentarzy i mszałów przedtrydenckich, Toruń dnia 18.12.2017 r.** Autorzy: K. Konecki Rok: 2018 DOI: 10.12775/ticz.2018.022 URL: https://doi.org/10.12775/ticz.2018.022 > On December 18 2017 at the Faculty of Theology of the Nicolaus Copernicus University in Torun took place a solemn presentation of pre-Tridentine manuscripts of missals and sacramentaries, prepared by Bishop Andrzej Suski, the first bishop of the Catholic diocese of Torun, founder and long-term chancellor of the Faculty of Theology at the Nicolaus Copernicus University in Torun. Below is the full text of the presentation written by Rev. prof. dr hab. Krzysztof Konecki, head of the Department of P **Restauracja dekoracji maswerkowej szczytu prezbiterium kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu** Autorzy: K. Polak, M. Kurkowski, Kormeliusz Kuczykowski Rok: 2022 DOI: 10.12775/rt.2021.007 URL: https://apcz.umk.pl/RTOR/article/download/38596/32415 > Artykuł poświęcony został rekonstrukcji maswerkowej dekoracji blend szczytu prezbiterium kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu. Szczegółowo zostały omówione takie kwestie, jak przebieg prac konserwatorskich maswerków rytych i malowanych oraz technika ich wykonania. Poddano także analizie kompozycje rytów i przywołano dla nich analogie na obszarze dawnych Prus krzyżackich. Przeprowadzone prace zmieniły wizerunek szczytu kościoła, nadając mu wyjątkową dekoracyjność. Dają on **[Recenzja]: Mateusz Żmudziński, Archiwum Akt Dawnych Diecezji Toruńskiej i jego zasób, Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne, Toruń 2020, ss. 213, ISBN 987-83-60053-91-1** Autorzy: Mieczysław Różański ks. Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13974 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13974/13194 > . **Opowieść o toruńskich pomnikach patriotycznych z lat 1920–1939. Rok po roku** Autorzy: Marcin Orłowski Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1814 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1814/1841 > 1918. Stulecie odzyskania Niepodległości communist propaganda which specialized in placing their numerous monuments and plaques disappear from the city landscape. The theme of Torun patriotic monuments of the interwar period is still open and needs to be more detailed. **Toruński obraz Madonny z Dzieciątkiem z kościoła św. Jakuba w świetle najnowszych badań. Przyczynek do studiów nad lokalną działalnością artystyczną w Toruniu około roku 1400** Autorzy: J. Raczkowski, Monika Jakubek-Raczkowska Rok: 2023 DOI: 10.36744/bhs.1520 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1520/1330 > Na tle zachowanych dzieł malarstwa z okresu krzyżackiego Madonna z Dzieciątkiem z kościoła św. Jakuba w Toruniu (ob. Muzeum Diecezjalne w Toruniu, nr inw. MD T-M- 007) jawi się jako unikatowy przykład gotyckiego obrazu tablicowego wysokiej klasy, nawiązującego do czeskiego stylu pięknego ok. 1400. W literaturze jest datowana na lata 1430–1440 i uważana za kompilatorskie dzieło mistrza osiadłego w Prusach, łączącego elementy malarstwa czeskiego z wpływami sztuki niderlandzkiej (Rogiera van der We **Z dziejów Rudaka i okolicy lewobrzeżnego Torunia** Autorzy: J. Dębiński Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1847 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1847/1868 > Rudak wchodzi w skład lewobrzeżnej (kujawskiej) części Torunia położonej w szerokim łuku Wisły1. Najstarsze odnalezione tu przedmioty pochodzą z późnego paleolitu, kultury świderskiej i tarnowiańskiej (9000 lat p.n.e.)2. Konrad Mazowiecki w styczniu 1230 r. nadał te tereny Krzyżakom. Obejmowały one pas ziemi (11 km szerokości i 15 km długości) począwszy od dzisiejszej Brzozy Toruńskiej do ujścia Strugi Zielonej do Wisły wraz z drewniano-ziemnym grodem (castrum Nissoue), nazwanym przez Krzyżaków **Kościół klasztorny wrocławskich dominikanek w czasach średniowiecznych – wystrój, wyposażenie i jego funkcje** Autorzy: Agnieszka Patała Rok: 2024 DOI: 10.19195/quart.2023.4.101690 URL: https://doi.org/10.19195/quart.2023.4.101690 > The aim of this article is to reconstruct and discuss the medieval decoration and furnishings of the Dominican Nuns’ Church in Wroclaw, which have survived in a residual state and are stored in dispersed form in the museum collections of Wroclaw, Warsaw and Torun. Particular attention was given to the fragments of the monumental wall painting decoration of the presbytery discovered in 1975, as well as relics of painting and sculpture, comprising: the wings of the polyptych with Marian scenes and **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Zamek krzyżacki w Toruniu XIII – XXI w. Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu, red. Marek Rubnikowicz, Muzeum Okręgowe w Toruniu, Toruń 2017, ss. 243 (Polish)** Autorzy: S. Jóźwiak, B. Wasik Rok: 2017 DOI: 10.15762/ZH.2017.52 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2017.52 > Książka Zamek krzyżacki w Toruniu XIII -XXI w.Studium historyczno-architektoniczne z katalogiem detalu architektonicznego ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu składa się z czterech części.Pierwszą (s. 4 -9) stanowi Przedmowa autorstwa Elżbiety Pileckiej, w której autorka fachowo zaprezentowała stan badań nad średniowiecznym detalem architektonicznym w historiografii europejskiej.W drugiej, zatytułowanej Zamek krzyżacki w Toruniu.Budowa, upadek i ponowne zagospodarowanie (s. 10 -83), Zbigniew N **About the date when the foundation privilege was granted to Chełmno and Toruń (English language)** Autorzy: M. Dorna Rok: 2016 DOI: 10.15762/zh.2015.55 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.55 > diplomatics, the Chemno privilege **Średniowieczne malowidło na wschodniej ścianie prezbiterium kościoła św. Jakuba w Toruniu. Transmedialna struktura obrazowa?** Autorzy: A. Błażejewska, E. Pilecka Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9996 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/9996/8343 > Niedawne prace konserwatorskie w prezbiterium kościoła św. Jakuba w Toruniu ujawniły kilka szczegółów wcześniej słabo czytelnego malowidła z trzeciej ćwierci XIV wieku. Owe szczegóły rzuciły ciekawe światło na jego ikonografii ę i na złożony charakter medialny. Po obejrzeniu z bliska świeżo oczyszczonego, wysoko na ścianie wschodniej prezbiterium umieszczonego przedstawienia aniołów adorujących (i podtrzymujących) dotąd trudny do określenia czworoboczny kształt zwieńczony szczycikiem, określany **Uwagi na temat pracy Tadusza Zakrzewskiego o polskich instytucjach i organizacjach w Toruniu pod zaborem pruskim (1815–1894)** Autorzy: A. Tarnowska Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.016 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35290/29732 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Pieczęcie przy dokumentach Związku Pruskiego: akt erekcyjny i dokumenty akcesyjne, wyd. Marcin Hlebionek, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, ss 452.** Autorzy: Anna Szałańska Rok: 2018 DOI: 10.12775/AKZ.2018.022 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/AKZ/article/download/AKZ.2018.022/16553 > Pieczecie przy dokumentach Związku Pruskiego: akt erekcyjny i dokumenty akcesyjne, wyd. Marcin Hlebionek, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikolaja Kopernika, Torun 2017, ss 452. **Św. Jerzy z Wielkopolski. Meandry recepcji miedziorytu Albrechta Dürera** Autorzy: J. Sikorska Rok: 2019 DOI: 10.36744/bhs.100 URL: https://doi.org/10.36744/bhs.100 > Badanie recepcji sztuki Albrechta Dürera jest kolejnym sposobem zgłębiania fenomenu twórczości artysty, który już za życia osiągnął wyjątkowy status. Co istotne, analiza artystycznych refleksów jego dzieł ujawnia niekiedy nowe aspekty ich samych. Do takich wniosków można dojść badając XVI-wieczne echa miedziorytu Albrechta Dürera przedstawiającego św. Jerzego (B.53). Campbell Dodgson rozpoznając w znaku umieszczonym na chorągwi tego świętego insygnium Zakonu Rycerzy św. Jerzego ujawnił szczególn **Konferencja „Toruńskie Zbiory Pieczęci”. Toruń, 19 listopada 2020 r.** Autorzy: Anna Szałańska Rok: 2020 DOI: 10.12775/AKZ.2020.009 URL: https://apcz.umk.pl/AKZ/article/download/AKZ.2020.009/28220 > Report from the conference entitled "Toruń Collection of Seals", organized by the State Archive in Toruń and the Faculty of History, Nicolaus Copernicus University. The conference was held on line on 2020, November 19. **Mieszczańska "katedra ". Patronat nad kościołem Mariackim w średniowieczu** Autorzy: Elżbieta Piwowarczyk Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.97.25-64 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6868/8140 > -- **Kościół i dom księży misjonarzy w Tykocinie** Autorzy: W. Kochanowski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.441-458 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7294/6866 > -- **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Ochrona konserwatorska kamienic w Toruniu – analiza 100 lat doświadczeń i prognozy** Autorzy: M. Prarat, K. Zimna-Kawecka Rok: 2020 DOI: 10.48234/WK63TORUN > * dr, Katedra Konserwatorstwa, Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu ** dr, Katedra Konserwatorstwa, Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu * Ph.D., Department for the Study and Conservation of Historical Monuments Faculty of Fine Arts ** Ph.D., Department for the Study and Conservation of Historical Monuments Faculty of Fine Arts Pamięci prof. Bohdana Rymaszewskiego **Plastyka toruńska 1793–1920: zapomniane oblicze wielokulturowego miasta, red. Katarzyna Kluczwajd, Michał Pszczółkowski** Autorzy: Milena Hübner Rok: 2018 DOI: 10.15762/ZH.2018.49 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2018.49 > Praca zbiorowa Plastyka toruska 1793 -1920: zapomniane oblicze wielokulturowego miasta jest pitym tomem z serii "Zabytki toruskie modszego pokolenia", wydanym jako publikacja pokonferencyjna. Sesja, zorganizowana przez Toruski Oddzia Stowarzyszenia Historykw **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Toruń i Gdańsk - ośrodki badań nad cystersami Pomorza Gdańskiego i Kujaw okresu średniowiecza** Autorzy: Dariusz Aleksander Dekański Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.217-261 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7032/8123 > -- **Z Kołobrzegu przez Kruszwicę do Włocławka. Przyczynek do dziejów diecezji włocławskiej** Autorzy: J. Dębiński Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1890 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1890/1894 > 2004 **Wojenne straty materialne polskiej prowincji redemptorystów w latach 1939-1945 na przykładzie klasztorów w Toruniu i Warszawie** Autorzy: O. M. Sadowski CSsR Rok: 2024 DOI: 10.31743/abmk.17400 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17400/15803 > Niniejszy artykuł prezentuje straty materialne dwóch spośród ośmiu erygowanych przed wybuchem II wojny świtowej klasztorów polskich redemptorystów. Wśród nich pierwszym obiektem niemieckiej rekwizycji był dom na toruńskich Bielanach, stanowiący również siedzibą juwenatu, czyli niższego seminarium duchownego polskich redemptorystów. Klasztor w Toruniu został poddany całkowitej rekwizycji przez Niemców już w pierwszych dniach wojny obronnej, a wywłaszczenie redemptorystów było precedensowym przykł **Medieval architecture of the Church of St. Hedwig of Silesia in Zielona Góra and transformations to the church between the 14th and 20th centuries** Autorzy: A. Legendziewicz Rok: 2019 DOI: 10.37190/arc190401 > WprowadzenieKościół konkatedralny pw.św.Jadwigi Śląskiej wraz z ratuszem to dwie najstarsze budowle monumentalne na obszarze miasta lokacyjnego w Zielonej Górze.Świątynia, położona pośrodku placu **From the History of Shaping the Mentality of Torun’s Elite in the 17th Century and the First Half of the 18th Century: the Attempt to Address the Issue (English)** Autorzy: Kazimierz Maliszewski Rok: 2017 DOI: 10.15762/ZH.2017.23 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2017.23 > K a z i m i e r z M a l i s z e w s k i [308] nich latach w ten nurt bada wczyli si take historycy polscy 2 . Artyku ten stanowi jedynie prb sformuowania uwag o mentalnoci elity mieszczastwa toruskiego w XVII w. i pierwszej poowie XVIII w. gwnie na podstawie dotychczasowych bada dotyczcych dziejw kultury Torunia w okresie baroku i owiecenia prowadzonych m. in. przez Stanisawa Salmonowicza, Jerzego Wojtowicza, Jerzego Dygda, Krzysztofa Mikulskiego i czciowo moje wasne 3 . Pewn pomoc metodologiczn **From Guild Surgery to Ludwik Rydygier Surgical Clinic Collegium Medicum, Nicholas Copernicus University in Toruń** Autorzy: Marian Łysiak Rok: 2008 DOI: 10.2478/V10035-008-0028-Z > The documented origins of Toruń’s surgery date back to the Middle Ages. To a great extent, the development of surgical practices was influenced by the town placement on both the Vistula River, the main water tract, and the crossing of land tracts coming from Polish terrains to the southwest of Prussia that were favourable to trade and contact with civilisation. Since its founding in 1233, the town developed quite quickly. It was founded by the Order of the German House of St. Mary in Jerusalem, **Ryt z zamku krzyżackiego w Toruniu. Przyczynek do badań nad średniowiecznymi projektami elementów architektury na obszarze państwa zakonu krzyżackiego w Prusach** Autorzy: Dominika Szczupak Rok: 2022 DOI: 10.36744/bhs.1087 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1087/901 > Ryt z zamku krzyżackiego w Toruniu w świetle analiz czytelnych obecnie żłobków oraz fotografii sprzed kilku lat daje się odczytać jako przedstawienie maswerku. Na podstawie dotychczasowych ustaleń badaczy na temat faz budowy toruńskiego zamku oraz jego topografii i układu przestrzennego podjęto próbę ustalenia chronologii wykonania rytu i funkcji obiektu, w którym się znajdował. Istotne znaczenie dla wyjaśnienia przyczyn wyrycia przedstawienia maswerku miało niewątpliwie odkrycie reliktów detali **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Próba rekonstrukcji pierwotnej rzeźby obszaru Zespołu Staromiejskiego w Toruniu i jego bliskich przedmieść na podstawie geoinformacji geologicznej i historycznej** Autorzy: Pawe ³ Molewski, Włodzimierz Juśkiewicz Rok: 2014 DOI: 10.12657/LANDFANA.025.010 URL: https://doi.org/10.12657/landfana.025.010 > Zarys treci: Autorzy przedstawiaj rda, metody i wyniki analiz przestrzennych, ktrych celem byo odtworzenie pierwotnej rzeby obszaru Zespou Staromiejskiego w Toruniu i jego bliskich przedmie. Badania oparte zostay na danych geologicznych, archeologicznych i historycznych **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Cykl Siedmiu grzechów głównych – fragmenty malowideł odkrytych w kaplicy pw. św. Walentego w kościele św. Jakuba w Toruniu** Autorzy: M. Kurkowski Rok: 2025 DOI: 10.12775/rt.2024.010 URL: https://apcz.umk.pl/RTOR/article/download/61981/42757 > Artykuł dotyczy odkrytych w 2022 r. podczas prac konserwatorskich prowadzonych w kaplicy pw. św. Walentego w kościele św. Jakuba w Toruniu, fragmentów malowideł cyklu Siedmiu grzechów głównych. Powstały one zapewne pod koniec lat 30-tych XV w., pod wpływem ikonografii moralizatorskiej. Cały ten cykl składał się z dwóch istotnych komponentów: karykaturalnego wizerunku malarskiego i krótkiej, odnoszącej się do niego, inskrypcji. Ideowy program kaplicy uzupełniał także ołtarz św. Marii Magdaleny. P **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Ewangelika Mikołaja Reja epigramaty o wizerunkach św. Krzysztofa i św. Jerzego** Autorzy: Radosław Grześkowiak Rok: 2023 DOI: 10.32798/pflit.936 URL: https://www.journals.polon.uw.edu.pl/index.php/pfl/article/download/936/860 > Wśród epigramatów Źwierzyńca Mikołaja Reja znajdują się trzy poświęcone wizerunkom św. Krzysztofa (IV 1) oraz św. Jerzego (IV 2 i II 121). Uznawano je dotąd za literacką recepcję dzieł malarskich lub emblematycznych. W rzeczywistości ich bezpośrednią inspiracją była wykładnia zaproponowana na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XVI w. przez Marcina Lutra, którą spopularyzowały niemiecko- i łacińskojęzyczne dzieła jego wyznawców. **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Konferencja „Losy i znaczenie dziedzictwa po klasztorach skasowanych na obszarze Prus Zachodnich i Wschodnich oraz Pomorza”, Przysiek pod Toruniem, 7–9 listopada 2013 roku** Autorzy: Alicja Mutrynowska Rok: 2014 DOI: 10.12775/KLIO.2013.067 URL: https://apcz.umk.pl/KLIO/article/download/KLIO.2013.067/3590 > Konferencja "Losy i znaczenie dziedzictwa po klasztorach skasowanych na obszarze Prus Zachodnich i Wschodnich oraz Pomorza **I Kongres Mediewistów Polskich - Toruń, 16-18 września 2002 r.** Autorzy: K. Ratajczak Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2002.15.16.25 URL: https://doi.org/10.14746/bhw.2002.15.16.25 > I Kongres Mediewistów Polskich - Toruń, 16-18 września 2002 r. **Atlas historyczny miast Polskich** Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń Rok: 2016 > in **Z dokumentów kościoła i kolegiaty św. Floriana w Krakowie** Autorzy: Zofia Sidorowicz Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.10.409-429 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7669/7060 > -- **In memoriam Profesor Stanisław Salmonowicz (1931–2022) i jego badania nad historią Torunia** Autorzy: Jerzy Dygdała Rok: 2023 DOI: 10.12775/rt.2022.005 URL: https://apcz.umk.pl/RTOR/article/download/44542/35806 > Dnia 24 maja 2022 r. zmarł prof. dr hab. Stanisław Salmonowicz, wybitny historyk prawa i ustroju, badacz europejskiego Oświecenia, historii Polski nowożytnej, a także dziejów Polskiego Państwa Podziemnego lat 1939-1945, specjalizujący się również w historii Pomorza i państwa pruskiego, autor około 1350 prac naukowych, popularnonaukowych i publicystycznych. Wychowanek Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, gdzie zaczynał swoją karierę naukową, od 1966 r. aż do końca życia, związany był z Toruni **Przywileje odpustowe dla dominikanów toruńskich. Przyczynek do dziejów życia religijnego średniowiecznego miasta** Autorzy: Łukasz Myszka Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.329-344 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4288/5165 > W artykule zaprezentowano dokumenty odpustowe nadane dominikanom toruńskim. Przynoszą one interesujące informacje mówiące przede wszystkim o życiu religijnym, koncentrującym się wokół dominikańskiego klasztoru i kościoła św. Mikołaja w Toruniu. Poza tym pozwalają one także na poznanie materialnej kondycji konwentu, a nawet etapów budowy klasztoru. **Jarosław Kłaczkow, Kościół Ewangelicko-Augsburski w Polsce w latach 1918-1939, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, 295 ss.** Autorzy: Przemysław Sołga Rok: 2020 DOI: 10.17951/rh.2020.49.603-608 URL: https://journals.umcs.pl/rh/article/download/9783/8327 > Although Catholicism was the dominant religion in interwar Poland, the religious structure of the society was a conglomerate of various denominations, which sometimes influenced economic or social and political life. This mainly applies to the Jewish minority, however, in the Second Polish Republic, there were over million followers of the Evangelical Church, although the majority of the members of this religious community were representatives of the German minority. Jarosaw Kaczkow, a historian **Zarys historii archiwum kościelnego w Kamieniu Pomorskim** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9143 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9143/7649 > - **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Kościół św. Jana w Stargardzie. Nowe spojrzenie na chronologię i datowanie jego budowy** Autorzy: Agnieszka Lindenhayn‑Fiedorowicz Rok: 2023 DOI: 10.26881/porta.2023.22.02 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/10594/9528 > Średniowieczne dzieje kościoła św. Jana w Stargardzie są ściśle związane z miejscową komandorią joannitów. Dawną kaplicę konwentualną z drugiej połowy XIII w. z czasem zastąpiono przez budowaną etapami późnogotycką świątynię ceglaną, która ostatecznie przybrała obecną formę trójnawowego kościoła halowego z halowym chórem obejściowym i osiową wieżą zachodnią. W dotychczasowych badaniach świątynia ceglana była datowana na podstawie tablicy inskrypcyjnej zachowanej w partii wieżowej oraz analizy st **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Najstarsze kościoły ziemi zatorskiej na tle wykazu parafi i dekanatu zatorskiego z lat 1325 -1327** Autorzy: J. Rajman Rok: 2024 DOI: 10.12797/rspyt.02.2023.02.02 URL: https://journals.akademicka.pl/rocznikspytkowicki/article/download/5962/5536 > THE OLDEST CHURCHES IN THE LAND OF ZATOR AGAINST THE LIST OF PARISHES OF THE DECANATE OF ZATOR FROM 1325 -1327 The author considers the relationship between the decanate of Zator which appears in 1325, and the land of Zator, known mainly from sources from the 15th century. The decanate of Zator, as an administrative unit of the Diocese of Cracow, covered the areas of the later lan of Zator and the areas located on the Skawina river and north of the Wisla. The list from the years 1325 -1327 cont **Stary Toruń – najstarszy i najdłużej funkcjonujący obiekt krzyżacki na ziemi chełmińskiej. Ranga – lokalizacja – forma architektoniczna** Autorzy: Dominika Szczupak Rok: 2024 DOI: 10.15762/zh.2024.19 URL: http://dx.doi.org/10.15762/zh.2024.19 > Old Toru (Stary Toru) -the Oldest and Longest-Standing Teutonic Stronghold in Chemno Land: An Analysis of Rank, Location, and Architectural FormThe Teutonic stronghold in Old Toru (Pol.Stary Toru), established in 1231, has been regularly referenced within the scholarly literature.Despite its prominence as one of the oldest and most enduring sites in Chemno Land (Ger.Kulmerland), the scarcity of sources delineating its rank, location, and architectural form has hindered extensive research endeavo **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **W sprawie badań ośrodków toruńskiego i gdańskiego nad problematyką cystersów na Pomorzu Gdańskim i na Kujawach w średniowieczu** Autorzy: B. Śliwiński Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.597-615 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6859/8185 > znalazł się również artykuł Dariusza Dekańskiego: **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Zarys dziejów diecezji chełmińskiej** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.59-116 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6692/7770 > -- **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **„Bitwa pod Lepanto” Tomasza Dolabelli z Kaplicy Różańcowej przy kościele podominikańskim w Poznaniu** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 2020 DOI: 10.21852/sem.2020.3.10 URL: https://doi.org/10.21852/sem.2020.3.10 > The Article deals with the circumstances of ordering in 1632 the painting “The Battle of Lepanto” with the painter Tomasso Dolabella. This work has so far received numerous references in the literature, but the proposals for its interpretation have aroused discussion among researchers. The painting was originally exposed in the rosary chapel next to the former Dominican church in Poznan, where it was part of an ideological program, referring to the cult of Our Lady of the Snows and Saint Jack. T **Wieża się często chowa… Obraz kościoła w etymologiach ludowych nazw miejscowości** Autorzy: E. Rogowska-Cybulska Rok: 2018 DOI: 10.26881/jsr.2018.3.01 URL: https://doi.org/10.26881/jsr.2018.3.01 > Obraz kościoła zawarty w etymologiach ludowych nazw polskich miejscowości jest stereotypowy, ale stosunkowo bogaty. Obejmuje następujące elementy: obecność w architekturze kościelnej wież (np. Częstochowa ‘miejscowość, w której wieża kościoła często się chowa oczom pielgrzymów zdążającym na Jasną Górę’) i dzwonnic (np. Kwidzyn ‘miasto, którego nazwa powstała od odgłosów prosięcia wiezionego na targ i odgłosu kościelnych dzwonów’), wyposażenie świątynnego wnętrza w święte obrazy (np. Boleszyn ‘mi **Die Provinz Westpreuβen wie sie entstanden und wie sie gegnwärtig beschaffen ist** Autorzy: Fritz Schmitt > Publikacja wydana w Toruniu w 1879 roku autorstwa Friedricha Wilhelma Ferdinanda Schmitta (1823 – 1910) - nauczyciela, pedagoga, historyka regionalnego. Opracowanie sklada sie dwoch cześci. Pierwsza, jak wskazuje strona tytulowa koncentruje sie na opisie politycznej historii prowincji Prusy Zachodnie w podziale na trzy glowne okresy: od panowania zakonu krzyzackiego do zawarcia pokoju torunskiego (1230-1466), czasy panowania polskiego (1466-1772) oraz okres od 1772 roku ( I rozbior Polski), popr **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Niech słowa religii będą zawsze słowami pokoju Colloquia Torunensia XV, Toruń, 7 listopada 2009 roku** Autorzy: Monika Sztamborska Rok: 2010 DOI: 10.12775/PCH.2010.014 URL: https://apcz.umk.pl/PCh/article/download/PCh.2010.014/3899 > 7 listopada 2009 roku w toruńskim Dworze Artusa odbyło się spotkanie z cyklu Colloquia Torunensia. Nawiązuje ono do Colloqium Charitativum – rozmowy braterskiej pomiędzy katolikami, luteranami i kalwinistami, która została zwołana w 1645 roku z inicjatywy króla Władysława IV zaniepokojonego wzrostem nietolerancji religijnej. Celem spotkania było wzajemne poznanie założeń doktrynalnych oraz zrodzenie przekonania, że dzięki rozmowom można rozwiązać szereg spornych kwestii. Mimo iż obrady nie przyn **Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis. Święci, błogosławieni, słudzy Boży związani z zachodniopomorską i lubuską ziemią** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2025 DOI: 10.18276/978-83-7972-950-0 URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-950-0 > Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis Saints, blesseds, servants of God associated with the West Pomeranian and Lubusz lands The history of the Catholic Church is marked by the stories of saints who were able to fully realise the Gospel of Jesus Christ in their lives or suffered martyrdom for their faith. They are intercessors with God and the best reformers of the Church. They are therefore role models for the faithful. This study fits into the anniversaries celebrated in the Szczecin-Ka **Pamięć o heroicznych czynach i cnotach rycerskich sławnych obrońców ojczyzny utrwalona w kazaniach funeralnych Fabiana Birkowskiego OP** Autorzy: Michał Kuran Rok: 2019 DOI: 10.18318/napis.2019.1.3 URL: http://rcin.org.pl/Content/112733/WA248_133855_P-I-2795_kuran-pamiec_o.pdf > Bd drudzy twym kociam grb zacny budowa I twarz twoj w miedzi la, i w marmurze kowa **M. Kamińska, Sądownictwo miasta Torunia do połowy XVII w. na tle ustroju sądów niektórych miast Niemiec i Polski** Autorzy: Ludwik Łysiak Rok: 1982 DOI: 10.14746/cph.1982.34.2.12 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/47748/38652 > Recenzja: Krystyna Kamińska, Sądownictwo miasta Torunia do polowy XVII w. na tle ustroju sądów niektórych miast Niemiec i Polski. Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Studia Iuridica, tom XVI, z. 2, Warszawa-Poznań-Toruń 1980, ss. 188. **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Terytorium diecezji włocławskiej i pomorskiej** Autorzy: Ignacy Subera Rok: 1961 DOI: 10.21697/PK.1961.4.1-4.13 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/4173/3935 > KS

[object Object]