Maj - miesiąc Maryi
Tradycja poświęcenia miesiąca maja Maryi ma korzenie w XVIII wieku. We Włoszech jezuici propagowali "mese di Maria" (miesiąc Maryi) od ok. 1700 roku. Praktyka rozszerzyła się szybko po całym Kościele łacińskim i stała się jedną z najpopularniejszych form pobożności maryjnej.
Wybór maja ma wymiar symboliczny: maj to miesiąc wiosny, kwitnienia, piękna przyrody - idealny kontekst dla czci Maryi jako "Jutrzenkiej", "Gwiazdy zarannej", piękności wiosny i Kościoła.
Litania Loretańska
Centrum nabożeństwa majowego jest Litania Loretańska - jedna z najstarszych litanii w Kościele (kształtowała się od XII do XVI wieku, zatwierdzona przez Klemensa VIII w 1601 roku). Jej wezwania to poetyckie tytuły Maryi zaczerpnięte z Biblii, tradycji patrystycznej i pobożności ludowej.
Wezwania Litanii Loretańskiej: "Wieżo z kości słoniowej, Wieżo Dawida, Domu złoty, Arko przymierza, Bramo niebieska, Różo duchowna, Gwiazdo zaranna..." - każde z nich jest tematem do medytacji maryjnej.
Kapliczki i figury majowe
W polskiej tradycji nabożeństwa majowe odbywają się przy przydrożnych kapliczkach i figurach Matki Bożej - nie tylko w kościele. Wieczorami rodziny, sąsiedzi, całe wsie gromadziły się przy figurze i śpiewały pieśni maryjne. To tradycja, która integruje wspólnotę lokalną wokół wiary.
Dziś nabożeństwa majowe odbywają się w kościołach po każdym wieczornym nabożeństwie. W mniejszych parafiach i na wsiach wciąż żywa jest tradycja zewnętrznych kapliczek i majówek w otwartej przestrzeni.
Pieśni majowe
Tradycja pieśni majowych jest ogromnie bogata. "Chwalcie łąki umajone", "Serdeczna Matko", "Pod Twoją obronę", "Maryjo, moja Maryjo" - to arcydzieła polskiej pobożności maryjnej. Śpiew podczas nabożeństwa majowego jest formą modlitwy - "kto śpiewa, dwa razy się modli" (Augustyn). Pieśni majowe uczą teologii maryjnej w piękniejszy sposób niż niejedna encyklika.