Martyropolis

**Katolicka Encyklopedia (1913)/Martyropolis** Tytularne biskupstwo, sufragania Amidy w prowincji Mezopotamii lub Armenii Czwartej. Było to tylko małe miasteczko, zwane Maipherqat, które zyskało sławę pod koniec IV wieku za sprawą swojego biskupa, świętego Marutasa. Ciesząc się wielkimi wpływami na dworze rzymskim i perskim, Marutas był wysyłany z kilkoma ważnymi misjami do Seleucji-Ktezyfontu lub Konstantynopola i zdołał uzyskać wolność religijną dla chrześcijan perskich w 410 roku. Podczas powrotu z jednej z podróży przywiózł do Maipherqat z Persji wiele relikwii męczenników, w wyniku czego miasto stało się znane jako Martyropolis. Cesarz Teodozjusz II wspomagał Marutasa w tym dziele odbudowy i upiększania. Zdobyte przez Persów za panowania Anastazjusza I, miasto zostało odbite przez Rzymian i skutecznie obronione za czasów Justyniana (Ahrens i Krüger, "Die sogenannte Kirchengeschichte des Zacharias Rhetor", 171-75; Prokopiusz, "Bellum pers.", I, xxi, xxiii; "De ædificiis", III, 2). Jego nazwa została wówczas na krótki czas zmieniona na Justynianopol (Malalas, "Chronographia", XVIII; P. G., XCVII, 629). Martyropolis jest bardzo często wspominane w czasach wojen między Rzymianami a Persami, od 584 do 589 roku (Teofanes, "Chronographia", anno mundi 6077, 6079, 6080); Herakliusz zatrzymał się tam w 624 roku (op. cit., 6116); w 712 roku znajdowało się w rękach Arabów (op. cit., 6204). Lequien (Oriens Christianus, II, 997-1002) wymienia kilku jego greckich biskupów, wśród nich metropolitę Bazylego, który uczestniczył w koncyliabulum Focjusza w 878 roku. Wiemy bowiem z zapisu w "Notitia episcopatuum" Antiochii z X wieku (Echos d'Orient, X, 93), że Martyropolis zostało wyjęte spod jurysdykcji Amidy i stało się stolicą metropolitalną. Miasto to było jednym z głównych ośrodków monofizytyzmu; "Revue de l'Orient chrétien", VI, 200, podaje listę dwudziestu siedmiu biskupów jakobickich. Obecnie Martyropolis nazywa się Mefarkin lub Silvan; jest to kaza wilajetu Diyarbakır. Miasto, położone 42 mile na północny wschód od Diyarbakır, liczy 7000 mieszkańców, z czego 4000 to muzułmanie, 2000 to schizmatyccy Ormianie, 430 to ormiańscy katolicy, a około 511 to syryjscy jakobici. Posiada 3 kościoły dla tych różnych wspólnot religijnych. CUINET, Le Turquie d'Asie, II, 470-72; CHAPOT, Le frontière de l'Euphrate (Paryż, 1907), 359-61. S. VAILHÉ