Święty Kościoła Katolickiego
Litany of the Saints
Portret świętego
**Katolicka Encyklopedia (1913)/Litania do Wszystkich Świętych** Wzór wszystkich innych litanii, wielkiej starożytności. **HISTORIA** Była używana w "Litania Septiformis" św.
Biogram
**Katolicka Encyklopedia (1913)/Litania do Wszystkich Świętych**
Wzór wszystkich innych litanii, wielkiej starożytności.
**HISTORIA**
Była używana w "Litania Septiformis" św. Grzegorza Wielkiego oraz w procesji św. Mamerta. W Kościele wschodnim litanie z wezwaniem świętych stosowano za czasów św. Bazylego (zm. 379) i św. Grzegorza Cudotwórcy (zm. ok. 270) (Bazyli, List lxiii; Sokrates, VI, viii; Sozomen, VIII, vii). Nie wiadomo, kiedy i przez kogo litania została ułożona, ale porządek, w jakim wymienieni są Apostołowie, odpowiadający porządkowi Kanonu Mszy, świadczy o jej starożytności (Walafryk Strabo, "De Reb. Eccl.", xxiii).
**STRUKTURA I TREŚĆ**
**Część pierwsza.** Litania zaczyna się od wezwania o miłosierdzie do Boga Ojca, Boga Syna i Boga Ducha Świętego w słowach "Kyrie eleison", "Christe eleison", "Kyrie eleison". Następnie, uznając Chrystusa za naszego Zbawiciela i Pośrednika, prosimy Go, aby nas wysłuchał. Aby zapewnić sobie wysłuchanie naszych modlitw, ponownie prosimy każdą z Osób Trójcy Świętej o miłosierdzie i dodając tytuły, które dają nam prawo do Ich względów, wzywamy Pierwszą Osobę: Boże, Ojcze niebieski, któremu zawdzięczamy istnienie i życie; Drugą: Odkupicielu świata, któremu zawdzięczamy nasze zbawienie; Trzecią: Duchu Święty, któremu zawdzięczamy nasze uświęcenie; a następnie Trójco Święta, Jedyny Boże.
Aby przebłagać Boga, świadomi własnej niegodności, prosimy o wstawiennictwo tych, którzy stali się Jego szczególnymi przyjaciółmi przez święte życie – świętych, trwających z Nim w nieustannej komunii. Na czele nich stoi Maryja, wybrana córka Ojca, nieskalana matka Syna, niepokalana oblubienica Ducha Świętego – wzywamy Ją potrójnym wezwaniem: Święta Maryjo, Matko Boża, Panno nad pannami. Następnie wzywamy błogosławione duchy, które pozostały wierne Wszechmogącemu podczas buntu Lucyfera i jego zwolenników: Michała, księcia zastępów niebieskich; Gabriela, "moc Bożą", zaufanego towarzysza Tobiasza; oraz innych aniołów, archaniołów i rzędy błogosławionych "duchów usługujących, posłanych na posługiwanie tym, którzy mają odziedziczyć zbawienie" (Hbr 1,14). Kolejnym w naszym zaufaniu jest ten, o którym Chrystus mówi: "Nie powstał z tych, którzy z niewiast się rodzą, większy od Jana Chrzciciela" (Mt 11,11), poprzednik Pana, ostatni z Proroków Starego Prawa i pierwszy Nowego.
Następnie w kolejności przychodzą św. Józef, opiekun Wcielonego Słowa; oraz wszyscy Patriarchowie i Prorocy, którzy zbawili swe dusze w nadziei na Tego, który był oczekiwaniem narodów. Potem następują święci: Piotr, książę Apostołów, namiestnik Chrystusa; Paweł, Apostoł Narodów; Andrzej, który pierwszy usłyszał wezwanie Mistrza; Jakub Większy i Jan Ewangelista, umiłowany uczeń, którzy wraz ze św. Piotrem byli najbardziej umiłowani przez Chrystusa; Tomasz, zwany Didymos, który otrzymał od Chrystusa wyraźne dowody Jego Zmartwychwstania; Jakub Mniejszy, pierwszy biskup Jerozolimy; Filip; Bartłomiej; Mateusz, niegdyś zwany Lewim, celnik, który napisał pierwszą Ewangelię; Szymon Gorliwy; Juda Tadeusz; Maciej, który został wybrany, aby zająć miejsce Judasza Iskarioty; Barnaba, powołany do Apostolstwa przez Ducha Świętego (Dz 13,2); Łukasz, lekarz, pisarz trzeciej Ewangelii i Dziejów Apostolskich; Marek, Ewangelista, uczeń św. Piotra; wszyscy Apostołowie i Ewangeliści; święci uczniowie Pańscy; Święci Młodziankowie, niemowlęta-męczennicy-kwiaty, "którzy, zabici na rozkaz Heroda, wyznali imię Pańskie nie mówiąc, ale umierając" (Breviarium Romanum).
Następnie wzywa się chwalebnych męczenników: Szczepana Diakona, protomęczennika, ukamienowanego w Jerozolimie, modlącego się za swoich oprawców (Dz 7,58); Wawrzyńca, rzymskiego archidiakona; Wincentego, diakona z Saragossy w Hiszpanii; Fabiana, papieża, i Sebastiana, żołnierza; Jana i Pawła, braci na dworze Konstancji, córki Konstantyna; Kosmę i Damiana, słynnych lekarzy z Egei w Cylicji; Gerwazego i Protazego, braci z Mediolanu; po czym następuje zbiorowe wezwanie wszystkich świętych męczenników. Litania prosi teraz o modlitwy św. Sylwestra, papieża, który widział triumf Ukrzyżowanego nad pogaństwem; Doktorów Kościoła: św. Grzegorza Wielkiego, papieża; Ambrożego z Mediolanu; Augustyna z Hippony w Afryce; i Hieronima, reprezentującego Dalmację i Ziemię Świętą; słynnych biskupów Marcina z Tours; Mikołaja z Miry; wszystkich świętych biskupów i wyznawców; wszystkich świętych nauczycieli; założycieli zakonów: Antoniego, ojca pustelników na pustyni; Benedykta, patriarchy zachodnich mnichów; Bernarda; Dominika; Franciszka; wszystkich świętych kapłanów i lewitów; mnichów i pustelników. Następnie wzywamy Marię Magdalenę, wzór chrześcijańskiej pokuty i życia kontemplacyjnego, o której Chrystus powiedział: "Gdziekolwiek po całym świecie głosić będą tę Ewangelię, będą również opowiadać na pamiątkę jej to, co uczyniła" (Mt 26,13); dziewice i męczennice: Agatę, Łucję, Agnieszkę, Cecylię, Katarzynę i Anastazję Młodszą; a na zakończenie święte dziewice i wdowy; wszystkich świętych mężczyzn i kobiety.
**Część druga.** Druga część litanii zaczyna się od kolejnego wołania: "Bądź nam miłościw, przepuść nam, Panie; Bądź nam miłościw, łaskawie nas wysłuchaj, Panie". Następnie wyliczamy zła, od których mamy nadzieję być uwolnieni: Od wszelkiego zła; od grzechu; gniewu Bożego; nagłej i niespodziewanej śmierci; sideł diabelskich; gniewu, nienawiści i wszelkiej złej woli; ducha nieczystości; piorunów i burzy; plagi trzęsienia ziemi; zarazy, głodu i wojny; od śmierci wiecznej. Aby nasze modlitwy były skuteczniejsze, przedstawiamy Chrystusowi wszystko, co dla nas uczynił przez tajemnicę Wcielenia, przez swoje przyjście, narodzenie, chrzest i święty post, krzyż i mękę, śmierć i pogrzeb, święte zmartwychwstanie, chwalebne wniebowstąpienie, zesłanie Ducha Świętego Pocieszyciela, i kończymy prośbą: "W dzień sądu, o Panie, wybaw nas".
**Część trzecia.** W trzeciej części pokornie uznajemy naszą niegodność: "My grzeszni, Ciebie prosimy, wysłuchaj nas", i dodajemy listę łask, które pragniemy otrzymać: aby Pan nas oszczędził; odpuścił nam; i doprowadził do prawdziwej pokuty; aby rządził i zachował swój święty Kościół; zachował naszego Apostolskiego Prałata i wszystkie stany Kościoła w świętej religii; poniżył wrogów Kościoła; dał pokój i prawdziwą zgodę królom i książętom chrześcijańskim; pokój i jedność narodom chrześcijańskim; umocnił i zachował nas w swojej świętej służbie; podniósł nasze umysły do pragnień niebieskich; nagrodził wiecznym dobrem wszystkich naszych dobroczyńców; wybawił nas, naszych braci, krewnych i dobroczyńców od potępienia wiecznego; dał i zachował owoce ziemi; oraz udzielił wiecznego odpoczynku zmarłym wiernym. O to wszystko prosimy, wzywając Syna Bożego, trzykrotnie przyzywając Baranka Bożego, który gładzi grzechy świata. Powtarzamy "Kyrie", jak na początku, i dodajemy modlitwę nauczoną przez samego Chrystusa, Ojcze nasz. Następnie następuje psalm lxix "Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu" itd. oraz szereg wersetów, odpowiedzi i modlitw, odnawiających poprzednie prośby. Kończymy usilną prośbą o wysłuchanie i wezwaniem za zmarłych wiernych.
**FORMY**
Obecnie w użyciu liturgicznym są trzy formy Litanii do Wszystkich Świętych.
**Forma pierwsza.** Forma podana powyżej jest przepisana przez Rytuał Rzymski przy kładzeniu kamienia węgielnego pod nowy kościół, przy jego poświęceniu lub pojednaniu, albo cmentarza, w obrzędzie błogosławienia ludu i pól na mocy specjalnego papieskiego indultu, na dni krzyżowe większe i mniejsze, w procesji i modlitwach o deszcz lub pogodę, o odwrócenie burz i nawałnic, w czasie głodu lub wojny, o odwrócenie śmiertelności lub w czasie zarazy, w każdym utrapieniu, podczas translacji relikwii, w uroczystych egzorcyzmach opętanych oraz podczas Nabożeństwa Czterdziestogodzinnego. Pontyfikał Rzymski, oprócz okazji podanych w Rytuale, nakazuje jej odmawianie w