Four Crowned Martyrs

**Czterej Święci Koronowani (Catholic Encyclopedia 1913)** Stare przewodniki po grobach rzymskich męczenników wspominają, w związku z katakumbami świętych Piotra i Marcelina przy Via Labicana, Czterech Świętych Koronowanych (Quatuor Coronati), przy których grobie pielgrzymi mieli zwyczaj oddawać cześć (De Rossi, Roma sotterranea, I, 178-79). Jeden z tych itinerariów, "Epitome libri de locis sanctorum martyrum", dodaje imiona czterech męczenników (w rzeczywistości pięciu): "IV Coronati, id est Claudius, Nicostratus, Simpronianus, Castorius, Simplicitus". Są to imiona pięciu męczenników, rzeźbiarzy w kamieniołomach Panonii (obecnie część Austro-Węgier, na południowy zachód od Dunaju), którzy oddali życie za wiarę za panowania Dioklecjana. Akta tych męczenników, spisane przez urzędnika skarbowego imieniem Porfiriusz prawdopodobnie w IV wieku, opowiadają o pięciu rzeźbiarzach, że chociaż nie zgłaszali sprzeciwu wobec wykonywania takich świeckich wizerunków jak Wiktoria, Kupidyn i Rydwan Słońca, odmówili wykonania posągu Eskulapa dla pogańskiej świątyni. Za to zostali skazani na śmierć jako chrześcijanie. Umieszczono ich w ołowianych skrzyniach i utopiono w rzece Sawie. Wydarzyło się to pod koniec 305 roku. Powyższy opis męczeństwa pięciu rzeźbiarzy z Panonii jest w istocie autentyczny; później jednak w Rzymie powstała legenda dotycząca Quatuor Coronati, według której czterech chrześcijańskich żołnierzy (cornicularii) poniosło męczeństwo w Rzymie za panowania Dioklecjana, dwa lata po śmierci pięciu rzeźbiarzy. Ich przewinienie polegało na odmowie złożenia ofiary posągowi Eskulapa. Ciała męczenników zostały pochowane przy świętym Sebastianie, a papież Melchiades złożył je na trzecim kamieniu milowym przy Via Labicana, w piaskownicy, gdzie spoczywały szczątki innych, którzy zginęli za wiarę. Ponieważ imion czterech zamęczonych żołnierzy nie można było autentycznie ustalić, papież Melchiades zarządził, aby ze względu na zbieżność daty ich śmierci (8 listopada) z datą śmierci rzeźbiarzy paniońskich, ich rocznicę obchodzono tego dnia pod imionami świętych Klaudiusza, Nikostrata, Symforiana, Kastora i Symplicjusza. Relacja ta nie ma historycznych podstaw. Jest to jedynie próba wyjaśnienia nazwy Quatuor Coronati, nadanej grupie rzeczywiście potwierdzonych męczenników, którzy zostali pochowani i czczeni w katakumbach świętych Piotra i Marcelina, której prawdziwe pochodzenie nie jest jednak znane. Zostali oni sklasyfikowani razem z pięcioma męczennikami z Panonii w czysto zewnętrznym powiązaniu. Liczne rękopisy dotyczące legendy, jak również Martyrologium Rzymskie, podają imiona Czterech Świętych Koronowanych, które miały zostać objawione w późniejszym czasie, jako Sekund, Sewerian, Karpofor i Wiktoryn. Jednak ci czterej męczennicy nie zostali pochowani w Rzymie, ale w katakumbach w Albano; ich święto obchodzono 7 sierpnia, pod którą to datą jest ono wymienione w Rzymskim Kalendarzu Świąt z 354 roku. Ci męczennicy z Albano nie mają związku z opisanymi powyżej męczennikami rzymskimi. O Czterech Świętych Koronowanych wiemy tylko, że ponieśli śmierć za wiarę oraz znamy miejsce ich pochówku. Najwyraźniej cieszyli się oni wielką czcią w Rzymie, ponieważ w IV i V wieku wzniesiono i poświęcono im bazylikę na wzgórzu Celius, prawdopodobnie w pobliżu miejsca, gdzie tradycja lokalizowała ich egzekucję. Stała się ona jedną z tytularnych świątyń Rzymu, była kilkakrotnie odnawiana i nadal istnieje. Po raz pierwszy jest wymieniona wśród sygnatariuszy rzymskiego synodu w 595 roku. Papież Leon IV nakazał około 850 roku przeniesienie relikwii z Via Labicana do kościoła poświęconego ich pamięci, wraz z relikwiami pięciu męczenników paniońskich, które zostały sprowadzone do Rzymu w nieznanym obecnie okresie. Obie grupy męczenników są wspominane 8 listopada. J. P. KIRSCH