Espousals of the Blessed Virgin Mary

**Zaślubiny Najświętszej Maryi Panny** (łac. *Desponsatio Beatae Mariae Virginis*), święto Kościoła łacińskiego. Jest pewne, że Józef i Maryja zawarli prawdziwe małżeństwo. Mimo to Maryja nazywana jest "poślubioną" Józefowi ("a Matka Jego, Maryja, była poślubiona Józefowi", Mt 1,18), ponieważ małżeństwo to nigdy nie zostało skonsumowane. Termin "małżonek" odnosi się do osób zaślubionych aż do momentu skonsumowania małżeństwa (Colvenerius, *Cal. Marian.*, 23 stycznia). Piotr z Ailly, kanclerz Uniwersytetu Paryskiego (zm. 1420), i jego słynny uczeń, Jan Charlier, zwany Gersonem, byli pierwszymi energicznymi propagatorami nabożeństwa ku czci św. Józefa. Gerson przez wiele lat pracował nad ustanowieniem specjalnego święta wotywnego (czwartek w kwartalnych suchych dniach Adwentu), którego przedmiotem miały być dziewicze zaślubiny Maryi i Józefa. Przyjaciel Gersona, Henryk Chicoti, kanonik kapituły katedralnej w Chartres, zapisał pewną sumę na celebrację tego święta wotywnego w katedrze, dla którego Gerson ułożył własne oficjum. Wydaje się, że Gerson wypełnił wolę swojego przyjaciela, ale tradycja nie mówi nam, w którym dniu święto to było obchodzone. Pierwsza pewna wzmianka o święcie ku czci zaślubin Maryi pochodzi z 29 sierpnia 1517 roku, kiedy to wraz z dziewięcioma innymi Mszami ku czci Maryi zostało ono udzielone przez Leona X Zakonnicom Zwiastowania, założonym przez św. Joannę de Valois. Święto to obchodzono 22 października jako uroczystość drugiej klasy. Jego Msza czciła jednak wyłącznie Najświętszą Maryję Pannę; ledwie wspominała św. Józefa, a zatem nie odpowiadała idei Gersona. Również jako święto wyłącznie maryjne pojawia się w Mszale Franciszkanów, którym zostało udzielone 21 sierpnia 1537 roku na dzień 7 marca (podwójne większe). Mniej więcej w tym samym czasie Serwici uzyskali to święto na 8 marca. Odmawiano Oficjum Narodzenia Maryi, zmieniając słowo *Nativitas* na *Desponsatio*. Po zakonach, wśród diecezji, które przyjęły święto Zaślubin Maryi, prym wiedzie Arras. Jest ono tam obchodzone od 23 stycznia 1556 roku. Pierwsze właściwe oficjum skomponował Piotr Doré OP (zm. 1569), spowiednik księcia Klaudiusza Lotaryńskiego. Oficjum to podążało za zarysem podanym przez Gersona i upamiętniało zarówno Józefa, jak i Maryję. Piotr Doré w 1546 roku bezskutecznie prosił Pawła III o rozszerzenie święta *Desponsatio B.M.V.* na cały Kościół. Jednak nawet bez rekomendacji Stolicy Apostolskiej święto zostało przyjęte przez wiele Kościołów. Na Morawach w XVI wieku obchodzono je 18 lipca. W późniejszych czasach Rzym nie sprzyjał dalszemu rozszerzaniu tego święta, ale po tym, jak zostało ono odmówione (1655) królowi Hiszpanii, zostało udzielone cesarzowi niemieckiemu dla Austrii 27 stycznia 1678 roku (23 stycznia); w 1680 roku zostało przyznane Hiszpanii, ale przeniesione (13 lipca 1682) na 26 listopada, ponieważ w Hiszpanii święto św. Ildefonsa lub św. Rajmunda obchodzone jest 23 stycznia. W 1680 roku zostało rozszerzone na całe Cesarstwo Niemieckie, w 1689 na Ziemię Świętą (podwójne, druga klasa), w 1702 na Cystersów (20 lutego), w 1720 na Toskanię, a w 1725 na Państwo Kościelne. W naszych czasach jest obchodzone w prawie całym Kościele łacińskim 23 stycznia, w krajach hiszpańskojęzycznych 26 listopada, ale nigdy nie zostało rozszerzone na cały Kościół powszechny. Odkąd Pius V zniósł Oficjum Piotra Doré i wprowadził nowoczesne Oficjum, jest to ponownie święto maryjne. Wspomnienie św. Józefa we Mszy, Nieszporach i Jutrzni (dekret z 5 maja 1736) może być dokonywane jedynie na mocy specjalnego przywileju. FREDERICK G. HOLWECK