Epistle of St. Jude

Oto tłumaczenie artykułu z Catholic Encyclopedia (1913) na język polski, zgodnie z podanymi wytycznymi: **Katolicka Encyklopedia (1913)/List świętego Judy** Niniejszy temat zostanie omówiony w następujących punktach: I. Autor i autentyczność Listu: (1) Juda w księgach Nowego Testamentu; (2) Tradycja dotycząca autentyczności i kanoniczności Listu; (3) Trudności wynikające z tekstu; (4) Związek Listu Judy z Drugim Listem świętego Piotra; (5) Słownictwo i styl; II. Analiza Listu; III. Okoliczności i cel; IV. Do kogo skierowany; V. Data i miejsce powstania. **(1) Juda w księgach Nowego Testamentu** W nagłówku Listu autor określa siebie jako "Juda, sługa Jezusa Chrystusa, a brat Jakuba". "Sługa Jezusa Chrystusa" oznacza "apostolskiego sługę lub pracownika". "Brat Jakuba" określa go jako brata Jakuba *kat exochen*, który był dobrze znany chrześcijanom pochodzenia hebrajskiego, do których List świętego Judy był napisany. Tego Jakuba należy utożsamiać z biskupem Kościoła jerozolimskiego (Dz 15,13; 21,18), nazywanym przez świętego Pawła "bratem Pańskim" (Ga 1,19), który był autorem Katolickiego Listu świętego Jakuba i jest uważany przez katolickich interpretatorów za apostoła Jakuba, syna Alfeusza (święty Jakub Młodszy). To ostatnie utożsamienie nie jest jednak oczywiste i z krytycznego punktu widzenia nie wydaje się być całkowicie pewne. Większość katolickich komentatorów utożsamia Judę z "Judaszem Jakubowym" ("Judą, bratem Jakuba" w D.V.) z Łk 6,16 i Dz 1,13 – zwanym także Tadeuszem (Mt 10,3; Mk 3,18) – odnosząc to określenie do faktu, że jego brat Jakub był lepiej znany niż on sam w pierwotnym Kościele. Pogląd ten jest silnie potwierdzony tytułem "brat Jakuba", którym Juda określa siebie w nagłówku swojego Listu. Jeśli to utożsamienie zostanie udowodnione, jasne jest, że Juda, autor Listu, był zaliczany do Dwunastu Apostołów. Opinia ta jest wysoce prawdopodobna. Poza tym nie znajdujemy dalszych informacji o Judzie w Nowym Testamencie, z wyjątkiem tego, że "bracia Pańscy", wśród których znajdował się Juda, byli znani Galatom i Koryntianom; także że kilku z nich było żonatych i że nie uwierzyli w pełni w Chrystusa aż do czasu po Zmartwychwstaniu (1 Kor 9,5; Ga 1,10; J 7,3-5; Dz 1,14). Z faktu przekazanego przez Hegezypa, a opowiedzianego przez Euzebiusza (Hist. eccl., III, xix, xx, xxii) dowiadujemy się, że Juda "miał być bratem Pańskim według ciała" i że dwóch jego wnuków żyło aż do panowania Trajana (zobacz jednak). **(2) Tradycja dotycząca autentyczności i kanoniczności Listu** List Judy jest jednym z tak zwanych *antilegomena*; ale chociaż jego kanoniczność była kwestionowana w kilku Kościołach, jego autentyczność nigdy nie została zaprzeczona. Zwięzłość Listu, zbieżności między nim a 2 Listem Piotra oraz rzekomy cytat z ksiąg apokryficznych stworzyły przeciwko niemu uprzedzenie, które zostało stopniowo przezwyciężone. Historia jego przyjęcia przez Kościół jest w skrócie następująca: Istnieją pewne zbieżności lub analogie między Listem Judy a pismami Ojców Apostolskich – między Barnabą, ii, 10, a Judą 3, 4; Klemensem Rzymskim, Ep. xx, 12; lxv, 2, a Judą 25; Ep. ad Polyc., iii 2; iv, 2, a Judą 3, 20, Mart. Polyc., xx, a Judą 24 n. Możliwe, choć nie pewne, że cytowane tu fragmenty zostały zasugerowane przez tekst Judy. Podobieństwo między "Didache" ii, 7 a Judą 22 n. nie wydaje się przypadkowe, podczas gdy u Atenagorasa (ok. 177 r.) "Leg.", xxiv, i u Teofila z Antiochii (zm. ok. 183 r.) "Ad Autol." II, xv, znajduje się wyraźne odniesienie odpowiednio do Judy 6 i 13. Najwcześniejsze pozytywne odniesienie do Listu pojawia się we Fragmencie Muratoriego: "Epistola sane Judæ et superscriptæ Joannis duae in catholica [scil. Ecclesia] habentur." List był zatem uznawany za kanoniczny i apostolski (gdyż chodzi tu o Judę Apostoła) w Kościele rzymskim około 170 roku. Pod koniec II wieku został również przyjęty jako kanoniczny i apostolski przez Kościół aleksandryjski (Klemens Aleksandryjski, "Pæd.", III, viii, za nim Orygenes) oraz przez afrykański Kościół w Kartaginie (Tertulian). Na początku III wieku List był powszechnie przyjęty, z wyjątkiem pierwotnego Kościoła wschodniosyryjskiego, gdzie nie uznawano żadnego z Listów Katolickich ani Apokalipsy. To niezwykle szerokie przyjęcie, reprezentujące głos starożytnej tradycji, świadczy o kanoniczności i autentyczności Listu Judy. W ciągu III i IV wieku w kilku Kościołach pojawiły się wątpliwości i podejrzenia oparte na dowodach wewnętrznych (zwłaszcza na rzekomym cytacie z Księgi Henocha i "Wniebowzięcia Mojżesza"). Jednak uprzedzenie powstałe przeciwko deuterokanonicznemu Listowi Judy zostało wkrótce przezwyciężone, tak że List był powszechnie przyjęty w Kościele zachodnim już na samym początku V wieku (zobacz). W Kościele wschodnim Euzebiusz z Cezarei (260-340) umieścił Judę wśród *antilegomena* lub "ksiąg spornych, które jednak są znane i przyjęte przez większość" (Hist. Eccl., II xxiii; III, xxv); włączył wszystkie Listy Katolickie do pięćdziesięciu kopii Biblii, które na rozkaz Konstantyna sporządził dla Kościoła w Konstantynopolu. Święty Atanazy (zm. 387) i święty Epifaniusz (zm. 403) umieścili Judę wśród pism kanonicznych i apostolskich. Juniliusz i Paweł z Nisibis w Konstantynopolu (513) uważali go za *mediæ auctoritatis*. Jednak w VI wieku Kościół grecki wszędzie uważał Judę za kanoniczny. Uznanie Listu Judy w Kościele syryjskim nie jest jasne. W Syrii zachodniej nie znajdujemy śladu Judy w V wieku. W Syrii wschodniej Listu brakuje w najstarszym przekładzie syryjskim, Peszitcie, ale jest on przyjęty w wersjach filokseńskiej (508) i Herakleańskiej (616). Z wyjątkiem syryjskich nestorian, nie ma śladu jakiejkolwiek sprzeczności kościelnej od początku VI wieku aż do Soboru Trydenckiego, który zdefiniował kanoniczność zarówno proto-, jak i deuterokanonicznych ksiąg Nowego Testamentu. **(3) Trudności wynikające z tekstu** Sformułowanie wersetu 17 – które niektórzy krytycy uznali za dowód, że List został napisany w II wieku – nie implikuje, że adresaci Listu otrzymali w minionym okresie ustne pouczenia od wszystkich Apostołów, ani nie implikuje, że sam Juda nie był Apostołem. Tekst *ton apostolon* implikuje jedynie, że kilku Apostołów przepowiedziało czytelnikom, że tacy "naśmiewcy", jakich opisuje pisarz, zaatakują wiarę; to nie oddzielenie w czasie, ale odległość miejsca skłania Judę do odniesienia się do rozproszonych Apostołów jako do grupy. Nie wyklucza on też siebie z tej grupy, oświadcza jedynie, że nie był jednym z tych prorokujących Apostołów. Autor 2 Listu Piotra, który często zalicza siebie do grona Apostołów, używa podobnego wyrażenia *ton apostolon humon* (3,2) i z pewnością nie ma na myśli tego, że sam nie był Apostołem. Wielu protestanckich uczonych utrzymywało, że fałszywi nauczyciele potępieni w Liście Judy to gnostycy z II wieku. Ale, jak słusznie mówi Bigg: "Nie jest to naprawdę pogląd możliwy do obrony" (op. cit. infra). Święty Juda nie podaje żadnych szczegółów na temat błędów potępionych w tym krótkim liście, podobnie jak święty Piotr, i nie ma podstaw, aby utożsamiać fałszywych nauczycieli z którąkolwiek ze znanych nam sekt gnostyckich. W odniesieniach do fałszywych doktryn nie ma nic, co zmuszałoby nas do wyjścia poza czasy apostolskie. Wykorzystanie pism apokryficznych, nawet jeśli zostanie udowodnione, nie jest argumentem przeciwko apostolskości Listu; co najwyżej mogłoby podważyć jego kanoniczność i natchnienie. Werset 9, który zawiera odniesienie dotyczące ciała Mojżesza, był uważany przez Dydyma ("Enarr. in Epist. Judæ" w P. G., XXXIX, 1811 n.), Klemensa Aleksandryjskiego (Adumbr. in Ep. Judæ) i Orygenesa (De Princ., III, ii, 1) za