Diocese of Saint John

**Encyklopedia Katolicka (1913)/Diecezja Saint John** (SANCTI JOANNIS) Diecezja w prowincji Nowy Brunszwik, Kanada. Diecezja obejmuje następujące hrabstwa: Albert, Carleton, Charlotte, Kings, Queens, Saint John, Sunbury, Westmoreland, York oraz część hrabstwa Kent. Miasto Saint John jest najstarszym miastem posiadającym prawa miejskie w Brytyjskiej Ameryce Północnej; jego statut pochodzi z 1785 roku; jest to również największe miasto w Nowym Brunszwiku. Wśród najwcześniejszych misjonarzy katolickich, którzy odwiedzili Nowy Brunszwik, będący wówczas częścią Akadii, byli ojcowie jezuici Biard i Massé w 1611 roku. Przebywali oni aż do zniszczenia Port Royal przez Argalla w 1613 roku, a ich następcami zostali reformaci. Wraz z ustanowieniem Quebecu diecezją, misje akadyjskie zyskały szczególne znaczenie. Biskup Saint-Vallier opuścił Saint Lawrence 7 maja 1686 roku, udał się nad rzekę Saint John i dotarł do Medoetec, indiańskiej wioski osiem mil poniżej Woodstock. Tam biskup założył misję i pozostawił ją pod kierownictwem ojca Simona, reformata. Następnie utworzono kolejną misję w Aukpaque. Po śmierci ojców Simona i Moireau misje nad rzeką Saint John przeszły w ręce jezuitów, wśród których byli ojcowie Aubery, Loyard, Danielou, Loverga, Audren i Germain. Kościół indiański w Medoctec był prawdopodobnie pierwszym wzniesionym w Nowym Brunszwiku. Na pierwotnym miejscu tego kościoła odkryto w czerwcu 1890 roku małą kamienną tabliczkę z łacińskim napisem, którego tłumaczenie brzmi: „Bogu, Najlepszemu i Największemu, na cześć świętego Jana Chrzciciela, Maliseci wznieśli ten kościół A.D. 1717, podczas gdy Jean Loyard, kapłan Towarzystwa Jezusowego, był prokuratorem misji”. Po pokoju w Saint-Germain-en-Laye (1632), a zwłaszcza po traktacie w Bredzie (1667), przybyły z Francji kolonie katolickich imigrantów, protoplastów Akadyjczyków rozproszonych obecnie po Nowym Brunszwiku i Nowej Szkocji. Około 1767 roku ksiądz Charles-François Bailly, późniejszy biskup koadiutor Quebecu, posługiwał katolikom wzdłuż rzeki Saint John. Pierwszym rodzimym akadyjskim kapłanem był ksiądz Joseph M. Bourg. Urodzony w 1744 roku, podczas wypędzenia (1755) uciekł z rodzicami na Wyspę Świętego Jana, ale ostatecznie został deportowany do Francji; po kilku latach wrócił do Quebecu, gdzie w 1773 roku został wyświęcony przez biskupa Brianda. Mianowany wikariuszem generalnym Akadii, miał do zarządzania ogromny obszar, mając niewielką pomoc. W 1813 roku biskup Quebecu Plessis przyjął do swojej diecezji irlandzkiego dominikanina, księdza Charlesa D. Ffrencha, konwertytę i syna anglikańskiego biskupa, i przydzielił go do pracy w Saint John. Odprawił on Mszę św. w Sali Sądu Miejskiego na Rynku. Wkrótce potem zbudowano kościół, który za sugestią biskupa Plessisa został poświęcony świętemu Malachiaszowi; został otwarty do nabożeństw 1 października 1815 roku. Wraz z napływem irlandzkich imigrantów liczba katolików szybko wzrosła. Pierwszym stałym proboszczem Saint John był ksiądz Joseph Morrisset; jego następcą został ksiądz Patrick McMahon, a w 1828 roku ksiądz John Carroll, ostatni kapłan przed ustanowieniem diecezji w Prowincjach Nadmorskich, został wysłany z Quebecu. W latach 1820–1827 posługę wśród Indian Mikmaków i osadników akadyjskich w Richibucto pełnił ksiądz François-Norbert Blanchet, który później został pierwszym arcybiskupem Oregon City. W sierpniu 1829 roku Charlottetown (Wyspa Księcia Edwarda) zostało ustanowione stolicą biskupią, a Nowy Brunszwik znalazł się pod jej jurysdykcją. Trzynaście lat później Nowy Brunszwik został wydzielony jako osobna diecezja; jej pierwszym biskupem został dr William Dollard (ur. w Ballytarina, hrabstwo Kilkenny, Irlandia; zm. 29 sierpnia 1851 roku), człowiek apostolskich cnót i typowy biskup-pionier. Studia teologiczne odbył w Quebecu, a następnie został wysłany jako misjonarz na Cape Breton, a później do Miramichi. Był wikariuszem generalnym diecezji Charlottetown i został konsekrowany na biskupa w Quebecu 11 czerwca 1843 roku. Jego następcą został wielebny Thomas L. Connolly (ur. w Cork, Irlandia), który po otrzymaniu wstępnego wykształcenia w Cork został nowicjuszem w zakonie kapucynów i został wysłany do Rzymu, aby dokończyć studia. Święcenia kapłańskie przyjął w katedrze w Lyonie w 1838 roku, a przez następne cztery lata był stacjonowany w kościele kapucynów w Dublinie. W 1842 roku zgłosił się na ochotnika do misji zagranicznych, a jego usługi zostały przyjęte przez wielebnego Williama Walsha (późniejszego arcybiskupa Halifaxu). Konsekrowany na biskupa Nowego Brunszwiku 15 sierpnia 1852 roku, dr Connolly przybył do Saint John, swojego miasta biskupiego, 11 września tego samego roku. Jednym z pierwszych obowiązków, jakie podjął, była budowa katedry; ale dopiero w Boże Narodzenie 1855 roku budynek był gotowy do sprawowania nabożeństw. W czerwcu 1854 roku w Saint John wybuchła cholera, która nie ustąpiła aż do połowy sierpnia. Szacuje się, że zmarło na nią około 600 katolików; w konsekwencji około 150 sierot trafiło pod opiekę biskupa. Aby się nimi zająć, zorganizował on diecezjalne zgromadzenie sióstr znane jako Siostry Miłosierdzia. W 1859 roku dr Connolly został przeniesiony do Halifaxu jako następca arcybiskupa Walsha. Dokonano wówczas podziału diecezji Nowego Brunszwiku; południowa część (obecna stolica biskupia Saint John) została przydzielona wielebnemu Johnowi Sweeny (ur. w 1821 roku w Clones, hrabstwo Monaghan, Irlandia; zm. 25 marca 1901 roku). John Sweeny wyemigrował z rodzicami w 1828 roku; studia klasyczne odbył w St. Andrew's College niedaleko Charlottetown na Wyspie Księcia Edwarda, po czym udał się do Quebecu na studia teologiczne. Święcenia kapłańskie przyjął we wrześniu 1844 roku i został najpierw przydzielony do Saint John, skąd od czasu do czasu udawał się na misje po całym kraju. Jego kolejnymi miejscami pracy były Chatham i Barachois. Był kolejno wikariuszem generalnym pod rządami biskupów Dollarda i Connolly'ego oraz administratorem diecezji podczas obu wakansów na stolicy biskupiej. 15 kwietnia 1860 roku został wyniesiony do godności biskupiej; w 1870 roku udał się do Rzymu, aby wziąć udział w Soborze Watykańskim. Za jego rządów ukończono katedrę; została ona konsekrowana 16 lipca 1885 roku. Biskup Sweeny słynął z mądrości, taktu i zdolności administracyjnych. Katolicka osada Johnville w hrabstwie Carleton została przez niego założona i pod jego zachętą rozwinęła się w kwitnącą kolonię. Latem 1899 roku zwrócił się do Rzymu o koadiutora, a na to stanowisko został mianowany ksiądz Timothy Casey, proboszcz kościoła św. Dunstana w Fredericton. W styczniu 1901 roku biskup Sweeny przeszedł na emeryturę do Szkoły Przemysłowej św. Patryka w Silver Falls. Biskup Casey, obecny ordynariusz (ur. w Flume Ridge, hrabstwo Charlotte, Nowy Brunszwik, 1862), otrzymał wczesne wykształcenie w szkołach publicznych w St. Stephen w Nowym Brunszwiku, a następnie studiował w St. Joseph's College w Memramcook oraz na Uniwersytecie Lavala w Quebecu; święcenia kapłańskie przyjął 29 czerwca 1886 roku. Jego konsekracja na tytularnego biskupa Utiny i koadiutora biskupa Sweeny'ego odbyła się w katedrze w Saint John 11 lutego 1900 roku. Od początku administracji biskupa Caseya w mieście wzniesiono nową szkołę; a w różnych parafiach poświęcono piętnaście nowych kościołów. W diecezji działają dwa zakony męskie: redemptoryści, którzy przybyli w lipcu 1884 roku i którzy opiekują się kościołem św. Piotra w North Saint John; oraz ojcowie od Świętego Krzyża w Memramcook, którzy prowadzą Uniwersytet St. Joseph's College od 1864 roku. Istnieją trzy zgromadzenia żeńskie: Siostry Miłosierdzia, Siostry Matki Bożej Dobrej Rady oraz Małe Siostry Świętej Rodziny. Liczba księży diecezjalnych wynosi 52; księży zakonnych – 25. Istnieją 2 sierocińce, 2 akademie, 1 dom starców i 1 kolegium. Ludność katolicka liczy około 58 000. RAYMOND, Glimpses of the Past (Saint John, 1905); Jesuit Relations (Cleveland, 1896-1901); CAMPBELL, Pioneer Priests of North America (Nowy Jork, 1909); MACMILLAN, History of the Church in Prince Edward Island (Quebec, 1905); CLEMENT, History of Canada (Toronto, 1897); HAY, A History of New Brunswick (Toronto, 1903); LAWRENCE, Footprints (Saint John, 1883); MAGUIRE, The Irish in America.