Diocese of Saint Albert

**Diecezja św. Alberta** (SANCTI ALBERTI) Ogromne terytoria, znane dziś jako prowincje Manitoba, Saskatchewan i Alberta, stanowiły aż do 1871 roku jedną diecezję pod nazwą św. Bonifacego. 22 września 1871 roku, po podniesieniu św. Bonifacego do rangi archidiecezji, kanonicznie ustanowiono nową diecezję św. Alberta, a jej ordynariuszem został J.E. ks. Vital J. Grandin, O.M.I. (konsekrowany 30 listopada 1859 roku na biskupa Satali i mianowany koadiutorem biskupa św. Bonifacego), przeniesiony na nową stolicę biskupią. Pierwszy biskup św. Alberta zmarł 3 czerwca 1902 roku po długim, blisko czterdziestopięcioletnim episkopacie i półwieczu życia misyjnego. Jego następcą został J.E. ks. Emile J. Legal, O.M.I. (konsekrowany na biskupa Pogli 17 czerwca 1897 roku, koadiutor św. Alberta od 3 czerwca 1902 roku). Diecezja ta, nawet po podziale w 1891 roku w celu utworzenia Wikariatu Apostolskiego Saskatchewanu, obejmuje południową połowę prowincji Alberta i zachodnią część Saskatchewanu, obszar około 150 000 mil kwadratowych. Graniczy od wschodu ze 110. południkiem długości geograficznej; od zachodu z Górami Skalistymi; od południa ze Stanami Zjednoczonymi, a od północy z 55. równoleżnikiem szerokości geograficznej. W chwili jej ustanowienia ogólna liczba ludności diecezji wynosiła od 4000 do 5000 metysów, od 10 000 do 12 000 Indian należących do pół tuzina plemion oraz kilkuset białych, pracowników Kompanii Zatoki Hudsona. Ewangelizację tej nowej diecezji powierzono wówczas dwunastu Oblatom Maryi Niepokalanej. Utworzono pięć misji, oddalonych od siebie o setki mil. Pierwsza katedra była domem z bali, a pałac biskupi małym budynkiem szkieletowym. Trzy szkoły i dwa sierocińce znajdowały się pod opieką Sióstr Miłosierdzia. Ogólna liczba katolików wynosiła zaledwie 10 000. Mimo odcięcia od wszelkich środków łączności ze światem cywilizowanym, otrzymywania poczty tylko raz w roku, pozbawienia nie tylko wszelkich wygód, ale nawet rzeczy niezbędnych do życia, konieczności pokonywania długich dystansów, biwakowania na zewnątrz przez tygodnie, a nawet miesiące z rzędu, w mrozach sięgających 30–40 stopni, aby szerzyć znajomość wiary Bożej i zakładać tu i ówdzie nowe ośrodki misyjne, pierwsi dwaj biskupi św. Alberta i ich misjonarze nigdy nie zwątpili ani nie stracili wiary w przyszłość swego dzieła. Po kilku latach ciężkiej walki nastąpiła wielka zmiana. W latach 1874–75, gdy rząd Kanady ustanowił na terenie diecezji kilka posterunków konnej policji, zaczęły powstawać nowe osady. Utworzono rezerwaty dla Indian; zbudowano kościoły, szkoły i misje. W tym samym czasie znaczna liczba metysów z Manitoby osiedliła się we wschodniej części diecezji, gdzie wkrótce utworzyli nowe parafie lub misje. W latach 1883–84 otwarcie Kolei Transkanadyjskiej sprowadziło kolonie imigrantów i wkrótce praca misyjna znacznie wzrosła. W 1890 roku diecezja św. Alberta została podzielona i utworzono Wikariat Apostolski Saskatchewanu, który w 1911 roku został podniesiony do rangi diecezji. Od 1890 roku rozwój pracy misyjnej był zdumiewający. W 1891 roku zaapelowano do duchowieństwa diecezjalnego o przybycie z pomocą Oblatom Maryi Niepokalanej, którzy nie mogli już sami obsłużyć tak wielu stacji, misji i parafii, już utworzonych lub pilnie potrzebnych. Kilku księży diecezjalnych, a później kilka zakonów przybyło z pomocą w dziele edukacji i ewangelizacji. Obecnie ludność katolicka diecezji liczy 55 000 osób, z czego około 15 000 to grekokatolicy. Duszpasterstwo nad nimi sprawują: 1 biskup; 98 kapłanów zakonnych; 20 kapłanów diecezjalnych; oraz 33 seminarzystów. Jest: kościołów z rezydentnymi kapłanami – 56; misji – 55; stacji – 98; wspólnot męskich – 9, żeńskich – 15; szkół z internatem – 14; 1 szkoła przemysłowa dla Indian; szkoły z internatem dla Indian – 8; szkół podstawowych – 60; szpitali – 11; hospicjów – 2; sierocińców – 20. Wielka większość Indian Kri została nawrócona na wiarę katolicką, a Czarnonodzy w ostatnim czasie wykazali lepsze usposobienie. Katolicy francusko-, angielsko-, niemiecko- i polskojęzyczni mają własne parafie lub misje. Tysiące Galicjan obrządku greckokatolickiego zapoczątkowało trzy kwitnące misje, którymi opiekują się Ojcowie Bazylianie tego samego obrządku. Utworzono również wspólnotę zakonną należącą do Kościoła greckokatolickiego, aby opiekowała się ich szkołami i instytucjami charytatywnymi. Diecezja św. Alberta, po wielu latach niemal nie do pokonania przeszkód i trudności, stała się jedną z najbardziej obiecujących w zachodniej Kanadzie. Przecinają ją transkontynentalne linie Kolei Transkanadyjskiej, Kolei Grand Trunk Pacific i Kolei Północnej Kanady, a miasta i wioski wyrastają niemal co dziesięć mil. Imigranci przybywają codziennie ze wszystkich stron świata cywilizowanego. Wśród nich znaczna część katolików obejmuje w posiadanie ziemię, osiedla się na swoich gospodarstwach, a nowe pola pracy misyjnej nieustannie otwierają się przed gorliwością duchowieństwa diecezjalnego i zakonnego św. Alberta. Annuaire Pontif. Cath. (1911); MORICE, History of the Catholic Church in Western Canada, I, II (Toronto, 1910). H. LEDUC