Charles Sainte-Claire Deville

**Karol Sainte-Claire Deville** Geolog, ur. w St. Thomas, Indie Zachodnie, 26 lutego 1814 r., zm. w Paryżu 10 października 1876 r. W młodym wieku udał się do Paryża, wstąpił do École des Mines i tam studiował. Jego pierwsza praca na polu naukowym obejmowała serię badań na Antylach, w których szczególną uwagę poświęcił zjawiskom sejsmicznym i wulkanicznym. Powrócił w 1855 r., a trzy lata później, kontynuując badania wulkaniczne, odwiedził Wezuwiusz i Stromboli. Wysunął teorię, że erupcje wulkaniczne są spowodowane przedostawaniem się wody morskiej do szczelin w skorupie ziemskiej; wchodząc w kontakt z gorącymi skałami, wytwarza ona zjawiska wybuchowe i erupcyjne. Teorię tę potwierdzało w jego przekonaniu to, że tak wiele wulkanów znajduje się w pobliżu wybrzeża morskiego. W 1857 r. został członkiem Akademii Nauk w Paryżu. Był asystentem Elie de Beaumonta w Collège de France, a w 1875 r. zastąpił go na stanowisku profesora. Wcześniej (w 1872 r.) został mianowany Generalnym Inspektorem Służby Meteorologicznej. Założył sieć stacji meteorologicznych we Francji i Algierii oraz był pierwszym prezesem obserwatorium w Montsouris, jednej z placówek tej sieci. Zastąpił Dufrémy'ego w Akademii Nauk. Prowadził także liczne prace z zakresu chemii, zwłaszcza w analizie minerałów, a także w fizyce molekularnej. Od 1862 r. był oficerem Legii Honorowej. Jego prace, w tym artykuły i noty w "Comptes Rendus" oraz w "Annales de Chimie", są bardzo liczne; najważniejsze z nich to: "Études géologiques sur les Iles de Ténériffe et de Fogo" (1846), niedokończone; "Voyage géologique aux Antilles et aux Iles de Ténériffe et de Fogo" (1847); "Lettres à M. Elie de Beaumont sur l'éruption du Vésuve"; "Comptes Rendus de l'Académie des Sciences" (1855); "Éruptions actuelles du volcan de Stromboli"; "Recherches sur les principaux phénomènes de météorologie et de physique terrestre aux Antilles" (1861). POGGENDORFF, Biograph. literar. Handwörterbuch, III (1898), 2; VAPEREAU, Dict. univ. des contemporains, V (1. wyd.); KNELLER, Das Christentum u. die Vertreter der neueren Naturwissenschaften (Fryburg, 1904), tłum. KETTLE (St. Louis, 1911). T. O'CONOR SLOANE