Bl. Margaret Pole

**Katolicka Encyklopedia (1913)/Bł. Małgorzata Pole** Hrabina Salisbury, męczennica; ur. na zamku Farley koło Bath, 14 sierpnia 1473 r.; stracona na East Smithfield Green, 28 maja 1541 r. Była córką Jerzego Plantageneta, księcia Clarence, i Izabeli, starszej córki hrabiego Warwick („królotwórcy”), oraz siostrą Edmunda Warwicka, który za panowania Henryka VII zapłacił życiem za to, że był ostatnim męskim przedstawicielem rodu Yorków (28 listopada 1499 r.). Około 1491 r. Henryk VII wydał ją za mąż za sir Richarda Pole’a, którego matka była przyrodnią siostrą matki króla, Małgorzaty Beaufort. Po śmierci męża w 1505 r. Małgorzata pozostała z pięciorgiem dzieci, z których czwarte, Reginald, miał zostać kardynałem i arcybiskupem Canterbury, a także pośrednią przyczyną męczeństwa swojej matki. Henryk VIII po wstąpieniu na tron uchylił wyrok skazujący jej brata, nadał jej tytuł hrabiny Salisbury, a uchwalono ustawę restytucyjną, na mocy której objęła w posiadanie swoje rodowe włości; król uważał ją za najświętszą kobietę w Anglii, a po narodzinach księżniczki Marii Małgorzata Salisbury została jej matką chrzestną podczas chrztu i bierzmowania, a następnie mianowana guwernantką księżniczki i jej dworu. Z biegiem lat mówiono o małżeństwie między księżniczką a synem hrabiny, Reginaldem, który był jeszcze osobą świecką. Kiedy jednak zaczęto mówić o sprawie rozwodu króla, Reginald Pole odważnie wyraził swoje zdanie w tej sprawie i wkrótce potem wyjechał z Anglii. Księżniczka była jeszcze pod opieką hrabiny, gdy Henryk poślubił Annę Boleyn, ale gdy napotkał opór w swoich staraniach o uznanie córki za nieślubną, usunął hrabinę z jej stanowiska, mimo że błagała, by pozwolono jej na własny koszt towarzyszyć Marii i służyć jej. Powróciła na dwór po upadku Anny, ale w 1530 r. Reginald Pole przesłał Henrykowi swój traktat „Pro ecclesiasticæ unitatis defensione” w odpowiedzi na pytania zadane mu w imieniu króla przez Cromwella, Tunstalla, Starkeya i innych. Oprócz tego, że była teologiczną odpowiedzią na pytania, książka była potępieniem postępowania króla (zob. REGINALD POLE). Henryk wpadł w szał i wkrótce stało się jasne, że wobec niemożności dosięgnięcia autora „Defensio”, królewski gniew spadnie na zakładników w Anglii, i to pomimo faktu, że hrabina i jej najstarszy syn napisali do Reginalda, ganiąc jego postawę i działania. W listopadzie 1538 r. dwóch jej synów i inni ich krewni zostali aresztowani pod zarzutem zdrady stanu, chociaż Cromwell napisał wcześniej, że „niewiele zawinili, poza tym, że on [kardynał] jest ich krewnym”; osadzono ich w Tower, a w styczniu, z wyjątkiem Geoffreya Pole’a, zostali straceni. Dziesięć dni po ujęciu jej synów czcigodna hrabina została aresztowana i przesłuchana przez Fitzwilliama, hrabiego Southampton, i Goodricha, biskupa Ely, ale ci donieśli Cromwellowi, że chociaż „pracowali z nią” przez wiele godzin, „niczego nie ujawniła” i zmuszeni byli stwierdzić, że albo jej synowie nie uczynili jej wspólniczką swojej „zdrady”, albo też była „największą zdrajczynią, jaka kiedykolwiek żyła”. Pod nadzorem Southampton została osadzona w Cowdray Park koło Midhurst i tam poddawana wszelkiego rodzaju upokorzeniom. W maju Cromwell wniósł przeciwko niej ustawę o skazaniu bez procesu (Bill of Attainder), której czytania przeprowadzono pospiesznie, a przy trzecim czytaniu Cromwell przedstawił białą jedwabną tunikę znalezioną w jednej z jej skrzyń, wyhaftowaną na plecach w Pięć Ran, i za to, co uznano za powiązanie jej z Powstaniem Północnym, została „skazana na śmierć na mocy aktu parlamentu”. Inne zarzuty przeciwko niej, na które nigdy nie pozwolono jej odpowiedzieć, dotyczyły ucieczki jej kapelana z Anglii i przekazywania wiadomości za granicę. Po uchwaleniu ustawy została przeniesiona do Tower i tam przez prawie dwa lata była „dręczona przez surowość pogody i niewystarczające ubranie”. W kwietniu 1541 r. wybuchło kolejne powstanie w Yorkshire i wtedy postanowiono bez dalszej procedury wykonać ustawę o skazaniu bez procesu uchwaloną w 1539 r. Rankiem 28 maja (de Marillac; Gardner za Chapuysem podaje 27) powiedziano jej, że umrze w ciągu godziny. Odpowiedziała, że nie postawiono jej żadnego zarzutu; mimo to spokojnie przeszła ze swojej celi na East Smithfield Green, na terenie Tower, gdzie przygotowano niski drewniany pień, i tam została ścięta przez niezdarnego nowicjusza. , Correspondance politique; in The Month (kwiecień 1889); , Lives of the English Martyrs, I (Londyn, 1904), 502 i nast.; in Dict. Nat. Biog., s. v. Pole; , Dict. Eng. Cath., s. v.