Bl. Henry Suso

**Katolicka Encyklopedia (1913)/Bł. Henryk Suzo** (Zwany także Amandus, imię przyjęte w jego pismach). Mistyk niemiecki, urodzony w Konstancji 21 marca około 1295 roku; zmarł w Ulm 25 stycznia 1366 roku; ogłoszony błogosławionym w 1831 roku przez Grzegorza XVI, który wyznaczył jego święto w Zakonie Dominikańskim na 2 marca. JEGO ŻYCIE Jego ojciec należał do szlacheckiej rodziny von Berg; jego matka, święta kobieta, od której wziął swoje imię, pochodziła z rodziny Sus (lub Süs). W wieku trzynastu lat wstąpił do klasztoru dominikańskiego w Konstancji, gdzie odbył studia przygotowawcze, filozoficzne i teologiczne. W latach 1324–1327 odbył uzupełniający kurs teologii w dominikańskim studium generale w Kolonii, gdzie zasiadał u stóp Johanna Eckharta, „Mistrza”, i prawdopodobnie u boku Taulera, obu słynnych mistyków. Wracając do Konstancji, został mianowany lektorem, z którego to stanowiska został usunięty w okresie między 1329 a 1334 rokiem. W tym ostatnim roku rozpoczął swoją apostolską działalność. Około 1343 roku został wybrany przeorem klasztoru, prawdopodobnie w Diessenhofen. Pięć lat później został wysłany z Konstancji do Ulm, gdzie pozostał aż do śmierci. Życie mistyczne Suzo rozpoczęło się w osiemnastym roku życia, kiedy porzucił swoje nieostrożne nawyki z pięciu poprzednich lat i uczynił siebie „Sługą Wiecznej Mądrości”, którą utożsamiał z Boską istotą, a w konkretnej formie z osobistą Wieczną Mądrością, która stała się człowiekiem. Odtąd płomienna miłość do Wiecznej Mądrości zdominowała jego myśli i kierowała jego działaniami. Miewał częste wizje i ekstazy, praktykował surowe umartwienia (które w dojrzałych latach roztropnie złagodził) i znosił z rzadką cierpliwością cierpienia cielesne, gorzkie prześladowania i ciężkie oszczerstwa. Stał się czołową postacią wśród Przyjaciół Bożych w dziele przywracania obserwancji zakonnej w klasztorach. Jego wpływ był szczególnie silny w wielu klasztorach żeńskich, zwłaszcza w dominikańskim klasztorze w Katherinenthal, słynnym w XIII i XIV wieku wylęgarni mistycyzmu, oraz w klasztorze w Töss, gdzie żyła mistyczka Elżbieta Stagel, która przełożyła część jego łacińskich dzieł na niemiecki, zebrała i zachowała większość jego zachowanych listów oraz wydobyła z niego historię jego życia, którą później sam rozwinął i opublikował. W świecie był ceniony jako kaznodzieja i słuchano go w miastach i miasteczkach Szwabii, Szwajcarii, Alzacji i Niderlandów. Jego apostolat nie był jednak skierowany do mas, lecz raczej do osób ze wszystkich stanów, które przyciągała jego niezwykle pociągająca osobowość, i dla których stał się osobistym przewodnikiem w życiu duchowym. Często błędnie twierdzono, że założył wśród Przyjaciół Bożych stowarzyszenie, które nazwał Bractwem Wiecznej Mądrości. Tak zwana Reguła Bractwa Wiecznej Mądrości jest jedynie swobodnym tłumaczeniem rozdziału jego „Horologium Sapientiae” i pojawiła się dopiero w XV wieku. JEGO PISMA Pierwszym pismem pióra Suzo było „Büchlein der Wahrheit”, które wydał jako student w Kolonii. Jego doktryna spotkała się z nieprzychylną krytyką w niektórych kręgach – bardzo prawdopodobnie ze względu na bliskie związki autora z Eckhartem, który właśnie został wezwany do wyjaśnienia lub odrzucenia pewnych tez – ale uznano ją za całkowicie ortodoksyjną. Podobnie jak w tym, tak i w swoich innych pismach Suzo, zdradzając wpływ Eckharta, zawsze unikał błędów „Mistrza”. Książka ta była w rzeczywistości napisana częściowo przeciwko panteistycznym naukom begardów oraz przeciwko libertyńskim naukom Braci Wolnego Ducha. Ojciec Denifle uważa ją za najtrudniejszą „książeczkę” wśród pism mistyków niemieckich. O ile w tej książce Suzo przemawia jako kontemplatyk i do intelektu, o tyle w swojej następnej, „Das Büchlein der ewigen Weisheit”, opublikowanej na początku 1328 roku, jest wybitnie praktyczny i przemawia z pełni serca do „prostych ludzi, którzy wciąż mają do zrzucenia niedoskonałości”. Bihlmeyer przyjmuje sąd Deniflego, że jest to „najpiękniejszy owoc niemieckiego mistycyzmu” i stawia ją obok „Homilii” św. Bernarda i „O naśladowaniu Chrystusa” Tomasza à Kempis. W drugiej połowie XIV i w XV wieku nie było w języku niemieckim szerzej czytanej książki do medytacji. W 1334 roku Suzo przełożył to dzieło na łacinę, ale czyniąc to, znacznie rozszerzył jego treść i uczynił z niego prawie całkowicie nową książkę, której nadał nazwę „Horologium Sapientiae”. Jeszcze bardziej podniosła niż oryginał, dopracowana w języku, bogata w obrazy, rytmiczna w toku, stała się ulubioną książką w klasztorach u schyłku średniowiecza, nie tylko w Niemczech, ale także w Niderlandach, Francji, Włoszech i Anglii. Do tego samego okresu działalności literackiej Suzo może należeć „Das Minnebüchlein”, ale jego autentyczność jest wątpliwa. Po osiedleniu się w Ulm Suzo napisał historię swojego życia wewnętrznego („Vita” lub „Leben Seuses”), zrewidował „Büchlein der Wahrheit” i „Büchlein der ewigen Weisheit”, które to wszystko, wraz z jedenastoma jego listami („Briefbüchlein”) i prologiem, połączył w jedną księgę znaną jako „Exemplar Seuses”. Oprócz wyżej wymienionych pism posiadamy również pięć kazań Suzo oraz zbiór dwudziestu ośmiu jego listów (Grosses Briefbuch), które można znaleźć w wydaniu Bihlmeyera. Suzo nazywany jest przez Wackernagela i innych „minnesingerem w prozie i w porządku duchowym”. Wzajemna miłość Boga i człowieka, która jest jego głównym tematem, nadaje ciepło i kolor jego stylowi. Posługiwał się pełnym i elastycznym dialektem alemańskim z rzadką umiejętnością i wniósł wielki wkład w kształtowanie dobrej prozy niemieckiej, zwłaszcza poprzez nadawanie nowych odcieni znaczeniowych słowom używanym do opisywania wewnętrznych doznań. Jego intelektualne wyposażenie było charakterystyczne dla scholastyków jego epoki. W jego doktrynie nie było nigdy najmniejszego śladu tendencji nieortodoksyjnej. Przez wieki wywierał wpływ na pisarzy duchowych. Wśród jego czytelników i wielbicieli byli Tomasz à Kempis i bł. Piotr Kanizjusz.