Święty Teotoniusz urodził się około 1082 roku. Był kanonikiem regularnym, co oznaczało, że należał do wspólnoty duchownych prowadzących życie zakonne według reguły św. Augustyna. Pełnił funkcję doradcy na dworze królewskim, co świadczy o jego zaufaniu wśród władców. Największe znaczenie w jego życiu miało powołanie na pierwszego przeora klasztoru Santa Cruz w Coimbrze, założonego w 1131 roku. Jako przeor przyczynił się do reformy życia zakonnego w Portugalii, wprowadzając surowe reguły i wzorce pobożności. Jego działalność przyczyniła się do umocnienia życia monastycznego w kraju. Zmarł w 1162 roku, a jego kult rozwijał się głównie w Portugalii. Jest uznawany za pierwszego świętego pochodzącego z terytorium dzisiejszej Portugalii.