Święty Proto żył w III wieku i był kapłanem w Porto Torres na Sardynii. Według tradycji, podczas prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Dioklecjana, został uwięziony w grocie na wzgórzu Balai wraz z diakonem Janariuszem. Obaj byli pilnowani przez żołnierza Gawina, który pod wrażeniem ich wiary i śpiewania hymnów na cześć Pana, nawrócił się na chrześcijaństwo, uwolnił ich i uciekł razem z nimi. Gawin został jednak schwytany i ścięty na wzgórzu Balai Lontano. Według legendy, ciała Proto, Janariusza i Gawina zostały wyrzucone do morza, lecz zostały odnalezione przez wiernych wraz z ich głowami.