Hilarion, urodzony jako Rodion Nikiticz Ponomariew, przyszedł na świat 27 marca lub 8 kwietnia 1805 roku w miejscowości Kluczy. Wstąpił do monasteru, gdzie przyjął imię zakonne Hilarion. Został jednym z kluczowych duchowych przewodników w Pustelni Optyńskiej, słynącej z tradycji starczestwa. Jego działalność przypadła na okres, gdy klasztor ten był ważnym ośrodkiem duchowości prawosławnej w Rosji. Hilarion zmarł 23 września lub 5 października 1873 roku w Kozielsku, pozostawiając po sobie dziedzictwo duchowe i liczne świadectwa życia modlitwy oraz pokory.