Grzegorz urodził się około 329 roku w Arianzos koło Nazjanzu w Kappadocji. Pochodził z chrześcijańskiej rodziny, a jego ojciec, Grzegorz Starszy, był biskupem. Studiował w Aleksandrii i Atenach, gdzie zaprzyjaźnił się z Bazylim Wielkim. Po powrocie do rodzinnego miasta został wyświęcony na prezbitera przez własnego ojca. Bazyli Wielki wyświęcił go także na biskupa Sasimy, jednak Grzegorz nigdy nie objął tej diecezji, pozostając w Nazjanzie jako biskup pomocniczy u boku ojca. Po śmierci ojca wycofał się na pewien czas z życia publicznego, prowadząc życie monastyczne. W 379 roku został zaproszony do Konstantynopola, gdzie stanął na czele obrony ortodoksji przeciwko arianizmowi i podziałom w Kościele. Cesarz Teodozjusz I mianował go biskupem Konstantynopola, a on przewodniczył Soborowi Konstantynopolitańskiemu w 381 roku. Zrezygnował jednak z urzędu wkrótce potem. Zmarł 25 stycznia 390 roku w rodzinnym mieście. Grzegorz jest uznawany za jednego z trzech Świętych Hierarchów obok Bazylego Wielkiego i Jana Chryzostoma, a jego pisma teologiczne, zwłaszcza dotyczące Trójcy Świętej, mają trwały wpływ na myśl chrześcijańską.