Bazyli Wielki urodził się około roku 330 w zamożnej rodzinie z Kapadocji. Otrzymał wszechstronne wykształcenie, a następnie prowadził życie ascetyczne na rodzinnym majątku w Pontus. W 365 roku związał się z biskupem Cezarei, a w 370 roku objął po nim urząd biskupa tej diecezji. Był zdecydowanym obrońcą wiary nicejskiej, przeciwstawiając się herezjom takim jak arianizm i apolinaryzm. Współpracował z innymi teologami, m.in. z bratem Grzegorzem z Nyssy i przyjacielem Grzegorzem z Nazjanzu, tworząc grupę tzw. Ojców Kapadockich. Jego najbardziej trwałym dziełem była tzw. Basiliada – kompleks instytucji charytatywnych, łączących szpital, przytułek i klasztor, który stał się wzorem dla późniejszych form działalności społecznej Kościoła. Bazyli opracował także reguły życia monastycznego, kładąc nacisk na życie wspólnotowe, modlitwę liturgiczną i pracę fizyczną, co miało ogromny wpływ na monastycyzm zarówno wschodni, jak i zachodni. Zmarł 1 lub 2 stycznia 379 roku, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo teologiczne i duchowe. Jest czczony jako święty zarówno w Kościele katolickim, jak i prawosławnym, a w tradycji wschodniej nosi tytuł Wielkiego Hierarchy.