Barnaba, pierwotnie noszący imię Józef (według niektórych rękopisów – Joses), był Lewitą pochodzącym z Cypru. Według Dziejów Apostolskich (4,36) jego imię znaczyło „syn pocieszenia”. Był jednym z kluczowych liderów wczesnochrześcijańskiej wspólnoty w Antiochii, gdzie pełnił rolę nauczyciela i organizatora. Współpracował z Pawłem z Tarsu, wprowadzając go do grona apostołów w Jerozolimie (Dz 9,27) i towarzysząc mu w pierwszych misjach ewangelizacyjnych. Razem odbyli podróże misyjne, które miały fundamentalne znaczenie dla rozwoju wczesnego chrześcijaństwa. Brał udział w Apostolskim Soborze w Jerozolimie (Dz 15), gdzie odegrał istotną rolę w dyskusjach dotyczących przyszłości Kościoła. Pomimo nie należenia do grona Dwunastu, obaj – Barnaba i Paweł – są uznawani za apostołów ze względu na ich autorytet i wkład w misję chrześcijańską. Według tradycji zginął śmiercią męczeńską na Cyprze za panowania cesarza Nerona, około roku 61. Niektórzy przypisują mu autorstwo apokryficznej Listy Barnaby, jednak nie jest to pewne.