Auksencjusz urodził się około roku 400 w Syrii w rodzinie pochodzenia perskiego. Służył w gwardii jeździeckiej cesarza bizantyjskiego Teodozjusza II, jednak opuścił służbę wojskową, by prowadzić życie pustelnicze na górze Oxia niedaleko Konstantynopola. Jego samotnia została odkryta przez pasterzy, a wkrótce zaczęli do niego przybywać chorzy szukający uzdrowienia. W 451 roku uczestniczył w Soborze Chalcedońskim, gdzie został oczyszczony z zarzutów dotyczących monofizytyzmu. Następnie osiadł na górze Scopas w Bitynii, gdzie zgromadził licznych uczniów i poświęcił się praktykom ascetycznym oraz nauczaniu. Zmarł 14 lutego 473 roku. Jednym z jego uczniów był Wendemian z Bitynii, który przez 42 lata żył w samotni niedaleko Auksencjusza.