Rypsyma była męczennicą pochodzenia rzymskiego, która zginęła około 290 roku w Armenii. Według tradycji należała do grupy około 35–37 dziewic, którymi kierowała przełożona Gayane. Legenda głosi, że cesarz rzymski Dioklecjan, poszukując małżonki, nakazał sprowadzić portrety najpiękniejszych kobiet. Rypsyma, uznana za najpiękniejszą, uciekła wraz z towarzyszkami do Armenii, aby uniknąć małżeństwa z cesarzem. Schroniły się w Wagharszapacie, gdzie zostały odnalezione na rozkaz króla armeńskiego Tyrydatesa III. Król, zachwycony jej urodą, zażądał jej ręki, lecz Rypsyma odmówiła. Wówczas Tyrydates III kazał ją uwięzić i poddać męczeńskiej śmierci wraz z towarzyszkami. Ich ciała pochowano w kościele pod wezwaniem świętej Rypsymy w Wagharszapacie (późniejszym Eczmiadzynie), który stał się jednym z najważniejszych miejsc pielgrzymek w Armenii. Rypsyma, Gayane oraz Grzegorz Oświeciciel są uznawani za kluczowe postacie w chrystianizacji Armenii.