Melania Starsza urodziła się w Hiszpanii między 323 a 325 rokiem. Pochodziła z zamożnej i wpływowej rodziny senatorskiej. W młodym wieku wyszła za mąż i urodziła dzieci, w tym syna Waleriana, który został ojcem Melanii Młodszej. Po śmierci męża, około 370 roku, zdecydowała się na życie w całkowitym wyrzeczeniu i oddaniu się modlitwie oraz ascezie. Wraz z grupą towarzyszek przeniosła się do Jerozolimy, gdzie około 406 roku założyła klasztor żeński. Była blisko związana z ruchem ascetycznym, który rozwijał się po legalizacji chrześcijaństwa przez cesarza Konstantyna Wielkiego. Jej działalność miała istotny wpływ na kształtowanie się pobożności monastycznej w późniejszych wiekach. Zmarła w Jerozolimie około 410 roku. Jej wspomnienie obchodzone jest 26 stycznia.