Święta Helena, urodzona około 246–248 roku w Drepanonie (dzisiejsze Karamürsel w Bitynii, Azja Mniejsza), była matką cesarza rzymskiego Konstantyna Wielkiego. Pochodziła z niższych warstw społecznych. Za panowania syna otrzymała tytuł Augusty. W późniejszych latach życia odbyła pielgrzymkę do Palestyny i Jerozolimy, podczas której, według tradycji, odkryła relikwię znaną jako Prawdziwy Krzyż. Zmarła prawdopodobnie 18 sierpnia 330 roku w Nikomedii (dzisiejsze İzmit). W Kościele katolickim, prawosławnym oraz innych tradycjach chrześcijańskich jest czczona jako święta za swój wkład w rozprzestrzenianie wiary chrześcijańskiej.