Według tradycji Barbara była chrześcijańską dziewicą i męczennicą z III wieku, która zginęła śmiercią męczeńską za odmowę wyrzeczenia się wiary. Według przekazów jej ojciec Dioskuros miał ją ściąć z powodu jej chrześcijańskich przekonań i oddania Bogu. Miejsce jej męczeństwa jest różnie lokalizowane: Nikomedia (dzisiejsze İzmit), Heliopolis (Baalbek w Libanie), Toskania lub Rzym, przy czym za najbardziej prawdopodobne uważa się Nikomedię. Współczesna hagiografia podaje w wątpliwość historyczność postaci Barbary, uznając ją za postać legendarą, której kult rozwinął się szczególnie od średniowiecza. Barbara jest czczona w Kościołach prawosławnych, katolickim oraz w niektórych innych tradycjach chrześcijańskich, m.in. w ewangelickim kalendarzu imiennym i liturgicznym kalendarzu starokatolickim.