Galerie

Ilustracje z Wikipedii.

Order of St. Lazarus of Jerusalem — biografia, kult i znaczenie

Zakon św. Łazarza z Jerozolimy, znany również jako Order of St. Lazarus of Jerusalem, to jedno z najstarszych i najbardziej fascynujących zgromadzeń rycerskich w historii chrześcijaństwa. Jego korzenie sięgają XII wieku, kiedy to powstał jako organizacja charytatywna dla trędowatych, aby z czasem przekształcić się w potężny zakon rycerski. Początki Zakonu Zakon św. Łazarza z Jerozolimy został założony około 1098 roku przez rycerzy i pielgrzymów, którzy opiekowali się chorymi na trąd. Więcej w artykule: Order of St. Lazarus of Jerusalem — historia.

Życiorys

Zakon św. Łazarza z Jerozolimy powstał w okresie krucjat, kiedy to rycerze i pielgrzymi zaczęli organizować się w celu opieki nad chorymi na trąd. Początkowo był to bractwo szpitalne, które z czasem przekształciło się w zakon rycerski. Więcej w artykule: Order of St. Lazarus of Jerusalem — historia.

Duchowość i nauczanie

Duchowość Zakonu św. Łazarza z Jerozolimy koncentrowała się na miłosierdziu, opiece nad chorymi i ubogimi oraz na obronie wiary chrześcijańskiej. Zakonnicy byli zobowiązani do życia w ubóstwie, czystości i posłuszeństwie, a ich codzienne życie było wypełnione modlitwą i pracą na rzecz innych. Więcej w artykule: Order of St. Lazarus of Jerusalem — historia.

Kult i patronat

Święty Łazarz, patron zakonu, jest czczony jako symbol zmartwychwstania i nadziei. Zakonnicy czcili go jako wzór miłosierdzia i opieki nad chorymi. Zakon św. Łazarza z Jerozolimy był również znany z organizowania pielgrzymek do Ziemi Świętej i z obrony chrześcijańskich miejsc świętych. Więcej w artykule: Order of St. Lazarus of Jerusalem — historia.

Dziedzictwo i znaczenie

Zakon św. Łazarza z Jerozolimy odegrał ważną rolę w historii chrześcijaństwa, zarówno jako organizacja charytatywna, jak i jako zakon rycerski. Jego dziedzictwo przetrwało wieki, a jego ideały miłosierdzia i obrony wiary są nadal aktualne. Więcej w artykule: Order of St. Lazarus of Jerusalem — historia.

Zobacz też

• Order of St. Lazarus of Jerusalem — historia

Opracowanie hagiograficzne

**Artykuł: "Encyklopedia Katolicka (1913)/Zakon św. Łazarza z Jerozolimy"** Łazarz. — Wojskowy zakon św. Łazarza z Jerozolimy wywodzi się ze szpitala dla trędowatych, założonego w XII wieku przez krzyżowców Królestwa Łacińskiego. Bez wątpienia istniały przed tą datą na Wschodzie szpitale dla trędowatych, których kontynuacją mieli być Rycerze św. Łazarza, aby nadać sobie pozór starożytności i uchodzić za najstarszy ze wszystkich zakonów. Jednak to roszczenie jest apokryficzne. Te wschodnie szpitale dla trędowatych przestrzegały Reguły św. Bazylego, podczas gdy szpital jerozolimski przyjął szpitalną Regułę św. Augustyna, używaną na Zachodzie. Zakon św. Łazarza był bowiem od początku czysto szpitalnym zakonem, podobnie jak zakon św. Jana, ale bez wkraczania w pole działania tego ostatniego. Ze względu na swój szczególny cel miał zupełnie inną organizację. Mieszkańcy zakonu św. Jana byli jedynie gośćmi i ciągle się zmieniali; trędowaci św. Łazarza przeciwnie, byli skazani na wieczną izolację. W zamian byli uważani za braci lub siostry domu, który ich gościł, i podlegali wspólnej regule, która łączyła ich z ich religijnymi opiekunami. W niektórych średniowiecznych szpitalach dla trędowatych nawet mistrz musiał być wybierany spośród trędowatych. Nie jest udowodnione, choć tak twierdzono, że tak było w Jerozolimie. Średniowiecze otaczało wzruszającą litością tych największych ze wszystkich nieszczęśników, tych *miselli*, jak ich nazywano. Od czasów wypraw krzyżowych, wraz z rozprzestrzenianiem się trądu, szpitale dla trędowatych stały się bardzo liczne w całej Europie, tak że w chwili śmierci św. Ludwika było ich osiemset tylko we Francji. Jednakże domy te nie tworzyły kongregacji; każdy dom był autonomiczny i utrzymywał się w dużej mierze przez samych trędowatych, którzy byli zobowiązani przy wstąpieniu przynieść ze sobą swoje narzędzia, a po śmierci zapisywali swój dobytek instytucji, jeśli nie mieli dzieci. Wiele z tych domów nosiło nazwę św. Łazarza, z czego nie należy jednak wnioskować o jakiejkolwiek zależności od św. Łazarza z Jerozolimy. Najsłynniejszy, św. Łazarz w Paryżu, podlegał wyłącznie i bezpośrednio biskupowi tego miasta i był jedynie przeoratem, gdy został przekazany przez arcybiskupa misjonarzom św. Wincentego à Paulo, którzy zachowali nazwę lazarystów (1632). Pozostaje pytanie, jak i kiedy Zakon św. Łazarza z Jerozolimy stał się zakonem wojskowym. Nie wiadomo tego dokładnie; co więcej, historycy zakonu wiele uczynili, aby zaciemnić tę kwestię, wikłając ją w bezpodstawne pretensje i podejrzane dokumenty. Dom w Jerozolimie zawdzięczał ogólnemu zainteresowaniu miejscami świętymi w średniowieczu szybki i znaczny wzrost dóbr i przywilejów wszelkiego rodzaju. Był uposażany nie tylko przez władców Królestwa Łacińskiego, ale przez wszystkie państwa Europy. Ludwik VII, wracając z II wyprawy krzyżowej, podarował mu zamek Boigny pod Orleanem (1154). Za przykładem tym poszli Henryk II Angielski i cesarz Fryderyk II. To był początek komturii wojskowych, których składki, zwane *responsiones*, spływały do Jerozolimy, powiększone o zbiórki, które szpital był upoważniony prowadzić w Europie. Papieże ze swej strony nie szczędzili mu łask. Aleksander IV uznał jego istnienie pod Regułą św. Augustyna (1255). Urban IV zapewnił mu te same immunitety, co zakonom zakonnym (1262). Klemens IV zobowiązał duchowieństwo świeckie do zamykania wszystkich trędowatych, mężczyzn czy kobiet, duchownych czy świeckich, zakonników czy osób świeckich, w domach tego zakonu (1265). W czasie, gdy przyznawano te łaski, Jerozolima ponownie wpadła w ręce muzułmanów. Św. Łazarz, choć nadal nazywany "jerozolimskim", został przeniesiony do Akki, gdzie templariusze odstąpili mu terytorium (1240) i gdzie otrzymał potwierdzenie swoich przywilejów od Urbana IV (1264). W tym też czasie Zakon św. Łazarza z Jerozolimy, idąc za przykładem Zakonu św. Jana, uzbroił wojowników do obrony pozostałych posiadłości chrześcijan w Azji. Ich obecność jest wzmiankowana bez dalszych szczegółów w bitwie pod Gazą przeciwko Chorezmijczykom w 1244 roku oraz podczas ostatecznego oblężenia Akki w 1291 roku. W wyniku tej katastrofy szpital dla trędowatych św. Łazarza w Jerozolimie zniknął; jednak jego komturie w Europie wraz z ich dochodami nadal istniały, ale zaprzestano już praktykowania gościnności. Zakon przestał być zakonem szpitalnym i stał się czysto wojskowym. Rycerze rezydujący w tych komturiach nie mieli żadnych zadań i byli prawdziwymi pasożytami na chrześcijańskich fundacjach dobroczynnych. Stan ten utrzymywał się aż do pontyfikatu Innocentego VIII, który zniósł ten bezużyteczny zakon i przekazał jego posiadłości Rycerzom św. Jana (1490), co zostało ponowione przez papieża Juliusza II (1505). Jednak Zakon św. Jana wszedł w posiadanie tych dóbr tylko w Niemczech. We Francji Franciszek I, któremu konkordat Leona X (1519) przyznał nominację na większość beneficjów kościelnych, ominął bullę kasacyjną, nadając komturie św. Łazarza Rycerzom Zakonu św. Jana. Ci ostatni na próżno domagali się posiadania tych dóbr. Ich roszczenie zostało odrzucone przez paryski parlament (1547). Sam Leon X zlekceważył wartość tej bulli, przywracając na rzecz Karola V przeorat Kapui, do którego przyłączeni zostali szpitalnicy dla trędowatych z Sycylii (1517). Pius IV poszedł dalej; unieważnił bulle swoich poprzedników i przywrócił zakonowi jego posiadłości, aby móc oddać urząd wielkiego mistrza faworytowi, Giovanniemu de Castiglione (1565). Jednak temu ostatniemu nie udało się zapewnić przekazania komturii we Francji. Pius V skodyfikował statuty i przywileje zakonu, ale zastrzegł sobie prawo zatwierdzania nominacji wielkiego mistrza, jak również beneficjentów (1567). Podjął próbę przywrócenia zakonowi jego szpitalnego charakteru, włączając do niego wszystkie szpitale dla trędowatych i inne domy ufundowane pod patronatem św. Łazarza Trędowatego. Jednak ta spóźniona reforma stała się bezużyteczna z powodu późniejszego stopniowego zanikania trądu w Europie. Wreszcie, gdy wielki mistrzostwo zakonu zostało opróżnione w 1572 roku przez śmierć Castiglione, papież Grzegorz XIII połączył je na stałe z Koroną Sabaudii. Panujący książę, Filbert III, pospieszył połączyć go z niedawno założonym sabaudzkim Zakonem św. Maurycego, i odtąd tytuł Wielkiego Mistrza Zakonu Świętych Maurycego i Łazarza był dziedziczny w tym domu. Papież udzielił mu władzy nad wakującymi komturiami wszędzie, z wyjątkiem państw króla Hiszpanii, które obejmowały większą część Italii. W Anglii i Niemczech komturie te zostały zniesione przez protestantyzm. Pozostała Francja, ale była nieposłuszna roszczeniom księcia Sabaudii. Kilka lat później król Henryk IV, założywszy za zgodą Pawła V (1609) Zakon Notre-Dame du Mont-Carmel, pospieszył z kolei połączyć z nim wakujące posiadłości św. Łazarza we Francji i takie jest pochodzenie tytułu "Rycerza Królewskiego, Wojskowego i Szpitalnego Zakonu Najświętszej Marii Panny z Góry Karmel i św. Łazarza z Jerozolimy", który niósł ze sobą korzystanie z beneficjum i był nadawany przez króla za zasługi. Wracając do książąt Sabaudii: Klemens VIII udzielił im prawa do pobierania z beneficjów kościelnych pensji w wysokości czterystu koron na rzecz rycerzy zakonu, zwalniając ich z celibatu pod warunkiem, że będą przestrzegać statutów zakonu i poświęcą swe ramiona obronie Wiary. Oprócz swoich komturii zakon posiadał dwa domy, w których rycerze mogli mieszkać wspólnie, z których jeden w Turynie miał przyczyniać się do...

Źródła

• Wikipedia — Order of St. Lazarus of Jerusalem

Bibliografia

1. 1 The Knights of St. John in Jerusalem and Cyprus, c. 1050–1310. By Jonathan Riley-Smith. A History of the Order of the Hospital of St. John of Jerusalem, Volume I. (New York: St. Martin's Press. 1968.)
2. 2 Leper Knights: The Order of St Lazarus of Jerusalem in England, c.1150-1544. By D. Marcombe. 2003.
3. 3 David Marcombe, Leper Knights: The Order of St. Lazarus of Jerusalem in England, 1150–1544. (Studies in the History of Medieval Religion, 20.) Woodbridge: The Boydell Press, 2003. Pp. xx, 320. ISBN 0 85115 893 5. By A. Jotischky. 2005.
4. 4 David Marcombe. Leper Knights: The Order of St. Lazarus of Jerusalem in England, c. 1150–1544 . Rochester, N. Y.: The Boydell Press. 2003. Pp. xx, 320. $75.00. ISBN 0-85115-893-5. By R. Swanson. 2004.
5. 5 A Fifteenth-Century ‘Brexit’. The Case of the English Branch of the Order of Saint Lazarus. By Charles Savona-Ventura. 2023.
6. 6 From pilgrim to knight, from monk to bishop. DOI: 10.7765/9781526127426.00022. · DOI
7. 7 Management of patients at the Saint-Jean de Jérusalem hospital in the 12th Century. By C. Monier. 2010.
8. 8 Charles II, Louis XIV and the Order of Malta. By D. F. Allen. 1990.
9. 9 The Knights Hospitaller in the Levant, c.1070-1309. By J. Riley-Smith. 2012.
10. 10 Les Hospitaliers de Jérusalem, Rhodes et Malte. By Alain Blondy. 2018.