Stanisław Adamski
ks. teolog
other
1875–1967 Stanisław Adamski
Stanisław Adamski (1875–1967) – polski biskup katolicki, diecezja katowicka 1930–1967, działacz społeczno-polityczny, twórca nowych parafii i promotor edukacji.
Biskupem katowickim Stanisław Adamski pełnił funkcję w latach 1930–1967. Jego posługa rozpoczęła się w trudnym czasie, gdy śląskie społecztwo zmagało się z problemami narodowościowymi i rosnącymi zagrożeniami politycznymi [3]. Priorytetem jego duszpasterskiej była tworzenie nowych parafii oraz kształcenie duszpasterzy [1]. W programie duszpasterskim dla diecezji przyznawał znaczenie integracji mieszkańców Górnego Śląska pod względem narodowościowym i kulturowym, walki z komunizmem i wpływami nazistowskimi [2].
W trakcie okupacji niemieckiej zachęcał parafian do deklarowania niemieckości w celu uniknięcia prześladowań, a następnie zniósł nabożeństwa w języku polskim, by uniemożliwić okupantom narodową identyfikację wiernych [10]. Działalność na rzecz rozwoju edukacji objawia się m.in. w wsparciu dla Wyższego Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych w Katowicach, gdzie dzięki jego inicjatywie wprowadzono etykę do programu studiów [12].
Adamski był także zaangażowany w życie kulturalne i społeczne. Współpracował z różnymi organizacjami katolickimi, m.in. Związkiem Katolickich Towarzystw Robotników Polskich i Towarzystwem Czytelni Ludowych [9]. Jego działalność duszpasterska obejmowała także redakcję pism katolickich [9].
Rok urodzenia: 1875
Rok śmierci: 1967
Publikacje
- Teologia pisana przez biografię? O zastosowaniu badań biograficznych w teologii (praktycznej) (2022) — Collectanea Theologica
- Zasługi bp. Stanisława Adamskiego dla Wyższego Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych (obecnie Uniwersytetu Ekonomicznego) w Katowicach (2017) — Śląskie studia historyczno-teologiczne
- Życie i działalność ks. Stanisława Sikorskiego (1910–1993) (2020) — Studia Sandomierskie. Teologia – Filozofia – Historia
- [Recenzja]: Słownik polskich teologów katolickich, t. 9 - 1994-2003 (A-Z), pod red. Józefa Mandziuka, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2006, ss.772 — Archiwa Biblioteki i Muzea Kościelne
- Słownik polskich teologów katolickich, pod red. H. E. Wyczawskiego, t. 1–4, Warszawa 1981–1983 (1983) — Ruch Biblijny i Liturgiczny
- Źródła do badań biograficznych nad osiemnastowiecznym katolickim duchowieństwem parafialnym (2004) — Studia Archiwalne
- Ksiądz Jan Nepomucen Sobczyński (1861-1942) : (w stulecie urodzin) (2020)
- Wkład ks. Stanisława Warzeszaka (1958–2017) w rozwój polskiej bioetyki (2018) — Warszawskie studia teologiczne
Notatki
Stanisław Adamski — wzmianki w literaturze naukowej (Elicit). Poniższe pozycje źródłowe dokumentują tematykę powiązaną z osobą lub jej kontekstem kościelnym. Nie stanowią pełnego życiorysu. [1] Teologia pisana przez biografię? O zastosowaniu badań biograficznych w teologii (praktycznej) (2022). Autorzy: Mariusz Chrostowski. [2] Zasługi bp. Stanisława Adamskiego dla Wyższego Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych (obecnie Uniwersytetu Ekonomicznego) w Katowicach (2017). Autorzy: A. Czech. [3] Życie i działalność ks. Stanisława Sikorskiego (1910–1993) (2020). Autorzy: Bartosz Sałaj. [4] [Recenzja]: Słownik polskich teologów katolickich, t. 9 - 1994-2003 (A-Z), pod red. Józefa Mandziuka, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2006, ss.772. Autorzy: K. Prokop. [5] Słownik polskich teologów katolickich, pod red. H. E. Wyczawskiego, t. 1–4, Warszawa 1981–1983 (1983). Autorzy: Jan Kracik.
Osiągnięcia
• Teologia pisana przez biografię? O zastosowaniu badań biograficznych w teologii (praktycznej) (2022) • Zasługi bp. Stanisława Adamskiego dla Wyższego Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych (obecnie Uniwersytetu Ekonomicznego) w Katowicach (2017) • Życie i działalność ks. Stanisława Sikorskiego (1910–1993) (2020)
Materiały i źródła
- Biskup Stanisław Adamski (1930-1967) · 2024-11-25
Opinia zapewne przesadzona, niemniej czas, na jaki przypadła posługa biskupia Stanisława Adamskiego, miał się okazać rzeczywiście trudny. Nie zapowiadała tego pierwsza dekada jego rządów biskupich. Ta upłynęła pod znakiem dużej aktywności duszpasterskiej i społecznej. Jako członek Komisji Episkopatu Polski w sprawie Akcji Katolickiej opracowywał projekt statutu. Kierował Komitetem Wykonawczym Komisji Prasowej Episkopatu Polski, zasiadał też m.in. w Komisji Szkolnej Episkopatu Polski i Komisji do Spraw Społecznych. ... Priorytetem dla bp. Adamskiego było tworzenie nowych parafii, kształcenie du
- Adamski Stanisław · 2025-09-28
óżnika Piotra i Józefy z d. Wasilewska. Wykształcenie zdobył w Obrzycku, Wronkach (1886-88) i gimnazjach Poznania i Międzyrzecza (1894-96). Studia teologiczne odbył w seminarium duchownym w Poznaniu i Gnieźnie (1896-1899). Po święceniach kapłańskich (12 listopada 1899) ... W programie duszpasterskim dla diecezji pierwszorzędne znaczenie przywiązywał do tworzenia nowych parafii, wykształcenia duszpasterzy, wychowania katolickiego młodego pokolenia, integracji mieszkańców Górnego Śląska pod względem narodowościowym i kulturowym, walce z komunizmem i z rosnącymi wpływami nazistowskimi, zdobycia d
- Kulisy wyboru Stanisława Adamskiego na biskupa katowickiego (1930)
| Tom 48 Nr 1 (2015)
|
Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne · 2015-06-30
Kulisy wyboru Stanisława Adamskiego ... 13 maja 1930 r., po niespełna czteroletnich rządach zmarł bp Arkadiusz Lisiecki. Złożona sytuacja społeczno-polityczna na Śląsku oraz zwyczaje panujące wśród duchowieństwa diecezji katowickiej spowodowały, że od kandydatów wymagano nie tylko posiadania dogłębnej wiedzy teologicznej i nieposzlakowanego życia moralnego, ale również znajomości zagadnień politycznych, umiejętności rozwiązywania problemów narodowościowych istniejących na Górnym Śląsku oraz zdolności kierowniczych. Autor artykułu w oparciu o raporty nuncjusza apostolskiego w Warszawie pokazuje
- Bp Stanisław Adamski · 2015-12-20
12 kwietnia 1875 roku w Zielonejgórze w powiecie szamotulskim. Był synem dróżnika Piotra i Józefy z domu Wasilewska.Po ukończeniu szkoły elementarnej w Obrzycku uczył się najpierw w progimnazjum we Wronkach, a następnie w Gimnazjum im. św. Marii Magdaleny w Poznaniu i w gimnazjum w Międzyrzeczu nad Obrą, gdzie w 1896 roku zdał egzamin dojrzałości. Znajomość literatury, języka i historii Polski zdobywał na zebraniach tajnych kółek samoszkoleniowych w gimnazjum we Wronkach i w Poznaniu. Po maturze rozpoczął studia teologiczne w seminarium duchownym w Poznaniu i w Gnieźnie.Święcenia kapłańskie pr
- Archidiecezja Katowicka - Rys historyczny · 2025-10-14
z, kapłan diecezji katowickiej. W czasie nieobecności hierarchów w latach 1952–1956 diecezją katowicką (wtedy stalinogrodzką) administrowali wikariusze kapitulni: ks. Filip Bednorz i ks. Jan Piskorz, wybrani na urząd pod naciskiem Służby Bezpieczeństwa.Biskup Adamski zmarł w 1967 roku, a władzę w diecezji objął biskup Bednorz – sprawował ją do 1985 roku. Jego następcą został ks. Damian Zimoń, proboszcz parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Katowicach – od 1992 roku arcybiskup metropolita katowicki. Kiedy w 2011 roku ojciec święty przyjął jego rezygnację z urzędu z powodu osiągnięcia wieku emery
- Parafia Świętego Krzyża w Krakowie - Piękny Kraków · 2024-12-30
uszpaster ... - ks. B ... Przybysz ... (1954–197 ... profesor historii Kościoła i historii sztuki, - ks. Ryszard Wilczyński (1971–1981), - ks. Stanisław Adamski (1981–1992), - ks. Wojciech Stokłosa (administrator, 1992–1993), - ks. Zdzisław Kliś (1993–1997), - ks. Jan Abrahamowicz (1997–2010), - ks. Paweł Kubani (2010–2018), - ks. Dariusz Guziak (2018–2023), - ks. Grzegorz Kotala (od 2023).
- bp Stanisław Adamski · 2025-05-31
Stanisław ukończył szkołę elementarną w Obrzycku oraz gimnazjum we Wronkach, Poznaniu i Międzyrzeczu. W ... 1896 r. wstąpił do seminarium duchownego w Poznaniu. Po przyjęciu święceń kapłańskich w 1899 r. został wikariuszem parafii Świętej Trójcy, a potem przy katedrze w Gnieźnie. Od 1904 r. był ... onikiem kapituły poznańskiej, a od 191 ... r. kustoszem kolegiaty św. Marii Magdal ... w Poznaniu. Pełnił też funkcję sekretarza ks. ... ra Wawrzyniaka ... kowych w Pozn ... . Ponadto ... anów „Unitas ... Katolick ... , a po śmierci ks. Piotra ... yniaka w 1 ... arczych. ... działalność w ... i Zwią
- Stanisław Adamski | Powstanie Wielkopolskie 1918-1919 · 2023-01-12
czny, komisarz NRL, biskup. Urodził się 12 kwietnia 1875 r. w Zielonej Górze (k. Obrzycka), w rodzinie dróżnika Piotra i Józefy z Wasilewskich. Szkołę elementarną ukończył w Obrzycku. Do gimnazjum uczęszczał we Wronkach, Poznaniu i Międzyrzeczu. W 1896 r. wstąpił do seminarium duchownego w Poznaniu. Po uzyskaniu święceń kapłańskich (1899), został wikariuszem przy katedrze gnieźnieńskiej. Działał w Towarzystwie Katolickich Robotników Polskich, Towarzystwie Młodych Przemysłowców, spółdzielczości i in. W 1904 r. został mianowany kanonikiem w Poznaniu. W latach 1904-1910 był sekretarzem generalnym
- Adamski Stanisław · 2018-04-12
Adamski Stanisław – Blisko Polski ... Stanisław Adamski – ur. 12 kwietnia 1875 r. w Zielonej Górze, zm. 12 listopada 1967 r. w Katowicach, polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny katowicki w latach 1930–1967, jeden z najbardziej aktywnych duchownych w życiu polityczno-społecznym. Ukończył seminarium duchowne w Poznaniu. Święcenia kapłańskie przyjął w 1899 roku w Gnieźnie. Działał w wielu organizacjach, był m.in. sekretarzem Związku Katolickich Towarzystw Robotników Polskich i członkiem zarządu Towarzystwa Czytelni Ludowych. Był także działaczem spółdzielczym oraz redagował pisma kat
- Adamski Stanisław (1875-1967) · 2022-11-28
Adamski Stanisław (1875-1967) – PANTEON GÓRNOŚLĄSKI ... # Adamski Stanisław (1875-1967) ... Duchowny katolicki, biskup diecezjalny katowicki, działacz społeczny i polityczny, biskup diecezji katowickiej w latach 1930-1967 ... Od 1930 roku piastował funkcję biskupa katowickiego. W trakcie okupacji niemieckiej, zachęcał parafian by deklarować niemieckość, aby w ten sposób uniknąć prześladowania czy wysiedlenia. Zniósł wszelkie nabożeństwa w języku polskim w diecezji katowickiej, aby uniemożliwić okupantowi narodową identyfikację wiernych. W latach 40-tych został deportowany do Generalnego Gubern
Częste pytania
Jak długo bp. Adamski pełnił funkcję biskupa katowickiego?
Bp. Stanisław Adamski pełnił funkcję biskupa katowickiego w latach 1930–1967.
Jakie były priorytety duszpasterskie bp. Adaskiego?
Priorytetami były tworzenie nowych parafii, kształcenie duszpasterzy oraz integracja społeczna mieszkańców Górnego Śląska [1][2].