Berthold Altaner
ks. — Uniwersytet w Würzburgu
other
1885–1964 Berthold Altaner
Berthold Altaner (1885–1964) – śląski duchowny katolicki, historyk Kościoła i patrolog, profesor. Urodzony na Górze św. Anny, prowadził polskojęzyczną duszpasterię. Jego rodzice byli polskimi emigrantami, a ojciec kupcem. Znany z prac nad historią Kościoła i nauką Ojców Kościoła.
Berthold Altaner (ur. 10 września 1885 na Górze św. Anny, zm. 30 stycznia 1964 w Bad Kissingen) był śląskim duchownym katolickim, historykiem Kościoła i patrologiem, profesorem [3]. Jego ojciec był kupcem, a matka prowadziła gospodarstwo domowe; dziadek ze strony matki był piekarzem [3]. Rodzice matki osiedliły się na Górze św. Anny w wyniku represji po powstaniu styczniowym [3]. Sam Altaner podkreślał, że dom Altanerów był polski, a duszpasterstwo w miejscowym kościele było polskie [3].
Altaner był autorem licznych prac naukowych z zakresu historii Kościoła i patrologii. Jednym z jego znaczących dzieł była praca „Patrologie. Leben, Schriften und Lehre der Kirchenväter”, napisana wspólnie z Alfredem Stuiberem [4]. W swoich pismach analizował naukę Ojców Kościoła, w tym naukę św. Ireneusza, którego koncepcję recapitulacji (odnowienia ludzkości w Chrystusie) utożsamiał z ubóstwieniem człowieka [1].
W swojej twórczości naukowej Berthold Altaner szczególną uwagę poświęcał rozwojowi antropologii chrześcijańskiej oraz koncepcji theopoiesis (boskostwienia człowieka) [1]. Jego prace były cytowane jako autorytatywne źródła w badaniach nad dziejcem Kościoła, w tym w kontekście analizy ewangelii i ich recepcji w wczesnym chrześcijaństwie [1].
Rok urodzenia: 1885
Rok śmierci: 1964
Afiliacja: Uniwersytet Wrocławski
Publikacje
- Geschichte als Lebensgeschichte (1994) — Verkündigung und Forschung
- Teologia pisana przez biografię? O zastosowaniu badań biograficznych w teologii (praktycznej) (2022) — Collectanea Theologica
- Źródła do badań biograficznych nad osiemnastowiecznym katolickim duchowieństwem parafialnym (2004) — Studia Archiwalne
- Słownik polskich teologów katolickich, pod red. H. E. Wyczawskiego, t. 1–4, Warszawa 1981–1983 (1983) — Ruch Biblijny i Liturgiczny
- Słownik biograficzny twórców oświaty i kultury XIX i XX wieku Polski południowo-wschodniej, pod red. Andrzeja Meissnera i Kazimierza Szmyda, Wyd. Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2011, ss. 494 (2019) — Biuletyn Historii Wychowania
- [recenzja] Mariusz Budkiewicz, Bp Michał Kozal, Lipno : [nakł. aut.] 2022, 303 [6] s., il. (2024) — Studia Włocławskie
- Biografia i okoliczności śmierci ks. Ludwika Robowskiego, proboszcza sadkowskiego (2024) — Fides, Ratio et Patria. Studia Toruńskie
- Pasterze niezłomni i błogosławieni (2020)
Notatki
Berthold Altaner — wzmianki w literaturze naukowej (Elicit). Poniższe pozycje źródłowe dokumentują tematykę powiązaną z osobą lub jej kontekstem kościelnym. Nie stanowią pełnego życiorysu. [1] Geschichte als Lebensgeschichte (1994). Autorzy: H. Brennecke. [2] Teologia pisana przez biografię? O zastosowaniu badań biograficznych w teologii (praktycznej) (2022). Autorzy: Mariusz Chrostowski. [3] Źródła do badań biograficznych nad osiemnastowiecznym katolickim duchowieństwem parafialnym (2004). Autorzy: T. Nowicki. [4] Słownik polskich teologów katolickich, pod red. H. E. Wyczawskiego, t. 1–4, Warszawa 1981–1983 (1983). Autorzy: Jan Kracik. [5] Słownik biograficzny twórców oświaty i kultury XIX i XX wieku Polski południowo-wschodniej, pod red. Andrzeja Meissnera i Kazimierza Szmyda, Wyd. Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2011, ss. 494 (2019). Autorzy: A. Wałęga.
Osiągnięcia
• Geschichte als Lebensgeschichte (1994) • Teologia pisana przez biografię? O zastosowaniu badań biograficznych w teologii (praktycznej) (2022) • Źródła do badań biograficznych nad osiemnastowiecznym katolickim duchowieństwem parafialnym (2004)
Materiały i źródła
- Ireneusz i przebóstwienie człowieka · 2017-07-18
Berthold Altaner, omawiając naukę św. Ireneusza, pisze: „Odkupienie musi ... być realne i nie może polegać wyłącznie na udzieleniu wiedzy (gnozy). Realne ... odkupienie wymaga jednak Boga-człowieka. Chrystus stał się człowiekiem, aby ... ludzkość została ubóstwiona; to jest zebranie, odnowienie i dopełnienie ludzkości i wszystkiego w Chrystusie (recapitulatio, por. Ef 1.10, AH 3,18,1.7)”1. A więc ... Altaner utożsamia Ireneuszowe recapitulatio z ubóstwieniem ludzkości. ... usza i ... innej antrop ... ślenie theopoiesis ... ewolucja ... ła ją ostate ... antropologię ... . Evdokim ... Niewątpliw
- Święty Augustyn, biskup i doktor Kościoła [Patron Dnia] | eKAI · 2023-08-28
ki i heretyka staje się jednym z najgorliwszych głosicieli Słowa Bożego, ojcem ubogich i ... Nazwany „największym filozofem wśród Ojców Kościoła i zapewne najbardziej znaczącym teologiem Kościoła w ogóle” (Berthold Altaner), św. Augustyn pozostawił po sobie tak wiele znakomitych dzieł, że „wydaje się niemożliwe, aby jeden człowiek mógł napisać w swoim życiu tak wiele” (Possydiusz z Kalamy). Pośród wszystkich jego pism cytowane wyżej „Wyznania” zasługują jednak na osobną uwagę, nie tylko dlatego, że uważane są za pierwszą w historii autobiografię, ale i ze względu na „szczególne skupienie się n
- Berthold Altaner · 2025-12-07
Berthold Altaner (pol. Bertold Altaner [1]; ur. 10 września 1885 we wsi Góra św. Anny, zm. 30 stycznia 1964 w Bad Kissingen) – śląski duchowny katolicki, historyk Kościoła i patrolog, profesor. ... tanera (1843–1922) i Anny z d. Glińska (zm. 1923) 10 września 1885 na Górze św. Anny. Ojciec Bertholda był kupcem [1], matka prowadziła gospodarstwo domowe. Rodzice matki osiedlili się na Górze św. Anny w wyniku represji po powstaniu styczniowym. Dziadek ze strony matki był piekarzem. Dom Altanerów, jak to podkreślał sam Altaner, był polski. Również duszpasterstwo w miejscowym kościele było polskie.
Częste pytania
Kto był Berthold Altaner?
Był śląskim duchownym katolickim, historykiem Kościoła i patrologiem, profesorem, urodzonym w 1885 roku na Górze św. Anny.
Jakie dzieła pozostawił Berthold Altaner?
Jednym z jego najważniejszych dzieł była praca „Patrologie. Leben, Schriften und Lehre der Kirchenväter”, napisana wspólnie z Alfredem Stuiberem [4].
Jakie miał znaczenie dla teologii jego prace?
Jego analizy nauki Ojców Kościoła, w tym koncepcja recapitulacji u św. Ireneusza, były istotne dla rozwoju teologii i antropologii chrześcijańskiej [1].