Kościół Najświętszej Trójcy

Historia parafii Kościół Najświętszej Trójcy w Szkopy udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: drohiczyńska. --- ### Publikacje naukowe **Recenzja książki Magdaleny Poradzisz „Kościół szpitalny Trójcy Świętej przy ulicy Świdnickiej we Wrocławiu”** Autorzy: Aleksandra Jaśniewicz Rok: 2008 DOI: 10.19195/quart.2008.3.64538 URL: https://czasopisma.uwr.edu.pl/quart/article/download/17391/15659 > In March 1870 the Corpus Christi Hospital and Trinity Church in Świdnicka Street in Wrocław were pulled down. Located in a district that, over the span of the first decades of the 19th century, became a highly representative part of the city, simple and meager buildings of late-medieval origin did not serve its standards. And as such, they have not drawn the attention of art historians so far. Magdalena Poradzisz in her book ‘Kościół szpitalny Trójcy Świętej przy ul. Świdnickiej we Wrocławiu’ (‘ **Rok Kaplicy Trójcy Świętej na Zamku Lubelskim** Autorzy: Andrzej Frejlich Rok: 2023 DOI: 10.61464/siml.100 URL: https://siml.pl/index.php/siml/article/download/100/83 > . **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Rękopisy z Biblioteki przy kościele ewangelicko-augsburskim Św. Trójcy w Kamiennej Górze na Śląsku (Landeshut in Schlesien) w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie wraz z krótką historią dawnej Wallenberg-Fenderlinsche Bibliothek zu Landeshut** Autorzy: Anna Just Rok: 2024 DOI: 10.33077/uw.25448730.zbkh.2023.831 URL: https://bookhistory.uw.edu.pl/index.php/zbadannadksiazka/article/download/831/814 > The paper discusses a collection of the former library of the Evangelical Church of the Augsburg Confession under the invocation of the Holy Trinity in Kamienna Góra in Silesia. The collection was moved to the University of Warsaw Library in 1949–1950. Manuscripts and its description advancement are the main topic of the publication. The article contains an outline of the history of the library in question. The characteristic of consecutive library statutes shines a light on changes in its funct **La comunità della Santissima Trinità e la complicità della triade diabolica** Autorzy: Dariusz Kowalczyk Rok: 2021 DOI: 10.31743/snt.12574 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/snt/article/download/12574/11828 > „Na  świecie doznacie ucisku, ale miejcie odwagę: Jam zwyciężył świat” (J 16, 33) – te słowa Jezusa trzeba interpretować według zasady: „już i jeszcze nie”. Jezus jako ukrzyżowany i zmartwychwstały już zwyciężył w sposób definitywny, ale historia jeszcze się nie skończyła. Ten, którego Biblia nazywa diabłem, szatanem i zwodzicielem całej ziemi (por. Ap 12, 9), został już pokonany, tym niemniej jeszcze działa w świecie. Istota jego działania polega na udawaniu Zbawiciela człowieka. W 13 rozdziale **Trinitologia picta on the Example of Polychromy in the Church of the Visitation of the Blessed Virgin Mary in Kalisz Research Programme** Autorzy: Justyna Sprutta Rok: 2021 DOI: 10.14746/pst.2021.39.12 URL: https://doi.org/10.14746/pst.2021.39.12 > Summary The polychrome of the Bernardine church in Kalisz (now the Jesuit church) is rich in Trinitarian themes. Trinitarian motifs and symbols are presented most abundantly in the nave. The wall paintings of the presbytery and the nave painted by brother Walenty Żebrowski, Bernardine. These paintings are from the late Baroque. The polychrome of Kalisz is the last work of this Bernardine. W. Żebrowski worked not only in Kalisz, but also for the Bernardine churches in Poznań, Kadyny, Wschowa, Skę **Zespół kościelno-klasztorny trynitarzy w Beresteczku: historia, pierwotny kształt, stan zachowania** Autorzy: Mirosława Sobczyńska-Szczepańska Rok: 2020 DOI: 10.48234/WK61BERESTECHKO > Berestecka placówka braci bosych Zakonu Przenajświętszej Trójcy od Wykupu Niewolników, piąta w Rzeczypospolitej, pierwsza na Wołyniu, została założona w roku 1691 z inicjatywy właściciela miasteczka, kasztelana halickiego Tomasza Karczewskiego, który przekazał trynitarzom drewniany kościół pw. św. Andrzeja i pieczę nad parafią2. W latach 1692–1696 wybudowano nową drewnianą świątynię i klasztor. W roku 1700 została sprowadzona kopia cudami słynącej statuy Jezusa Nazareńskiego Wykupionego, przecho **Wiara w Kościół Trójjedynego Boga** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2023 DOI: 10.5604/01.3001.0016.3128 URL: https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.3128 > Pogłębienie rozumienia tajemnicy Kościoła domaga się podkreślenia kilku istotnychaspektów, jakie wprawdzie funkcjonują w eklezjologii, ale poprzez niewłaściwą interpretację nauczania Soboru Watykańskiego II bądź poszły w zapomnienie, bądź doznały wypaczenia. Stąd niniejszy artykuł przedkłada rozumienie Kościoła jako tajemnicyTrójjedynego Boga i tajemnicy człowieka w miejsce określenia „Kościół Chrystusa”.Nie oznacza to bynajmniej, że to określenie jest błędne, ale jest ono niepełne, gdyż pomija **Organy z kościoła Świętej Trójcy w Gdańsku. Powstanie instrumentu oraz dekoracja empor i szaf organowych w kontekście sytuacji wyznaniowej w mieście na początku XVII wieku** Autorzy: Tomasz Jank OFMConv. Rok: 2023 DOI: 10.24425/libriged.2021.139666 URL: http://journals.pan.pl/Content/122251/PDF/06%20Organy%20z%20koscio%C5%82a%20%C5%9BW.%20Tr%C3%B3jcy,%20s.%20111-142.pdf > W latach 2008–2018 w kościele św. Trójcy w Gdańsku odbudowano i odrestaurowano zdemontowane w czasie drugiej wojny światowej manierystyczno-barokowe organy. Ten niezwykły, ogromny, rozbudowany obiekt urasta do rangi jednego z największych i najciekawszych zabytków sztuki muzycznej w Polsce, zasługując na szczególną uwagę nie tylko ze względu na swoje brzmienie, ale też doskonałą dekorację i wpisany w nią polemiczny, konfesyjny program ideowy. Powstanie instrumentu zawdzięczamy najprawdopodobniej **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Program ikonograficzny i konserwacja zabytkowego obrazu Trójcy Świętej w formie Tronu Łaski z bazyliki Wszystkich Świętych w Sieradzu** Autorzy: P. Szczepaniak Rok: 2021 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.23.31 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/StudiaWloclawskie/article/download/39/32 > Niniejszy artykuł porusza problem zobrazowania chrześcijańskiej prawdy wiary o Bogu Trójjedynym. Poprzez wieki w mniej lub bardziej udany sposób sztuka sakralna próbowała poprzez siłę przekazu przybliżyć dogmat człowiekowi poszukującemu Boga; od starotestamentowych scen gościnności Abrahama, aż po Tron Łaski obrazujący jedność Ojca, Syna i Ducha Świętego. Znajdujące się w bazylice w Sieradzu dzieło z 1568 r. stanowi przykład ikonograficzny tematu mającego swój początek w Anglii przy końcu XI w. **Nauczanie historii Kościoła w katechetyce polskiej lat 1919-1957** Autorzy: Jerzy Bagrowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7125 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7125/6675 > - **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Prepozytura tarnowska : opracowanie materiałów źródłowych do atlasu historycznego Kościoła w Polsce** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6477 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6477/6032 > - **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Ilustracja słów Pisma Świętego jako element polemiki międzywyznaniowej w dobie kontrreformacji na przykładzie obrazu Trójca Święta w kościele pojezuickim w Twardocicach.** Autorzy: Emilia Kłoda Rok: 2020 DOI: 10.31743/zn.2018.61.1.433-444 URL: https://doi.org/10.31743/zn.2018.61.1.433-444 > Na początku XVIII wieku przedstawiciele Towarzystwa Jezusowego zostali wysłani do Twardocic w celu zahamowania rozwoju działających w okolicy schwenckfeldystów – wyznawców śląskiego odłamu radykalnie mistycyzującego protestantyzmu. Ostatecznie agresywne działania kontrreformacyjne doprowadziły do niemal całkowitej likwidacji tamtejszego ośrodka schwenckfeldyzmu. Zbudowana przez jezuitów kaplica pw. Trójcy Świętej w Twardocicach stała się symbolem zwycięskiego Kościoła Katolickiego. Program ikono **Wątki cysterskie w ikonografii ołtarzy w kaplicach bocznych kościoła w Byszewie** Autorzy: Bogna Derkowska-Kostkowska Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.365-385 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7926/8128 > Wnętrze kościoła parafialnego Świętej Trójcy w Byszewie, a zwłaszcza ołtarze z kaplic (jeden po północnej stronie został poświęcony w 1762 roku, drugi po południowej stronie w 1776 roku) ze swoją ikonografią i nawiązaniami do zakonu cysterskiego, zainspirowały napisanie tego artykułu. Opierając się na analizie różnych motywów reprezentacyjnych i dekoracyjnych, artykuł łączy fakty historyczne z komentarzem interpretacyjnym. Chociaż oba ołtarze, będące częścią pierwotnego projektu, są współczesne **Analysis of the historical truss in village Bela Dulice** Autorzy: J. Gocál, P. Krušinský, E. Capková, M. Kekeliak Rok: 2015 DOI: 10.15576/ASP.FC/2015.14.1.57 > Powstanie wiązania dachowego kościoła rzymskokatolickiego pod wezwaniem Najświętszego Ciała Chrystusowego datuje się na rok 1409. Reprezentuje ono jedną z kilku dobrze zachowanych średniowiecznych konstrukcji w tym regionie. Spiczasty dach nad nawą ma charakterystyczną konstrukcję z jętką podpierającą krokwie z podłużnym usztywnionym wiązaniem dachowym. Analiza geometryczna głównego wiązania dachowego, jak również środkowego podłużnego wiązania dachowego opiera się na logicznych zależnościach or **Pismo okólne do przewodniczących konferencji biskupów w sprawie troski o historyczno-artystyczne dziedzictwo Kościoła** Autorzy: Święta Kongregacja do spraw Duchowieństwa Rok: 1972 DOI: 10.21906/RBL.3183 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3183/3270 > — **HISTORIA FIGURY MATKI BOŻEJ W SEJNACH** Autorzy: Jaroslav Kalinovskij Rok: 2022 DOI: 10.56898/st.10171 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/10171/9328 > Figura Matki Bożej Sejneńskiej od wieków urzeka wiernych, odwiedzających sanktuarium swoim artyzmem oraz spokojem płynącym z Jej oblicza. Pielgrzymi, modląc się w Bazylice czują, że Matka Boska otacza swoją opieką tych, którzy zbliżają się do Boga i powierzają mu swoje troski. Wydaje się, że figura Madonny Sejneńskiej, bogata w treść teologiczną, może ożywiać i umacniać wiarę wszystkich modlących się w tej świątyni, a także łagodzić wzajemne relacje między Polakami i Litwinami oraz czynić je naw **Kościół i dom księży misjonarzy w Tykocinie** Autorzy: W. Kochanowski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.441-458 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7294/6866 > -- **Bruno Forte, Trójca Święta jako historia. Esej o Bogu chrześcijan, tłum. Agnieszka Rybińska, Wydawnictwo Salwator, Kraków 2005, 308 s. [rec.]** Autorzy: Dawid Sebastian Kuczyński Rok: 2025 DOI: 10.15290/std.2025.11.11 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/19782/1/STD_11_2025_D_S_Kuczynski_rec_B_Forte_Trojca_Swieta_jako_historia.pdf **Trinitologia picta na przykładzie polichromii w kościele pod wezwaniem Nawiedzenia NMP w Kaliszu. Program badań** Autorzy: Justyna Sprutta Rok: 2021 DOI: 10.14746/pst.2021.39.12 URL: https://doi.org/10.14746/pst.2021.39.12 > Polichromia kościoła pobernardyńskiego w Kaliszu (obecnie jezuitów) bogata jest w tematykę trynitarną. Motywy i symbole trynitarne najobficiej występują w nawie. Malowidła ścienne prezbiterium i nawy wykonał bernardyn, brat Walenty Żebrowski. Pochodzą z późnego baroku. Kaliska polichromia to ostatnie dzieło tego zakonnika. Poza Kaliszem W. Żebrowski tworzył również dla bernardyńskich kościołów w: Poznaniu, Kadynach, Wschowie, Skępem, Warcie, Ostrołęce, Warszawie oraz przypuszczalnie w Owińskach, **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Trzciance i jej księgi metrykalne do 1945 roku** Autorzy: Łukasz Piotr Nowak MS Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.11705 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11705/12449 > Artykuł znacznie poszerza dotychczasowy stan wiedzy na temat dziejów parafii pw. św. Jana Chrzciciela w Trzciance przed 1945 rokiem. Ustalono, że z pewnością istniała ona już na początku XVII wieku, a możliwe, że powstała jeszcze w wieku XVI. Do drugiej połowy XVIII wieku funkcjonowała jako parafia pw. Trójcy Świętej, następnie zmieniono jej wezwanie na obecne. Przez ponad trzy wieki kościoły i zabudowania parafialne kilkakrotnie padały ofiarą pożarów i były odbudowywane. Pierwsze dwie świątynie **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Wizytacja kościoła parafialnego w Dywinie w diecezji wileskiej z 1867 roku** Autorzy: W. Żurek Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.126.265-290 URL: https://doi.org/10.52204/np.2016.126.265-290 > Parafia pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Dywinie, która była finansowana przez polskich królów, pochodzi z XVII wieku. Na przestrzeni lat należała do różnych diecezji. Początkowo znajdowała się w diecezji łuckiej, w 1799 r. została przeniesiona do diecezji wileńskiej, a od 1925 roku do diecezji pińskiej po jej utworzeniu w tym samym roku. Prezentowana wizytacja tego kościoła z 1867 roku jest prawdopodobnie inwentarzem i historią parafii spisanym przez ostatniego proboszcza **Mała prehistoria zakopiańskiej parafii** Autorzy: Jan Kracik Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.79.279-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7213/7874 > -- **Drewniany, parafialny kościół cystersów w Tarnowie Pałuckim w świetle najnowszych badań** Autorzy: A. Wyrwa Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.567-599 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7933/8135 > -- **Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie** Autorzy: J. Zawadzki Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.151-200 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7535/7366 > Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie należy do największych kościołów w Polsce. Został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Do jego ukończenia w latach 1861-1893 przyczynili się praktycznie wszyscy znani wówczas polscy artyści. Jego neorenesansowy styl nawiązuje do kościoła św. Guistyny w Padwie. Pierwotnie Kościół Wszystkich Świętych składał się z kościoła głównego, który mógł pomieścić ok. 5000 wiernych i mniejszy kościół na dole, który pomieścił ok. 3000 osób. Obecnie ten ostatni jest **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Katedra p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku w opisie wizytacyjnym z 1829 roku** Autorzy: Marek Hałaburda Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.2018.109.10 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.2018.109.10 > Kościół p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku, wybudowano w latach 1700-1710, jako kościół klasztorny jezuitów. Po kasacie zakonu, został przekazany parafii. W 1797 r. budynek kościoła strawił pożar. Rok później świątynia wyznaczona została na katedrę utworzonej wówczas diecezji, ze stolicą w Mińsku. Odbudowana w latach 1798-1803 dzięki staraniom i funduszom bpa Jakuba Ignacego Dederki. W 1869 r. na skutek likwidacji diecezji, ponowie został zdegradowany do siedziby parafii. W listopadz **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Kult Trzech Króli w Polsce późnego średniowiecza** Autorzy: J. Kaliszuk Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9026 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9026/7595 > - **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Klejnot miasta zaginiony. Zarys dziejów krakowskiego kościoła Wszystkich Świętych do końca XVI wieku** Autorzy: K. Walczak Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.235 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.235 > One of the oldest churches in Krakow, dedicated to All Saints, was situated between Grodzka and Franciszkanska Street. It was build in the XIII century, could had been replacement church for first Cracow’s parish, which was transferred from Saint Trinity church. The name of All Saints church was mentioned for the first time in Vita S. Stanislai. The second time in 1278 his rector Arnold was noted. Most interesting fact is that in the Tables of Pence from 1325–1327 you can find two rectors, who h **Z dziejów kultu łaskami słynącego obrazu Najświętszej Maryi Panny we Włoszczowej** Autorzy: J. Nedza Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.189-197 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7905/8010 > Wśród stosunkowo licznych sanktuariów maryjnych na ziemiach polskich, na uwagę zasługuje również siedemnastowieczny kościół parafialny we Włoszczowej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Geneza powstania tej świątyni wiąże się ściśle z ruchem reformacji w Polsce. W drugiej bowiem połowie wieku XVI Włoszczowa była ośrodkiem ruchu kalwińskiego. Działał tam wówczas, między innymi, Grzegorz z Żarnowca, znany minister zboru kalwińskiego. Szafrańcowie, ówcześni właściciele Włoszczowej **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **DOJRZEWANIE WIARY. ZARYS ROZWOJU ŚWIADOMOŚCI KOŚCIOŁA W ZAKRESIE PRAWD WIARY, W ŚWIETLE PROROCTWA EWANGELII** Autorzy: K. Polak Rok: 2023 DOI: 10.56898/st.13204 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/13204/11662 > Wprawdzie Jezus Chrystus przekazał swoim Apostołom pełnię prawdy objawionej, ale jednocześnie zapowiedział, że w przyszłości będzie ona – z pomocą Ducha Prawdy – dalej odkrywana i pogłębiana, aż do pełni. Powstaje więc pytanie: na ile historia Kościoła jest procesem pogłębiania rozumienia wiary apostolskiej? Świadkami pełni nowotestamentalnego Objawienia byli prości ludzie – rybacy, rolnicy, rzemieślnicy, urzędnicy – pochodzący ze środowiska judaizmu palestyńskiego. Daną im wiarę chrześcijańską **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Koniński fragment dziejów 13. (5) Kargopolskiego Pułku Dragonów** Autorzy: Krzysztof Płachciński Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.16.001.16472 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22088/ > 13. (5) Kargopolski Pułk Dragonów stacjonował w Koninie w latach 1864-1910. W czasie swojego pobytu w mieście największym problemem oddziału był brak odpowiednich budynków. Początkowo dla celów wojskowych wynajmowano lokale od konińskich mieszczan, a pod koniec XIX wieku rozpoczęto budowę koszar. Z kolei na początku XX wieku przebudowano jeden z miejskich budynków na cerkiew. Do czasów współczesnych po rosyjskim wojsku zachowały się akta stanu cywilnego cerkwi prawosławnej, album wydany z okazji **Sztuka potrydencka na Śląsku na przykładzie kościoła św. św. Stanisława i Wacława w Świdnicy. Założenia teoretyczne i praktyka artystyczna** Autorzy: M. Głowacki Rok: 2008 DOI: 10.18778/0208-6050.83.02 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/19799/19287 > „After Trident Council art” term refers to the sacral artistic realizations which originated after the Trident Council (1545-1563). Generally, the foundations of this art were formulated during the last (XXVth) session of the Council (3-4 December 1563) in the decree entitled De invocatione, veneratione el reliqvis sanctorum, et sacris imaginibus. Because the decree did not give answer to many very important questions for artists, which were born during the artistic practice, detailed solutions **Kościoły koprzywnickie na przełomie XVIII/XIX wieku** Autorzy: T. Moskal Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.1.8 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9056/8061 > W Koprzywnicy okresu staropolskiego źródła odnotowują funkcjonowanie czterech kościołów pod wezwaniem: Wszystkich Świętych, św. Leonarda, Ducha Świętego oraz klasztorny św. Floriana. Najstarszym był parafialny pw. Wszystkich Świętych, który służył lokalnej parafii do 1821 r. Po renowacji w XIX w. został kaplicą. Dopiero od 2000 r. na nowo stał się świątynią parafialną. Kościół pw. św. Floriana służył sprowadzonym do Koprzywnicy w 1185 r. cystersom, zaś po ich kasacie został przemianowany na para **‘Such a solution would also have a hugely significant political impact…’ Stanisław Srokowski, Governor of Volhynia, on the Roman Catholic Church in Czartorysk** Autorzy: Agnieszka Biedrzycka Rok: 2025 DOI: 10.17951/rh.2025.59.1961-1986 URL: https://journals.umcs.pl/rh/article/download/18121/12896 > Stanisław Srokowski was voivode of Volhynia from February 1923 to August 1924. In addition to political, social and economic matters, he was interested in the restoration of the former Dominican church in Czartorysk. The temple, converted into an Orthodox church in 1839 and ruined during the World War I, was recovered by the Catholic Church in 1920 or 1921; in 1924 Srokowski made efforts to obtain grants for it. As a result of the works carried out in the interwar period, the church was secured **Ważniejsze polonika kościelne w Archiwach Państwowych w Wiedniu** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7121 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7121/6671 > - **Monaster Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Supraślu** Autorzy: Jakub Kostiuczuk Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.12 **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **Obrady rosyjskiej dumy nad kościołem w Opolu-Podedwórzu na Lubelszczyźnie** Autorzy: J. Żywicki Rok: 1997 DOI: 10.52204/np.1997.88.355-372 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7522/7440 > -- **Kościół Najświętszej Marii Panny na Zamku Wysokim w Malborku. Dzieje, wystrój, konserwacja** Autorzy: R. Panfil Rok: 2017 DOI: 10.62875/tk.v3i0.830 URL: http://turystykakulturowa.org/ojs/index.php/tk/article/download/830/745 > W latach 2014–2016 Muzeum Zamkowe w Malborku w oparciu o środki Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego na lata 2009–2014, w ramach programu Konserwacja i rewitalizacja dziedzictwa kulturowego, realizowalo projekt pt. „ Prace konserwatorskie i roboty budowlane w zespole kościola NMP w Muzeum Zamkowym w Malborku ” . Zarządzany przez to muzeum Zespol Zamkowy, obiekt o randze miedzynarodowej wpisany na prestizową Liste Światowego Dziedzictwa UNESCO, jest najwiekszą atrakcją turys **Ihor Skoczylas, Sobory eparchii chełmskiej XVII wieku. Program religijny Slavia Unita w Rzeczypospolitej, seria: Studia i materiały do dziejów chrześcijaństwa wschodniego w Rzeczy- pospolitej, t. 4, red. J. Kłoczowski, A. Gil, tłum. A. Gil, Lublin 2008, ss. 176** Autorzy: W. Walczak Rok: 2008 DOI: 10.15290/BTH.2008.06.20 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/1880/1/BTH_6_2008_Walczak_%5brecenzja%5d.pdf **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Średniowieczna architektura kościoła parafialnego w Głubczycach od II połowy XIII do początków XVI wieku** Autorzy: A. Legendziewicz Rok: 2021 DOI: 10.21697/SC.2020.27.2.4 URL: https://doi.org/10.21697/sc.2020.27.2.4 > The medieval architecture of the parish church in Głubczyce from the second half of the 13th century to the beginning of the 16th century Abstract The article presents the results of research on the parish church of Nativity of the Blessed Virgin Mary in Głubczyce. In the introduction presents a analysis of written and iconographic sources and discusses the current literature on the subject. Based on architectural research and comparative analysis, it was considered that the first church was pro **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Pogranicza i punkty wspólne – historia Kościoła, historia społeczna i historia kultury w epoce staropolskiej: możliwości badań (wybrane przykłady)** Autorzy: A. Jabłońska Rok: 2022 DOI: 10.18290/rh2272.3 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/17307/16238 > Artykuł ma na celu pokazanie punktów wspólnych historii Kościoła, historii społecznej i historii kultury na przykładzie epoki staropolskiej oraz zróżnicowanych perspektyw badawczych. Punkt wyjścia stanowi historia Kościoła i źródła typowo kościelne o określonym charakterze, które przy nowym ujęciu mogą stwarzać wiele innych niż tradycyjne możliwości badań. Konieczna jest jednak interdyscyplinarność oraz sięgnięcie do socjologii i antropologii kulturowej. Ze względu na obszerność zagadnienia zos **Archiwalia lubelskie do dziejów unii kościelnej w Polsce** Autorzy: A. Kossowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6231 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6231/5836 > - **Kasata klasztoru trynitarzy w Krotoszynie oraz losy jego kultowego dziedzictwa** Autorzy: Mirosława Sobczyńska-Szczepańska Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.128.131-153 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4050/4714 > Klasztor trynitarzy w Krotoszynie podzielił los innych konwentów wielkopolskich, które po drugim rozbiorze Polski znalazły się w granicach królestwa Prus. W wyniku represyjnej polityki wobec Kościoła drastycznie spadła liczba członków wspólnoty zakonnej, a jej majątek uległ znacznemu uszczupleniu. Zarówno pod rządami pruskimi, jak i w okresie istnienia Księstwa Warszawskiego, decyzją władz państwowych część izb klasztornych zajęto pod magazyny i urzędy. Klasztor został zamknięty w1819 r., kiedy **IV krajowe spotkanie księży regionalistów „Mówiąc Ojczyzna”. Kształtowanie polskiej tożsamości — wychowanie polityczne — edukacja kulturalna (WSD w Drohiczynie, 19–21 września 2012)** Autorzy: J. Zając Rok: 2022 DOI: 10.21852/sem.2013.34.30 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11199/9713 > muzyki organowej oraz zespołów chóralnych 5 .1 Instytucje finansujące i wspomagające Festiwal: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Na **Powstanie i rozwój układu przestrzennego Bielska Podlaskiego w XIV-XVIII wieku** Autorzy: Jerzy Zieleniewski Rok: 1990 > Artykul jest oparty no pracy magisterskiej napisanej pod kierunkiem doc. dr hab. Stanislawa Alexandrowicza, obronionej w 1961 r. w Instytucie Historii Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Bialymstoku. Dziekuje doc. dr hab. S. Alexandrowiczowi za naukową opieke, dr J. Maroszkowi za cenne uwagi, a ks. dr E. Borowskiemu za pomoc w kwerendach archiwalnych w Archiwum Diecezjalnym w Drohiczynie n. Bugiem. **Parafia pod Wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie w latach 1939-1958 w świetle źródeł proweniencji kościelnej** Autorzy: Bartłomiej Grzanka Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.008.16915 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22399/ > Parafia rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie doznała podczas drugiej wojny światowej dużych strat duchowych (zwłaszcza tragiczne były losy proboszcza i wikariusza) oraz materialnych. W artykule przedstawione zostały dzieje parafii w latach 1945-1958, kiedy to pod przewodnictwem bardzo zaangażowanego proboszcza, ks. Lucjana Kurzawskiego, nastąpiła odbudowa duchowa, moralna i materialna lokalnego kościoła. THE PARISH DEDICATED TO THE ASSUMPTION OF THE BLESSED VIR **Trzy wieki kolegium podolinieckiego (1642-1942)** Autorzy: Marian Gotkiewicz Rok: 1962 DOI: 10.52204/np.1962.15.83-113 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7851/7114 > -- **„Zakon szlachecki”: rola szlachty podlaskiej w dziejach prowincji litewskiej franciszkanów konwentualnych (druga połowa XVIII – początek XIX w.)** Autorzy: Jonas Drungilas Rok: 2023 DOI: 10.12775/rl.2022.8.13 URL: https://apcz.umk.pl/RL/article/download/44373/35722 > Artykuł analizuje przyczyny aktywnego wstępowania szlachty podlaskiej do klasztoru franciszkanów w Drohiczynie w okresie od drugiej połowy XVIII do początku XIX w. na podstawie danych Memoriału franciszkanów wileńskich. Ukazuje to w pewnym stopniu znaczenie mnichów z tego regionu dla litewskiej prowincji franciszkanów. **Kościół polski w Budapeszcie "Małym Rapperswil"** Autorzy: Maciej Józefowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8666 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/8666/7418 > - **Formowanie się sieci cerkiewnej na przestrzeni dziejów w granicach współczesnego województwa podlaskiego** Autorzy: Witold Kołbuk Rok: 2019 DOI: 10.17951/SB.2018.12.9 URL: https://doi.org/10.17951/sb.2018.12.9 > Od czasów średniowiecza na terenie współczesnego województwa podlaskiego obecne było wschodnie chrześcijaństwo. Zmienny bieg dziejów politycznych Podlasia oddziaływał w kolejnych stuleciach na możliwość tworzenia się wschodniochrześcijańskiej sieci cerkiewnej. W oparciu o rozproszone materiały źródłowe (archiwalne i biblioteczne) można odtworzyć proces formowania się tej sieci. Między połową XV a końcem XVI w. powstało na terenie współczesnego województwa podlaskiego co najmniej 67 cerkwi prawos **KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W GODZIESZOWIE MIEJSCEM OSTATNIEJ ZIEMSKIEJ POSŁUGI BŁOGOSŁAWIONEJ S. ANIELI SCHRAMM** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2023 DOI: 10.58324/s.334 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/334/321 > Świętowanie każdego jubileuszu jest zawsze okazją do odniesienia się do przeszłości. Według źródeł wzmianki o istnieniu świątyni katolickiej w Godzieszowie pochodzą z 1420 r., jednak niektórzy doszukują się jej początków nieco wcześniej, bo już w 1346 r. Osłabienie rozwoju życia duszpasterskiego nastąpiło wraz z nadejściem reformacji. Dopiero objęcie patronatu nad wspólnotą katolicką w Godzieszowie przez siostry zakonne z Lubania przyczyniło się do dalszego rozwoju duszpasterskiego. W 1833 r. do **Inwentarz Kościoła i Klasztoru Karmelitów Trzewiczkowych w Horodyszczach z 1772 roku. Edycja krytyczna źródła** Autorzy: Marcin Polański Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.142.291-362 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8541/9757 > Niniejsza praca jest edycją krytyczną źródła do historii Kościoła, jakim jest Inwentarz Klasztoru Karmelitów Trzewiczkowych Najświętszej Marii Panny w Horodyszczach spisany w 1772 roku. Zgromadzenie przedstawione w edytowanym źródle było w drugiej połowie XVIII wieku, oraz w pierwszych trzech dekadach następnego stulecia, największym i najzamożniejszym klasztorem Zakonu Karmelitów Trzewiczkowych na Wołyniu. Jego burzliwe dzieje nie zostały jednak szerzej rozpoznane w istniejącej literaturze. Inw **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Basilians and the Public Schooling in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the 17th and 18th Centuries** Autorzy: Beata Lorens Rok: 2022 DOI: 10.47632/2786-717x-2022-1-115-130 URL: https://uhr.ucu.edu.ua/index.php/chasopys/article/download/14/10 > DOI: 10.47632/2786-717X-2022-1-115-130 УДК 930:[37:27-789.17(438+474.5)“16/17”] Як цитувати: Beata Lorens, Bazyliane a szkolnictwo publiczne w Rzeczy Pospolitej w XVII і XVIII ww., Ukrainian Historical Review / Український історичний огляд, I | 2022, 115-130. Беата Лоренс Василіяни та публічна освіта в Речі Посполитій у XVII i XVIII ст. У статті узагальнено стан досліджень василіянської освіти на територіях Польсько-Литовської держави в XVII–XVIII ст. Дослідження базується на документах, збереже **Dzieje i kult cudownej figury Najświętszej Maryi Panny Bolesnej w Skrzatuszu w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej (w 10 rocznicę koronacji)** Autorzy: J. Nowiński Rok: 1999 DOI: 10.21852/sem.1999.29 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12813/11052 > W ołtarzu głównym kościoła parafialnego w Skrzatuszu znajduje się gotycka figura Bolesnej Matki Bożej (Pieta). Postać przybyła do Skrtausza z Mielęcina (Mellentin) w 1575 r., skąd pochodzi Od wieków czczony jako cudotwórca. Kult Piety Miłosiernej w Skrztatuszu sprawowany Kościół pielgrzymkowy znany z miejscowego kościoła. Dzisiejszy barokowy kościół był zbudowany w latach 1684-1696 przez wojewodę poznańskiego Wojciecha Konstantego Brezę. Niezliczone cuda i łaski, które wierzący otrzymywali od wi **Manuscript of Fr. Andrzej Józef Delerdt as a source for the beginning of the cult of Our Lady of Sorrows in Skrzatusz** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2020 DOI: 10.18276/skk.2020.27-25 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/18841.pdf > Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu położone jest obecnie w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Jest jedynym miejscem, w którym czci się nieprzerwanie od ponad 400 lat cudowną Pietę. Początki Skrzatusza sięgają XV wieku. Wówczas powstała tam pierwsza świątynia. Drugi kościół pw. Wniebowzięcia NMP wybudowano w 1572 roku. Poświęcił go sufragan poznański 3 lata później. W wyniku reformacji wcześniejsza samodzielna parafia skrzatuska został włączona jako filia do Wałcza na początku XVII wi **Pamięć zdeponowana. Dyplom memoratywny z gałki sygnaturki kościoła Dominikanów w Krakowie z 1863 r.** Autorzy: M. Sanak Rok: 2016 DOI: 10.4467/12332135kra.16.004.15050 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/20539/ > W 1850 r. kościół i klasztor Dominikanów w Krakowie spłonął w czasie wielkiego pożaru miasta; wkrótce potem ruszyła odbudowa kompleksu. W czasie prac na dachu nawy głównej kościoła św. Trójcy, 19 października 1863 r., w kuli wieńczącej sygnaturkę umieszczono „kapsułę czasu”. Znalazł się w niej m.in. pergaminowy dyplom memoratywny, spisany przez przeora o. Piotra Wilhelma. Opisuje on wielki pożar Krakowa oraz odbudowę dominikańskiej świątyni, a także katastrofę budowlaną w kościele z kwietnia 185 **Konferencja nt. „Szkolnictwo kościelne w Rzeczypospolitej od XVI do XIX w.”** Autorzy: M. Nowicki Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2010.26.29 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/18438/18222 > Konferencja nt. „Szkolnictwo kościelne w Rzeczypospolitej od XVI do XIX w.” **Kościoły rzymskokatolickie na Ukrainie Lewobrzeżnej (XIX-XX wiek). Przegląd retrospektywny** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.10019 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/10019/8366 > W artykule dokonano krótkiej retrospektywy historii kościołów rzymskokatolickich na Ukrainie Lewobrzeżnej w XІХ-ХХ wieku, od budowy w czasach Imperium Rosyjskiego do losów w czasach radzieckich, i wspomniano o współczesnej sytuacji z kościołami już w niepodległej Ukrainie. Na początku zostały przeanalizowane czynniki, które spowodowały powstanie licznej Polonii na obszarach Ukrainy Lewobrzeżnej, czyli w guberniach: jekaterynosławskiej, połtawskiej, charkowskiej oraz czernihowskiej. Na tych teren **Dzieje fundacji kościoła karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2086 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2086/2031 > In 1633, Ludwik Krasinski († after 1644) was given a consent by Bishop Jan Albert Waza to establish a Calced Carmelite monastery on Krasinski’s property in Wola Gulowska. The foundation of the Carmelite congregation, far from much frequented trails, was in line with eremitic ideas and spirituality of the order. The Wola Gulowska monastery became a second largest (after Krakow) Carmelite monastery in terms of the number of monks. The monastery in Wola Gulowska had a formative character, with the **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Parafia pod wezwaniem Wszystkich Świętych i Niepokalanego Poczęcia NMP w Grocholicach w świetle wizytacji kanonicznych** Autorzy: Aleksy Piasta Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.11778 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.11778 > Parafia w Grocholicach należy do najstarszych w archidiecezji łódzkiej i star­szych w Polsce. Przyjmuje się, że parafia pw. Wszystkich Świętych i Niepoka­lanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny została erygowana ok. 1230 r. przez ówczesnego arcybiskupa gnieźnieńskiego Wincentego z Niałka herbu Jeleń. Najstarsze zachowane dokumenty z wizytacji parafii w Grocholicach przecho­wywane są w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku i pochodzą z 1636 oraz 1683 r. W niniejszym opracowaniu wykorzystano materia **Jedenaście wieków chrześcijaństwa w Polsce : wymiar polityczny i historyczny** Autorzy: Anita Młynarczyk-Tomczyk, Rafał Dudała Rok: 2021 DOI: 10.15633/9788374388214 > Przed ponad tysiącem lat Polska, łącząc się z papieskim i łacińskim Rzymem, weszła do kręgu kultury zachodnioeuropejskiej, czerpiąc z jego skarbca cywilizacyjnego, politycznego, społecznego i gospodarczego, ale też dodając do niego wiele nowego i autorskiego. Wkład Polski do cywilizacji chrześcijańskiej i do historii Kościoła jest niezaprzeczalny. Przyjęcie chrztu przez Polskę odegrało ogromną rolę w ukształtowaniu jej moralnego, kulturalnego i cywilizacyjnego oblicza w całym tysiącleciu. Od teg **Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Stawach w diecezji pińskiej w świetle Inwentarza z 16 października 1933 roku** Autorzy: W. Żurek Rok: 2022 DOI: 10.18290/sp2243.20 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/sp/article/download/17421/16668 > W miejscowości Stawy w województwie brzeskim Wielkiego Księstwa Litewskiego Joanna (lub Jan) i Jerzy Stawscy ufundowali w połowie XV w. w swoim majątku pierwotny, drewniany kościół. Nowy kościół, również drewniany, zbudowano w Stawach w pierwszej połowie XVIII w. Konsekrował go biskup łucki jako świątynię Parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Jakuba Większego Apostoła, w dekanacie Kamieniec Litewski. W 1864 r. parafia w Stawach uległa kasacji przez rząd carski, a świątynię przejęli pr **ILLUSORY-QUADRATURE PAINTING IN THE CHURCH OF ST. NICHOLAS, BISCOPE OF MIRA, IN KAMIANETS-PODILSKYI** Autorzy: Nataliia Ursu Rok: 2018 DOI: 10.32626/2309-9763.2018-25-2.116-119 URL: http://doi.org/10.32626/2309-9763.2018-25-2.116-119 > Szczególny nastrój panował w kościele podominikańskim św. Mikołaja bpa Miry w Kamieńcu Podolskim podczas wieczornych nabożeństw. Słońce wysyłało pożegnalne promieni przez niewielkie okno, umieszczone nad chórem muzycznym. W pogodne dni odblaski słonecznych promieni wypełniały wnętrze, dosięgając najbardziej tajemniczych zakamarków świątyni. Odzwierciedlane były one w złoceniach ram, żyrandolach, lichtarzach, sztukateriach, które zdobiły sklepienia i ściany głównej nawy oraz portale kaplic. Wnętr **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal **Nauka Stanisława Sokołowskiego o znamionach prawdziwego Kościoła** Autorzy: Franciszek Bracha Rok: 1947 DOI: 10.52204/np.1947.2.103-134 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7017/7173 > -- **Wincenty Zakrzewski o roli Kościoła w dziejach Polski** Autorzy: Joanna Pisulińska Rok: 2022 DOI: 10.12775/kliopl.2021.05 URL: https://apcz.umk.pl/KLIOPL/article/download/37131/31623 > Przedmiotem analizy jest obraz dziejów Kościoła w pracach historycznych Wincentego Zakrzewskiego (1844–1918). Ten wnikliwy badacz dziejów XVI stulecia wiele miejsca w swych rozważaniach poświęcał roli polskiego duchowieństwa w dziejach Polski. W polu jego zainteresowań naukowych znajdowały się również stosunki państwa polskiego ze Stolicą Apostolską. Zapatrywania historyka krakowskiego zostały ukazane na tle ówczesnej myśli historycznej. **Transformacja systemowa a odbudowa struktur cerkiewnych** Autorzy: Ewelina Raczyńska Rok: 2022 DOI: 10.34739/doc.2022.19.21 URL: https://www.czasopisma.uph.edu.pl/doctrina/article/download/3156/2955 > Chrzecijastwo wschodnie dotaro do Polski przed przyjciem chrztu przez Mieszka I. Chrystianizacja Sowian, ktrej podjli si bracia w. Cyryl i Metody obja rwnie tereny Polski. Obecno cywilizacji bizantyjskiej i liturgii sowiaskiej, odkrytych przez archeologw na terenach poudniowej i centralnej Rzeczypospolitej **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Biblioteka historyczna kurii arcybiskupiej w Koszycach** Autorzy: Štefan Lenčiš Rev. Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.17801 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17801/16023 > Obecna biblioteka arcybiskupia w Koszycach jest jedną z największych bibliotek historycznych we wschodniej Słowacji. Jej początki sięgają czasów pierwszej biblioteki kościoła parafialnego św. Michała (1420), a później katedry św. Elżbiety. Najstarszy odkryty katalog księgozbioru biblioteki parafialnej z 1604 roku wskazuje na bardzo cenny księgozbiór, który zawierał aż 160 rękopisów. Stopniowy rozwój biblioteki parafialnej miał miejsce zwłaszcza po 1804 roku, kiedy to ustanowiono biskupstwo koszy **Parafialny kościół w Płokach z obrazem Matki Boskiej** Autorzy: Stanisław Kosowski Rok: 1979 DOI: 10.52204/np.1979.52.185-225 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6484/7515 > Parafia Płoki zyskała sobie niezwykłą pozycję w regionie chrzanowskim przez swój kościół, w którym od setek lat słynie łaskami obraz Najświętszej Maryi Panny. Z tego powodu parafia Płoki zasługuje na to, by spojrzeć na nią w oparciu o pewne historyczne fakty. Ziemia Chrzanowska była wcześnie zamieszkała przez ludzi i wcześnie również przez nich eksploatowana ze skarbów, którymi ona dysponowała. Bliskość Krakowa i istniejące, możliwe warunki życiowe były przyczyną tak wczesnego zamieszkania i zag **O indyferentyzmie religijnym – Kazanie skrzatuskie na „Trójcę Świętą 1850 r.”** Autorzy: Krzysztof Zadarko Rok: 2023 DOI: 10.69553/rs.2023.11-02 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2023/02_krzysztof_zadarko.pdf > Artykuł jest przedstawieniem kolejnego tekstu (szkicu) kazania z 1850 r. ze zbioru manuskryptów kaznodziejskich, jakie znajdują się w zasobach archiwum parafii i sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu. Kazanie napisane w języku niemieckim przeznaczone na uroczystość Trójcy Świętej (niem. Dreifaltigkeit) nie odnosi się do celebrowanej tajemnicy dogmatu o Trójjedynym Bogu, lecz zajmuje się apologią prawdziwości Kościoła katolickiego, jest odpowiedzią na indyferentyzm religijny szerzący się

[object Object]