Kościół Najświętszej Trójcy

Historia parafii Kościół Najświętszej Trójcy w Stębark udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: warmińska. --- ### Publikacje naukowe **Recenzja książki Magdaleny Poradzisz „Kościół szpitalny Trójcy Świętej przy ulicy Świdnickiej we Wrocławiu”** Autorzy: Aleksandra Jaśniewicz Rok: 2008 DOI: 10.19195/quart.2008.3.64538 URL: https://czasopisma.uwr.edu.pl/quart/article/download/17391/15659 > In March 1870 the Corpus Christi Hospital and Trinity Church in Świdnicka Street in Wrocław were pulled down. Located in a district that, over the span of the first decades of the 19th century, became a highly representative part of the city, simple and meager buildings of late-medieval origin did not serve its standards. And as such, they have not drawn the attention of art historians so far. Magdalena Poradzisz in her book ‘Kościół szpitalny Trójcy Świętej przy ul. Świdnickiej we Wrocławiu’ (‘ **Rok Kaplicy Trójcy Świętej na Zamku Lubelskim** Autorzy: Andrzej Frejlich Rok: 2023 DOI: 10.61464/siml.100 URL: https://siml.pl/index.php/siml/article/download/100/83 > . **Building process of chapel of The Holy Trinity in Švařec near Štěpánov nad Svratkou** Autorzy: Jan Večeřa Rok: 2020 DOI: 10.56112/pp.2020.1.04 URL: http://pruzkumypamatek.cz/doi/10.56112/pp.2020.1.04.pdf > ČlĂĄnek popisuje stavebnĂ­ historii kaple ve Ĺ vařci (okres Žďár nad SĂĄzavou). Lze předpoklĂĄdat, Ĺže zabezpečovala duchovnĂ­ sluĹžbu hornĂ­kĹŻm, kteří v okolĂ­ dolovali zejmĂŠna stříbrnou rudu. DĹŻlnĂ­ aktivity jsou v okolĂ­ doloĹženy ve dvou časovĂ˝ch etapĂĄch, prvnĂ­ je datovĂĄna do 13. a 14. stoletĂ­, druhĂĄ zejmĂŠna do konce 15. a 16. stoletĂ­. StavebněhistorickĂ˝ prĹŻzkum byl doplněn dendrochronologickou analĂ˝zou dřevěnĂ˝ch prvkĹŻ a restaurĂĄtorskĂ˝m prĹŻzkumem omĂ­tkovĂŠ **O. Andrzej Napiórkowski OSPPE, Od Arki Jahwe do Kościoła Trójjedynego Boga, Wydawnictwo Bernardinum, Pelplin 2019, ss.231** Autorzy: Stanisław Kozakiewicz Rok: 2020 DOI: 10.31648/SW.5361 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/sw/article/download/5361/4710 > Książka sytuuje się w obszarze publikacji z zakresu eklezjologii integralnej (fundamentalnej i dogmatycznej nauki o Kościele).Składa się ze wstępu, rozbudowanej części zasadniczej omawianej problematyki, **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 17)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2024 DOI: 10.31648/cetl.9395 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/9395/7740 > The article presents the church centers in Orzysz (Sacred Heart of Jesus), Pawłówka (The Holy Trinity), Pisanica (Our Lady Queen of Poland), Pisz (Saint John the Baptist) and Pisz (Mother of Mercy). **The altars of the Holy Trinity Church of the former Bernardine Convent in Kaunas from the 17th century until 1864: an Outline of the Research** Autorzy: Aušra Vasiliauskienė Rok: 2023 DOI: 10.21697/an.13464 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/13464/11939 > Prezentowany artykuł, poświęcony dawnej świątyni Bernardynek (aż do zamknięcia w 1864). sporządzono na podstawie zachowanych źródeł i zabytkowej tkanki zespołu ołtarzowego kowieńskiego kościoła pw. Świętej Trójcy. Główny akcent położono na ikonografię i religijne treści ołtarzy, stawiając za cel rekonstrukcję wezwań zespołu ołtarzy w kontekście duchowości i życia bernardynek oraz nowożytnej sztuki kościelnej. **Chronik der Marienkirche in Danzig. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkription und Auswertung. Kronika kościoła Mariackiego w Gdańsku. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkrypcja i analiza, bearb. v. Christofer Herrmann, Edmund ** Autorzy: Piotr Oliński Rok: 2015 DOI: 10.15762/zh.2015.10 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.10 > W ostatnim okresie ożywiły się prace nad edycjami źródeł średniowiecznych i nowożytnych Gdańska.Świadczy o tym również wydanie Historisches Kirchen Register Eberharda Böttichera, źródła określanego jako kronika kościoła Mariackiego z 1616 r.Eberhard Bötticher sprawował urząd witryka kościoła Mariackiego w Gdańsku w początkach XVII w.W Historisches Kirchen Register oprócz własnych obserwacji i doświadczeń wykorzystał wiele materiałów dotyczących tej świątyni, a także Gdańska, sięgając również okr **Ogłoszenie dogmatu Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w diecezji warmińskiej** Autorzy: Jan Obłąk Rok: 1961 DOI: 10.52204/np.1961.14.269-278 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7765/7099 > -- **Rękopisy z Biblioteki przy kościele ewangelicko-augsburskim Św. Trójcy w Kamiennej Górze na Śląsku (Landeshut in Schlesien) w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie wraz z krótką historią dawnej Wallenberg-Fenderlinsche Bibliothek zu Landeshut** Autorzy: Anna Just Rok: 2024 DOI: 10.33077/uw.25448730.zbkh.2023.831 URL: https://bookhistory.uw.edu.pl/index.php/zbadannadksiazka/article/download/831/814 > The paper discusses a collection of the former library of the Evangelical Church of the Augsburg Confession under the invocation of the Holy Trinity in Kamienna Góra in Silesia. The collection was moved to the University of Warsaw Library in 1949–1950. Manuscripts and its description advancement are the main topic of the publication. The article contains an outline of the history of the library in question. The characteristic of consecutive library statutes shines a light on changes in its funct **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Zespół kościelno-klasztorny trynitarzy w Beresteczku: historia, pierwotny kształt, stan zachowania** Autorzy: Mirosława Sobczyńska-Szczepańska Rok: 2020 DOI: 10.48234/WK61BERESTECHKO > Berestecka placówka braci bosych Zakonu Przenajświętszej Trójcy od Wykupu Niewolników, piąta w Rzeczypospolitej, pierwsza na Wołyniu, została założona w roku 1691 z inicjatywy właściciela miasteczka, kasztelana halickiego Tomasza Karczewskiego, który przekazał trynitarzom drewniany kościół pw. św. Andrzeja i pieczę nad parafią2. W latach 1692–1696 wybudowano nową drewnianą świątynię i klasztor. W roku 1700 została sprowadzona kopia cudami słynącej statuy Jezusa Nazareńskiego Wykupionego, przecho **Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčios interjero dailė** Autorzy: Daiva Vaišnorienė Rok: 2023 DOI: 10.24101/logos.2023.22 URL: https://doi.org/10.24101/logos.2023.22 > The article gives an overview of the interior furnishings and works of art of late Baroque of 17th-18th centuries and the 19th century at the Stakliks St. Trinity Church. With reference to the interior works of art the article anlyses their stylistic features, iconography and changes. Based on archival documents from the 18th and 19th centuries and iconographic-iconological and formal studies of the works of art of the church, the forms and meanings of artistic expression, as well as the artisti **Wiara w Kościół Trójjedynego Boga** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2023 DOI: 10.5604/01.3001.0016.3128 URL: https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.3128 > Pogłębienie rozumienia tajemnicy Kościoła domaga się podkreślenia kilku istotnychaspektów, jakie wprawdzie funkcjonują w eklezjologii, ale poprzez niewłaściwą interpretację nauczania Soboru Watykańskiego II bądź poszły w zapomnienie, bądź doznały wypaczenia. Stąd niniejszy artykuł przedkłada rozumienie Kościoła jako tajemnicyTrójjedynego Boga i tajemnicy człowieka w miejsce określenia „Kościół Chrystusa”.Nie oznacza to bynajmniej, że to określenie jest błędne, ale jest ono niepełne, gdyż pomija **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Architektura sakralna Adama Ballenstedta (1923-1931)** Autorzy: Z. Sroka Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.201-267 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6813/7687 > -- **Przygotowania do odbudowy ewangelickich budynków kościelnych w Prusach Wschodnich w czasie pierwszej wojny światowej** Autorzy: M. Jodkowski Rok: 2018 DOI: 10.15762/ZH.2018.44 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2018.44 > MAREK JODKOWSKI (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie **Budownictwo Kościoła ewangelickiego na obszarach historycznej Warmii w dobie sekularyzacji (1772-1840)** Autorzy: Ks. Marek Jodkowski Rok: 2023 DOI: 10.24425/snt.2014.112781 URL: http://journals.pan.pl/Content/98046/PDF/Jodkowski.pdf > One of the consequences of the incorporation of Warmia into the Kingdom of Prussia was the growing secularisation of the entire region. The lands belonging to the bishop of Warmia and his canons became the property of the state. The Prussian Partition enabled Protestants to settle in the areas which had previously been domi-nated almost entirely by Catholics. State authorities tried to meet the expectations of Protestants already in the 18th century by employing school headmasters and religion t **Organy z kościoła Świętej Trójcy w Gdańsku. Powstanie instrumentu oraz dekoracja empor i szaf organowych w kontekście sytuacji wyznaniowej w mieście na początku XVII wieku** Autorzy: Tomasz Jank OFMConv. Rok: 2023 DOI: 10.24425/libriged.2021.139666 URL: http://journals.pan.pl/Content/122251/PDF/06%20Organy%20z%20koscio%C5%82a%20%C5%9BW.%20Tr%C3%B3jcy,%20s.%20111-142.pdf > W latach 2008–2018 w kościele św. Trójcy w Gdańsku odbudowano i odrestaurowano zdemontowane w czasie drugiej wojny światowej manierystyczno-barokowe organy. Ten niezwykły, ogromny, rozbudowany obiekt urasta do rangi jednego z największych i najciekawszych zabytków sztuki muzycznej w Polsce, zasługując na szczególną uwagę nie tylko ze względu na swoje brzmienie, ale też doskonałą dekorację i wpisany w nią polemiczny, konfesyjny program ideowy. Powstanie instrumentu zawdzięczamy najprawdopodobniej **Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg** Autorzy: B. Schmid > Zabytki architektury i sztuki powiatu malborskiego. Zeszyt czternasty z tej serii wydawniczej. Publikacja zostala wydana na zlecenie zachodniopruskiego sejmiku prowincjonalnego. Opracowana przez Bernharda Schmid’a – radce budowlanego w Malborku i prowincjonalnego konserwatora zabytkow na Prusy Zachodnie. Ksiązka zawiera 472 ilustracje w tekście i 31 dodatkow. **Program ikonograficzny i konserwacja zabytkowego obrazu Trójcy Świętej w formie Tronu Łaski z bazyliki Wszystkich Świętych w Sieradzu** Autorzy: P. Szczepaniak Rok: 2021 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.23.31 URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/StudiaWloclawskie/article/download/39/32 > Niniejszy artykuł porusza problem zobrazowania chrześcijańskiej prawdy wiary o Bogu Trójjedynym. Poprzez wieki w mniej lub bardziej udany sposób sztuka sakralna próbowała poprzez siłę przekazu przybliżyć dogmat człowiekowi poszukującemu Boga; od starotestamentowych scen gościnności Abrahama, aż po Tron Łaski obrazujący jedność Ojca, Syna i Ducha Świętego. Znajdujące się w bazylice w Sieradzu dzieło z 1568 r. stanowi przykład ikonograficzny tematu mającego swój początek w Anglii przy końcu XI w. **The first churches in Warmia and their influence on the development of local roads** Autorzy: Robert F. Klimek Rok: 2021 DOI: 10.51974/kmw-141599 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-141599-69558?filename=The first churches in.pdf > W pierwszej części publikacji podjęto się analizy lokalizacji pierwszych kościołów odbudowanych przez Prusów w 1249 r. na obszarze Warmii w następujących miejscowościach: Jedun, Surimes, Bandadis, Slinia, Wuntenowe, Brusebergue. Następnie zwrócono uwagę na rozwój sieci parafialnej na obszarze dominium warmińskiego. Pierwszy kościół został wybudowany w Braniewie w 1280 r., następnie we Fromborku w 1288 powstał kościół katedralny. Rozwój sieci parafialnej w średniowiecznej Warmii prowadził także d **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Z badań nad biografiami członków warmińskiej kapituły katedralnej w pierwszym okresie jej funkcjonowania (do połowy XIV wieku)** Autorzy: Radosław Krajniak Rok: 2015 DOI: 10.15762/zh.2015.04 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.04 > Celem tekstu jest przedstawienie wynikw bada nad karierami niektrych spord pierwszych czonkw powoanej w 1260 r. warmiskiej kapituy katedralnej 1 . Nowe ustalenia biogra czne stay **“Bishop Augustinus Bludau (1909-1930) and the pastoral needs of the Polish-speaking catholic community in the Diocese of Warmia”** Autorzy: Anna Małgorzata Derda Rok: 2026 DOI: 10.51974/kmw-218884 URL: https://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-218884-141435?filename=-Bishop-Augustinus-Bludau.pdf > Celem artykułu jest omówienie relacji pomiędzy biskupem warmińskim Augustynem Bludauem (1862-1930, bp w latach 1909-1930) a polskimi mieszkańcami diecezji warmińskiej wyznania katolickiego. Opierając się na źródłach, w dużej mierze na materiałach prasowych, a także analizując ustalenia dotychczasowej historiografii i wyciągając własne wnioski, omówiono działania ordynariusza na rzecz zaspokojenia potrzeb religijnych polskojęzycznych katolików na Warmii. W artykule zaprezentowano postawę biskupa **Patrocinia of St. Barbara in the Diocese (Archdiocese) of Warmia** Autorzy: Andrzej Kopiczko Rok: 2024 DOI: 10.21697/sc.2024.31.2.19 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/14704/12947 > The cult of St. Barbara in the Warmian diocese dates back to the activities of the Teutonic Order. Its earliest traces can be linked to 1242 and the fortress in Sartowice near Świecie, where the saint‘s relic was kept. Subsequently, chapels dedicated to her were established in Bratian, Gdańsk, Königsberg, and Malbork. In the diocese of Warmia within its pre-1992 boundaries, churches bearing her name were found in Boguchwały, Kętrzyn, Krzyżanowo, Rogóż (first), Pasym, Ryn Reszelski, Srokowo, Stra **Wątki cysterskie w ikonografii ołtarzy w kaplicach bocznych kościoła w Byszewie** Autorzy: Bogna Derkowska-Kostkowska Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.365-385 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7926/8128 > Wnętrze kościoła parafialnego Świętej Trójcy w Byszewie, a zwłaszcza ołtarze z kaplic (jeden po północnej stronie został poświęcony w 1762 roku, drugi po południowej stronie w 1776 roku) ze swoją ikonografią i nawiązaniami do zakonu cysterskiego, zainspirowały napisanie tego artykułu. Opierając się na analizie różnych motywów reprezentacyjnych i dekoracyjnych, artykuł łączy fakty historyczne z komentarzem interpretacyjnym. Chociaż oba ołtarze, będące częścią pierwotnego projektu, są współczesne **Drewniany, parafialny kościół cystersów w Tarnowie Pałuckim w świetle najnowszych badań** Autorzy: A. Wyrwa Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.567-599 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7933/8135 > -- **Modern sepulkral buildings in the churches of historical Warmia (approx. 1500 – ca. 1800)** Autorzy: Zbigniew Czernik Rok: 2023 DOI: 10.51974/kmw-161303 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-161303-89934?filename=Modern sepulkral.pdf > Już w najstarszej tradycji chrześcijańskiej kościoły były miejscem pochówków. Najczęściej miejsce wiecznego spoczynku znajdowali tam władcy państw, duchowni, osoby zasłużone dla Kościoła, wybitne osobistości, lokalni rządcy, mieszczanie, szlachta… Nie inaczej też było na Warmii. Już od XIV wieku w wybudowanych kościołach chowano zmarłych - w warmińskich okolicznościach w większości były to osoby duchowne. Sytuacja taka praktycznie trwała do XIX wieku, kiedy to wykształcają się do dziś znane form **Kościół i dom księży misjonarzy w Tykocinie** Autorzy: W. Kochanowski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.441-458 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7294/6866 > -- **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Warmia w czasach saskich** Autorzy: S. Achremczyk Rok: 2025 DOI: 10.12775/klio.2025.002 URL: https://apcz.umk.pl/KLIO/article/download/48707/42655 > W czasach saskich Warmia miała to szczęście, iż rządzili nią wykształceni, doświadczeni życiowo, wpływowi politycznie biskupi i to wywodzący się z zamożnych senatorskich rodów. Roczne dochody biskupów sięgały od stu tysięcy złotych na początku XVIII wieku do 238 tysięcy złotych w 1772 roku. Dominium warmińskie zostało dotknięte wielką wojną północną, wojną siedmioletni. Charakterystyczne było, iż po wojnach , zarazach szybko się odbudowywało. Biskupi podjęli duże inwestycje sakralne. W połowie X **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Analysis of the historical truss in village Bela Dulice** Autorzy: J. Gocál, P. Krušinský, E. Capková, M. Kekeliak Rok: 2015 DOI: 10.15576/ASP.FC/2015.14.1.57 > Powstanie wiązania dachowego kościoła rzymskokatolickiego pod wezwaniem Najświętszego Ciała Chrystusowego datuje się na rok 1409. Reprezentuje ono jedną z kilku dobrze zachowanych średniowiecznych konstrukcji w tym regionie. Spiczasty dach nad nawą ma charakterystyczną konstrukcję z jętką podpierającą krokwie z podłużnym usztywnionym wiązaniem dachowym. Analiza geometryczna głównego wiązania dachowego, jak również środkowego podłużnego wiązania dachowego opiera się na logicznych zależnościach or **Radzimiński, Andrzej: Kirche und Geistlichkeit im Mittelalter. Polen und der Deutsche Orden in Preussen. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2011. 431, [10] S., 12 Abb. – ISBN 978-83-231-2707-9432 (72,– złoty).** Autorzy: Klaus Neitmann Rok: 2020 DOI: 10.1515/jgod-2020-0054 > Article Radzimiński, Andrzej: Kirche und Geistlichkeit im Mittelalter. Polen und der Deutsche Orden in Preussen. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2011. 431, [10] S., 12 Abb. – ISBN 978-83-231-2707-9432 (72,– złoty). was published on November 1, 2020 in the journal Jahrbuch für die Geschichte Mittel- und Ostdeutschlands (volume 66, issue 1). **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Trinitologia picta na przykładzie polichromii w kościele pod wezwaniem Nawiedzenia NMP w Kaliszu. Program badań** Autorzy: Justyna Sprutta Rok: 2021 DOI: 10.14746/pst.2021.39.12 URL: https://doi.org/10.14746/pst.2021.39.12 > Polichromia kościoła pobernardyńskiego w Kaliszu (obecnie jezuitów) bogata jest w tematykę trynitarną. Motywy i symbole trynitarne najobficiej występują w nawie. Malowidła ścienne prezbiterium i nawy wykonał bernardyn, brat Walenty Żebrowski. Pochodzą z późnego baroku. Kaliska polichromia to ostatnie dzieło tego zakonnika. Poza Kaliszem W. Żebrowski tworzył również dla bernardyńskich kościołów w: Poznaniu, Kadynach, Wschowie, Skępem, Warcie, Ostrołęce, Warszawie oraz przypuszczalnie w Owińskach, **Szembekowska kaplica Najświętszego Salwatora przy katedrze we Fromborku jako palladium Świętej Warmii** Autorzy: Szymon Tracz Rok: 2022 DOI: 10.18778/2084-851x.14.03 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/17407/16991 > Z fundacji biskupa warmińskiego Krzysztofa Andrzeja Jana Szembeka ze Słupowa (1680–1740), biskupa na Warmii w latach 1724–1740 przy katedrze we Fromborku powstała kaplica pw. Najświętszego Salwatora i św. Teodora Męczennika (Teodora z Amazji), zwana szembekowską. Oratorium stanowi przykład centralnej budowli kopułowej. Powstała jako kaplica relikwiarzowa oraz miejsce pochówku swojego fundatora. Punkt centralny kaplicy stanowi retabulum relikwiarzowe, ustawione w 1734 roku w arkadzie południowej. **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Święty Chrystian - cysters - misyjny biskup Prus (próba nowego spojrzenia)** Autorzy: Krystyna Zielińska-Melkowska Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.35-61 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7317/7891 > -- **Dwa kościoły. Budownictwo kultowe w międzywojennych Niemczech jako przestrzeń modernistycznych eksperymentów** Autorzy: R. Makała Rok: 2020 DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.17 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5186/4662 > The time between WW I and II was a period of intensive development of church architecture in Germany. In the new situation after the defeat in WW I on the wave of Christian renewal movements, the concept of the church as a building corresponding to its functions, as an object expressing the character of religion and the vision of a congregation as a community in modern society was re -formulated. The dynamically developing church architecture was an area of intense experiments (especially in the **Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie** Autorzy: J. Zawadzki Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.151-200 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7535/7366 > Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie należy do największych kościołów w Polsce. Został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Do jego ukończenia w latach 1861-1893 przyczynili się praktycznie wszyscy znani wówczas polscy artyści. Jego neorenesansowy styl nawiązuje do kościoła św. Guistyny w Padwie. Pierwotnie Kościół Wszystkich Świętych składał się z kościoła głównego, który mógł pomieścić ok. 5000 wiernych i mniejszy kościół na dole, który pomieścił ok. 3000 osób. Obecnie ten ostatni jest **Najdawniejsze wiadomości o duchowieństwie na Pomorzu Wschodnim przed rokiem 1308/9** Autorzy: K. Dąbrowski Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.117-130 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6693/7771 > -- **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Kościół Najświętszej Marii Panny na Zamku Wysokim w Malborku. Dzieje, wystrój, konserwacja** Autorzy: R. Panfil Rok: 2017 DOI: 10.62875/tk.v3i0.830 URL: http://turystykakulturowa.org/ojs/index.php/tk/article/download/830/745 > W latach 2014–2016 Muzeum Zamkowe w Malborku w oparciu o środki Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego na lata 2009–2014, w ramach programu Konserwacja i rewitalizacja dziedzictwa kulturowego, realizowalo projekt pt. „ Prace konserwatorskie i roboty budowlane w zespole kościola NMP w Muzeum Zamkowym w Malborku ” . Zarządzany przez to muzeum Zespol Zamkowy, obiekt o randze miedzynarodowej wpisany na prestizową Liste Światowego Dziedzictwa UNESCO, jest najwiekszą atrakcją turys **[Recenzja]: "Poczet biskupów warmińskich", Stanisław Achremczyk, Roman Marchwiński, Jerzy Przeracki, Olsztyn 1994** Autorzy: Danuta Kasparek Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8512 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/8512/7280 > - **Jan Karol Konopacki, biskup nominat warmiński** Autorzy: Jan Obłąk Rok: 1958 DOI: 10.52204/np.1958.8.153-179 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7617/7018 > -- **Justyna Dargel (1860–1926) – z dziejów warmińskiej sekty** Autorzy: W. Zawadzki Rok: 2011 DOI: 10.31648/SW.299 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/sw/article/download/299/239 > In the second half of nineteenth century, in the warmińska diocese, arose a new sect, inspired by Maria’s flashes of insight in Gietrzwałd. The sect was estabilished by Justyna Dargel. It found a protector in a person of warmiński priest, Michał Reddig. The sect was assembling a group of laic people, mostly from the area of Warmia. Warmińscy bishops were trying, unsuccessfully, to eliminate the threat of the division in Warmiński Church. Critical, proved to be the departure of Dargel, Redding an **KOŚCIOŁY I PARAFIE DIECEZJI EŁCKIEJ (CZ. 30)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.10805 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/10805/8644 > W artykule scharakteryzowano pod względem historycznym i bibliograficznym ośrodki kościelne w Zelkach (Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej), Żabinie (Narodzenia Najświętszej Marii Panny), Żarnowie (Narodzenia Najświętszej Marii Panny), Żylinach (Matki Boskiej Częstochowskiej) i Żytkiejmach (św. Michała Archanioła). **Kaplice czy kaplica? O zawiłych dziejach kaplic(y) św. Bartłomieja i św. Jadwigi w gdańskim kościele Najświętszej Maryi Panny i o ich znaczeniu dla badań nad średniowiecznymi elementami wystroju** Autorzy: Alicja Grabowska-Lysenko Rok: 2022 DOI: 10.15762/zh.2022.02 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2022.02 > Chapels or A Chapel? On the Complex History of the Chapel(s) of St. Bartholomew and St. Hedwig in St. Mary's Church in Gdańsk and their Significance for Research on Medieval Decorative ElementsAccording to the findings of the research into the history of St. Mary's Church in Gdańsk, in its eastern part, behind the main altar, three liturgical centres operated in the Middle Ages: the Chapels of the Holy Sepulchre and of St. Bartholomew, which divided the wide architectural space on the axis of th **Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Trzciance i jej księgi metrykalne do 1945 roku** Autorzy: Łukasz Piotr Nowak MS Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.11705 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11705/12449 > Artykuł znacznie poszerza dotychczasowy stan wiedzy na temat dziejów parafii pw. św. Jana Chrzciciela w Trzciance przed 1945 rokiem. Ustalono, że z pewnością istniała ona już na początku XVII wieku, a możliwe, że powstała jeszcze w wieku XVI. Do drugiej połowy XVIII wieku funkcjonowała jako parafia pw. Trójcy Świętej, następnie zmieniono jej wezwanie na obecne. Przez ponad trzy wieki kościoły i zabudowania parafialne kilkakrotnie padały ofiarą pożarów i były odbudowywane. Pierwsze dwie świątynie **Zarys dziejów diecezji chełmińskiej** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.59-116 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6692/7770 > -- **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **ks. Jan Wiśniewski, Uposażenie kościołów, duchowieństwa i służby kościelnej w diecezji pomezańskiej (XVI–XVIII w.), Wydział Teologii Uniwersytetu Warmińsko--Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn 2013, ss. 446 (Marek Jodkowski, Olsztyn)** Autorzy: M. Jodkowski Rok: 2015 DOI: 10.51974/kmw-142685 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-142685-68816?filename=ks. Jan Wisniewski_.pdf > W wierszach poświęconych **Strzeleński zespół klasztorny w perspektywie rodowych fundacji margrabiów von Wettin. Rzeźba - architektura - historia** Autorzy: Adam Soćko Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.99-161 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6845/8172 > -- **History of Church Design in Olszyna Lubanska** Autorzy: Aleksandra, Repelewicz, Zbigniew, Madurowicz Rok: 2016 DOI: 10.17265/1934-7359/2016.08.004 URL: http://www.davidpublisher.com/Public/uploads/Contribute/57bfa9fdc2e39.pdf > The history of the design of St. Joseph the Betrothed church in Olszyna Lubańska is presented in the paper. The first design of the church was drawn up by a local master builder in 1889 but was given such a poor evaluation by a firm of architects in Berlin that a new project had to be commissioned. The technical opinion on the design is analysed in the paper: both projects are discussed and some of the drawings from the projects are presented. The text of the expert evaluation and the draft of t **History of the altar painting of St Adalbert from the chapel of the new Bishop's Palace in Frombork** Autorzy: Marek Jodkowski Rok: 2025 DOI: 10.51974/kmw-210178 URL: https://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-210178-133857?filename=History-of-the-altar-pain.pdf > Nowy pałac biskupów warmińskich we Fromborku, zaprojektowany przez Friedricha Augusta Stülera, członka Naczelnej Deputacji Budowlanej w Berlinie, oddano do użytku w 1850 r. W jego centralnej części wzniesiono kaplicę. Jej dominantą stał się ołtarz poświęcony św. Wojciechowi, patronowi diecezji warmińskiej. Wykonanie obrazu ołtarzowego zlecono malarzowi szkoły düsseldorfskiej, reprezentantowi realizmu i historyzmu, Heinrichowi Mückemu (1806-1891). Wpływ na jego ikonografię i kompozycję miał także **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Kościół katolicki w Kartuskiem (1939-1945)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6969/7760 > -- **Początki krakowskiego kościoła św. Szczepana (przed 1327 r.)** Autorzy: D. Niemiec Rok: 2024 DOI: 10.15633/tes.09304 URL: http://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/636171c4-8676-48da-aeb8-d7b17b4c93e5/download > The article attempts to identify the relics of a burnt wooden building from the 12th century discovered within the outline of the Gothic St Stephen’s Church in Cracow the oldest founded church of this name in Cracow. Based on indirect indications, the foundation of Krakow’s oldest church St. Stephen was attributed to Duke Boleslaw Krzywousty. All source information on the beginnings of the cult of St Stephen’s relics in early medieval Poland has also been collated. **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Początkowe dzieje seminarium chełmińskiego** Autorzy: Antoni Liedtke Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.101-188 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7289/6862 > -- **Warmińskie wizytacje kromerowskie** Autorzy: J. Wiśniewski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7429 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7429/6758 > - **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Kościół i parafia w Świątkach w świetle najstarszych źródeł i protokołu powizytacyjnego z 1567 roku** Autorzy: Andrzej Kopiczko ks. Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11054 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11054/11864 > W artykule przedstawiono genezę parafii w Świątkach oraz jej rozwój do dru­giej połowy XVI wieku. Na podstawie najstarszych źródeł archiwalnych opisano uposażenie, pierwszych duszpasterzy i wioski przypisane do miejscowego kościoła. Zwrócono również uwagę na patrocinium św. Kosmy i Damiana, które na Warmii występuje tylko przy tej świątyni. Najwięcej jednak informacji wydobyto z najstarszego protokołu powizytacyjnego, który sporządził w 1567 r. kanonik Samson Worein. Opisał on dokładnie wyposaże **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **Administracja wyznaniowa wobec starań diecezji warmińskiej o budowę kościoła – Pomnika Tysiąclecia w Elblągu w latach 1965–1976** Autorzy: Andrzej B. Krupa Rok: 2023 DOI: 10.31648/ep.9673 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/ep/article/download/9673/7121 > W 1965 r. episkopat Polski wystąpił z inicjatywą budowy kościołów – pomników tysiąclecia państwowości polskiej. We wniosku dotyczącym diecezji warmińskiej rządca diecezji bp Tomasz Wilczyński wskazał Elbląg jako miejsce budowy kościoła – Pomnika Tysiąclecia. Administracja wyznaniowa województwa gdańskiego, a także istniejącego od połowy 1975 r. województwa elbląskiego nie wyraziła na to zgody. Odrzucono uzasadnienie inwestycji koniecznością zaspokojenia potrzeb religijnych w rozwijającym się mie **Tradycja i współczesność we wnętrzu świątyni** Autorzy: Stanisław Rodziński Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1893 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1893/1981 > - **Inwentarz kościoła Najświętszej Maryi Panny na Zamku Wysokim w Malborku z 1829 r.** Autorzy: Marek Jodkowski Rok: 2025 DOI: 10.30439/wst.2025.2.10 URL: https://czasopismowst.pl/index.php/wst/article/download/532/300 > Kościół zamkowy w Malborku stanowił dla zakonu krzyżackiego w okresie średniowiecza główne miejsce celebracji liturgicznych. W okresie nowożytnym przekazano go jezuitom, którzy wyposażyli świątynię w sprzęty barokowe i późnobarokowe. Po ich kasacie świątynia ta stała się filią kościoła miejskiego. Remont prowadzony przez Konrada Steinbrechta od 1882 r. spowodował opróżnienie świątyni, której zamierzano nadać średniowieczny wygląd. Jej inwentarz z 1829 r. prezentuje zatem nieocenioną wartość hist **Duszpasterskie inspiracje błogosławionego Stefana kard. Wyszyńskiego Prymasa Polski pozostawione Kościołowi na Warmii** Autorzy: Słąwomir Ropiak Rok: 2024 DOI: 10.31648/sw.9452 URL: https://doi.org/10.31648/sw.9452 > Celem podjętych rozważań jest zaprezentowanie nauczania skierowanego przez nowego Błogosławionego do Kościoła na Warmii. Można je scharakteryzować za pomocą kilku zasadniczych idei, do których należą: duchowa i pasterska posługa Prymasa Polski wobec diecezji warmińskiej; formacja kapłańska ożywiana przesłaniem ze Stoczka Warmińskiego; maryjna pobożność pogłębiana w ciszy rekolekcji; wielki znak na niebie w Gietrzwałdzie; cześć oddawana św. Wojciechowi Biskupowi Męczennikowi; duchowo-pastoralne d **Zarys historii archiwum kościelnego w Kamieniu Pomorskim** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9143 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9143/7649 > - **Zmagania o katolicyzm i polskość ziemi bytowskiej i lęborskiej** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 1958 DOI: 10.52204/np.1958.8.181-201 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7618/7019 > -- **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **Atlas historyczny miast Polskich** Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń Rok: 2016 > in **Naukowe pokłosie milenium śmierci św. Wojciecha** Autorzy: J. Strzelczyk Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.5-97 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6844/8171 > -- **Pęknięcie ściany w modernistycznym kościele pod wezwaniem Najświętszego Zbawiciela w Zielonej Górze – przyczyna** Autorzy: B. Michalak Rok: 2017 DOI: 10.7862/RB.2017.22 URL: http://doi.prz.edu.pl/pl/pdf/biis/764 > Zielona Góra nie jest miastem bogatym w zabytki architektury z okresu modernizmu. Budowle z tej epoki są jednak coraz powszechniej uznawane za cenne z najbardziej interesujących jest pochodzący z roku 1917 kościół pw. Najświętszego Zbawiciela przy ul. Niepodległości. Świątynia ufundowana przez fundację imienia znanego zielonogórskiego przemysłowca Georga Beuchelta do dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych kościołów w mieście. Projekt Wilhelma Wagnera i Oscara Hossfelda został zrealizowan **Historyczny i ideologiczny kontekst męczeństwa sióstr św. Katarzyny na Warmii w 1945 r.** Autorzy: W. Zawadzki Rok: 2016 DOI: 10.31648/SW.109 > W wyniku przeprowadzonej przez Armię Czerwoną ofensywy zimą 1945 r. w Prusach Wschodnich, setki tysięcy Niemców znalazło się w okrążeniu. Rozpoczęła się wówczas chaotyczna ewakuacja wojska i cywilów, głównie drogą morską. W jej trakcie zginęły tysiące uciekinierów. Dramatyczny los spotkał niemiecką ludność cywilną, która dostała się w ręce czerwonoarmistów. W zajmowanych miastach i wioskach żołnierze radzieccy dopuszczali się indywidualnych i zbiorowych zbrodni na cywilach. Ofiarami gwałtów i mo **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Kościelne początki Tarnowa** Autorzy: L. Poniewozik Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12007 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12007/10478 > Tarnw to **Das historische Kulturerbe des Deutschordensstaates in Preußen im Bewusstsein der Jugend Region Ermland-Masuren – Analyse von Fragebogenuntersuchungen** Autorzy: Adam Halemba Rok: 2021 DOI: 10.31648/ep.7202 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/ep/article/download/7202/5437 > W artykule prezentuję analizę fragmentu szeroko zakrojonych badań ankietowych przeprowadzonych w latach 2016–2017 wśród młodzieży licealnej regionu warmińsko-mazurskiego. Zebrano w sumie 555 ankiet z obszaru wszystkich powiatów województwa. Badaniom poddano kwestie w kontekście analizy odpowiedzi na kilka z pytań ankietowych dotyczących znajomości dorobku, rozumienia i postrzegania elementów i reliktów materialnego dziedzictwa historycznego państwa zakonu krzyżackiego w Prusach.Wyróżniono kilka **Szlakami przeszłości i czasów współczesnych, red. K. Puchowski i J. Zerko, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1996, ss. 387** Autorzy: K. Jakubiak Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.1997.5.6.11 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/16799/16638 > . **Lokalizacja kościoła w przestrzeni średniowiecznego miasta – przykład Barczewka (Alt-Wartenburg) na Warmii** Autorzy: Felix Biermann, Christofer Herrmann, Arkadiusz Koperkiewicz Rok: 2025 DOI: 10.23858/apol70.2025.05 URL: https://journals.iaepan.pl/apol/article/download/4144/4026 > Na podstawie badań archeologicznych ustalono, że w średniowiecznym ośrodku Wartenberg (dziś Barczewko, gmina Barczewo) na Warmii przypuszczalnie istniał kościół ufundowany w latach 1325/1330 przez biskupa warmińskiego, zniszczony w 1354 r. podczas ataku Litwinów. Był to prosty, drewniany budynek, o konstrukcji szachulcowej. Znaleziono tylko negatywy drewnianej konstrukcji, zwęglone drewno, liczne żelazne elementy konstrukcyjne. Orientacja na linii wschód‒zachód i lokalizacja w centrum cmentarza **Pierwszy etap budowy kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Kłodzku: datowanie, zakres prac, geneza stylu** Autorzy: J. Widłak Rok: 2024 DOI: 10.55545/md.2201 URL: https://czasopisma.vistulana.pl/article/download/11/12 > Artykuł powstał w celu usystematyzowania i poszerzenia stanu wiedzy o kościele Mariackim w Kłodzku, a ściślej rzecz ujmując, dotyczy najstarszego etapu budowy fary, to jest okresu funkcjonowania na miejscu pierwszego wznoszącego ją warsztatu. Opierając się przede wszystkim na średniowiecznych źródłach pisanych, w tekście sprecyzowano datowanie omawianej fazy do dwóch–trzech pierwszych dekad xv wieku, z początkiem prac w roku 1402 albo nieznacznie później oraz ich końcem między rokiem około 1415 **The interiors of a Protestant church as a sign of social conservativeness of the nobility in the Duchy of Prussia** Autorzy: Piotr Birecki Rok: 2021 DOI: 10.51974/KMW-137629 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-137629-67286?filename=The interiors of a.pdf > Artykuł szkicuje zmiany reformacyjne w Prusach Książęcych zainicjowane przez Albrechta Hohenzollerna oraz przedstawia rolę obrazu – dzieła, którego rolą jest wsparcie procesu chrystianizacji Prusów oraz nauczania podstawowych prawd wiary uwypuklonych przez teologię luterańską. Autor przedstawia najpierw wygaszenie ruchów ikonoklastycznych przez władze księstwa w czasie definiowania roli obrazu w nowym Kościele oraz podjętą przez Marcina Lutra ewolucyjną drogę eliminacji obrazu jako medium pomię **Kanon formy architektonicznej w kościele katolickim : tradycja i współczesność architektury sakrum** Autorzy: A. Szymski Rok: 2000 > Wyd. 2 popr. ; Prace Naukowe Politechniki Szczecinskiej, Nr 496=Prace Instytutu Architektury i Planowania Przestrzennego Nr 36 **Zabytkowe organy w Polsce na znaczkach Poczty Polskiej** Autorzy: J. Janicki Rok: 2019 DOI: 10.15633/PMS.1849 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/promusicasacra/article/download/1849/1753 > W dniu 3 czerwca 2018 roku Poczta Polska wprowadziła do obiegu znaczek pocztowy w formie bloku o wartości 6,80 zł, w emisji zatytułowanej Zabytkowe organy w Polsce1. Na znaczku na tle wnętrza świątyni zostały przedstawione manierystyczno-barokowe organy franciszkańskiego kościoła Świętej Trójcy w Gdańsku. Autorką projektu znaczka jest artystka Marzanna Dąbrowska, która zaprojektowała dwa poprzednie znaczki tej emisji (2016, 2017) oraz wydaną z tej okazji kopertę Pierwszego Dnia Obiegu (FDC). Zna **Ikonografia witraży Wiktora Ostrzołka w gdańskim kościele Mariackim (1977–1980)** Autorzy: Jacek Friedrich Rok: 2021 DOI: 10.26881/porta.2021.20.09 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/6409/5827 > In 1966, a commemorative decoration appeared inside St Mary’s Church in Gdansk: its main component was the painting showing Poland’s Baptism placed in the chancel. Meanwhile, a pillar by the Priests’ Chapel was decorated with a standard bearing striped concentration camp uniform cloth with numbers of priests -prisoners in Nazi camps. This referred directly to the décor of the Priests’ Chapel created not long before, and in which Polish priests murdered during WW II had been commemorated in 1965. **Late-Gothic triptych from Nowe Miasto Lubawskie – a new conclusion** Autorzy: Wiktor Binnebesel Rok: 2023 DOI: 10.51974/kmw-162338 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-162338-93372?filename=Late_Gothic triptych from.pdf > W artykule zaprezentowano efekty najnowszych badań dotyczących późnogotyckiego tryptyku z kościoła pw. św. Tomasza w Nowym Mieście Lubawskim. Pomimo swojej rangi – dzieło to jest bowiem jednym z zaledwie dwóch zachowanych średniowiecznych nastaw ołtarzowych na ziemi chełmińskiej, zabytek ten nie doczekał się opracowania monograficznego. Na podstawie analizy nowożytnych tekstów źródłowych oraz późniejszych wzmianek i fotografii analizie poddano miejsce jego funkcjonowania aż do l. 90. XX w., kied **KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W GODZIESZOWIE MIEJSCEM OSTATNIEJ ZIEMSKIEJ POSŁUGI BŁOGOSŁAWIONEJ S. ANIELI SCHRAMM** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2023 DOI: 10.58324/s.334 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/334/321 > Świętowanie każdego jubileuszu jest zawsze okazją do odniesienia się do przeszłości. Według źródeł wzmianki o istnieniu świątyni katolickiej w Godzieszowie pochodzą z 1420 r., jednak niektórzy doszukują się jej początków nieco wcześniej, bo już w 1346 r. Osłabienie rozwoju życia duszpasterskiego nastąpiło wraz z nadejściem reformacji. Dopiero objęcie patronatu nad wspólnotą katolicką w Godzieszowie przez siostry zakonne z Lubania przyczyniło się do dalszego rozwoju duszpasterskiego. W 1833 r. do **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Starania duchownych o objęcie parafii pw. św. Jakuba w Olsztynie do 1466 roku** Autorzy: Radosław Krajniak Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.123.93-112 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4653/4799 > Artykuł podejmuje po raz pierwszy w historiografii zagadnienie starań duchownych o objęcie kościoła parafialnego p.w. św. Jakuba w Olsztynie w okresie do 1466 roku. W dotychczasowych pracach, czy to dotyczących samego kościoła, czy też szerzej, historii diecezji warmińskiej i jej duchowieństwa, podawano jedynie jednego plebana olsztyńskiego z badanego okresu. Przeprowadzone przez Autora tekstu badania, głównie na materiale proweniencji papieskiej pozwoliły znacznie poszerzyć listę duchownych sta **Kościół św. Jana w Stargardzie. Nowe spojrzenie na chronologię i datowanie jego budowy** Autorzy: Agnieszka Lindenhayn‑Fiedorowicz Rok: 2023 DOI: 10.26881/porta.2023.22.02 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/10594/9528 > Średniowieczne dzieje kościoła św. Jana w Stargardzie są ściśle związane z miejscową komandorią joannitów. Dawną kaplicę konwentualną z drugiej połowy XIII w. z czasem zastąpiono przez budowaną etapami późnogotycką świątynię ceglaną, która ostatecznie przybrała obecną formę trójnawowego kościoła halowego z halowym chórem obejściowym i osiową wieżą zachodnią. W dotychczasowych badaniach świątynia ceglana była datowana na podstawie tablicy inskrypcyjnej zachowanej w partii wieżowej oraz analizy st **Mazury – wędrówka szlakiem dziedzictwa kulturowego pierwszego protestanckiego państwa w Europie. XIV Polsko-Niemieckie Seminarium Wrocław–Halle-Siegen, Mikołajki, 5–10 VI 2017** Autorzy: Aleksandra Matczyńska Rok: 2017 DOI: 10.19195/quart.2017.3.68679 URL: https://czasopisma.uwr.edu.pl/quart/article/download/16893/15178 > The 14th Polish-German Seminar Wrocław–Halle–Siegen, which took place on 5–10 June 2017, was focused on the examination of art and religious tendencies of the Masuria region – the first Protestant country in Europe. The seminar program consisted of several excursions, aimed at getting to know the monuments of sacred and secular architecture of Warmia and Masuria. The participants had the opportunity to take part in many lectures and group workshops on the issues of theology, history and culture **Organs at the church of St. Nicholas in Elbląg from the late 18th century until 1945** Autorzy: Bartosz Skop Rok: 2020 DOI: 10.51974/KMW-134781 URL: http://kmw.ip.olsztyn.pl/pdf-134781-63043?filename=Organs at the church of.pdf > The St. Nicholas parish church in Elbląg, currently the Elbląg diocese cathedral, is a unique building in every respect. Until today, it remains the most important element of the town and reflects its turbulent history. Since its erection, the church was an important centre of liturgical music. The paper discusses the changes in the organ instruments of the largest Elbląg church after the fire of 26 April 1777 until 1945. Their story has remained largely unknown until today. It is particularly s **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Nowa publikacja o historii pośmiennictwa w średniowiecznych i nowożytnych Prusach** Autorzy: Marcin Grulkowski Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.011 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35285/29726 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **The history of the organ in the Church of St. Adalbert and Our Lady of Sorrows in Modlnica** Autorzy: Piotr Matoga Rok: 2020 DOI: 10.52204/np.2020.133.213-226 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3665/4017 > Przedmiotem artykułu jest historia organów w kościele pw. św. Wojciecha i Matki Bożej Bolesnej w Modlnicy. Tekst oparty jest na rezultatach kwerend archiwalnych, przy czym najwięcej źródeł pochodziło z archiwum parafialnego. Podjęte badania wykazały, że organy w rzeczonej świątyni istniały co najmniej od pierwszej połowy XVIII w. Obecny instrument zbudował w latach 1843–1844 krakowski organmistrz Ignacy Wojciechowski. Organy te były wielokrotnie naprawiane, remontowane i przebudowywane. W 1888 r

[object Object]