Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa

Historia parafii Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Lubięcin udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: zielonogórsko-gorzowska. --- ### Publikacje naukowe **creation and architectural transformation of the parish church of the Sacred Heart of Jesus in Żary from the early 13th to late 17th century** Autorzy: Andrzej Legendziewicz Rok: 2022 DOI: 10.12775/ahp.2021.007 URL: https://apcz.umk.pl/AHP/article/download/41959/34412 > This article presents architectural transformations in the parish church of the Sacred Heart of Jesus (originally the Blessed Virgin Mary) in Żary. The church is one of themost interesting brick churches in the borderland between Silesia and Lusatia. Unfortunately, the church has featured very little in the literature, and only its non-extant Romanesque west arm is discussed. Based on the scant written sources, and the results of architectural researchand archaeological excavations, the author d **Jezuicki kościół Serca Jezusa w Krakowie** Autorzy: Lech Kontkowski Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.113-165 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6811/7684 > -- **Tożsamość i misja sercanów w polskim Kościele w kontekście jubileuszy związanych z Najświętszym Sercem Jezusa** Autorzy: Eugeniusz Ziemann Rok: 2020 DOI: 10.4467/25443283sym.20.008.12125 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/16756/ > Tozsamośc i misja sercanow w polskim Kościele w kontekście jubileuszy związanych z Najświetszym Sercem Jezusa **Symbol kultu Serca Jezusa nad prezbiterium kościoła jezuitów w Krakowie** Autorzy: Barbara Hryszko Rok: 2025 DOI: 10.35765/pk.2025.5104.11 URL: https://doi.org/10.35765/pk.2025.5104.11 > Artykuł prezentuje najświeższe badania nad symbolem kultu Serca Jezusa wieńczącym prezbiterium kościoła jezuitów w Krakowie (il. 1). Rzeźba ta nie była dotąd obiektem zainteresowania badaczy. Analiza źródłowa, badania historyczne, porównawcze i ikonograficzne pozwoliły zidentyfikować wzór (il. 6) zarówno dla pierwszego zamysłu zwieńczenia wschodniej części kościoła (il. 2–5), jak i dla ostatecznego projektu Franciszka Mączyńskiego (il. 10). W wyniku badań wskazano przyczyny zastąpienia przez arc **Franciszkańska kuracja Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945** Autorzy: P. Górecki Rok: 2019 DOI: 10.25167/STH.827 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/827/620 > Artykuł jest kontynuacją międzywojennej historii gliwickich franciszkanów i genezy powstania samodzielnej jednostki kościelnej w tzw. dzielnicy hutniczej, zamieszczonym w tomie 35 „Studiów Teologiczno-Historycznych Śląska Opolskiego”z 2015 r. Autor tym razem przybliża historię kuracji Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945. Od czasu jej ustanowienia gliwiccy franciszkanie prowadzili w tamtejszej dzielnicy hutniczej ożywioną pracę duszpasterską. Jej główne działania ukierunkowane były n **Kult Serca Pana Jezusa na 300-lecie objawień św. Małgorzaty Marii Alacoque 1674–1974** Autorzy: Romuald Rak Rok: 1975 DOI: 10.21906/RBL.3288 > — **Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 17)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2024 DOI: 10.31648/cetl.9395 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/9395/7740 > The article presents the church centers in Orzysz (Sacred Heart of Jesus), Pawłówka (The Holy Trinity), Pisanica (Our Lady Queen of Poland), Pisz (Saint John the Baptist) and Pisz (Mother of Mercy). **Boże Serce w misterium swojego otwarcia na współczesny świat** Autorzy: Eugeniusz Ziemann Rok: 2021 DOI: 10.4467/25443283SYM.21.010.13723 URL: https://doi.org/10.4467/25443283sym.21.010.13723 > God’s Heart in the mystery of its opening to the modern world Is the reverence and cult of the Sacred Heart of Jesus still topical in the mission of the Church? The text „God’s Heart in the mystery of its opening to the modern world” is an attempt to answer the question above. Biblical depiction of the word „heart” has basically symbolic and allegoric meaning. Repeatedly this word appears in connection with the word „love” both in regard to God and human. Incarnated God, the Word of the Father, **From the Lubusz diocese to the Lubusz Land. Church and region in re-construction** Autorzy: Andrzej Draguła Rok: 2024 DOI: 10.18276/sp.2024.34-05 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21034.pdf > Badania regionalistyczny podejmują przede wszystkim zagadnienie tożsamości danego regionu i czynników, które kształtują tę tożsamość. Przedmiotem artykułu jest odpowiedź na pytanie, co stanowi o tożsamości diecezji zielonogórsko-gorzowskiej rozumianej jako region. W przypadku jednostki kościelnej pod uwagę należy wziąć nie tylko czynniki natury historycznej, społecznej czy kulturowej, ale także teologicznej, w tym eklezjologicznej. W przypadku diecezji zielonogórsko-gorzowskiej można mówić o war **Początki parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Brześciu na Grajewskim Przedmieściu** Autorzy: W. Żurek DOI: 10.31743/abmk.12515 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12515/11109 > Brześć nad Bugiem (białoruskie Брэст **Bractwo Serca Jezusowego w dawnej Polsce** Autorzy: Czesław Drążek Rok: 1981 DOI: 10.21906/RBL.1181 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1181/1273 > — **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Architektura sakralna Adama Ballenstedta (1923-1931)** Autorzy: Z. Sroka Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.201-267 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6813/7687 > -- **Historia organów w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie-Piaskach Wielkich** Autorzy: P. Matoga Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.123.225-236 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4659/4804 > Archiwum parafialne w Krakowie-Piaskach Wielkich obfituje w dokumenty związane z historią miejscowych organów. Kościół parafialny został wybudowany w latach 20. XX w. W 1944 r. zamontowano w nim niewielkie, tymczasowe organy, wypożyczone z parafii w Prokocimiu. Instrument ten, zbudowany w 1924 r. przez Stanisława Żebrowskiego z Krakowa, oddano do Prokocimia w 1945 r. Jeszcze w 1944 r. ówczesny proboszcz, ks. Franciszek Dźwigoński, zamówił nowe, 15-głosowe, pneumatyczne organy w firmie Gebrüder R **„Bez serca się nie da”. Personalne i społeczne znaczenie kultu Serca Jezusa w świetle posoborowego nauczania Kościoła** Autorzy: Marzena Górecka Rok: 2024 DOI: 10.18290/kip2024.30 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/kip/article/download/1257/1121 > Artykuł naświetla rozwój kultu Najświętszego Serca Jezusa w wyniku nauczania trzech posoborowych papieży: Pawła VI, Jana Pawła II i Benedykta XVI. Wszyscy trzej, nawiązując stale do pism i przemów swoich poprzedników, w pierwszej linii Leona XIII, Piusa XI i Piusa XII, których osobisty wkład w propagowanie kultu NSJ jest nie do przecenienia, permanentnie je pogłębiali i dostosowywali do nowych potrzeb Kościoła posoborowego, zgodnie z dewizą, że w dziejach Kościoła „stare” i „nowe” zawsze są ze s **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **he coat of arms of the Diocese of Zielona Góra-Gorzów Wielkopolski as an attribute of historical heritage in the perspective of ecclesiastical heraldry** Autorzy: A. Put Rok: 2023 DOI: 10.18276/sp.2023.33-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/20649.pdf > 29 listopada 2020 roku, w pierwszą niedzielę Adwentu, wszedł w życie dekret bp. Tadeusza Lityńskiego, ustanawiający dla diecezji zielonogórsko-gorzowskiej własny herb. Herb ten jest nowym, choć osadzonym w historii, znakiem Kościoła na Środkowym Nadodrzu. W artykule przybliżono okoliczności powstania herbu diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, a także opisuje go i przybliża jego znaczenie dla Kościoła lokalnego nad Środkową Odrą. Tekst podzielono na następujące punkty: 1. „Zarys dziejów Kościoła k **Zarys systematyki architektury neoromańskiej w budownictwie kościelnym Królestwa Polskiego** Autorzy: A. Majdowski Rok: 1991 DOI: 10.52204/np.1991.75.117-137 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7071/7797 > -- **Interventions of state authorities in the exercise of public worship on the example of the activities of the religious administration of Zielona Góra against the Gorzów Church in 1945–1972** Autorzy: Dariusz Mazurkiewicz Rok: 2019 DOI: 10.18276/cto.2019.2-02 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/18645.pdf > Po II wojnie światowej władze państwowe Polski Ludowej w planowy sposób odeszły od zasady neutralności światopoglądowej państwa. W jej miejsce pojawiła się teza głosząca konieczność daleko posuniętej interwencji w sprawy sumienia i wyznania obywateli. Skutkiem tego władze komunistyczne starały się ingerować zarówno w ludzkie sumienia, jak i utrudniać realizację prawa do publicznego wyznawania wiary. Szczególną rolę w polityce wyznaniowej państwa odgrywał powołany w 1950 roku Urząd do Spraw Wyzna **Pęknięcie ściany w modernistycznym kościele pod wezwaniem Najświętszego Zbawiciela w Zielonej Górze – przyczyna** Autorzy: B. Michalak Rok: 2017 DOI: 10.7862/RB.2017.22 URL: http://doi.prz.edu.pl/pl/pdf/biis/764 > Zielona Góra nie jest miastem bogatym w zabytki architektury z okresu modernizmu. Budowle z tej epoki są jednak coraz powszechniej uznawane za cenne z najbardziej interesujących jest pochodzący z roku 1917 kościół pw. Najświętszego Zbawiciela przy ul. Niepodległości. Świątynia ufundowana przez fundację imienia znanego zielonogórskiego przemysłowca Georga Beuchelta do dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych kościołów w mieście. Projekt Wilhelma Wagnera i Oscara Hossfelda został zrealizowan **Encyklika Papieża Piusa XII z dnia 15 maja 1956 r. dotycząca kultu Najświętszego Serca Jezusowego** Autorzy: Pius Xii Rok: 1957 DOI: 10.21906/rbl.2613 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/2613/2700 > Papież Pius XII przesyła Wam, Czcigodni Bracia, pozdrowienie i bło­ gosławieństwo apostolskie! HAURIETIS AQUAS — „Będziecie czerpać z radością wody ze zdro­ jów Zbawicielowych“ '), Prorok Izajasz takimi słowami w symbolicznych obrazach zapowiadał te przeróżne i nader obfite dary Boże, które miała przynieść epoka chrześcijańska. Przychodzą nam na myśl te słowa, gdy wspominamy setną rocznicę tej chwili, w której Poprzednik Nasz, Pius IX przyjął radośnie napływające doń z całego świata życzenia i p **Unia Apostolska Najświętszego Serca Jezusowego Diecezji Częstochowskiej i jej działalność dokumentacyjno-archiwalna** Autorzy: Paweł Wolnicki Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.10016 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/10016/8362 > W Kościele prawo przedmiotowe do organizowania się wiernych w różnego rodzaju zrzeszenia dotyczy także duchownych. Międzynarodowym stowarzyszeniem grupującym księży diecezjalnych jest założona przez Wiktora Labeuriera w 1862 roku Unia Apostolska Kapłanów Najświętszego Serca Jezusowego, która kanoniczne zatwierdzenie i ustanowienie otrzymała w 1880 roku. Na ziemiach polskich stowarzyszenie to pojawiło się na początku XX wieku, a w diecezji częstochowskiej powstało w roku 1929. Do 1949 roku funkcj **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Zgromadzenie Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego (1894-1939)** Autorzy: J. Nedza Rok: 1974 DOI: 10.52204/np.1974.41.135-243 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7951/7187 > Celem niniejszej pracy jest przypomnienie postaci bpa przemyskiego obrządku łacińskiego Józefa Sebastiana Pelczara w przededniu pięćdziesiątej rocznicy jego śmierci i osiemdziesiątej rocznicy założenia przez niego zgromadzenia sercanek. W pracy przestawiono także dzieje i formację Zgromadzenia Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w okresie od 1894 do 1939. **Kościół Chrystusa Króla w Gorzowie Wielkopolskim – jedyne dzieło Curta Steinberga w województwie lubuskim** Autorzy: B. Michalak Rok: 2021 DOI: 10.5604/01.3001.0015.2278 > Architektura sakralna okresu modernizmu nie ma szerokiej reprezentacji na terenie województwa lubuskiego. Jednym z najbardziej okazałych obiektów tego typu jest zlokalizowany na terenie Gorzowa Wielkopolskiego kościół Chrystusa Króla, którego architekt Curt Steinberg zasłynął z projektowania i budowy obiektów sakralnych. Wzniesiony w latach 1928–1930 budynek jest imponującym przykładem nowoczesnej techniki budowlanej i odważnych rozwiązań konstrukcyjnych dostępnych w okresie dwudziestolecia mi **Powstanie Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w kontekście społeczno-religijnym Krakowa na przełomie XIX i XX wieku** Autorzy: Zdzisław Gogola Rok: 2010 DOI: 10.52204/np.2010.113.329-346 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4746/5002 > Dobroczynność w Krakowie ma szlachetne tradycje, często sięgające kilkudziesięciu lat wstecz. Przybierała formę zarówno doraźnej, jak i długofalowej pomocy - często hojnych fundacji. Niektóre z inicjatyw w dawnej Polsce przetrwały do drugiej połowy XIX wieku, inne zniknęły wraz z rozbiorami. W ich miejsce powstawały jednak nowe organizacje, które z nową energią wspierały i nadal wspierają potrzebujących. Jednym z przykładów takiej działalności jest Zgromadzenie Służebnic Najświętszego Serca Jezu **THE STRUCTURE OF THE LOCAL RELIGIOUS ADMINISTRATION OF THE PEOPLE’S REPUBLIC OF POLAND AS SEEN IN THE DEPARTMENT FOR RELIGIOUS AFFAIRS IN ZIELONA GÓRA IN 1950–1972** Autorzy: D. Mazurkiewicz Rok: 2020 DOI: 10.18276/cto.2020.36-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/19284.pdf > Powojenna polityka wewnetrzna wladz komunistycznych Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej zmierzala do zawladniecia wszelkimi aspektami zycia spolecznego. W związku z tym nie mogla pomijac zainteresowania wspolnotowym wymiarem ludzkiej religijności, gdyz to w niej widziala zagrozenie dla budowania nowego, opartego na materialistycznej wizji czlowieka, ladu. W takiej optyce dzialania nie bylo miejsca na harmonijne wspoldzialanie wladzy panstwowej oraz Kościola katolickiego. Nawet koniecznośc odbudowy **Zapoznane dzieło Jana Styki w kościele ojców jezuitów w Łodzi** Autorzy: K. Stefański Rok: 2023 DOI: 10.18778/2084-851x.15.03 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/50456/1/25-41_Stefanski.pdf > Obecny kościół ojców jezuitów w Łodzi pw. Najświętszego Serca Jezusa to dawny (do 1945 r.) kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Jana Ewangelisty, wzniesiony w latach 1880–1884. W jego ołtarzu głównym zawisło dzieło Jana Styki zatytułowane Chrystus nauczający uczniów i rzesze ludu, ufundowane przez jednego z najbardziej znanych łódzkich przemysłowców Juliusza Kunitzera. Obraz powstał w ciągu 1885 r., a w kościele został zawieszony w styczniu następnego roku. Wzbudził duże zainteresowanie w Łodz **Badania nad prasą lubuską po roku 1898** Autorzy: Andrzej Buck Rok: 2023 DOI: 10.24425/rhpp.2023.144641 URL: http://journals.pan.pl/Content/127134/PDF/2023-01-RHPP-03.pdf > czwarta wadza (Zielona Gra's Fourth Estate); it was followed by a historical survey of the press of the Gorzw Wielkopolski subregion by Krzysztof Wasilewski. **Działalność Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego na kieleckiej Karczówce w latach 1918-1972** Autorzy: Monika Kupczewska Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18687 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18687/16897 > Artykuł przedstawia okoliczności przybycia Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego, założonego w 1894 roku przez bp. Józefa Sebastaiana Pelczara, do Kielc, na Karczówkę oraz działalność sióstr w latach 1918-1972, obejmującą pracę wychowawczo-opiekuńczą i wydawniczą, realizowaną w ramach założonej na Karczówce Drukarni św. Józefa. Podejmuje także próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób działalność Drukarni św. Józefa wpłynęła na realizację charyzmatu zgromadzenia w kontekście zmi **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg** Autorzy: B. Schmid > Zabytki architektury i sztuki powiatu malborskiego. Zeszyt czternasty z tej serii wydawniczej. Publikacja zostala wydana na zlecenie zachodniopruskiego sejmiku prowincjonalnego. Opracowana przez Bernharda Schmid’a – radce budowlanego w Malborku i prowincjonalnego konserwatora zabytkow na Prusy Zachodnie. Ksiązka zawiera 472 ilustracje w tekście i 31 dodatkow. **Analiza stanu zachowania obiektów sakralnych XX-lecia międzywojennego na Lubelszczyźnie** Autorzy: W. Kendzierawska, M. Trochonowicz Rok: 2024 DOI: 10.35784/teka.7429 URL: https://ph.pollub.pl/index.php/teka/article/download/7429/4828 > Obiekty sakralne XX-lecia międzywojennego stanowią istotny element krajobrazu kulturowego województwa lubelskiego. Reprezentują wartościową architekturę modernistyczną tego okresu, odzwierciedlają ówczesne kierunki estetyczne i założenia projektowe. W niniejszym artykule omówiona została problematyka stanu zachowania 15 murowanych kościołów rzymskokatolickich. W zbiorze znajdują się obiekty powstałe lub istotnie przebudowane w okresie od 1918 do 1939 roku. Analizie poddano świątynie zarówno te o **Medieval architecture of the Church of St. Hedwig of Silesia in Zielona Góra and transformations to the church between the 14th and 20th centuries** Autorzy: A. Legendziewicz Rok: 2019 DOI: 10.37190/arc190401 > WprowadzenieKościół konkatedralny pw.św.Jadwigi Śląskiej wraz z ratuszem to dwie najstarsze budowle monumentalne na obszarze miasta lokacyjnego w Zielonej Górze.Świątynia, położona pośrodku placu **Zbiór fotografii w zasobie Archiwum Diecezjalnego w Zielonej Górze** Autorzy: Robert R. Kufel ks. Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12879 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12879/12122 > Fotografie historyczne stanowią doskonały materiał źródłowy, który groma­dzą i przechowują wszystkie archiwa. Tematem publikacji jest zbiór fotografii w zasobie Archiwum Diecezjalnego w Zielonej Górze, które przechowuje nie tylko fotografie dokumentujące życie kościelne diecezji zielonogórsko-go­rzowskiej, ale gromadzi też te, które pochodzą od instytucji i osób świeckich. Celem opracowania jest ukazanie, jak ten zbiór powstawał (od 2003 r.). Publi­kację rozpoczyna opis powstania zielonogórskieg **Stan badań nad dziejami diecezji lubuskiej** Autorzy: Anzelm Weiss Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7017 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7017/6566 > - **Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis. Święci, błogosławieni, słudzy Boży związani z zachodniopomorską i lubuską ziemią** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2025 DOI: 10.18276/978-83-7972-950-0 URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-950-0 > Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis Saints, blesseds, servants of God associated with the West Pomeranian and Lubusz lands The history of the Catholic Church is marked by the stories of saints who were able to fully realise the Gospel of Jesus Christ in their lives or suffered martyrdom for their faith. They are intercessors with God and the best reformers of the Church. They are therefore role models for the faithful. This study fits into the anniversaries celebrated in the Szczecin-Ka **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Ambony typu lubiąskiego i lubiąsko-głogowskiego w sztuce barokowej Śląska oraz Wielkopolski. Geneza, ewolucja i migracja form.** Autorzy: Artur Kolbiarz Rok: 2020 DOI: 10.25167/LS.2000 URL: http://hdl.handle.net/20.500.12128/18339 > The pulpit of the church of the Cistercian abbey in Lubiąż, designed by Matthias Steinl, was a landmark work for the development of modern pulpits in Silesia. Its popularity has resulted in several repetitions, where the scale of the similarities and differences in terms of the original division of replication allows us to enter the monument into two sets. The first relates to works paraphrasing the forms of the Lubiąż pulpit exclusively, made at the turn of the 17th and 18th centuries and cover **Rozwój organizacji kościelnej na Ziemi Lubuskiej i Pomorzu Zachodnim w latach 1945-1965** Autorzy: M. Chorzępa Rok: 1965 DOI: 10.52204/np.1965.22.113-149 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6340/6541 > W artykule przestawiono dwudziestolecie Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej. Omówiono w nim stan organizacji terytorialno-kościelnej, zwracając uwagę na kwestię zniszczonych kościołów. Opisano trudy odbudowy życia religijnego Gorzowskiej Administracji Kościelnej. Przestawiono posługę administratorów apostolskich: ks. Edmunda Nowickiego, ks. Tadeusza Załuczkowskiego, ks. Zygmunta Szelążka oraz biskupów: ks. Teodora Benscha i ks. Wilhelma Pluty. **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Drewniany, parafialny kościół cystersów w Tarnowie Pałuckim w świetle najnowszych badań** Autorzy: A. Wyrwa Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.567-599 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7933/8135 > -- **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Kościół katolicki w Kartuskiem (1939-1945)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6969/7760 > -- **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2018 DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/ > Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **The History of the Congregation of the Sisters of Merciful Jesus within the Boundaries of the Present Metropolitan Archdiocese of Szczecin and Kamien (Kamień)** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-14 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16086.pdf > Po II wojnie światowej tereny dzisiejszej metropolii szczecińskiej (od 25 marca 1992 r.), w skład której wchodzą: archidiecezja szczecińsko-kamieńska i diecezje koszalińsko-kołobrzeska i zielonogórsko-gorzowska przechodziły kilka reorganizacji, w wyniku której teren jej zmniejszył się z 44 836 km² (1945 r.) do 37 199 km². Na tym obszarze po wojnie pozostały tylko 54 siostry z 5 zgromadzeń w 16 domach zakonnych, a obecnie w metropolii posługuje 807 sióstr zakonnych. Pośród wielu rodzin zakonnych **History of Church Design in Olszyna Lubanska** Autorzy: Aleksandra, Repelewicz, Zbigniew, Madurowicz Rok: 2016 DOI: 10.17265/1934-7359/2016.08.004 URL: http://www.davidpublisher.com/Public/uploads/Contribute/57bfa9fdc2e39.pdf > The history of the design of St. Joseph the Betrothed church in Olszyna Lubańska is presented in the paper. The first design of the church was drawn up by a local master builder in 1889 but was given such a poor evaluation by a firm of architects in Berlin that a new project had to be commissioned. The technical opinion on the design is analysed in the paper: both projects are discussed and some of the drawings from the projects are presented. The text of the expert evaluation and the draft of t **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **The clergy of the Gorzow (Gorzów) Church repressed under the penal-administrative procedure. A historical analysis on the example of the Statement of Office “C” of the Ministry of the Interior from the years 1945–1963. Outline of the issues** Autorzy: Dariusz Śmierzchalski-Wachocz Rok: 2024 DOI: 10.18276/skk.2024.31-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/skk/file/article/view/20518.pdf > Po II wojnie światowej komunistyczny aparat bezpieczeństwa szantażował, prześladował i mordował księży stawiających opór wobec ekipy rządowej. W każdym procesie politycznym przeciw obywatelom Polski na ławie oskarżonych zasiadał jakiś ksiądz lub inny duchowny. Oprócz zarzutów podżegania do wojny modne były oskarżenia o deprawacje moralne młodzieży i dzieci, o defraudację, o próby obalenia ustroju, o szpiegostwo na rzecz obcego wywiadu itp. W zasobie Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów **Jezuici a religijność polska (1564-1964)** Autorzy: Mieczysław Bednarz Rok: 1964 DOI: 10.52204/np.1964.20.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6320/6531 > W ciągu czterech wieków działalności na ziemiach polskich Towarzystwo Jezusowe przyczyniło się w znacznym stopniu do obrony religii katolickiej przed innymi wyznaniami, a także do pogłębienia życia religijnego. Dokonało się to zwłaszcza poprzez silny wpływ na duchowieństwo świeckie i zakonne. 1) Pisano i publikowano katechizmy, postylle, nowe tłumaczenia Pisma Świętego, książki o apologetyce i ascetyce, a także podręczniki teologiczne i filozoficzne, pomagając w ten sposób duchowieństwu w jego d **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Teologia przebitego boku Jezusa Chrystusa na przykładzie Vita Jesu Christi Ludolfa z Saksonii** Autorzy: Leszek Poleszak Rok: 2023 DOI: 10.4467/25443283sym.23.007.18468 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/24560/ > Teologia przebitego boku Jezusa Chrystusa należy do najważniejszych elementów duchowości Bożego Serca. Celem artykułu jest ukazanie inspiracji monastycznych w interpretacji biblijnego opisu przebicia boku Zbawiciela na przykładzie Vita Jesu Christi Ludolfa z Saksonii. Autor ten wywarł duży wpływ na wielu mistyków i świętych, a jego medytacje na temat bramy wprowadzającej do kontemplacji Serca Syna Bożego, bazujące zwłaszcza na tekstach biblijnych i patrystycznych, do dzisiaj stanowią ważny wkład **Wizytacja kościoła parafialnego w Lubomlu z 1796 roku** Autorzy: Stanisław Tylus Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9141 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9141/7648 > - **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Wojciech Oczko (1537-1599). Kościół pw. Nawrócenia Świętego Pawła w Lublinie** Autorzy: J. Sak Rok: 2023 DOI: 10.12797/ahifm.84.2021.84.14 URL: https://journals.akademicka.pl/ahifm/article/download/5035/4627 > Brak abstraktu dla tego artykułu. **Zarys historii archiwum kościelnego w Kamieniu Pomorskim** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9143 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9143/7649 > - **Religious and social activity of the Gorzów Church in the years 1966–1972** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2022 DOI: 10.18276/sp.2022.32-10 URL: https://wnus.edu.pl/sp/file/article/view/20029.pdf > Okres pomiędzy Milenium Chrztu Polski (1966) a bullą papieża Pawła VI Episcoporum Poloniae coetus (1972) obejmował rządy bp. Wilhelma Pluty i jego sufraganów: Jerzego Stroby i Ignacego Jeża. To w tym czasie widać szczególnie intensywne działania na rzecz normalizacji organizacji kościelnej na tych ziemiach. Zaś działalność religijno-społeczna Kościoła gorzowskiego, tak ważna w tym procesie normalizacji, skupiona była na: duszpasterstwie sakramentalnym i specjalnym; dwóch stowarzyszeniach katolic **Archiwalia lubelskie do dziejów unii kościelnej w Polsce** Autorzy: A. Kossowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6231 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6231/5836 > - **KOŚCIOŁY I PARAFIE DIECEZJI EŁCKIEJ (CZ. 29)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.10804 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/10804/8480 > W przedostatniej, tj. 29 części cyklu – Kościoły i parafie diecezji ełckiej – zaprezentowane zostaną ośrodki kościelne w Wilkasach (św. Rafała Kalinowskiego), Wiśniowie Ełckim (Matki Bożej Gromnicznej), Wiżajnach (św. Teresy), Woźnicach (św. Maksymiliana Marii Kolbego) oraz Wydminach (Chrystusa Zbawiciela). Wszystkie one mają bogatą historię sięgającą kilka wieków wstecz. Kręgosłupem każdego opisu uczyniono historię parafii (okoliczności powstania, jej organizacja i rozwój itp.). Z parafią ściśl **A historical and political analysis of the Lubuskie Region as a concept** Autorzy: Bohdan Halczak Rok: 2024 DOI: 10.61825/rl.2024.v501.02 URL: https://doi.org/10.61825/rl.2024.v501.02 > The objective of this paper is to trace the historical origins of the region currently referred to as Ziemia Lubuska [the Lubuskie Region] and to delineate its territorial scope.The author demonstrates that the term was first employed by the authorities of the Pozna Voivodship in 1945 with reference to districts within the western and northern areas that had been incorporated into Greater Poland after World War II.Prior to 1945, most of these districts were part of the German region known as the **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Between Mentorella and Paris. Father Leon Zbyszewski‘s (1832-1907) Artistic Vision of the Cracow Resurrectionist Church** Autorzy: Dagny Nestorow, Rafał Nestorow Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2376.2267 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2376/2267/4894 > The paper is a study of the architecture and equipment of the Resurrectionist Church in Cracow, which was built between 1886 and 1887 by the Cracow house of the congregation, founded in 1885. It was the second Resurrectionist temple on Polish territory, after the Lviv church. The artistic vision of Father Leon Zbyszewski (1832-1907) CR had a fundamental impact on the temple. With the help of Father W. Orpiszewski, Zbyszewski developed an artistic vision for the church, where he referred to ancie **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **A. Weiss, Organizacja diecezji lubuskiej w średniowieczu** Autorzy: J. Walachowicz Rok: 1979 DOI: 10.14746/cph.1979.31.2.15 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/50404/40695 > Recenzja: Anzelm Weiss, Organizacja diecezji lubuskiej w średniowieczu, Studia Kościelnohistoryczne, t. I, Lublin 1977, ss. 294. **Starania zielonogórskich grekokatolików o własną świątynię** Autorzy: Grzegorz Wanatko Rok: 2019 DOI: 10.31743/ABMK.6303 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.6303 > Wskutek powojennych przesiedleń, głównie w ramach akcji „Wisła” w 1947 roku, na terenie Ziemi Lubuskiej znalazła się liczna grupa mniejszości ukraińskiej w tym grekokatolików. Do 1956 roku byli oni pozbawieni możliwości praktyk religijnych w swoim obrządku. Wydarzenia w Polsce z 1956 roku umożliwiły erygowanie parafii i odprawianie nabożeństw greckokatolickich, które odbywały się w kościołach łacińskich. W Zielonej Górze stan ten trwał kilka dekad, gdyż wspólnota greckokatolicka nie posiadała wł **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Początki zielonogórskiej prepozytury kanoników regularnych z Żagania** Autorzy: Joanna Karczewska Rok: 2024 DOI: 10.31743/abmk.15850 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.15850 > Artykuł prezentuje proces utworzenia w Zielonej Górze prepozytury kanoników regularnych z Żagania i przekazania im prawa patronatu miejscowego kościoła parafialnego, począwszy od decyzji książęcej, jej potwierdzenia przez biskupa i papieża, kończąc na dokumencie archidiakona głogowskiego, który był odpowiedzialny za przekazanie kościoła kanonikom. Dokumenty oryginalne dotyczące tego procesu nie są znane, zachowały się natomiast ich kopie w kopiarzu żagańskim, które stanowią podstawę źródłową opr **Metamorfozy koloru i stałość inspiracji. Uwagi o wystroju i wyposażeniu sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego w Kobylance** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.spec.4 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9389/8314 > Kościół parafialny w Kobylance, pełniący funkcję sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego, nie budził jak dotąd większego zainteresowania historyków i historyków sztuki. Fundacji niewielkiej świątyni murowanej podjął się wojewoda sandomierski, Jan Wielopolski (zm. 1774), a budowę, zapewne według projektów Francesco Placidiego, przeprowadzono w latach ok. 1743-1750. Architekt był odpowiedzialny także za projekty przykościelnej dzwonnicy oraz pięciu ołtarzy. Główna nastawa mieszcząca obraz Ukrzyżowaneg **"Przeobrażenia ustrojowo-społeczne na Ziemi Lubuskiej w latach 1945-1947", Hieronim Szczegóła, Zielona Góra-Poznań 1971 : [recenzja] / E. C. K.** Autorzy: H. Szczegóła Rok: 1971 > seria: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu : Wydzial Filozoficzno-Historyczny ; Seria: Historia: 41 **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **KOŚCIOŁY I PARAFIE DIECEZJI EŁCKIEJ (CZ. 30)** Autorzy: Wojciech Guzewicz Rok: 2025 DOI: 10.31648/cetl.10805 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/10805/8644 > W artykule scharakteryzowano pod względem historycznym i bibliograficznym ośrodki kościelne w Zelkach (Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej), Żabinie (Narodzenia Najświętszej Marii Panny), Żarnowie (Narodzenia Najświętszej Marii Panny), Żylinach (Matki Boskiej Częstochowskiej) i Żytkiejmach (św. Michała Archanioła). **Pierwszy etap budowy kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Kłodzku: datowanie, zakres prac, geneza stylu** Autorzy: J. Widłak Rok: 2024 DOI: 10.55545/md.2201 URL: https://czasopisma.vistulana.pl/article/download/11/12 > Artykuł powstał w celu usystematyzowania i poszerzenia stanu wiedzy o kościele Mariackim w Kłodzku, a ściślej rzecz ujmując, dotyczy najstarszego etapu budowy fary, to jest okresu funkcjonowania na miejscu pierwszego wznoszącego ją warsztatu. Opierając się przede wszystkim na średniowiecznych źródłach pisanych, w tekście sprecyzowano datowanie omawianej fazy do dwóch–trzech pierwszych dekad xv wieku, z początkiem prac w roku 1402 albo nieznacznie później oraz ich końcem między rokiem około 1415 **Akta metrykalne wspólnoty Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze (1888-1945)** Autorzy: R. Kufel Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.15506 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/15506/17519 > Tematem opracowania jest wspólnota Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze w latach 1888-1945. Początki Kościoła katolicko-apostolskiego sięgają pierwszej połowy XIX wieku i są związane z prezbiteriańskim pastorem Eduardem Irwingiem, który głosił, że oba Kościoły – katolicki i protestancki stały się biblijnym Babilonem (Ap 18,2), gdyż odeszły od pierwotnego porządku apostolskiego. Uczniowie E. Irwinga wierzyli, że muszą przygotować się na spotkanie z Chrystusem (paruzja). W tym celu ma **Gotyk bez Boga? W kręgu znaczeń symbolicznych architektury sakralnej XIX wieku** Autorzy: Wojciech Bałus Rok: 2011 DOI: 10.12775/978-83-231-6002-1 > Jeszcze do niedawna sztukę sakralną XIX wieku uważano za wytwór niższej kategorii, pozbawiony większej wartości artystycznej i treściowej głębi. Książka stara się pokazać, że było wręcz przeciwnie, że mianowicie architekturze kościelnej w epoce historyzmu przypisywano znaczenia symboliczne niemniej poważne niż w czasach wcześniejszych. Po upadku witruwianizmu jako obowiązującej wykładni budownictwa, co nastąpiło w drugiej połowie XVIII stulecia, na nowo zdefiniowano podstawy architektury, wskazu **Dzieje diecezji zamojsko-lubaczowskiej (1992− 2017)** Autorzy: P. Cegłowski Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22694.7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/17570/16340 > W ostatnich dekadach moz ˙na zaobserwowac ´proces szczegółowych badan ´nad dziejami instytucji kos ´cielnych, róz ˙nego rodzaju organizacji religijnych, zwłaszcza o charakterze społeczno-kulturalnym czy tez ˙pewnych form aktywnos ´ci inicjowanych przez duchowien ´stwo lub s ´cis ´le zwi ązanych z powszechn ą misj ą Kos ´cioła.W tym nurcie przedsie ˛wzie ˛c ´badawczo-naukowych i dokumentalno-interpretacyjnych wyj ątkowe miejsce zajmuj ą prace pos ´wie ˛cone dziejom poszczególnych diecezji, zarówn **Dwa kościoły. Budownictwo kultowe w międzywojennych Niemczech jako przestrzeń modernistycznych eksperymentów** Autorzy: R. Makała Rok: 2020 DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.17 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5186/4662 > The time between WW I and II was a period of intensive development of church architecture in Germany. In the new situation after the defeat in WW I on the wave of Christian renewal movements, the concept of the church as a building corresponding to its functions, as an object expressing the character of religion and the vision of a congregation as a community in modern society was re -formulated. The dynamically developing church architecture was an area of intense experiments (especially in the **Dwa posoborowe projekty reorganizacji struktur kościelnych w Polsce z drugiej połowy lat sześćdziesiątych XX wieku** Autorzy: M. Białkowski Rok: 2017 DOI: 10.15762/zh.2017.39 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2017.39 > Archiwum Archidiecezjalne Warszawskie, polskie prowincje kocielne, podzia administracyjny Kocioa katolickiego **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Dwa kościoły, dwóch architektów, jedna sylweta – „styl narodowy” a zapożyczanie form w architekturze sakralnej II RP** Autorzy: A. Tejszerska Rok: 2020 DOI: 10.35784/TEKA.2378 URL: https://ph.pollub.pl/index.php/teka/article/download/2378/2373 > Artykuł poświęcony jest zapożyczeniom form w architekturze sakralnej II RP. Dokonano w nim analizy porównawczej kościołów wzniesionych w odległych od siebie miejscowościach (diecezja pińska i łódzka), przypisywanych różnym autorom, a wykazujących znaczne podobieństwo formalne. Opracowanie stanowi jednocześnie próbę ustalenia faktycznego autorstwa budowli. Przedstawia także pokrótce powszechną w czasie budowy omawianych kościołów ideę poszukiwania „stylu narodowego”, w którym zostały one ukształt **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Dzieje parafii i kościoła pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Bydgoszczy w latach 1920-1972** Autorzy: J. Uminski Rok: 2005 DOI: 10.52204/np.2005.103.5-92 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4890/5113 > Artykuł dotyczy lat 1920-1972, kiedy parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy w bydgoskiej dzielnicy Szwederowo była administrowana przez jej pierwszych dwóch urzędujących. Ksiądz Jan Konopczyński został proboszczem Szwederowa w lutym 1920 r. Jego nominacja zbiegła się z dekretem kardynała Edmunda Dalbora, który podzielił Bydgoszcz na cztery strefy duszpasterstwa (tj. po przejęciu przez władze polskie administracji miasta 20 stycznia 1920 r., ale przed oficjalnym włączeniem Szwederowa i 17 innych **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Rzymsko-katolicka parafia w Goscięcinie na Opolszczyznie i jej duszpasterstwo** Autorzy: W. Urban Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.249-292 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7640/7038 > -- **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Opieka duszpasterska nad Polakami w Harbinie** Autorzy: J. Szymański Rok: 2017 DOI: 10.18290/SP.2017.3 URL: https://doi.org/10.18290/sp.2017.3 > Poles began to settle in Harbin in 1897. They arrived there as part of the first technical expedition (about 7,000 Poles) sent by the Tsarist government to mark out the East China Railway line. From the very beginning they made efforts to bring a Polish priest to their community. In 1901 Polish officers and soldiers turned to the authorities asking for permission to build a church. The Catholic chapel for Poles was organised in the building belonging to the Border Guards. On 30 May 1904 the auth **Średniowieczna architektura kościoła parafialnego w Głubczycach od II połowy XIII do początków XVI wieku** Autorzy: A. Legendziewicz Rok: 2021 DOI: 10.21697/SC.2020.27.2.4 URL: https://doi.org/10.21697/sc.2020.27.2.4 > The medieval architecture of the parish church in Głubczyce from the second half of the 13th century to the beginning of the 16th century Abstract The article presents the results of research on the parish church of Nativity of the Blessed Virgin Mary in Głubczyce. In the introduction presents a analysis of written and iconographic sources and discusses the current literature on the subject. Based on architectural research and comparative analysis, it was considered that the first church was pro **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Lubuszanie dziewiętnastowieczni. Obraz społeczeństwa i gospodarki na obszarze dzisiejszego województwa lubuskiego** Autorzy: Leszek C. Belzyt Rok: 2025 DOI: 10.59444/uz.9788378425656 > Na terenie dzisiejszego województwa lubuskiego w XIX stuleciu dokonywało się wiele zmian społeczno-ekonomicznych. Najwyraźniej dostrzegalne zjawiska to szybki rozwój przemysłowy większych miast i kilkudziesięciu wiosek oraz wzrost liczby ludności. Podkreślić przy tym należy, że wiele miasteczek i wsi rozwijało się w umiarkowanym tempie, a stan liczbowy mieszkańców się pomniejszał. W skali całego województwa był to więc rozwój wybiórczy. Podstawy ekonomiczne tworzyła gospodarka rolna i leśna oraz **Uwarunkowania polityczno-ekonomiczne a zagadnienie budowy nowych świątyń parafialnych w latach 1815-1925, będących obecnie w granicach diecezji włocławskiej** Autorzy: Piotr Sierzchała Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 > Okres niewoli narodowej był jednym z najtrudniejszych w dziejach historii Kościoła w Polsce. Ówczesne władze niekatolickie sprawowały władzę nad narodem w większości katolickim. Powyższa zależność choć miała znaczący wpływ na religijną działalność biskupów i wiernych, to jednak dzięki ich zaangażowaniu i postawie religijno-patriotycznej wzniesione świątynie stanowią obecnie przegląd wszystkich stylów w budownictwie, które obecne były w XIX i na pocz. XX w. **Z dziejów parafii Niepokalanego Serca Maryi w Lublinie. Powstanie i terytorium** Autorzy: T. Kropidłowski Rok: 2019 DOI: 10.18290/rt.2019.66.4-8 URL: https://doi.org/10.18290/rt.2019.66.4-8 > Kapucyni przybyli do Lublina w XVIII w. Zaangażowanie patriotyczne zakonników w powstanie styczniowe spowodowało, że podczas wielkiej kasaty klasztorów w Królestwie Polskim, przeprowadzonej nocą z 27 na 28.11.1864 roku, klasztor lubelski zamknięto. W 1930 roku częściowo nabyto, częściowo otrzymano jako odszkodowanie za dawny ogród klasztoru lubelskiego, ziemię w Konstantynowie pod Lublinem, na terenie potocznie nazywanym Poczekajka. Na tym terenie wybudowano kaplicę, którą 30.05.1948 roku poświę **Jan Kopiec, Diecezja Gliwicka - dzieje i współczesność, Gliwice 1999** Autorzy: Sebastian Niewarowski Rok: 2002 DOI: 10.15633/FHC.1359 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1359/1257 > Recenzja: Jan Kopiec, Diecezja Gliwicka - dzieje i współczesność, Gliwice 1999 **Stosunek lokalnych władz partyjnych do Kościoła gorzowskiego na przełomie lat 50. i 60. XX wieku w świetle korespondencji zgromadzonej w Archiwum Diecezjalnym w Zielonej Górze** Autorzy: Robert R. Kufel ks. Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.12603 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12603/14980 > Po krótkim okresie tolerowania przez władze komunistyczne działalności Kościoła katolickiego w Polsce, od 1947 roku rozpoczęły się ciągle nasilające się akty przemocy i ograniczeń działalności Kościoła w Polsce. Świadczą o tym: likwidacja organizacji katolickich, wycofywanie nauki religii ze szkół, procesy aresztowania i usuwanie biskupów, kapłanów ze stolic biskupich czy z parafii, niemal całkowite ograniczenia prasy i wydawnictw katolickich. Po śmierci w 1953 roku radzieckiego przywódcy Stalin

[object Object]