Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa

Historia parafii Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gorzkowice udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: częstochowska. --- ### Publikacje naukowe **Jezuicki kościół Serca Jezusa w Krakowie** Autorzy: Lech Kontkowski Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.113-165 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6811/7684 > -- **Tożsamość i misja sercanów w polskim Kościele w kontekście jubileuszy związanych z Najświętszym Sercem Jezusa** Autorzy: Eugeniusz Ziemann Rok: 2020 DOI: 10.4467/25443283sym.20.008.12125 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/16756/ > Tozsamośc i misja sercanow w polskim Kościele w kontekście jubileuszy związanych z Najświetszym Sercem Jezusa **Franciszkańska kuracja Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945** Autorzy: P. Górecki Rok: 2019 DOI: 10.25167/STH.827 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/827/620 > Artykuł jest kontynuacją międzywojennej historii gliwickich franciszkanów i genezy powstania samodzielnej jednostki kościelnej w tzw. dzielnicy hutniczej, zamieszczonym w tomie 35 „Studiów Teologiczno-Historycznych Śląska Opolskiego”z 2015 r. Autor tym razem przybliża historię kuracji Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945. Od czasu jej ustanowienia gliwiccy franciszkanie prowadzili w tamtejszej dzielnicy hutniczej ożywioną pracę duszpasterską. Jej główne działania ukierunkowane były n **Historia organów w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie-Piaskach Wielkich** Autorzy: P. Matoga Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.123.225-236 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4659/4804 > Archiwum parafialne w Krakowie-Piaskach Wielkich obfituje w dokumenty związane z historią miejscowych organów. Kościół parafialny został wybudowany w latach 20. XX w. W 1944 r. zamontowano w nim niewielkie, tymczasowe organy, wypożyczone z parafii w Prokocimiu. Instrument ten, zbudowany w 1924 r. przez Stanisława Żebrowskiego z Krakowa, oddano do Prokocimia w 1945 r. Jeszcze w 1944 r. ówczesny proboszcz, ks. Franciszek Dźwigoński, zamówił nowe, 15-głosowe, pneumatyczne organy w firmie Gebrüder R **Kult Serca Pana Jezusa na 300-lecie objawień św. Małgorzaty Marii Alacoque 1674–1974** Autorzy: Romuald Rak Rok: 1975 DOI: 10.21906/RBL.3288 > — **Symbol kultu Serca Jezusa nad prezbiterium kościoła jezuitów w Krakowie** Autorzy: Barbara Hryszko Rok: 2025 DOI: 10.35765/pk.2025.5104.11 URL: https://doi.org/10.35765/pk.2025.5104.11 > Artykuł prezentuje najświeższe badania nad symbolem kultu Serca Jezusa wieńczącym prezbiterium kościoła jezuitów w Krakowie (il. 1). Rzeźba ta nie była dotąd obiektem zainteresowania badaczy. Analiza źródłowa, badania historyczne, porównawcze i ikonograficzne pozwoliły zidentyfikować wzór (il. 6) zarówno dla pierwszego zamysłu zwieńczenia wschodniej części kościoła (il. 2–5), jak i dla ostatecznego projektu Franciszka Mączyńskiego (il. 10). W wyniku badań wskazano przyczyny zastąpienia przez arc **Dzieje instytucji diecezjalnych w Częstochowie (c.d.)** Autorzy: J. Związek Rok: 1999 DOI: 10.15633/FHC.1403 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1403 > The article presents the history of the parish of the Assumption of the Most Holy Virgin Mary and St Sigismund's parish in Czestochowa as well as the early years in the history of Czestochowa itself. **Początki parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Brześciu na Grajewskim Przedmieściu** Autorzy: W. Żurek DOI: 10.31743/abmk.12515 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12515/11109 > Brześć nad Bugiem (białoruskie Брэст **„Bez serca się nie da”. Personalne i społeczne znaczenie kultu Serca Jezusa w świetle posoborowego nauczania Kościoła** Autorzy: Marzena Górecka Rok: 2024 DOI: 10.18290/kip2024.30 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/kip/article/download/1257/1121 > Artykuł naświetla rozwój kultu Najświętszego Serca Jezusa w wyniku nauczania trzech posoborowych papieży: Pawła VI, Jana Pawła II i Benedykta XVI. Wszyscy trzej, nawiązując stale do pism i przemów swoich poprzedników, w pierwszej linii Leona XIII, Piusa XI i Piusa XII, których osobisty wkład w propagowanie kultu NSJ jest nie do przecenienia, permanentnie je pogłębiali i dostosowywali do nowych potrzeb Kościoła posoborowego, zgodnie z dewizą, że w dziejach Kościoła „stare” i „nowe” zawsze są ze s **Boże Serce w misterium swojego otwarcia na współczesny świat** Autorzy: Eugeniusz Ziemann Rok: 2021 DOI: 10.4467/25443283SYM.21.010.13723 URL: https://doi.org/10.4467/25443283sym.21.010.13723 > God’s Heart in the mystery of its opening to the modern world Is the reverence and cult of the Sacred Heart of Jesus still topical in the mission of the Church? The text „God’s Heart in the mystery of its opening to the modern world” is an attempt to answer the question above. Biblical depiction of the word „heart” has basically symbolic and allegoric meaning. Repeatedly this word appears in connection with the word „love” both in regard to God and human. Incarnated God, the Word of the Father, **Unia Apostolska Najświętszego Serca Jezusowego Diecezji Częstochowskiej i jej działalność dokumentacyjno-archiwalna** Autorzy: Paweł Wolnicki Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.10016 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/10016/8362 > W Kościele prawo przedmiotowe do organizowania się wiernych w różnego rodzaju zrzeszenia dotyczy także duchownych. Międzynarodowym stowarzyszeniem grupującym księży diecezjalnych jest założona przez Wiktora Labeuriera w 1862 roku Unia Apostolska Kapłanów Najświętszego Serca Jezusowego, która kanoniczne zatwierdzenie i ustanowienie otrzymała w 1880 roku. Na ziemiach polskich stowarzyszenie to pojawiło się na początku XX wieku, a w diecezji częstochowskiej powstało w roku 1929. Do 1949 roku funkcj **Ksiądz Idzi Benedykt Radziszewski – czciciel Serca Jezusowego** Autorzy: Bielak Włodzimierz Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22695.7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16935/16352 > Obecna od dawna w Kościele idea Serca Jezusowego zaczęła przybierać formę kultu od XVII wieku. Decydującą rolę odegrały objawienia otrzymane przez św. Małgorzatę Alacoque, ale wielki wkład w propagowanie i rozwój czci Serca Jezusowego wniósł Kościół polski. W latach sześćdziesiątych XVIII wieku biskupi polscy przedłożyli papieżowi Klemensowi XIII memoriał w sprawie zatwierdzenia tego kultu. Stolica Apostolska odpowiedziała pozytywnie zatwierdzając kult Serca Jezusowego w Polsce. Wiek XIX to okre **Bractwo Serca Jezusowego w dawnej Polsce** Autorzy: Czesław Drążek Rok: 1981 DOI: 10.21906/RBL.1181 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1181/1273 > — **Kult Najświętszego Serca Pana Jezusa i Miłosierdzia Bożego według „Dzienniczka” św. Faustyny Kowalskiej ZMBM** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2026 DOI: 10.15633/tes.12104 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/textusetstudia/article/download/5892/5418 > Od czasów objawień, które otrzymała św. Małgorzata Maria Alacoque (1647–1690), francuska zakonnica ze zgromadzenia Sióstr Nawiedzenia (wizytek) z klasztoru w Paray-le-Monial, kult Serca Jezusa rozprzestrzenił się na cały świat. Propagatorem kultu Serca Jezusa w duchu tych objawień był francuski jezuita Klaudiusz La Colombière (1641–1682), kierownik duchowy św. Małgorzaty Marii Alacoque. Wiele lat później polska zakonnica św. Faustyna Kowalska ZMBM (1905–1938) otrzymała od Jezusa Chrystusa objawi **Kościół Chrystusa Króla w Gorzowie Wielkopolskim – jedyne dzieło Curta Steinberga w województwie lubuskim** Autorzy: B. Michalak Rok: 2021 DOI: 10.5604/01.3001.0015.2278 > Architektura sakralna okresu modernizmu nie ma szerokiej reprezentacji na terenie województwa lubuskiego. Jednym z najbardziej okazałych obiektów tego typu jest zlokalizowany na terenie Gorzowa Wielkopolskiego kościół Chrystusa Króla, którego architekt Curt Steinberg zasłynął z projektowania i budowy obiektów sakralnych. Wzniesiony w latach 1928–1930 budynek jest imponującym przykładem nowoczesnej techniki budowlanej i odważnych rozwiązań konstrukcyjnych dostępnych w okresie dwudziestolecia mi **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Stylistyka i symbolika współczesnych obiektów sakralnych archidiecezji częstochowskiej** Autorzy: A. Repelewicz Rok: 2023 DOI: 10.35765/rfi.2023.2903.6 URL: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/download/2977/2422 > Kościoły katolickie wybudowane na terenie archidiecezji częstochowskiej od roku 1945 do współczesności cechuje duża różnorodność stylistyczna. Celem pracy jest przedstawienie rozwoju form i stylistyki obiektów sakralnych we wskazanym okresie. Praca powstała w wyniku badań własnych autorki przeprowadzonych na obszarze archidiecezji częstochowskiej. Obiekty sakralne powstające zaraz po II wojnie światowej realizowane były w dwóch różnych konwencjach estetycznych. Wznoszono kościoły o charakterze z **Religious and social activity of the Gorzów Church in the years 1966–1972** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2022 DOI: 10.18276/sp.2022.32-10 URL: https://wnus.edu.pl/sp/file/article/view/20029.pdf > Okres pomiędzy Milenium Chrztu Polski (1966) a bullą papieża Pawła VI Episcoporum Poloniae coetus (1972) obejmował rządy bp. Wilhelma Pluty i jego sufraganów: Jerzego Stroby i Ignacego Jeża. To w tym czasie widać szczególnie intensywne działania na rzecz normalizacji organizacji kościelnej na tych ziemiach. Zaś działalność religijno-społeczna Kościoła gorzowskiego, tak ważna w tym procesie normalizacji, skupiona była na: duszpasterstwie sakramentalnym i specjalnym; dwóch stowarzyszeniach katolic **The clergy of the Gorzow (Gorzów) Church repressed under the penal-administrative procedure. A historical analysis on the example of the Statement of Office “C” of the Ministry of the Interior from the years 1945–1963. Outline of the issues** Autorzy: Dariusz Śmierzchalski-Wachocz Rok: 2024 DOI: 10.18276/skk.2024.31-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/skk/file/article/view/20518.pdf > Po II wojnie światowej komunistyczny aparat bezpieczeństwa szantażował, prześladował i mordował księży stawiających opór wobec ekipy rządowej. W każdym procesie politycznym przeciw obywatelom Polski na ławie oskarżonych zasiadał jakiś ksiądz lub inny duchowny. Oprócz zarzutów podżegania do wojny modne były oskarżenia o deprawacje moralne młodzieży i dzieci, o defraudację, o próby obalenia ustroju, o szpiegostwo na rzecz obcego wywiadu itp. W zasobie Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów **Ze wspomnień o księdzu Teodorze Korczu pierwszym proboszczu w Gorzycach Wielkich** Autorzy: Marian Wolniewicz Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2016.11.10 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15462/15222 > The beginnings (from 1936) of the history of the parish in Gorzyce Wielkie, which originated from a part of a parish in Ostrów Wielkopolski, are shown through the fascinating personality of Fr. Teodor Korcz, who became its first pastor. His interests by far exceeded traditional pastoral ministry. The text is a valuable contribution to studies on the depiction of the rural community in the religious, social, folk and even folkloristic aspects.The author of the text, Fr. Marian Wolniewicz, was a w **Encyklika Papieża Piusa XII z dnia 15 maja 1956 r. dotycząca kultu Najświętszego Serca Jezusowego** Autorzy: Pius Xii Rok: 1957 DOI: 10.21906/rbl.2613 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/2613/2700 > Papież Pius XII przesyła Wam, Czcigodni Bracia, pozdrowienie i bło­ gosławieństwo apostolskie! HAURIETIS AQUAS — „Będziecie czerpać z radością wody ze zdro­ jów Zbawicielowych“ '), Prorok Izajasz takimi słowami w symbolicznych obrazach zapowiadał te przeróżne i nader obfite dary Boże, które miała przynieść epoka chrześcijańska. Przychodzą nam na myśl te słowa, gdy wspominamy setną rocznicę tej chwili, w której Poprzednik Nasz, Pius IX przyjął radośnie napływające doń z całego świata życzenia i p **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Teilhard de Chardin i Najświętsze Serce Jezusa** Autorzy: J. Kulisz Rok: 2024 DOI: 10.5604/01.3001.0054.8853 URL: https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.8853 > Pierre Teilhard de Chardin od najmłodszych lat wychowany był w atmosferze kultu NSPJ.Zafascynowany naukami ścisłymi, zwłaszcza paleontologią, starał się łączyć wiarę i naukę. W jego dialogu wiary z nauką ‒ nowym obrazem świata ‒ znajdujemy twórczeprzemyślenie kultu do Serca Jezusowego. Celem artykułu jest naszkicowanie tej drogi.Punkt pierwszy obejmuje młodzieńczy etap tych poszukiwań spędzony w rodzinnymdomu oraz w zakonie. W punkcie drugim scharakteryzowana jest tradycyjna koncepcjakultu NSPJ. **Zarys działalność polonijnej rzymskiej wspólnoty Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego przy kościele pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Rzymie w latach 1966-2012** Autorzy: Monika Kupczewska Rok: 2026 DOI: 10.18290/sp2546.5 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/sp/article/download/3848/3716 > Artykuł przedstawia działalność rzymskiej wspólnoty Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego (sercanek) w najbardziej intensywnym okresie pracy tego zgromadzenia na rzecz Polonii, a więc w latach 1966–2012. Analiza opiera się na niepublikowanych dotąd źródłach archiwalnych, w tym dokumentacji zgromadzenia przechowywanej w Archiwum Głównym oraz Sekretariacie Generalnym Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w Krakowie i w archiwum wspólnoty w Rzymie. Celem opracowania **Powstanie Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w kontekście społeczno-religijnym Krakowa na przełomie XIX i XX wieku** Autorzy: Zdzisław Gogola Rok: 2010 DOI: 10.52204/np.2010.113.329-346 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4746/5002 > Dobroczynność w Krakowie ma szlachetne tradycje, często sięgające kilkudziesięciu lat wstecz. Przybierała formę zarówno doraźnej, jak i długofalowej pomocy - często hojnych fundacji. Niektóre z inicjatyw w dawnej Polsce przetrwały do drugiej połowy XIX wieku, inne zniknęły wraz z rozbiorami. W ich miejsce powstawały jednak nowe organizacje, które z nową energią wspierały i nadal wspierają potrzebujących. Jednym z przykładów takiej działalności jest Zgromadzenie Służebnic Najświętszego Serca Jezu **Zgromadzenie Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego (1894-1939)** Autorzy: J. Nedza Rok: 1974 DOI: 10.52204/np.1974.41.135-243 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7951/7187 > Celem niniejszej pracy jest przypomnienie postaci bpa przemyskiego obrządku łacińskiego Józefa Sebastiana Pelczara w przededniu pięćdziesiątej rocznicy jego śmierci i osiemdziesiątej rocznicy założenia przez niego zgromadzenia sercanek. W pracy przestawiono także dzieje i formację Zgromadzenia Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w okresie od 1894 do 1939. **Działalność Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego na kieleckiej Karczówce w latach 1918-1972** Autorzy: Monika Kupczewska Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18687 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18687/16897 > Artykuł przedstawia okoliczności przybycia Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego, założonego w 1894 roku przez bp. Józefa Sebastaiana Pelczara, do Kielc, na Karczówkę oraz działalność sióstr w latach 1918-1972, obejmującą pracę wychowawczo-opiekuńczą i wydawniczą, realizowaną w ramach założonej na Karczówce Drukarni św. Józefa. Podejmuje także próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób działalność Drukarni św. Józefa wpłynęła na realizację charyzmatu zgromadzenia w kontekście zmi **Zapoznane dzieło Jana Styki w kościele ojców jezuitów w Łodzi** Autorzy: K. Stefański Rok: 2023 DOI: 10.18778/2084-851x.15.03 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/50456/1/25-41_Stefanski.pdf > Obecny kościół ojców jezuitów w Łodzi pw. Najświętszego Serca Jezusa to dawny (do 1945 r.) kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Jana Ewangelisty, wzniesiony w latach 1880–1884. W jego ołtarzu głównym zawisło dzieło Jana Styki zatytułowane Chrystus nauczający uczniów i rzesze ludu, ufundowane przez jednego z najbardziej znanych łódzkich przemysłowców Juliusza Kunitzera. Obraz powstał w ciągu 1885 r., a w kościele został zawieszony w styczniu następnego roku. Wzbudził duże zainteresowanie w Łodz **Początki parafii Chrystusa Króla i św. Józefa w Dąbrowie Górniczej na tle dziejów miasta do 1918 roku** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2003 DOI: 10.52204/np.2003.99.319-354 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6767/8200 > -- **Osiągnięcia historiograficzne księży diecezji częstochowskiej na łamach prasy parafialnej w okresie II Rzeczypospolitej** Autorzy: J. Kapuściński Rok: 2019 DOI: 10.31743/ABMK.6281 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6281/5882 > Utworzona 28 października 1925 r. diecezja częstochowska swój rozwój zawdzięcza  pierwszemu ordynariuszowi, którym był bp Teodor Kubina. Z jego inicjatywy już w 1926 r. został powołany do życia tygodnik diecezjalny „Niedziela”, wokół którego stopniowo rozwijał się ruch wydawniczy, powodując m.in. pojawienie się prasy parafialnej. Były to periodyki wydawane z różną częstotliwością (dwumiesięczniki, miesięczniki, dwutygodniki i tygodniki). Do 1939 r. ukazały się drukiem dwa tytuły czasopism ponadp **Nurt narodowy w architekturze sakralnej Królestwa Polskiego od drugiej połowy XIX wieku. Wybrane problemy** Autorzy: A. Majdowski Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.5-55 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6799/7681 > -- **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Zarys systematyki architektury neoromańskiej w budownictwie kościelnym Królestwa Polskiego** Autorzy: A. Majdowski Rok: 1991 DOI: 10.52204/np.1991.75.117-137 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7071/7797 > -- **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Ikonografia krakowskiej monstrancji fundacji Anny Ostrowskiej, jako środek przekazu duchowości Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego** Autorzy: R. M. Antoszczuk Rok: 2018 DOI: 10.52204/np.2018.130.115-126 URL: https://doi.org/10.52204/np.2018.130.115-126 > Autor w artykule wskazuje na wartość ufundowanej u początku Zgromadzenia Sióstr Sercanek monstrancji, której wszystkie detale dekoracyjne i ornamenty mają swoje źródło w prawodawstwie Zgromadzenia. Dzięki wspomnianej rzeczywistości monstrancja stała się graficznym przekaźnikiem duchowości, mówiąc o oddawaniu chwały Najświętszemu Sercu Pana Jezusa, o zakorzenieniu życia sióstr sercanek w Ewangelii oraz o czerpaniu przykładu życia od świętych, których za wzór siostrom postawili założyciele Zgromad **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Kościół katolicki w Kartuskiem (1939-1945)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6969/7760 > -- **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Drewniany, parafialny kościół cystersów w Tarnowie Pałuckim w świetle najnowszych badań** Autorzy: A. Wyrwa Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.567-599 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7933/8135 > -- **Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2018 DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/ > Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Pęknięcie ściany w modernistycznym kościele pod wezwaniem Najświętszego Zbawiciela w Zielonej Górze – przyczyna** Autorzy: B. Michalak Rok: 2017 DOI: 10.7862/RB.2017.22 URL: http://doi.prz.edu.pl/pl/pdf/biis/764 > Zielona Góra nie jest miastem bogatym w zabytki architektury z okresu modernizmu. Budowle z tej epoki są jednak coraz powszechniej uznawane za cenne z najbardziej interesujących jest pochodzący z roku 1917 kościół pw. Najświętszego Zbawiciela przy ul. Niepodległości. Świątynia ufundowana przez fundację imienia znanego zielonogórskiego przemysłowca Georga Beuchelta do dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych kościołów w mieście. Projekt Wilhelma Wagnera i Oscara Hossfelda został zrealizowan **he coat of arms of the Diocese of Zielona Góra-Gorzów Wielkopolski as an attribute of historical heritage in the perspective of ecclesiastical heraldry** Autorzy: A. Put Rok: 2023 DOI: 10.18276/sp.2023.33-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/20649.pdf > 29 listopada 2020 roku, w pierwszą niedzielę Adwentu, wszedł w życie dekret bp. Tadeusza Lityńskiego, ustanawiający dla diecezji zielonogórsko-gorzowskiej własny herb. Herb ten jest nowym, choć osadzonym w historii, znakiem Kościoła na Środkowym Nadodrzu. W artykule przybliżono okoliczności powstania herbu diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, a także opisuje go i przybliża jego znaczenie dla Kościoła lokalnego nad Środkową Odrą. Tekst podzielono na następujące punkty: 1. „Zarys dziejów Kościoła k **Stróża – rodzinna wieś Profesora Józefa Smagi** Autorzy: Józefa Kobylińska, E. Młynarczyk Rok: 2020 DOI: 10.24917/16899911.13.6 > Stróża to rodzinna wieś profesora Józefa Smagi, do której często wracał wspomnieniami. W niniejszym tekście pragniemy przypomnieć pewne językowo-kulturowe fakty związane z tą miejscowością, a zwłaszcza z jej nazwą. Na początek garść informacji encyklopedycznych. Stróża to wieś leżąca w dolinie potoku Stróża – dopływu potoku Stradomka. Krajobraz jest tam górzysty, z łagodnymi stokami i szerokimi garbami. Jak czytamy na stronie internetowej gminy Dobra, z otaczających wzniesień rozciąga się rozleg **Parafia Pilica w latach niewoli narodowej** Autorzy: Henryk Błażkiewicz Rok: 1983 DOI: 10.52204/np.1983.59.255-271 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6705/7507 > -- **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **„Kiedy stworzyło się tu źródło apostolskie…”** Autorzy: M. Widera Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5930 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5930/5360 > Funkcjonowani e diecezji, a od 1992 r. – archidiecezji częstochowskiej przypadło na ważne okresy historyczne, obejmujące dwudziestolecie międzywojenne, II wojnę światową, Polską Rzeczpospolitą Ludową i tworzenie demokratycznego społeczeństwa integrującego się z krajami Europy Zachodniej. Przemianom politycznym i społecznym towarzyszył silny wzrost zaangażowania religijnego wiernych, którzy włączali się w rozwój struktur parafialnych oraz instytucji i wspólnot diecezjalnych. Pogłębianiu religijno **Nota o karmelitach rezydencji Krwi Chrystusa w Poznaniu w XVIII i XIX wieku** Autorzy: Marcin Michał Puziak ks. Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.13104 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13104/14524 > Przechowywany w Archiwum Karmelitów na Piasku w Krakowie rękopis Decretale provinciae strictioris observantiae (sygn. 168) zawiera akta kapituł i definitoriów wielkopolskiej prowincji (a najpierw wikariatu) karmelitów strictioris observantiae z lat 1700-1846. Analiza tych akt pozwala zrekonstruować listę obsady osobowej poznańskiej rezydencji Krwi Chrystusa za lata 1712-1817, gdyż w aktach z tego okresu pojawiają się odpowiednie zapisy. Pozwala to uzupełnić i zweryfikować dane, jakie można wysel **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Censorship of the official body of the Gorzow (Gorzów) curia in the years 1957–1959. Fragment of the anti-Church policy of the PRL** Autorzy: Dariusz Śmierzchalski-Wachocz Rok: 2021 DOI: 10.18276/skk.2021.28-22 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/19434.pdf > Komunizm to system totalitarny, który chciał nadzorować wszystkie sfery życia publicznego, a w niektórych przypadkach także prywatnego obywateli. Jedną z instytucji wypełniających to zadanie była cenzura, funkcjonująca we wszystkich krajach tzw. demokracji ludowej. Nadzorowała ona przekaz słowny i pisany, czyli przekaz prawdy, która uległa wcześniejszej infiltracji oraz manipulacji. Ostatnim legalnym obszarem wolnego słowa w Polsce pozostawał Kościół katolicki prowadzący także działalność public **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Dzieje kamienicy „Dom Księcia” w Częstochowie (1912-1939) jako przykład budynku osadzonego w kontekście politycznym, społecznym i historycznym miasta** Autorzy: Paulina Korneluk, Olga Desperak Rok: 2022 DOI: 10.56583/fs.1886 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/1886/2062 > Niniejszy artykuł dotyczy historii powstania i przemian wizualnych oraz znaczeniowych jednego z ważniejszych częstochowskich budynków. Kamienica „Dom Księcia” zbudowana przez Wielkiego Księcia Michała Romanowa skupia trudne dzieje miasta poddawanego rusyfikacji, a potem polonizacji. Budynek jest osadzony głęboko w przestrzeni historycznej i symbolicznej całej Częstochowy. Był kłopotliwą pamiątką po rodzinie Romanowów, a w okresie międzywojennym stanowił przedmiot procesów sądowych miasta i wdowy **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Wiekopomna zasługa i zakonna pokora – dzieje serca Stanisława Konarskiego** Autorzy: R. Mączyński Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2082 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2082/2027 > The article concentrates on an interesting 130-year-old artefact located in the Krakow church of Piarists – the decoration of the place where Stanislaw Konarski’s (1700–1773) heart was buried. Konarski was a monk of the Pious Schools in the 18th century, as well as publisher of a collection of national laws Volumina legum, a bold commentator calling for strengthening royal power and abolishing liberum veto, reformer of the educational system and founder of the renowned, modern Collegium Nobilium **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Dzieje parafii i kościoła pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Bydgoszczy w latach 1920-1972** Autorzy: J. Uminski Rok: 2005 DOI: 10.52204/np.2005.103.5-92 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4890/5113 > Artykuł dotyczy lat 1920-1972, kiedy parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy w bydgoskiej dzielnicy Szwederowo była administrowana przez jej pierwszych dwóch urzędujących. Ksiądz Jan Konopczyński został proboszczem Szwederowa w lutym 1920 r. Jego nominacja zbiegła się z dekretem kardynała Edmunda Dalbora, który podzielił Bydgoszcz na cztery strefy duszpasterstwa (tj. po przejęciu przez władze polskie administracji miasta 20 stycznia 1920 r., ale przed oficjalnym włączeniem Szwederowa i 17 innych **Zespół dewocjonaliów z wykopalisk na cmentarzu przy kościele pw. św. Barbary na Starym Mieście w Częstochowie** Autorzy: Iwona Młodkowska-Przepiórowska Rok: 2019 DOI: 10.18778/0208-6034.33.11 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/archaeo/article/download/4645/4107 > In 2015, during the reconstruction of Nadrzeczna Street and Bohaterow Getta Square, in the area of the intersection with Jaskrowska Street, it was made the discovery of human bone remains. As a result of the rescue investigations undertaken, an area of approximately 550 square meters was tested. They were discovered among others relics of foundations, made of broken limestone and remains of the cemetery. The historical research showed that these foundations were relics of the St. Barbara church, **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Obraz Chrystus Król pędzla Antoniego Michalaka z lat 1943–1946** Autorzy: R. Rupiewicz Rok: 2025 DOI: 10.21697/an.16224 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/16224/14241 > W artykule przeprowadzono weryfikację datowania oraz programu ikonograficznego obrazu Chrystusa Króla Antoniego Michalaka z kościoła pw. Świętego Ducha i św. Anny w Kazimierzu Dolnym. Na podstawie materiałów archiwalnych i fotografii ustalono, że sygnatura z datą 1943 odnosi się do rozpoczęcia prac, a ukończenie płótna nastąpiło przed połową 1946 r. Jednocześnie wykazano, że fundatorem zamówienia był ks. Józef Małysiak SDS, rektor świątyni i prepozyt Fundacji dla Starców i Kalek św. Anny, a nie **Mała prehistoria zakopiańskiej parafii** Autorzy: Jan Kracik Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.79.279-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7213/7874 > -- **Dzieje klasztoru pp. norbertanek w Krakowie na Zwierzyńcu część druga 1840-1945** Autorzy: Krystyna Kramarska-Anyszek Rok: 1982 DOI: 10.52204/np.1982.58.95-168 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6688/7487 > -- **Z dziejów kultu łaskami słynącego obrazu Najświętszej Maryi Panny we Włoszczowej** Autorzy: J. Nedza Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.189-197 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7905/8010 > Wśród stosunkowo licznych sanktuariów maryjnych na ziemiach polskich, na uwagę zasługuje również siedemnastowieczny kościół parafialny we Włoszczowej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Geneza powstania tej świątyni wiąże się ściśle z ruchem reformacji w Polsce. W drugiej bowiem połowie wieku XVI Włoszczowa była ośrodkiem ruchu kalwińskiego. Działał tam wówczas, między innymi, Grzegorz z Żarnowca, znany minister zboru kalwińskiego. Szafrańcowie, ówcześni właściciele Włoszczowej **Początki Bractwa Najświętszego Sakramentu przy kościele Bożego Ciała w Krakowie** Autorzy: Z. Jakubowski Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.163-170 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7902/7151 > Dzieje kościoła Bożego Ciała czekają na gruntowne historyczne opracowanie. Świątynia ta przez wieki istnienia miasta Kazimierza odegrała wielką rolę religijną, społeczną i kulturalną. Nierozerwalnie pozostaje z nią związane Bractwo Najświętszego Sakramentu, powstałe równocześnie z kościołem parafialnym. Artykuł niniejszy jest pierwszą próbą rekonstrukcji przyczyn i okoliczności powstania Bractwa oraz pierwszych dziesiątków lat jego istnienia i działalności. **Kościół parafialny w Węgleszynie w świetle relacji z końca XIX stulecia** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2020 DOI: 10.18778/1644-857x.19.01.10 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh/article/download/6346/8066 > The critical source edition pertains to description of the parish church under name St. Andrew the Apostle in Wegleszyn (Świetokrzyskie Province), found in the Diocesan Archives in Kielce. The document was prepared on the order of the Kielce Consistory, most probably in the 1890s, by the local priest, priest Pawel Jedrychowski. It is valuable because it contains a lot of important information about the parish temple, hitherto omitted in studies, as well as monuments that do not exist today, irre **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **Rzymsko-katolicka parafia w Goscięcinie na Opolszczyznie i jej duszpasterstwo** Autorzy: W. Urban Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.249-292 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7640/7038 > -- **Recenzja: Zofia Jarząbek, Kamil Kęsik i in. 2019. Z przeszłości miejscowości i parafii Jaworzno k. Wielunia. Materiały z konferencji naukowej nt. jubileuszu stulecia wznowienia parafii. Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego UO, ss. 474. ISBN** Autorzy: P. Górecki Rok: 2020 DOI: 10.25167/STH.2202 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/2202/1956 > Wanymi etapami w yciu jednostki i wsplnot s przeywane jubileusze, ktre niejako wskazuj na nasz historyczno i przemijalno, ale take mwi o kontynuowanym przez pokolenia dziele goszenia Chrystusa i Jego trwaym dziedzictwie. Nie inaczej jest w przypadku parafii Jaworzno -wsplnoty kocielnej w ziemi wieluskiej, w archidiecezji czstochowskiej, lecej na pograniczu lska Opolskiego **KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W GODZIESZOWIE MIEJSCEM OSTATNIEJ ZIEMSKIEJ POSŁUGI BŁOGOSŁAWIONEJ S. ANIELI SCHRAMM** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2023 DOI: 10.58324/s.334 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/334/321 > Świętowanie każdego jubileuszu jest zawsze okazją do odniesienia się do przeszłości. Według źródeł wzmianki o istnieniu świątyni katolickiej w Godzieszowie pochodzą z 1420 r., jednak niektórzy doszukują się jej początków nieco wcześniej, bo już w 1346 r. Osłabienie rozwoju życia duszpasterskiego nastąpiło wraz z nadejściem reformacji. Dopiero objęcie patronatu nad wspólnotą katolicką w Godzieszowie przez siostry zakonne z Lubania przyczyniło się do dalszego rozwoju duszpasterskiego. W 1833 r. do **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Koronacja obrazu Matki Boskiej Pocieszenia w kościele Jezuitów we Lwowie w 1905 roku** Autorzy: A. Betlej Rok: 2023 DOI: 10.24425/rhs.2020.136899 URL: http://journals.pan.pl/Content/119641/2020-01-RHS-11-Betlej.pdf > the remaining altars in the church. The coronation ceremony and the restoration of the chapel gathered together the most important artists of the early 19th century working for the Church patronage in the capital of Galicia. The chapel designed by Teodor Talowski successfully combines an 18 th -century retabulum with paintings by Tadeusz Popiel, being probably the last example of a true Baroque bel composto . **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Uposażenie parafii Małogoszcz w świetle sumariusza z 1792 roku** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2016 DOI: 10.18778/1644-857X.15.01.10 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/19494/1/10-249_276-Karkocha.pdf > Uposażenie parafii **Z potrzeby serca i ku pamięci… Fundacje kościelne Jakuba Biedy Chrostkowica (ok. 1560–1630) w Małogoszczu** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2023 DOI: 10.18778/0208-6050.112.04 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/18733/18267 > W artykule przedstawiano bogatą działalność fundacyjną Jakuba Biedy Chrostkowica (zm. 1630), mansjonarza, następnie proboszcza i dziekana małogoskiego. Duchowny ten w latach 1591–1624 wybudował w Małogoszczu aż trzy murowane kościoły: farny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, filialny pw. św. Stanisława oraz szpitalny pw. Krzyża Świętego. Dwa pierwsze zachowały się w dobrym stanie i służą mieszkańcom po dziś dzień, ostatni – zniszczony przez wojska rosyjskie w czasie insurekcji kościuszk **Spotkanie Historyków Kościoła w 800. rocznicę powstania Zakonu Franciszkańskiego (15-17 IV 2009)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.111.327-331 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4312/5031 > W 2009 roku spotkanie profesorów i wykładowców historii Kościoła odbyło się w murach Wyższego Seminarium Duchownego Prowincji Matki Bożej Anielskiej pw. św. Bonawentury w Krakowie-Bronowicach Wielkich. W programie spotkania znalazły się referaty poświęcone różnym aspektom dziejów i charyzmatu zakonu franciszkańskiego. **Fundacje sakralne wojewody wołyńskiego Seweryna Józefa Rzewuskiego (po 1694–1755)** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2019 DOI: 10.21697/an.7064 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7064/6326 > SUMMARY Seweryn Józef Rzewuski was the son of Stanisław Mateusz Rzewuski (1662–1728), grand crown hetman and Belz voivode, and Ludwika Eleonora Kunicka (coat of arms: Bończa; d. 1749). He was the older brother of Wacław Piotr Rzewuski (1706–1779), grand crown hetman and castellan of Cracow. The main house of Seweryn Józef and Antonia from the Potocki Rzewuski was the castle in Olesko. Before 1745 the voivode carried out renovation works at the castle, decorating it with stuccos and sculptures. **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Jezuici a religijność polska (1564-1964)** Autorzy: Mieczysław Bednarz Rok: 1964 DOI: 10.52204/np.1964.20.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6320/6531 > W ciągu czterech wieków działalności na ziemiach polskich Towarzystwo Jezusowe przyczyniło się w znacznym stopniu do obrony religii katolickiej przed innymi wyznaniami, a także do pogłębienia życia religijnego. Dokonało się to zwłaszcza poprzez silny wpływ na duchowieństwo świeckie i zakonne. 1) Pisano i publikowano katechizmy, postylle, nowe tłumaczenia Pisma Świętego, książki o apologetyce i ascetyce, a także podręczniki teologiczne i filozoficzne, pomagając w ten sposób duchowieństwu w jego d **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Kościół katedralny p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891): finansowe aspekty powstania w świetle źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.17980 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17980/16914 > W artykule przedstawiono historię budowy kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie, który wzniesiono w latach 1887-1891. Od 2002 roku świątynia pełni funkcję katedry diecezji charkowsko-zaporoskiej. W XIX wieku był to jedyny kościół dla katolików, w którym gromadzili się licznie Polacy, z różnych warstw społecznych (m.in. żołnierze armii carskiej). Badania naukowe oparto na dokumentacji archiwalnej przechowywanej w Państwowym Archiwum Obwodu Charkowskiego. Kościół powstał w **Trzynastowieczna tradycja mistyczna w barokowym obrazie Adoracji ran Chrystusa przez zakonnice reguły św. Benedykta z klasztoru Panien Benedyktynek w Przemyślu** Autorzy: Bożena Noworyta-Kuklińska Rok: 2021 DOI: 10.18290/RH21694-4 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/16044/15461 > W klasztorze Panien Benedyktynek w Przemyślu znajduje się siedemnastowieczny obraz ukazujący adorację Chrystusa przez zakonnice reguły św. Benedykta. Przedstawienie to reprezentuje ducha mistyki pasyjnej. W XIII wieku nabożeństwo do człowieczeństwa Jezusa stawało się coraz bardziej powszechne, szczególnie w Niemczech. Prymat miłości w kontemplacji był cechą charakterystyczną tej mistyki oblubieńczej, zwanej też miłosną. W XVII wieku, w czasie kiedy powstał obraz, duchowość pasyjna kontynuowała m **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Niepublikowane opracowanie historyczne ks. mgr. Ludwika Gietyngiera na temat części zasobu Archiwum Parafialnego w Kłobucku** Autorzy: Jacek Kapuściński ks. Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.17375 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17375/16018 > Ksiądz Ludwik Gietyngier (1904-1941), wywodzący się z duchowieństwa diecezji częstochowskiej i błogosławiony Kościoła katolickiego, od początku drogi kapłańskiej wykazywał dbałość o swój rozwój intelektualny. Szczególnie interesowała go historia Kościoła. Z tej zatem dyscypliny naukowej najpierw napisał pracę magisterską, obronioną znakomicie w 1937 roku na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, po czym w ramach studiów doktoranckich rozpoczął przygotowanie dysertacji doktorskiej po **Budynek Ruskiej Bursy w Gorlicach – historia i architektura w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: D. Nowak Rok: 2023 DOI: 10.12797/rrb.19.2023.19.01 URL: https://journals.akademicka.pl/rrb/article/download/5602/5202 > Muzeum Ziemi Bieckiej w **Zaangażowanie wiernych w życiu polonijnej parafii w London, Ontario (Kanada)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 2007 DOI: 10.52204/np.2007.108.59-147 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4264/5053 > Poza kilkoma odosobnionymi przypadkami w drugiej połowie XIX w., od początku XX w. i przez prawie pół wieku Polacy osiedlający się w Londynie usilnie zabiegali o utworzenie własnej parafii z polskim księdzem. Dzięki harmonijnej współpracy miejscowych polskich księży i wyjątkowej życzliwości ówczesnego londyńskiego biskupa - Johna C. Cody'ego - została ona ostatecznie erygowana w 1953 roku. Polska ludność Londynu i okolic podjęła się więc budowy kościoła pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Czę **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **W służbie Sobieskiego. Działalność polityczna i wojskowa Jana Gorzeńskiego (około 1626–1694)** Autorzy: J. Pietrzak Rok: 2018 DOI: 10.15762/zh.2018.03 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2018.03 > Celem artykuu jest przedstawienie kariery Jana Gorzeskiego (vel Gurzyskiego, Grzyskiego) herbu Nacz, dziaajcego na rzecz marszaka i hetmana wielkiego koronnego **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **Szembekowska kaplica Najświętszego Salwatora przy katedrze we Fromborku jako palladium Świętej Warmii** Autorzy: Szymon Tracz Rok: 2022 DOI: 10.18778/2084-851x.14.03 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/17407/16991 > Z fundacji biskupa warmińskiego Krzysztofa Andrzeja Jana Szembeka ze Słupowa (1680–1740), biskupa na Warmii w latach 1724–1740 przy katedrze we Fromborku powstała kaplica pw. Najświętszego Salwatora i św. Teodora Męczennika (Teodora z Amazji), zwana szembekowską. Oratorium stanowi przykład centralnej budowli kopułowej. Powstała jako kaplica relikwiarzowa oraz miejsce pochówku swojego fundatora. Punkt centralny kaplicy stanowi retabulum relikwiarzowe, ustawione w 1734 roku w arkadzie południowej. **Drewniany kościół św. Doroty w Grochowach. Przyczynek do dziejów nieistniejącej świątyni** Autorzy: Łukasz Trocha Rok: 2021 DOI: 10.4467/27204006pmo.21.014.15465 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21169/ > W XIV w. Grochowy (wieś w pow. konińskim, gm. Rychwał) były własnością biskupów lubuskich. Prawdopodobnie za ich sprawą utworzono tam parafię oraz wybudowano pierwszy kościół. W końcu XV w. wieś trafiła w ręce lokalnej szlachty. Stary obiekt był zrujnowany, dlatego za sprawą dziedziczki Żychlińskiej na początku XVI w. wybudowano drugą drewnianą świątynię. Jej główna bryła (konstrukcja zrębowa) mogła przetrwać do początku XX w. Ze źródeł wynika, że kościół składał się z nawy, prezbiterium, zakrys **Parafia św. Leonarda w Mircu w średniowiecznej i wczesnonowożytnej przestrzeni historyczno-geograficznej** Autorzy: P. Kardyś Rok: 2007 DOI: 10.52204/np.2007.107.117-146 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4246/5070 > Celem artykułu jest przybliżenie dziejów parafii św. Leonarda w Mircu w średniowieczu i okresie wczesnonowożytnym. **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, 23-25 IV 2019 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2019 DOI: 10.52204/np.2019.131.283-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3889/4339 > Gospodarzem zjazdu historyków Kościoła w 2019 było malow-niczo położone nad Wisłą benedyktyńskie opactwo w Tyńcu. Wybór miejsca spotkania był dobrze przemyślany. W 2019 roku benedyktyni obchodzą 975-lecie fundacji opactwa w Tyńcu oraz 80. rocznicę odnowy benedyktynów polskich. **Katedra p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku w opisie wizytacyjnym z 1829 roku** Autorzy: Marek Hałaburda Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.2018.109.10 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.2018.109.10 > Kościół p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku, wybudowano w latach 1700-1710, jako kościół klasztorny jezuitów. Po kasacie zakonu, został przekazany parafii. W 1797 r. budynek kościoła strawił pożar. Rok później świątynia wyznaczona została na katedrę utworzonej wówczas diecezji, ze stolicą w Mińsku. Odbudowana w latach 1798-1803 dzięki staraniom i funduszom bpa Jakuba Ignacego Dederki. W 1869 r. na skutek likwidacji diecezji, ponowie został zdegradowany do siedziby parafii. W listopadz **Fundacja biskupa Stefana Wierzbowskiego dla Bernardynów w Górze Kalwarii koło Warszawy** Autorzy: W. Murawiec Rok: 2002 DOI: 10.15633/FHC.1330 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1330/1230 > Powstanie kościołów i kaplic Męki Pańskiej, czyli tzw. Nowej Jerozolimy w powiecie czerskim koło Warszawy w drugiej połowie XVII w., było dziełem biskupa poznańskiego Stefana Wierzbowskiego. Oddał on główny kościół i kilka kaplic dróżkowych w opiekę Zakonu Braci Mniejszych Prowincji Małopolskiej (popularnie: Bernardynów). **Kronika Kościoła parafialnego pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła w Zabłudowie jako źródło do badań nad dziejami miasta** Autorzy: A. Górski Rok: 2019 DOI: 10.18290/rt.2019.66.4-5 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/5304/4493 > Celem artykułu jest omówienie problematyki dotyczącej wydarzeń, jakie miały miejsce w mieście Zabłudów w latach 1927-1938. W szczególności analizie poddana została kronika kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Ap. Piotra i Pawła w Zabłudowie napisana przez ówczesnych proboszczów ks. Witolda Kuźmickiego i ks. Jerzego Sienkiewicza. Autorzy w omawianej kronice skupili się nie tylko na sprawach stricte religijnych, lecz także na opisaniu wydarzeń dotyczących wielu uroczystości patriotycznych obcho **Kościoły Środy Wielkopolskiej według akt wizytacji Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego z 1777 roku** Autorzy: Piotr Franciszek Neumann Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2017.12.2 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/15465/15225 > W XVIII wieku Środa Wielkopolska była znaczącym miasteczkiem w Wielkopolsce. Przynależała do archidiakonatu poznańskiego w diecezji poznańskiej i była siedzibą dekanatu. Kościół parafialny pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej, wybudowany w XV wieku, posiadał rangę kolegiaty. Ponadto w mieście istniał konwent dominikanów, a na przedmieściach cztery niewielkie kościółki (oratoria). Akta wizytacji generalnej przeprowadzonej przez Franciszka Ksawerego Rydzyńskiego ukazują stan kolegiaty i inny

[object Object]