Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa

Historia parafii Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Czarnylas udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: kaliska. --- ### Publikacje naukowe **Jezuicki kościół Serca Jezusa w Krakowie** Autorzy: Lech Kontkowski Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.113-165 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6811/7684 > -- **Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2018 DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/ > Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A **Tożsamość i misja sercanów w polskim Kościele w kontekście jubileuszy związanych z Najświętszym Sercem Jezusa** Autorzy: Eugeniusz Ziemann Rok: 2020 DOI: 10.4467/25443283sym.20.008.12125 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/16756/ > Tozsamośc i misja sercanow w polskim Kościele w kontekście jubileuszy związanych z Najświetszym Sercem Jezusa **Franciszkańska kuracja Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945** Autorzy: P. Górecki Rok: 2019 DOI: 10.25167/STH.827 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/827/620 > Artykuł jest kontynuacją międzywojennej historii gliwickich franciszkanów i genezy powstania samodzielnej jednostki kościelnej w tzw. dzielnicy hutniczej, zamieszczonym w tomie 35 „Studiów Teologiczno-Historycznych Śląska Opolskiego”z 2015 r. Autor tym razem przybliża historię kuracji Serca Pana Jezusa w Gliwicach w latach 1925–1945. Od czasu jej ustanowienia gliwiccy franciszkanie prowadzili w tamtejszej dzielnicy hutniczej ożywioną pracę duszpasterską. Jej główne działania ukierunkowane były n **Kult Serca Pana Jezusa na 300-lecie objawień św. Małgorzaty Marii Alacoque 1674–1974** Autorzy: Romuald Rak Rok: 1975 DOI: 10.21906/RBL.3288 > — **Ksiądz Idzi Benedykt Radziszewski – czciciel Serca Jezusowego** Autorzy: Bielak Włodzimierz Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22695.7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/16935/16352 > Obecna od dawna w Kościele idea Serca Jezusowego zaczęła przybierać formę kultu od XVII wieku. Decydującą rolę odegrały objawienia otrzymane przez św. Małgorzatę Alacoque, ale wielki wkład w propagowanie i rozwój czci Serca Jezusowego wniósł Kościół polski. W latach sześćdziesiątych XVIII wieku biskupi polscy przedłożyli papieżowi Klemensowi XIII memoriał w sprawie zatwierdzenia tego kultu. Stolica Apostolska odpowiedziała pozytywnie zatwierdzając kult Serca Jezusowego w Polsce. Wiek XIX to okre **„Bez serca się nie da”. Personalne i społeczne znaczenie kultu Serca Jezusa w świetle posoborowego nauczania Kościoła** Autorzy: Marzena Górecka Rok: 2024 DOI: 10.18290/kip2024.30 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/kip/article/download/1257/1121 > Artykuł naświetla rozwój kultu Najświętszego Serca Jezusa w wyniku nauczania trzech posoborowych papieży: Pawła VI, Jana Pawła II i Benedykta XVI. Wszyscy trzej, nawiązując stale do pism i przemów swoich poprzedników, w pierwszej linii Leona XIII, Piusa XI i Piusa XII, których osobisty wkład w propagowanie kultu NSJ jest nie do przecenienia, permanentnie je pogłębiali i dostosowywali do nowych potrzeb Kościoła posoborowego, zgodnie z dewizą, że w dziejach Kościoła „stare” i „nowe” zawsze są ze s **Boże Serce w misterium swojego otwarcia na współczesny świat** Autorzy: Eugeniusz Ziemann Rok: 2021 DOI: 10.4467/25443283SYM.21.010.13723 URL: https://doi.org/10.4467/25443283sym.21.010.13723 > God’s Heart in the mystery of its opening to the modern world Is the reverence and cult of the Sacred Heart of Jesus still topical in the mission of the Church? The text „God’s Heart in the mystery of its opening to the modern world” is an attempt to answer the question above. Biblical depiction of the word „heart” has basically symbolic and allegoric meaning. Repeatedly this word appears in connection with the word „love” both in regard to God and human. Incarnated God, the Word of the Father, **Symbol kultu Serca Jezusa nad prezbiterium kościoła jezuitów w Krakowie** Autorzy: Barbara Hryszko Rok: 2025 DOI: 10.35765/pk.2025.5104.11 URL: https://doi.org/10.35765/pk.2025.5104.11 > Artykuł prezentuje najświeższe badania nad symbolem kultu Serca Jezusa wieńczącym prezbiterium kościoła jezuitów w Krakowie (il. 1). Rzeźba ta nie była dotąd obiektem zainteresowania badaczy. Analiza źródłowa, badania historyczne, porównawcze i ikonograficzne pozwoliły zidentyfikować wzór (il. 6) zarówno dla pierwszego zamysłu zwieńczenia wschodniej części kościoła (il. 2–5), jak i dla ostatecznego projektu Franciszka Mączyńskiego (il. 10). W wyniku badań wskazano przyczyny zastąpienia przez arc **Protestanci w regionie kaliskim w XVI-XVIII wieku i ich budownictwo kościelne. Zarys problematyki** Autorzy: Teresa Sokół Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.009.17593 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23262/ > Protestants in the Region of Kalisz from 16th to 18th Century and Their Sacral Architecture: an Outline The aim of this study is to offer a brief outline of protestant sacral architecture in the region of Kalisz, comprised of historic counties of Kalisz, Pyzdry and Konin from the 16th to 18th Century. Author tries to trace foundations of new parish churches for the United Brotherhood and lutheran communities. The general research question posed in this study targets different typologies of prot **Trinitologia picta on the Example of Polychromy in the Church of the Visitation of the Blessed Virgin Mary in Kalisz Research Programme** Autorzy: Justyna Sprutta Rok: 2021 DOI: 10.14746/pst.2021.39.12 URL: https://doi.org/10.14746/pst.2021.39.12 > Summary The polychrome of the Bernardine church in Kalisz (now the Jesuit church) is rich in Trinitarian themes. Trinitarian motifs and symbols are presented most abundantly in the nave. The wall paintings of the presbytery and the nave painted by brother Walenty Żebrowski, Bernardine. These paintings are from the late Baroque. The polychrome of Kalisz is the last work of this Bernardine. W. Żebrowski worked not only in Kalisz, but also for the Bernardine churches in Poznań, Kadyny, Wschowa, Skę **Historia organów w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie-Piaskach Wielkich** Autorzy: P. Matoga Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.123.225-236 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4659/4804 > Archiwum parafialne w Krakowie-Piaskach Wielkich obfituje w dokumenty związane z historią miejscowych organów. Kościół parafialny został wybudowany w latach 20. XX w. W 1944 r. zamontowano w nim niewielkie, tymczasowe organy, wypożyczone z parafii w Prokocimiu. Instrument ten, zbudowany w 1924 r. przez Stanisława Żebrowskiego z Krakowa, oddano do Prokocimia w 1945 r. Jeszcze w 1944 r. ówczesny proboszcz, ks. Franciszek Dźwigoński, zamówił nowe, 15-głosowe, pneumatyczne organy w firmie Gebrüder R **[Recenzja]: Jerzy Bielawski, Siedemdziesiąt lat Parafii Miłosierdzia Bożego w Kaliszu 1952-2022, Kalisz: Parafia Rzymskokatolicka p.w. Miłosierdzia Bożego w Kaliszu 2022, ss. 208, il.** Autorzy: M. Mikołajczyk Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.17762 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17762/16917 > Recenzja książki Jerzego Bielawskiego pt. "Siedemdziesiąt lat Parafii Miłosierdzia Bożego w Kaliszu 1952-2022" sporządzona przez Marcina Mikołajczyka. **Kult Najświętszego Serca Pana Jezusa i Miłosierdzia Bożego według „Dzienniczka” św. Faustyny Kowalskiej ZMBM** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2026 DOI: 10.15633/tes.12104 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/textusetstudia/article/download/5892/5418 > Od czasów objawień, które otrzymała św. Małgorzata Maria Alacoque (1647–1690), francuska zakonnica ze zgromadzenia Sióstr Nawiedzenia (wizytek) z klasztoru w Paray-le-Monial, kult Serca Jezusa rozprzestrzenił się na cały świat. Propagatorem kultu Serca Jezusa w duchu tych objawień był francuski jezuita Klaudiusz La Colombière (1641–1682), kierownik duchowy św. Małgorzaty Marii Alacoque. Wiele lat później polska zakonnica św. Faustyna Kowalska ZMBM (1905–1938) otrzymała od Jezusa Chrystusa objawi **Początki parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Brześciu na Grajewskim Przedmieściu** Autorzy: W. Żurek DOI: 10.31743/abmk.12515 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12515/11109 > Brześć nad Bugiem (białoruskie Брэст **Bractwo Serca Jezusowego w dawnej Polsce** Autorzy: Czesław Drążek Rok: 1981 DOI: 10.21906/RBL.1181 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1181/1273 > — **Fotografie z życia parafii prawosławnej w Kaliszu okresu międzywojennego. Album o. Hermana Kariakina ze zbiorów Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej w Kaliszu jako źródło do badań historii społeczno-politycznej** Autorzy: Anna Tabaka Rok: 2024 DOI: 10.4467/26578646zknt.23.011.18893 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/25447/ > Photos from the Life of the Orthodox Parish in Kalisz in the Interwar Period. The Source of Socio- istorical Study – The Photography Album by Father Herman Kariakin in the Collection of the Local History Museum of Kalisz Region The authoress presents a photo album of Archimandrite Fr. Herman Kariakin (1872-1958) - a hitherto unknown iconographic source depicting the life of the Orthodox parish in Kalisz in the interwar period from the collection of the District Museum of Kalisz Land in Kalisz. **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Wybór dokumentów sanktuarium maryjnego w Czarnej** Autorzy: Stanisław Tylus Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8998 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/8998/7568 > - **Unia Apostolska Najświętszego Serca Jezusowego Diecezji Częstochowskiej i jej działalność dokumentacyjno-archiwalna** Autorzy: Paweł Wolnicki Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.10016 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/10016/8362 > W Kościele prawo przedmiotowe do organizowania się wiernych w różnego rodzaju zrzeszenia dotyczy także duchownych. Międzynarodowym stowarzyszeniem grupującym księży diecezjalnych jest założona przez Wiktora Labeuriera w 1862 roku Unia Apostolska Kapłanów Najświętszego Serca Jezusowego, która kanoniczne zatwierdzenie i ustanowienie otrzymała w 1880 roku. Na ziemiach polskich stowarzyszenie to pojawiło się na początku XX wieku, a w diecezji częstochowskiej powstało w roku 1929. Do 1949 roku funkcj **Trinitologia picta na przykładzie polichromii w kościele pod wezwaniem Nawiedzenia NMP w Kaliszu. Program badań** Autorzy: Justyna Sprutta Rok: 2021 DOI: 10.14746/pst.2021.39.12 URL: https://doi.org/10.14746/pst.2021.39.12 > Polichromia kościoła pobernardyńskiego w Kaliszu (obecnie jezuitów) bogata jest w tematykę trynitarną. Motywy i symbole trynitarne najobficiej występują w nawie. Malowidła ścienne prezbiterium i nawy wykonał bernardyn, brat Walenty Żebrowski. Pochodzą z późnego baroku. Kaliska polichromia to ostatnie dzieło tego zakonnika. Poza Kaliszem W. Żebrowski tworzył również dla bernardyńskich kościołów w: Poznaniu, Kadynach, Wschowie, Skępem, Warcie, Ostrołęce, Warszawie oraz przypuszczalnie w Owińskach, **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Księdza Sobczyńskiego kronika kościelna (i historyczna) Kalisza. Notatki z lektury** Autorzy: Ryszard Bieniecki Rok: 2023 DOI: 10.4467/26578646zknt.23.012.18894 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/25449/ > Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk » 2023 » Nr 23 » Księdza Sobczyńskiego kronika kościelna (i historyczna) Kalisza. Notatki z lektury A A A **Zarys działalność polonijnej rzymskiej wspólnoty Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego przy kościele pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Rzymie w latach 1966-2012** Autorzy: Monika Kupczewska Rok: 2026 DOI: 10.18290/sp2546.5 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/sp/article/download/3848/3716 > Artykuł przedstawia działalność rzymskiej wspólnoty Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego (sercanek) w najbardziej intensywnym okresie pracy tego zgromadzenia na rzecz Polonii, a więc w latach 1966–2012. Analiza opiera się na niepublikowanych dotąd źródłach archiwalnych, w tym dokumentacji zgromadzenia przechowywanej w Archiwum Głównym oraz Sekretariacie Generalnym Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w Krakowie i w archiwum wspólnoty w Rzymie. Celem opracowania **Encyklika Papieża Piusa XII z dnia 15 maja 1956 r. dotycząca kultu Najświętszego Serca Jezusowego** Autorzy: Pius Xii Rok: 1957 DOI: 10.21906/rbl.2613 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/2613/2700 > Papież Pius XII przesyła Wam, Czcigodni Bracia, pozdrowienie i bło­ gosławieństwo apostolskie! HAURIETIS AQUAS — „Będziecie czerpać z radością wody ze zdro­ jów Zbawicielowych“ '), Prorok Izajasz takimi słowami w symbolicznych obrazach zapowiadał te przeróżne i nader obfite dary Boże, które miała przynieść epoka chrześcijańska. Przychodzą nam na myśl te słowa, gdy wspominamy setną rocznicę tej chwili, w której Poprzednik Nasz, Pius IX przyjął radośnie napływające doń z całego świata życzenia i p **Przyczynek do dziejów ruchu pielgrzymkowego w Polsce na przykładzie parafii Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Kaliszu** Autorzy: Grzegorz Klonowski Rok: 2019 DOI: 10.25167/STH.401 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/401/838 > Od XVII w. parafia pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP jest ważnym miejscem kultu św. Józefa. Władze komunistyczne koncentrowały się na zniechęceniu ludności do udziału w pielgrzymkach. Piesze pielgrzymki z Kalisza na Jasną Górę odbywały się pomimo prześladowania ich uczestników. W latach 80. głównym celem władz komunistycznych było ograniczenie wpływów „Solidarności” w ruchu pielgrzymkowym. Kult św. Józefa w Kaliszu pomimo prześladowań rozwijał się dzięki wysiłkom proboszczów parafii: Mieczysława J **Kaplica Męczeństwa i Wdzięczności Duchowieństwa Polskiego w Narodowym Sanktuarium Świętego Józefa Kaliskiego. Wotum dziękczynne księży „dachauczyków” za ocalenie z KL Dachau** Autorzy: S. Kęszka Rok: 2025 DOI: 10.4467/27204006pmo.25.009.22254 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/019ad92c-5cab-7236-8236-d8b12ec768f2/pobierz > Pod koniec II wojny światowej, księża uwięzieni w KL Dachau ślubowali św. Józefowi, że jeśli zostaną ocaleni, będą głosić jego kultu. Tydzień później – 29 kwietnia 1945 r. obóz został wyzwolony, a wszyscy więźniowie, w tym również polscy duchowni ocaleni. Wypełniając swój ślub, spotykali się oni w Sanktuarium św. Rodziny w Kaliszu. W dowód wdzięczności planowali wybudować jako wotum za ocalenie kościół, jednakże ówczesna sytuacja społeczno-polityczna nie pozwoliła tego celu zrealizować. Postanow **Misyjny wymiar charyzmatu sercańskiego** Autorzy: Eugeniusz Ziemann Rok: 2019 DOI: 10.4467/25443283sym.19.025.11427 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/15578/ > Refleksja nad misyjnym wymiarem charyzmatu sercańskiego wpisuje się w bogaty kontekst historii oraz duchowości życia zakonnego. Na przełomie XIX i XX wieku powstała we Francji większość instytutów zakonnych męskich i żeńskich w odpowiedzi na religijne i społeczne potrzeby ówczesnej Europy. Zakładane nowe zgromadzenia zakonne ubogacały Kościół specyficznymi formami czynnego życia apostolskiego, bazując na charyzmacie i misji swoich założycieli, a także bogatej duchowości zakonów mniszych, żebrząc **Kościół parafialny w Kokaninie w świetle spisów i wizytacji z przełomu XVIII i XIX stulecia** Autorzy: M. Mikołajczyk Rok: 2024 DOI: 10.4467/26578646zknt.23.010.18892 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/25446/ > The Parish Church in Kokanin in the Light of Censuses and Visitations at the Turn of 18th and 19th Centuries The aim of the article is to present materials related to the history of the parish church in Kokanin, located near Kalisz. The materials are located in the Diocesan Archives in Włocławek and have never been published before. The presented documents come from 1790 and 1801 and present the financial condition of the parish at the turn of the 18th and 19th centuries. **Subtelny urok światła, bogactwo dekoracji. Architektura kościoła parafialnego w Czarncy** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 2023 DOI: 10.24425/rhs.2022.142500 URL: http://journals.pan.pl/Content/125295/PDF-MASTER/2022-RHS-07.pdf > W artykule omówiona została architektura kościoła parafialnego w Czarncy (1640 – ok. 1655), która nie doczekała się szerszego omówienia przez badaczy. Zastosowane w kościele nowatorskie rozwiązania konstrukcyjne wpisują się w szerszy, europejski kontekst poszukiwań przez projektantów sposobów na lepsze wykorzystanie naturalnego światła słonecznego w celu oświetlenia wnętrza budowli. **Działalność Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego na kieleckiej Karczówce w latach 1918-1972** Autorzy: Monika Kupczewska Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18687 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18687/16897 > Artykuł przedstawia okoliczności przybycia Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego, założonego w 1894 roku przez bp. Józefa Sebastaiana Pelczara, do Kielc, na Karczówkę oraz działalność sióstr w latach 1918-1972, obejmującą pracę wychowawczo-opiekuńczą i wydawniczą, realizowaną w ramach założonej na Karczówce Drukarni św. Józefa. Podejmuje także próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób działalność Drukarni św. Józefa wpłynęła na realizację charyzmatu zgromadzenia w kontekście zmi **Z dziejów klasztoru franciszkanów w Kaliszu 1864-1902. Stan personalnY** Autorzy: Roland Prejs Rok: 2019 DOI: 10.4467/27204006pmo.22.002.15845 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21537/ > Artykuł przedstawia ewolucję stanu personalnego klasztoru franciszkanów (Braci Mniejszych Konwentualnych) w Kaliszu w l. 1864-1902. W 1864 r. carat przeprowadził kasatę klasztoru w Królestwie Polskim. Kilkanaście klasztorów zostało jednak zachowanych od kasaty jako tzw. klasztory etatowe – przeznaczone na dożywotnie pomieszczenie zakonników z klasztorów skasowanych. Klasztor w Kaliszu został uznany za klasztor etatowy. Zaraz po kasacie przybyli do niego zakonnicy z innych klasztorów franciszkanó **Powstanie Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w kontekście społeczno-religijnym Krakowa na przełomie XIX i XX wieku** Autorzy: Zdzisław Gogola Rok: 2010 DOI: 10.52204/np.2010.113.329-346 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4746/5002 > Dobroczynność w Krakowie ma szlachetne tradycje, często sięgające kilkudziesięciu lat wstecz. Przybierała formę zarówno doraźnej, jak i długofalowej pomocy - często hojnych fundacji. Niektóre z inicjatyw w dawnej Polsce przetrwały do drugiej połowy XIX wieku, inne zniknęły wraz z rozbiorami. W ich miejsce powstawały jednak nowe organizacje, które z nową energią wspierały i nadal wspierają potrzebujących. Jednym z przykładów takiej działalności jest Zgromadzenie Służebnic Najświętszego Serca Jezu **Teilhard de Chardin i Najświętsze Serce Jezusa** Autorzy: J. Kulisz Rok: 2024 DOI: 10.5604/01.3001.0054.8853 URL: https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.8853 > Pierre Teilhard de Chardin od najmłodszych lat wychowany był w atmosferze kultu NSPJ.Zafascynowany naukami ścisłymi, zwłaszcza paleontologią, starał się łączyć wiarę i naukę. W jego dialogu wiary z nauką ‒ nowym obrazem świata ‒ znajdujemy twórczeprzemyślenie kultu do Serca Jezusowego. Celem artykułu jest naszkicowanie tej drogi.Punkt pierwszy obejmuje młodzieńczy etap tych poszukiwań spędzony w rodzinnymdomu oraz w zakonie. W punkcie drugim scharakteryzowana jest tradycyjna koncepcjakultu NSPJ. **Z dziejów klasztoru franciszkanów w Kaliszu 1864-1902. Wybrane postacie** Autorzy: Roland Prejs Rok: 2021 DOI: 10.4467/27204006pmo.21.005.15456 > Artykuł przedstawia wybrane sylwetki zakonników klasztoru franciszkanów w Kaliszu w latach 1864-1902. Przestawieni zostali kolejni przełożeni: Julian Ościk (przełożony w latach 1865-1868), Bernard Drągowski (przełożony w latach 1868-1872), Ignacy Rożniewski (przełożony w latach 1872-1876), Kazimierz Głogowski (przełożony w latach 1876-1891), Stefan Maciejowski (przełożony w latach 1892-1898) i Apolinary Kędzierski (przełożony w latach 1898-1902). Przedstawiono także sylwetki niektórych innych za **Środowisko architektoniczno-budowlane w Kaliszu oraz realia jego funkcjonowania na przełomie XIX i XX wieku – zarys problematyki** Autorzy: Makary Górzyński Rok: 2020 DOI: 10.4467/27204006pmo.20.003.15489 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21224/ > Przedmiotem artykułu jest przedstawienie historycznego zarysu przemian i charakteru środowiska architektów i budowniczych w Kaliszu w okresie gubernialnym (1867-1914). Na przełomie XIX i XX wieku miejscowi architekci-urzędnicy, zatrudnieni w rosyjskim urzędzie gubernialnym, nadal stanowili trzon miejscowej profesji, posiadając najlepsze wykształcenie fachowe (przeważnie petersburskie) i umocowanie administracyjne, gwarantujące szeroki wpływ na architekturę w mieście i jego okolicach. Jednocześni **Prepozytura tarnowska : opracowanie materiałów źródłowych do atlasu historycznego Kościoła w Polsce** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6477 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6477/6032 > - **Próby rewindykacji klasztorów bernardyńskich w Kaliszu i Kazimierzu Biskupim w XX wieku** Autorzy: A. Sitnik Rok: 2016 DOI: 10.4467/27204006pmo.16.007.16478 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22082/ > W granicach archidiecezji gnieźnieńskiej w XV i XVI wieku zostały ufundowane na rzecz bernardynów między innymi klasztory w Kaliszu i Kazimierzu Biskupim. Obie te placówki należały od 1628 roku do wielkopolskiej prowincji zakonnej. Zostały skasowane po powstaniu styczniowym: Kalisz w 1864 roku, Kazimierz Biskupi w 1898 roku. Po nieudanych próbach rewindykacji prowincjał bernardynów Benedykt Wiercioch oddał w 1922 roku pierwszą Towarzystwu Jezusowemu, drugą zaś Misjonarzom Świętej Rodziny. The a **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Kaliskie Archiwum i Muzeum Księży – Byłych Więźniów Obozów Koncentracyjnych** Autorzy: S. Kęszka Rok: 2016 DOI: 10.4467/27204006pmo.16.011.16482 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22078/ > Eksterminacja ludności polskiej przez okupantów hitlerowskich dotknęła także księży. Po pobycie w różnych obozach koncentracyjnych w 1940 r. przewieziono ich do KL Dachau. W kwietniu 1945 r. zawierzyli swoje uwolnienie św. Józefowi Kaliskiemu. Pielgrzymki dziękczynne księży do Sanktuarium w Kaliszu przygotowywało Bractwo św. Józefa, przekształcone w Komitet Polskich Księży byłych Więźniów Obozu Koncentracyjnego w Dachau. W 1970 r. księża utworzyli przy kaliskiej bazylice archiwum i muzeum. Wśród **Zapoznane dzieło Jana Styki w kościele ojców jezuitów w Łodzi** Autorzy: K. Stefański Rok: 2023 DOI: 10.18778/2084-851x.15.03 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/50456/1/25-41_Stefanski.pdf > Obecny kościół ojców jezuitów w Łodzi pw. Najświętszego Serca Jezusa to dawny (do 1945 r.) kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Jana Ewangelisty, wzniesiony w latach 1880–1884. W jego ołtarzu głównym zawisło dzieło Jana Styki zatytułowane Chrystus nauczający uczniów i rzesze ludu, ufundowane przez jednego z najbardziej znanych łódzkich przemysłowców Juliusza Kunitzera. Obraz powstał w ciągu 1885 r., a w kościele został zawieszony w styczniu następnego roku. Wzbudził duże zainteresowanie w Łodz **Średniowieczny kościół Świętego Wojciecha na Zawodziu w Kaliszu — badania i interpretacje** Autorzy: Dariusz Wyczółkowski Rok: 2021 DOI: 10.23858/khkm69.2021.2.001 URL: https://journals.iaepan.pl/khkm/article/download/2718/2709 > Celem artykułu jest przedstawienie informacji o początkach kościoła Św. Wojciecha w Kaliszu funkcjonujących dotychczas w literaturze oraz próba ich weryfikacji. Tytułowa świątynia leży na terenie przygrodowej osady Kalisz Zawodzie. Z uwagi na bliskość grodu oraz wezwanie badacze zaliczali go do najstarszych, jedenastowiecznych kościołów parafialnych w Kaliszu. Powtórna analiza źródeł pisanych pozwoliła na przesunięcie daty jego powstania na XII–XIII w. Z kolei dalsze uściślenie czasu wzniesienia **Zgromadzenie Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego (1894-1939)** Autorzy: J. Nedza Rok: 1974 DOI: 10.52204/np.1974.41.135-243 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7951/7187 > Celem niniejszej pracy jest przypomnienie postaci bpa przemyskiego obrządku łacińskiego Józefa Sebastiana Pelczara w przededniu pięćdziesiątej rocznicy jego śmierci i osiemdziesiątej rocznicy założenia przez niego zgromadzenia sercanek. W pracy przestawiono także dzieje i formację Zgromadzenia Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w okresie od 1894 do 1939. **Ikonografia krakowskiej monstrancji fundacji Anny Ostrowskiej, jako środek przekazu duchowości Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego** Autorzy: R. M. Antoszczuk Rok: 2018 DOI: 10.52204/np.2018.130.115-126 URL: https://doi.org/10.52204/np.2018.130.115-126 > Autor w artykule wskazuje na wartość ufundowanej u początku Zgromadzenia Sióstr Sercanek monstrancji, której wszystkie detale dekoracyjne i ornamenty mają swoje źródło w prawodawstwie Zgromadzenia. Dzięki wspomnianej rzeczywistości monstrancja stała się graficznym przekaźnikiem duchowości, mówiąc o oddawaniu chwały Najświętszemu Sercu Pana Jezusa, o zakorzenieniu życia sióstr sercanek w Ewangelii oraz o czerpaniu przykładu życia od świętych, których za wzór siostrom postawili założyciele Zgromad **Kalisz – Leuven. Pogrom miast w 1914 roku** Autorzy: M. Woźniak Rok: 2014 DOI: 10.4467/27204006pmo.14.002.17048 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22714/ > Między 2 i 22 sierpnia w 1914 roku najstarsze miasto Polski – Kalisz – z bogatą tradycją histo-ryczną, zabytek architektury średniowiecznej, zostało barbarzyńsko zniszczone i zrujnowane. To był czyn popełniony na bezbronnym, „otwartym mieście” opuszczonym przez armię rosyjską bez walki. Wojska pruskie najechały Kalisz z pobliskiego Ostrowa 2 sierpnia 1914 r. Drugim batalio-nem 155 pułku piechoty dowodził Hermann Preusker, dowódca miasta w czasie wojny, który przy-czynił się do zniszczenia centru **Z dziejów jednej z najstarszych szkół średnich ogólnokształcących w Polsce: Szkoła kaliska i jej budynek, red. B. Celer, J. Montelatic, K. Walczak, Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Kalisz 2020, ss. 197** Autorzy: M. Radziszewska Rok: 2023 DOI: 10.14746/bhw.2021.45.10 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/38554/32824 > Recenzja: Z dziejów jednej z najstarszych szkół średnich ogólnokształcących w Polsce: Szkoła kaliska i jej budynek, red. B. Celer, J.  Montelatic, K. Walczak, Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Kalisz 2020, ss. 197 **Nota o karmelitach rezydencji Krwi Chrystusa w Poznaniu w XVIII i XIX wieku** Autorzy: Marcin Michał Puziak ks. Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.13104 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13104/14524 > Przechowywany w Archiwum Karmelitów na Piasku w Krakowie rękopis Decretale provinciae strictioris observantiae (sygn. 168) zawiera akta kapituł i definitoriów wielkopolskiej prowincji (a najpierw wikariatu) karmelitów strictioris observantiae z lat 1700-1846. Analiza tych akt pozwala zrekonstruować listę obsady osobowej poznańskiej rezydencji Krwi Chrystusa za lata 1712-1817, gdyż w aktach z tego okresu pojawiają się odpowiednie zapisy. Pozwala to uzupełnić i zweryfikować dane, jakie można wysel **Związki księdza prymasa Stefana kardynała Wyszyńskiego z Kaliszem i ziemią kaliską** Autorzy: S. Kęszka Rok: 2025 DOI: 10.14746/pst.2025.48.8 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/download/51702/42063 > W artykule na podstawie źródeł archiwalnych i opracowań przedstawiono związki prymasa Stefana Wyszyńskiego (†1981) z ziemią kaliską i miastem Kaliszem. W pierwszym punkcie ukazano jego pierwsze spotkania z duchowieństwem południowej Wielkopolski w okresie międzywojennym. W kolejnym punkcie zaprezentowano pobyty prymasa Wyszyńskiego związane z koronacjami wizerunków maryjnych na terenie obecnej diecezji kaliskiej (Skalmierzyce, Golina, Tursko, Żegocin, Lutynia). Następnie przedstawiono wizytę pry **Ks. kan. Zygmunt Zawadzki (1876-1944) - duszpasterz i działacz społeczny** Autorzy: Paweł Kostrzewski Rok: 2021 DOI: 10.4467/27204006pmo.21.017.15468 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21166/ > Tekst przedstawia postać pochodzącego z parafii Goszczanów a urodzonego w Sulmowie ks. kan. Zygmunta Zawadzkiego (1876-1944), gorliwego duszpasterza i działacza społecznego. Po święceniach kapłańskich pełnił on posługę wikariuszowską w następujących parafiach: św. Barbary w Częstochowie (1899-1900), w Sieradzu (1900-1905) i św. Zygmunta w Częstochowie (1905-1917). Od 1917 r. był proboszczem parafii w Zajączkach w ówczesnym dekanacie kłobuckim, a od 1923 r. w Krzepicach w tym samym dekanacie. We **Ojciec Wiktor Sakowicz (1833-1915) – ostatni reformata w Kaliszu** Autorzy: A. Szteinke Rok: 2019 DOI: 10.4467/27204006pmo.22.013.15856 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21526/ > Po kasacie klasztorów przeprowadzonej w latach sześćdziesiątych XIX wieku, przez władze carskie klasztor kaliski reformatów stał się tzw. etatowym. Zwożono do niego zakonników na wymarcie i nie pozwalano przyjmować nowych kandydatów do życia zakonnego. Ostatnim kaliskim reformatą był o. Wiktor Sakowicz. Zmarł on w roku 1915, a wraz z nim skończyła się trzystuletnia obecność franciszkanów (reformatów) w Kaliszu. Father Wiktor Sakowicz (1833-1915) – last member of the order of the reformat in Kal **Procesy przestrzenne i nowa architektura w Kaliszu około połowy XIX wieku - zagadnienia i postulaty badawcze** Autorzy: Makary Górzyński Rok: 2021 DOI: 10.4467/27204006pmo.21.004.15455 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21179/ > Przedmiotem artykułu jest przedstawienie historycznego zarysu przemian i charakteru środowiska architektów i budowniczych w Kaliszu w okresie gubernialnym (1867-1914). Na przełomie XIX i XX wieku miejscowi architekci-urzędnicy, zatrudnieni w rosyjskim urzędzie gubernialnym, nadal stanowili trzon miejscowej profesji, posiadając najlepsze wykształcenie fachowe (przeważnie petersburskie) i umocowanie administracyjne, gwarantujące szeroki wpływ na architekturę w mieście i jego okolicach. Jednocześni **Udział Kardynała Szczepana Trochty Sdb w uroczystościach dziękczynnych w 25. rocznicę wyzwolenia KL Dachau w Sanktuarium Św. Józefa w Kaliszu** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.010.16917 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22397/ > Artykuł dotyczy wizyty w Kaliszu, czeskiego kardynała Szczepana Trochty; salezjanina. Miała ona miejsce w 25 rocznicę wyzwolenia obozu koncentracyjnego w Dachau. Oprócz Kalisza kardynał odwiedził również Ląd. THE PARTICIPATION OF CARDINAL STEPHEN TROCHTA SDB IN THANKSGIVING CELEBRATIONS FOR THE 25TH ANNIVERSARY OF THE LIBERATION OF DACHAU CONCETRATION CAMP IN THE SAINT JOSEPH SANCTUARY IN KALISZ. The article concerns Czech Salesian Cardinal Stephen Trochta's visit in Kalisz.It took place on th **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Nowo powstałe kościoły i kaplice w Republice Czeskiej w latach 1948–1989** Autorzy: Šárka Belšíková Rok: 2024 DOI: 10.15584/setde.2024.17.2 URL: https://doi.org/10.15584/setde.2024.17.2 > Podczas reżimu komunistycznego, który był u władzy w byłej Czechosłowacji w latach 1948–1989, życie religijne było ograniczone. Funkcjonowanie kościołów było ściśle kontrolowane przez władze państwowe, a kościoły były generalnie tłumione i prześladowane. Wiązało się to z nacjonalizacją, zniszczeniem lub dewastacją budynków kościelnych. W tym wrogim kościołom środowisku społeczno-politycznym budowa nowych obiektów sakralnych stała się niemal niemożliwa. Jednak pomimo upływu czasu, kilka z nich zo **Jezuici a seminarium diecezjalne w Kaliszu (1593-1620)** Autorzy: L. Piechnik Rok: 1964 DOI: 10.52204/np.1964.20.113-147 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6319/6530 > Pierwsze seminaria diecezjalne założone w Polsce po Soborze Trydenckim były, z małymi wyjątkami, prowadzone przez jezuitów. Początek i wzór dla wszystkich innych seminariów dało najstarsze w Polsce seminarium w Braniewie, założone w 1565 r. przez biskupa Stanisława Hozjusza. Seminarium w Kaliszu założył prymas Stanisław Karnkowski, który obok Hozjusza i Protaszewicza stał się jednym z największych przyjaciół i dobroczyńców nowego zakonu jezuitów. Natychmiast po Zaraz po objęciu archidiecezji gni **Kościół katolicki w Kartuskiem (1939-1945)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6969/7760 > -- **Wiekopomna zasługa i zakonna pokora – dzieje serca Stanisława Konarskiego** Autorzy: R. Mączyński Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2082 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2082/2027 > The article concentrates on an interesting 130-year-old artefact located in the Krakow church of Piarists – the decoration of the place where Stanislaw Konarski’s (1700–1773) heart was buried. Konarski was a monk of the Pious Schools in the 18th century, as well as publisher of a collection of national laws Volumina legum, a bold commentator calling for strengthening royal power and abolishing liberum veto, reformer of the educational system and founder of the renowned, modern Collegium Nobilium **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Parafia Pilica w latach niewoli narodowej** Autorzy: Henryk Błażkiewicz Rok: 1983 DOI: 10.52204/np.1983.59.255-271 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6705/7507 > -- **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.234 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234 > Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly **Typy źródeł kościelnych ważne w badaniach nad dziejami wsi w Polsce do połowy XIX w.** Autorzy: S. Płaza Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7037 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7037/6586 > - **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **O. Egidiusz Jarosław Włodarczyk OFM, Głoszenie słowa Bożego w sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej po Soborze Watykańskim II. Studium historyczno-homiletyczne** Autorzy: Jadwiga Potrzeszcz Rok: 2023 DOI: 10.18290/kip2023.15 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/kip/article/download/18237/17061 > Henryka Sawiskiego, serii wydawniczej "Ancilla Verbi" Wydawnictwa OO.Bernardynw Calvarianum opublikowana zostaa monografia autorstwa o. **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Nekropolia rodu Kochanowskich** Autorzy: A. Skała Rok: 2013 DOI: 10.52204/np.2013.120.31-95 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4125/4761 > Późnogotycki kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Zwoleniu swój prestiż zawdzięcza rodzinie literackiej związanej z Sycyną i Czarnolasem. Dwie kaplice wybudowane dzięki fundacji rodu Kochanowskich (jedna ufundowana przez bratanka poety – Adama, sędziego lubelskiego, druga – przez wnuczkę wieszcza czarnoleskiego Zuzannę Wołucką) oraz fakt, że kaplica została rodzinną nekropolią nadało kościołowi ważne miejsce na kulturalnej mapie Polski. Marmurowe epitafium z wizerunkiem Jana Kochanowskiego, za **Kraków w przestrzeni pielgrzymkowej świata. Potencjał i perspektywy rozwoju turystyki religijnej stolicy Małopolski** Autorzy: Franciszek Mróz Rok: 2019 DOI: 10.24917/20845456.13.4 URL: https://czasopisma.up.krakow.pl/index.php/aupcsg/article/view/5713/5331 > Kraków należy do grupy najważniejszych centrów turystyki religijnej o światowym zasięgu. Tradycje pielgrzymkowe do miasta sięgają XII w. W szczytowym okresie średniowiecznego ruchu pielgrzymkowego, który przypadł na XV w. w Krakowie rejestrowano 17 loca sacra. Pod koniec XVI w., ze względu na liczne kościoły w których znajdowały się cudowne wizerunki, relikwie i groby świętych i błogosławionych, Kraków zaczęto nazywać „drugim Rzymem” (Cracovia altera Roma). Po wyborze kard. Karola Wojtyły na Sto **Jezuici a religijność polska (1564-1964)** Autorzy: Mieczysław Bednarz Rok: 1964 DOI: 10.52204/np.1964.20.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6320/6531 > W ciągu czterech wieków działalności na ziemiach polskich Towarzystwo Jezusowe przyczyniło się w znacznym stopniu do obrony religii katolickiej przed innymi wyznaniami, a także do pogłębienia życia religijnego. Dokonało się to zwłaszcza poprzez silny wpływ na duchowieństwo świeckie i zakonne. 1) Pisano i publikowano katechizmy, postylle, nowe tłumaczenia Pisma Świętego, książki o apologetyce i ascetyce, a także podręczniki teologiczne i filozoficzne, pomagając w ten sposób duchowieństwu w jego d **The Catholic Church in the tape library of the Polish Radio Koszalin from 1962–1993. A review of the contents of the magnetic tapes** Autorzy: Kacper Pencarski Rok: 2025 DOI: 10.18276/skk.2025.32-13 URL: https://wnus.usz.edu.pl/skk/file/article/view/21410.pdf > Artykuł poświęcony został zawartości merytorycznej części taśmoteki Polskiego Radia w Koszalinie, jaki został przygotowany w latach 1962–1993, to jest w czasie funkcjonowania Komitetu ds. Radia i Telewizji (1951–1993), a jaki dotyczy Kościoła katolickiego we wschodniej części Pomorza Zachodniego. Dokumentacja audiowizualna stanowi szczególne źródło archiwalne i historyczne, wykorzystywane coraz częściej. Przyczyną tego stanu rzeczy są przede wszystkim trudności o charakterze technicznym, w dużo **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Mała prehistoria zakopiańskiej parafii** Autorzy: Jan Kracik Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.79.279-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7213/7874 > -- **Drewniany, parafialny kościół cystersów w Tarnowie Pałuckim w świetle najnowszych badań** Autorzy: A. Wyrwa Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.567-599 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7933/8135 > -- **Ryczowska parafia w czasie II wojny światowej i „roku pierwszego”** Autorzy: Łucja Marek Rok: 2025 DOI: 10.12797/rspyt04.2025.04.03 URL: https://journals.akademicka.pl/rocznikspytkowicki/article/download/6718/6296 > **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **Potencjał dziedzictwa jezuickiego dla turystyki postindustrialnej na Górnym Śląsku** Autorzy: Izabela Kaczmarzyk Rok: 2025 DOI: 10.62875/tk.v3i136.1560 URL: http://turystykakulturowa.org/ojs/index.php/tk/article/download/1560/pdf_2 > Głównym celem artykułu jest analiza potencjalnego znaczenia dziedzictwa jezuickiego w kontekście turystycznego zainteresowania postindustrialnym krajobrazem kulturowym Górnego Śląska. Dziedzictwo to jest świadectwem nie tylko dziewiętnastowiecznej kultury religijnej, ale również zależności pomiędzy rozwojem przemysłu a kształtowaniem się specyfiki górnośląskiej pobożności, zwłaszcza w kontekście osłabiania tendencji desakralizacyjnych. Od II połowy XIX wieku w wielu górnośląskich miejscowościach **Wawelski czarny krucyfiks. Krzyż królowej Jadwigi, Leona Wyczółkowskiego i św. Jana Pawła II** Autorzy: Marta Dutczak Rok: 2020 DOI: 10.18290/rh20684-6s URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/14503/14147 > A unique Gothic crucifix has been worshiped in the Wawel Royal Cathedral throughout centuries. The sculpture created in Bohemia or Hungary around 1380 was brought by Jadwiga of Poland (13741399) from Hungary to Poland, most likely in 1384. At the feet of Christ Crucified the monarch prayed for the gift of wisdom to rule the kingdom. The crucifix was placed in an altar in the Wawel Royal Cathedral and it has inspired a great devotion to the Crucified. After premature death of Jadwiga in 1399 the **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Pilgrimage** Autorzy: Alexis Latouche Rok: 2019 DOI: 10.2307/j.ctvbtzm4c.26 > . Płock Catholic Church towards the 1979 **Więzienie karno-śledcze w Kaliszu 1918-1939. Wybrane problemy** Autorzy: Oleh Razyhrayev Rok: 2018 DOI: 10.4467/27204006pmo.18.005.16033 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21688/ > Mieszczące się w zespole budowlanym o stylu neoromańskim wzniesionym w 1846 r. Więzienie Karno-Śledcze w Kaliszu mieściło się przy ul. Łódzkiej 2 oraz stanowiło integralną część systemu penitencjarnego międzywojennej Polski. Zgodnie z rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego w sprawie organizacji więziennictwa z dnia 7 marca 1928 r. więzienie było przeznaczone do odbywania kary od 1 do 3 lat oraz należało do II klasy o pojemności od 150 do 450 osób. W praktyce w latach 19 **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Ksiądz Maksymilian Ostrzycki (1838-1902) – wieloletni proboszcz parafii Tuliszków, budowniczy, społecznik, syn ziemi kaliskiej** Autorzy: W. Bryliński Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.015.16287 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21871/ > W badaniach nad dziejami każdej wspólnoty parafialnej wiele uwagi poświęca się kapłanom, których działalność miała ogromny wpływ na życie duszpasterskie i społeczne parafii. Jedną z najwybitniejszych osób w dziejach Tuliszkowa (powiat turecki) był ks. Maksymilian Ostrzycki. Urodził się on w 1838 r. w Długiej Wsi Kaliskiej. Był absolwentem Wyższej Szkoły Realnej w Kaliszu. W wieku 18 lat wstąpił do Seminarium Duchownego we Włocławku. Po otrzymaniu święceń kapłańskich w 1861 r. posługiwał jako wik **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Z dziejów kultu łaskami słynącego obrazu Najświętszej Maryi Panny we Włoszczowej** Autorzy: J. Nedza Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.189-197 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7905/8010 > Wśród stosunkowo licznych sanktuariów maryjnych na ziemiach polskich, na uwagę zasługuje również siedemnastowieczny kościół parafialny we Włoszczowej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Geneza powstania tej świątyni wiąże się ściśle z ruchem reformacji w Polsce. W drugiej bowiem połowie wieku XVI Włoszczowa była ośrodkiem ruchu kalwińskiego. Działał tam wówczas, między innymi, Grzegorz z Żarnowca, znany minister zboru kalwińskiego. Szafrańcowie, ówcześni właściciele Włoszczowej **Stawiszyn na łamach „Kaliszanina” w latach 1870–1880. Historia, zabytki, wydarzenia** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2025 DOI: 10.18778/0860-7435.40.01 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/58178/1/Folia_40_013-028_Golembiewska_Art.pdf > W badaniach nad historiami mniejszych społeczności ziemi kaliskiej nieocenionym materiałem źródłowym okazuje się XIX wieczna prasa kaliska. Jednym z najważniejszych pism tamtego okresu był „Kaliszanin. Gazeta miasta Kalisza i okolic”. Wśród wiadomości o Kaliszu i różnych miejscowościach znajdują się także informacje o Stawiszynie, który pod względem administracyjnym leżał w tym czasie na terenie guberni kaliskiej. W opracowaniu wykorzystano roczniki „Kaliszanina” z lat 1870–1880. Wybrano najważn **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Zespół kościelno-klasztorny trynitarzy w Beresteczku: historia, pierwotny kształt, stan zachowania** Autorzy: Mirosława Sobczyńska-Szczepańska Rok: 2020 DOI: 10.48234/WK61BERESTECHKO > Berestecka placówka braci bosych Zakonu Przenajświętszej Trójcy od Wykupu Niewolników, piąta w Rzeczypospolitej, pierwsza na Wołyniu, została założona w roku 1691 z inicjatywy właściciela miasteczka, kasztelana halickiego Tomasza Karczewskiego, który przekazał trynitarzom drewniany kościół pw. św. Andrzeja i pieczę nad parafią2. W latach 1692–1696 wybudowano nową drewnianą świątynię i klasztor. W roku 1700 została sprowadzona kopia cudami słynącej statuy Jezusa Nazareńskiego Wykupionego, przecho **Kościelne początki Tarnowa** Autorzy: L. Poniewozik Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12007 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12007/10478 > Tarnw to **Początki kościoła i parafii św. Wojciecha w Kielcach** Autorzy: Eugeniusz Wiśniowski Rok: 1982 DOI: 10.52204/np.1982.57.155-169 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6565/7497 > -- **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Polska przedmurzem chrześcijaństwa** Autorzy: Natalia Kulka Rok: 2021 DOI: 10.11649/slh.2727 URL: https://ispan.waw.pl/journals/index.php/slh/article/download/slh.2727/7381 > The Bulwark of Christendom The work of an artist Natalia Kulka. Polska przedmurzem chrześcijaństwaPraca artystki Natalii Kulki. **Z dziejów parafii Niepokalanego Serca Maryi w Lublinie. Powstanie i terytorium** Autorzy: T. Kropidłowski Rok: 2019 DOI: 10.18290/rt.2019.66.4-8 URL: https://doi.org/10.18290/rt.2019.66.4-8 > Kapucyni przybyli do Lublina w XVIII w. Zaangażowanie patriotyczne zakonników w powstanie styczniowe spowodowało, że podczas wielkiej kasaty klasztorów w Królestwie Polskim, przeprowadzonej nocą z 27 na 28.11.1864 roku, klasztor lubelski zamknięto. W 1930 roku częściowo nabyto, częściowo otrzymano jako odszkodowanie za dawny ogród klasztoru lubelskiego, ziemię w Konstantynowie pod Lublinem, na terenie potocznie nazywanym Poczekajka. Na tym terenie wybudowano kaplicę, którą 30.05.1948 roku poświę **Obraz Chrystus Król pędzla Antoniego Michalaka z lat 1943–1946** Autorzy: R. Rupiewicz Rok: 2025 DOI: 10.21697/an.16224 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/16224/14241 > W artykule przeprowadzono weryfikację datowania oraz programu ikonograficznego obrazu Chrystusa Króla Antoniego Michalaka z kościoła pw. Świętego Ducha i św. Anny w Kazimierzu Dolnym. Na podstawie materiałów archiwalnych i fotografii ustalono, że sygnatura z datą 1943 odnosi się do rozpoczęcia prac, a ukończenie płótna nastąpiło przed połową 1946 r. Jednocześnie wykazano, że fundatorem zamówienia był ks. Józef Małysiak SDS, rektor świątyni i prepozyt Fundacji dla Starców i Kalek św. Anny, a nie **Metamorfozy koloru i stałość inspiracji. Uwagi o wystroju i wyposażeniu sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego w Kobylance** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 1970 DOI: 10.21697/sc.2021.28.spec.4 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/9389/8314 > Kościół parafialny w Kobylance, pełniący funkcję sanktuarium Chrystusa Ukrzyżowanego, nie budził jak dotąd większego zainteresowania historyków i historyków sztuki. Fundacji niewielkiej świątyni murowanej podjął się wojewoda sandomierski, Jan Wielopolski (zm. 1774), a budowę, zapewne według projektów Francesco Placidiego, przeprowadzono w latach ok. 1743-1750. Architekt był odpowiedzialny także za projekty przykościelnej dzwonnicy oraz pięciu ołtarzy. Główna nastawa mieszcząca obraz Ukrzyżowaneg **Dzieje parafii i kościoła pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Bydgoszczy w latach 1920-1972** Autorzy: J. Uminski Rok: 2005 DOI: 10.52204/np.2005.103.5-92 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4890/5113 > Artykuł dotyczy lat 1920-1972, kiedy parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy w bydgoskiej dzielnicy Szwederowo była administrowana przez jej pierwszych dwóch urzędujących. Ksiądz Jan Konopczyński został proboszczem Szwederowa w lutym 1920 r. Jego nominacja zbiegła się z dekretem kardynała Edmunda Dalbora, który podzielił Bydgoszcz na cztery strefy duszpasterstwa (tj. po przejęciu przez władze polskie administracji miasta 20 stycznia 1920 r., ale przed oficjalnym włączeniem Szwederowa i 17 innych **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal

[object Object]