Kościół Najświętszego Imienia Jezus

Historia parafii Kościół Najświętszego Imienia Jezus w Łódź udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: łódzka. --- ### Publikacje naukowe **Zapoznane dzieło Jana Styki w kościele ojców jezuitów w Łodzi** Autorzy: K. Stefański Rok: 2023 DOI: 10.18778/2084-851x.15.03 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/50456/1/25-41_Stefanski.pdf > Obecny kościół ojców jezuitów w Łodzi pw. Najświętszego Serca Jezusa to dawny (do 1945 r.) kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Jana Ewangelisty, wzniesiony w latach 1880–1884. W jego ołtarzu głównym zawisło dzieło Jana Styki zatytułowane Chrystus nauczający uczniów i rzesze ludu, ufundowane przez jednego z najbardziej znanych łódzkich przemysłowców Juliusza Kunitzera. Obraz powstał w ciągu 1885 r., a w kościele został zawieszony w styczniu następnego roku. Wzbudził duże zainteresowanie w Łodz **Koegzystencja i rywalizacja – zabytkowe świątynie w przestrzeni miejskiej współczesnej Łodzi** Autorzy: K. Stefański Rok: 2005 DOI: 10.18778/1733-3180.07.26 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/download/22232/22380 > The old Lodz of the turn of the 19th century was a city of many religious denominations and cultures, a city of cohabitation of the catholic, protestant, orthodox and mosaic residents. Each denomination marked its existence in city's life by erection of the religious buildings designed in forms specific for each tradition. Thus a form of rivalry between various religious groups was visible. This old-fashioned multinational Lodz with many religions is now a feature of the past. World War I, resto **Misterium Najświętszego Imienia Jezus w liturgii Kościoła rzymskiego** Autorzy: Waldemar Pałęcki DOI: 10.14746/pst.2020.36.09 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/view/27454/25022 > According to the bible tradition, the name of a person determine its personality and dignity. Since the 18th century there is known commemoration of the most sacred name of Jesus in the liturgy of Roman Church. The essence of this devotion contains the liturgical texts assigned for that day. Especially many texts of the pre-Vatican liturgy point out the great importance of that day. After the Second Vatican Council the commemoration was removed from the liturgical agenda, but anew established in **Łódzki ośrodek naukowy historyków Kościoła** Autorzy: Mieczysław Różański Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.123.237-246 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4660/4805 > Dzieje kościoła łódzkiego nie posiadają bardzo bogatej bibliografii. Utworzony po II wojnie światowej Uniwersytet Łódzki nie podjął się badań nad problematyką religijności i funkcjonowania lokalnego Kościoła. Te lukę wypełniali duchowni, którzy zdobywali warsztat naukowy w Uniwersytecie Warszawskim, Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Ich badania skupiały się zasadniczo wokół trzech zagadnień merytorycznych. Pierwszym były dzieje Kościoła katolickiego **Kościół katedralny p. wezw. św. Stanisława Kostki w Łodzi** Autorzy: Z. Wieczorek Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.57-86 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6800/7682 > -- **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Wiedeńscy twórcy w Łodzi** Autorzy: K. Stefański Rok: 2002 DOI: 10.18778/0208-6050.74.03 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/20563/20132 > At the turn of the 19. and 20. Century Łódź was not only a dynamically developing industrial city but it also grew up to be the important centre of Polish art and architecture. It became typical for this city to order designs of numerous buildings at foreign architects (mostly from Berlin) together with details of interior design and equipment (from Berlin and Wroclaw). Less frequent but artistically significant is the presence of buildings designed by artists deriving from Vienna. For example t **Jezuicki kościół Serca Jezusa w Krakowie** Autorzy: Lech Kontkowski Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.113-165 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6811/7684 > -- **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Architektura sakralna Adama Ballenstedta (1923-1931)** Autorzy: Z. Sroka Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.201-267 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6813/7687 > -- **Archiwum Diecezjalne w Łodzi** Autorzy: S. Grad, Helena Cabała Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7771 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7771/6895 > - **Projekt cerkwi prawosławnej pw. św. Aleksandra Newskiego – analiza dokumentacji** Autorzy: Agata Śródkowska Rok: 2019 DOI: 10.18778/8142-719-7.15 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/31093/1/295-307-srodkowska.pdf > Celem artykułu jest zaprezentowanie dokumentacji architektonicznej cerkwi prawosławnej pw. św. Aleksandra Newskiego w Łodzi, którą wzniesiono w latach osiemdziesiątych XIX w. Do tej pory plany te wykorzystane zostały jako materiał ilustracyjny m.in. w pracy Krzysztofa Stefańskiego pt. „Architektura sakralna Łodzi w okresie przemysłowego rozwoju miasta 1821–1914”, jednak nie zostały one szczegółowo opisane. Obecnie są przechowywane w zbiorach Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Łodzi. Autorka **Nowe polskie kościoły, kreacja czy tradycja?** Autorzy: T. P. Szafer Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.237-252 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6971/7762 > -- **Kościelna przynależność administracyjna ziem diecezji łódzkiej** Autorzy: Mieczysław Różański Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8829 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/8829/7497 > - **Historia organów w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie-Piaskach Wielkich** Autorzy: P. Matoga Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.123.225-236 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4659/4804 > Archiwum parafialne w Krakowie-Piaskach Wielkich obfituje w dokumenty związane z historią miejscowych organów. Kościół parafialny został wybudowany w latach 20. XX w. W 1944 r. zamontowano w nim niewielkie, tymczasowe organy, wypożyczone z parafii w Prokocimiu. Instrument ten, zbudowany w 1924 r. przez Stanisława Żebrowskiego z Krakowa, oddano do Prokocimia w 1945 r. Jeszcze w 1944 r. ówczesny proboszcz, ks. Franciszek Dźwigoński, zamówił nowe, 15-głosowe, pneumatyczne organy w firmie Gebrüder R **Losy figury Jezusa Nazareńskiego z kościoła Wszystkich Świętych we Lwowie** Autorzy: Henryka Kramarz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8617 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/8617/7378 > - **Pytanie o kościół** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374388368.02 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5123/A.%20Napi%C3%B3rkowski%20Pytanie%20rep.pdf > Objawienie judeo -chrzecijaskie swj szczyt i peni znalazo w osobie Jezusa, ktry jest Mesjaszem. Gdy chcemy Go odkry, to zaraz na pocztku stwierdzamy, i dotarcie do historycznego Jezusa z Nazaretu nie wyczerpuje caego bogactwa Jego osoby **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Sprawozdanie z konferencji pt. Przeszłość i perspektywy Instytutu Historii Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 6–7 grudnia 2018 roku** Autorzy: Dariusz Jeziorny Rok: 2019 DOI: 10.18778/1644-857x.18.01.18 URL: https://doi.org/10.18778/1644-857x.18.01.18 > - **Łódź wielowyznaniowa. Dzieje wspólnot religijnych do 1914 roku** Autorzy: Kazimierz Badziak, Karol Chylak, M. Łapa Rok: 2014 DOI: 10.18778/7969-512-6 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/31602/1/Badziak_Lapa_Chylak_Lodz%20wielowyznaniowa.pdf > Czy istnieje „gen” religijny? Co decyduje o rozwoju zycia duchowego rozumianego jako potrzeba nawiązania kontaktu z Bogiem? Jaką role pelni zycie religijne w wymiarze spolecznym? W publikacji podjeto probe odpowiedzi na te pytania oraz zaprezentowano rozwoj wszystkich wspolnot wyznaniowych na obszarze Wielkiej Łodzi w okresie do wojny światowej. Od początku XIX w. rozpocząl sie proces tworzenia „polskiego Manchesteru”, określanego tez jako „tygiel narodow, kultur i religii”. Jego wyroznikiem, o **Łódź wielowyznaniowa. Dzieje wspólnot religijnych do 1914 r.** Autorzy: Kazimierz Badziak, M. Łapa, Karol Chylak Rok: 2014 DOI: 10.18778/7969-448-8 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/31601/1/Kucner_Literatura.pdf > Czy istnieje „gen” religijny? Co decyduje o rozwoju zycia duchowego rozumianego jako potrzeba nawiązania kontaktu z Bogiem? Jaką role pelni zycie religijne w wymiarze spolecznym? W publikacji podjeto probe odpowiedzi na te pytania oraz przedstawiono rozwoj wszystkich wspolnot wyznaniowych na obszarze Wielkiej Łodzi w okresie do I wojny światowej. Od początku XIX w. rozpocząl sie proces tworzenia „polskiego Manchesteru”, określanego tez jako „tygiel narodow, kultur i religii”. Jego wyroznikiem, o **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Pismo okólne do przewodniczących konferencji biskupów w sprawie troski o historyczno-artystyczne dziedzictwo Kościoła** Autorzy: Święta Kongregacja do spraw Duchowieństwa Rok: 1972 DOI: 10.21906/RBL.3183 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3183/3270 > — **A Historical and Theological Analysis of the Pentecostal Church of Poland** Autorzy: W. Gajewski, Krzysztof Wawrzeniuk Rok: 2000 DOI: 10.1179/jep.2000.20.1.004 > The year 2000 is the 90th anniversary of Pentecostalism in Poland. It history and theology corresponds with The European and International Pentecostal movement. Present research, for obvious reasons, aims to present only a glimpse of the phenomenon of Pentecostalism in Poland. For this reason the writers decided to concentrate on one Church out of the whole Polish Pentecostal/Charismatic movement which in their opinion is the most representative and classical, namely, KoiciOl Zie1onoiwi;ltkowy w **III Konferencja Archiwistów Państwowych i Kościelnych „Archiwa kościelne w niepodległej Polsce”, Łódź 14–16 października 2019 r. (Ewa Grin-Piszczek)** Autorzy: Ewa Grin-Piszczek Rok: 2020 > III Konferencja Archiwistow Panstwowych i Kościelnych „Archiwa kościelne w niepodleglej Polsce”, Łodź 14–16 października 2019 r. (Ewa Grin-Piszczek) **Kościół i dom księży misjonarzy w Tykocinie** Autorzy: W. Kochanowski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.441-458 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7294/6866 > -- **Kościół pod wezwaniem św. Rafała w Aleksandrowie Łódzkim w latach 1817-1939. Zarys monografii** Autorzy: R. Wróbel Rok: 2002 DOI: 10.18778/0208-6050.74.04 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/20564/20133 > The Roman catholic church of St. Raphael in Aleksandrów Łódzki was built in the years 1817-1818 under inspiration of Rafal Bratoszewski, who was then the owner of the settlement. Some selected solutions in the inside (cut comers of nave, stair case behind high altar, oratory around chancel) and composition of the facade (rounded niche at the axis flanked by pairs of Tuscany pillars) mąkę it possible to assign this little church to a well known Warsaw architect Hilary Szpilowski. This building fu **Działalność duszpasterska i społeczna pastora Rudolfa Gustawa Gundlacha (1850–1922). Przyczynek do historii dobroczynności w Łodzi** Autorzy: J. Sosnowska Rok: 2012 DOI: 10.18778/2080-8313.10.06 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/histspol/article/download/21734/21666 > Rudolf Gustaw Gundlach was born on June 21, 1850 in Paproć Duża near Łomża, located then in the Augustów Governorate. He was raised in an evangelical family which cultivated Protestant ethical traditions. Having left a German secondary school in Warsaw in 1870, he started studying in the Faculty of Theology of the University of Dorpat. On April 18, 1875, he was appointed as an Evangelical clergyman and started working in the Holy Trinity Lutheral Church in Warsaw. Other centres of his pastoral w **Święci i błogosławieni oraz duchowni w nazewnictwie łódzkim** Autorzy: Danuta Bieńkowska, Elżbieta Umińska-Tytoń Rok: 2011 DOI: 10.18778/7525-592-8.11 URL: https://doi.org/10.18778/7525-592-8.11 > Autorki w swojej pracy zajęły się pochodzeniem nazw ulic miasta Łodzi. Szczególną uwagę poświęciły nazwom pamiątkowym upamiętniającym osoby duchowne o niepospolitym znaczeniu i udziale w życiu Kościoła, również w życiu Kościoła lokalnego. Badaczki wymieniają i krótko opisują dwudziestu ośmiu świętych i błogosławionych Kościoła rzymskokatolickiego oraz jedną świętą Kościoła prawosławnego, którzy od 1855 r. zaistnieli w łódzkim nazewnictwie miejskim. **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Geneza diecezji łódzkiej w świetle dokumentów watykańskich** Autorzy: Wiktor Gramatowski Rok: 1984 DOI: 10.52204/np.1984.62.87-202 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6777/7665 > Przedstawiony tekst dotyczy kwestii związanych z administracją kościelną w diecezji łódzkiej. Autor omawia różnice w treści dokumentów, które ustalają granice administracyjne w diecezji łódzkiej, a także rozbieżności między datą bulli ustanowienia a datą dokumentu mianowania wikariusza generalnego tej samej diecezji. Celem autora jest wyjaśnienie tych różnic, korzystając z dokumentów i materiałów znalezionych w Archiwum Watykańskim, zwłaszcza w Archiwum Kongregacji ds. Biskupów. Tekst skupia na **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Znaki prawdziwości Kościoła** Autorzy: Józef Morawa Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374388368.05 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5126/J.%20Morawa%20Znaki.rep.pdf > Prezentowana powyej historyczno -teologiczna analiza ustanowienia przez Jezusa Chrystusa swojego Kocioa kieruje si w stron podania kryteriw roz- **Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP w Siedlcach** Autorzy: Urszula Pietrykowska Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.87-111 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6810/7683 > -- **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Łódź** Autorzy: H. Bömelburg, Łukasz M. Plęs Rok: 2024 DOI: 10.18778/8331-190-6 URL: https://www.press.uni.lodz.pl/index.php/wul/catalog/download/1104/5723/3321 > Hans-Jürgen Bömelburg prezentuje nowatorskie, całościowe i bogato udokumentowane ujęcie historii Łodzi, snując pasjonującą opowieść o tym drugim co do wielkości przez cały wiek XX polskim mieście z perspektywy wielokulturowości i wielojęzyczności. Rozkwit tej miejscowości był zasługą niemieckich, żydowskich i polskich fabrykantów tekstylnych, kupców, a także robotników, zwłaszcza robotnic, żyjących często w warunkach ubóstwa i niepewności. Ta społeczność kształtowała wizerunek Łodzi jako „miasta **Sprawozdanie z polsko-niemieckiej konferencji naukowej „Łódź: Pamięć – Nauka – Ideologia”, Łódź, 26–28 marca 2025 r.** Autorzy: Andrzej Kobak Rok: 2025 DOI: 10.18778/2080-8313.28.22 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/57824/1/361-364_Kobak.pdf > **Z działalności budowlanej i artystycznej oo. pijarów w Polsce** Autorzy: Antoni J. M. Karczewski Rok: 1962 DOI: 10.52204/np.1962.15.217-255 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7856/7118 > -- **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Początki parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Brześciu na Grajewskim Przedmieściu** Autorzy: W. Żurek DOI: 10.31743/abmk.12515 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12515/11109 > Brześć nad Bugiem (białoruskie Брэст **Parafia pod wezwaniem Wszystkich Świętych i Niepokalanego Poczęcia NMP w Grocholicach w świetle wizytacji kanonicznych** Autorzy: Aleksy Piasta Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.11778 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.11778 > Parafia w Grocholicach należy do najstarszych w archidiecezji łódzkiej i star­szych w Polsce. Przyjmuje się, że parafia pw. Wszystkich Świętych i Niepoka­lanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny została erygowana ok. 1230 r. przez ówczesnego arcybiskupa gnieźnieńskiego Wincentego z Niałka herbu Jeleń. Najstarsze zachowane dokumenty z wizytacji parafii w Grocholicach przecho­wywane są w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku i pochodzą z 1636 oraz 1683 r. W niniejszym opracowaniu wykorzystano materia **Pierwszy etap budowy kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Kłodzku: datowanie, zakres prac, geneza stylu** Autorzy: J. Widłak Rok: 2024 DOI: 10.55545/md.2201 URL: https://czasopisma.vistulana.pl/article/download/11/12 > Artykuł powstał w celu usystematyzowania i poszerzenia stanu wiedzy o kościele Mariackim w Kłodzku, a ściślej rzecz ujmując, dotyczy najstarszego etapu budowy fary, to jest okresu funkcjonowania na miejscu pierwszego wznoszącego ją warsztatu. Opierając się przede wszystkim na średniowiecznych źródłach pisanych, w tekście sprecyzowano datowanie omawianej fazy do dwóch–trzech pierwszych dekad xv wieku, z początkiem prac w roku 1402 albo nieznacznie później oraz ich końcem między rokiem około 1415 **Dekada Solidarności. Łódź w latach 1980–1989** Autorzy: L. Olejnik Rok: 2020 DOI: 10.18778/8220-126-0 URL: https://www.press.uni.lodz.pl/index.php/wul/catalog/book/201 > W książce przedstawiono wybrane aspekty życia społeczno-politycznego i kulturalnego w Łodzi w latach osiemdziesiątych XX wieku. Scharakteryzowano „rewolucję Solidarności” oraz dynamikę rozwoju tego ruchu społecznego. Opisano trudny okres stanu wojennego i jego konsekwencje dla życia codziennego łodzian. Podkreślono rolę, jaką odegrał Kościół katolicki w „dekadzie Solidarności”. Czytelnik ma również możliwość zapoznania się z życiem kulturalnym Łodzi – jego nurtem oficjalnym i niezależnym. **Kościół dominikanów lwowskich w średniowieczu jako ośrodek kultowy** Autorzy: Tadeusz M. Trajdos Rok: 1997 DOI: 10.52204/np.1997.87.39-72 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7450/7952 > -- **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Wprowadzenie** Autorzy: Barbara Wachowska Rok: 1980 DOI: 10.18778/0208-6050.1.01 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/17652/17212 > tu t H isto rii U n iw e rsy te tu Ł ódzkiego p rz y w sp ó łu d ziale O d d z ia łu J-ódzkiego P olskiego T o w a rz y stw a H isto ry czn eg o , **Ostatnia pierwszą, czyli o ambonie łodziowej z kościoła pw. św. św. Piotra i Pawła na Antokolu w Wilnie** Autorzy: A. Czyż Rok: 2022 DOI: 10.36744/bhs.1059 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1059/655 > Łodziowa ambona z kościoła pw. św. św. Piotra i Pawła na Antokolu w Wilnie uchodzi w literaturze przedmiotu za realizację snycerską wykonaną w 1803 r. przez Giovanniego Borettiego i Niccola Piano, którzy mieli być specjalnie sprowadzeni z Mediolanu do remontu świątyni i jej dekoracji. Tymczasem obaj byli zwykłymi muratorami przybyłymi do Wilna jeszcze u schyłku XVIII w., Piano zmarł w 1802 r. Formalne cechy ambony wskazują natomiast, że została ona wykonana w latach 20. XVIII w. najpewniej wedłu **Najnowsza historia Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego** Autorzy: Doroteusz Sawicki Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.14 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17498/1/Elpis_1_1999_D_Sawicki_Najnowsza_historia_Polskiego_Autokefalicznego_Kosciola_Prawoslawnego.pdf **Churches in city's landscape - contradiction of perception** Autorzy: Ewa Klima Rok: 2009 DOI: 10.18778/1733-3180.09.12 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/article/download/22164/22230 > Kościoły są nieodłącznym elementem krajobrazu polskich miast. Ich znaczenie w strukturach przestrzennych podlega jednak ciągłej ewolucji. Nowe budowle nie stanowią już punktów centralnych, czy dominant nawet najbliższego otoczenia. W procesie sukcesji przestrzennej w krajobraz władzy zdążyły już wpisać się banki i biurowce. Kościół jako instytucja stał się mniej znaczącym aktorem. Następuje również odejście od religijności i religii, choć jak dowodzą niektórzy jedynie pozorne (por. Casanova 2005 **Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie** Autorzy: J. Zawadzki Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.151-200 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7535/7366 > Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie należy do największych kościołów w Polsce. Został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Do jego ukończenia w latach 1861-1893 przyczynili się praktycznie wszyscy znani wówczas polscy artyści. Jego neorenesansowy styl nawiązuje do kościoła św. Guistyny w Padwie. Pierwotnie Kościół Wszystkich Świętych składał się z kościoła głównego, który mógł pomieścić ok. 5000 wiernych i mniejszy kościół na dole, który pomieścił ok. 3000 osób. Obecnie ten ostatni jest **Prace Konstantego Wojciechowskiego przy katedrze we Włocławku a koncepcja „stylu wiślano‑bałtyckiego”** Autorzy: K. Stefański Rok: 2020 DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.15 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5184/4659 > The Włocławek Cathedral dedicated to the Assumption of the Blessed Virgin Mary is one of the most important Gothic churches in the lowlands of northern Poland. However, overshadowed by the Cathedrals in Poznań and Gniezno, it is considered a building that is more modest in scale and less artistically valuable. An important issue related to the history of the church is its restoration that was carried out in the last two decades o the 19th century, initially according to the plans of Tadeusz Stry **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Katedra p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku w opisie wizytacyjnym z 1829 roku** Autorzy: Marek Hałaburda Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.2018.109.10 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.2018.109.10 > Kościół p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku, wybudowano w latach 1700-1710, jako kościół klasztorny jezuitów. Po kasacie zakonu, został przekazany parafii. W 1797 r. budynek kościoła strawił pożar. Rok później świątynia wyznaczona została na katedrę utworzonej wówczas diecezji, ze stolicą w Mińsku. Odbudowana w latach 1798-1803 dzięki staraniom i funduszom bpa Jakuba Ignacego Dederki. W 1869 r. na skutek likwidacji diecezji, ponowie został zdegradowany do siedziby parafii. W listopadz **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Sztuka Łodzi** Autorzy: K. Stefański Rok: 2025 DOI: 10.18778/8331-815-8 URL: https://www.press.uni.lodz.pl/index.php/wul/catalog/download/1557/9331/6065 > Książka zawiera 24 artykuły dotyczące sztuki Łodzi z okresu od początku przemysłowej kariery miasta w latach dwudziestych XIX w. do lat sześćdziesiątych XX w. Dwadzieścia z nich zostało wybranych z dorobku naukowego autora pochodzącego z ostatnich blisko 35 lat, cztery zostały napisane z myślą o publikacji książkowej. Dotyczą one głównie problematyki architektury miasta – architektury mieszkaniowej, rezydencjonalnej, sakralnej i przemysłowej, ale także sztuki witrażowniczej, rzeźby architektonic **Ks. Waldemar Gliński, Reformy kształcenia duchowieństwa diecezjalnego w Królestwie Polskim w latach 1815–1837, Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 2009, ss. 338** Autorzy: Dariusz Klemantowicz Rok: 2010 DOI: 10.18778/2080-8313.08.28 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/histspol/article/download/21809/21813 > Publikacja ks.Waldemara Gliskiego stanowi bardzo cenne uzupenienie historii Kocioa rzymskokatolickiego, dziejw owiaty i historii Polski na terenie zachodniej czci zaboru rosyjskiego (Krlestwo Polskie **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Parafia Rembieszyce 1438-2012. Studium z dziejów społeczności lokalnej** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2013 DOI: 10.18778/7969-127-2 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/25867/2/Karkocha%20M._Parafia%20Rembieszyce%201438-2012.%20Studium%20z%20dziej%c3%b3w%20spo%c5%82eczno%c5%9bci%20lokalnej.pdf.pdf > Ksiązka dofinansowana przez Wydzial Filozoficzno-Historyczny Uniwersytetu Łodzkiego. Projekt naukowo-badawczy nr 545/903. **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **„Small children are not able to ask that their essential needs be satisfied ...” – the role of Mariavite parochial communities in Łódź in helping children during the World War I** Autorzy: Joanna Sosnowska Rok: 2016 DOI: 10.61905/wwr/170640 URL: https://wwr.edusfera.press/pdf-170640-93168?filename=_Small children are not.pdf > Życie wspólnoty mariawickiej od początków jej istnienia ogniskowało się wokół parafii i kościołów. Właśnie parafie były tym środowiskiem, które wychodziło naprze�ciw zapotrzebowaniu religijnemu swych wiernych, ale także realizowało potrzeby społeczne w zakresie oświaty, kultury i kwestii socjalnych. Kościół mariawicki, przed i w czasie I wojny światowej, należał do jednych z największych wspólnot religijnych w Łodzi. Łódzkie parafie mariawickie wyodrębniono na kilka lat przed I wojną światową, w **Początki kościoła i parafii św. Wojciecha w Kielcach** Autorzy: Eugeniusz Wiśniowski Rok: 1982 DOI: 10.52204/np.1982.57.155-169 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6565/7497 > -- **Ważniejsze polonika kościelne w Archiwach Państwowych w Wiedniu** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7121 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7121/6671 > - **Łódź Czterech Kultur – miasto fabryk, pieniędzy, kamienic i… „meneli”** Autorzy: Magda Karkowska Rok: 2023 DOI: 10.36578/bp.2022.07.31 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/bp/article/download/2015/2002 > Artykuł podejmuje ważną ze społecznego i pedagogicznego  punktu widzenia problematykę miejsca w biografii jednostki i grupy społecznej z perspektywy rozwoju i przemian Łodzi w ostatnim ćwiećwieczu XIX i pierwszym XX w.Wyłoniona została istotna kwestia przekształcenia niewielkiej osady w centralnej Polsce w przemysłowe miasto i udziału w tym procesie osadników przybywających na teren Królestwa Polskiego przez drugą połowę XIX i pierwszą dekadę XX w. Za główny cel podjętych rozważań autorka postaw **Samorząd łódzki wobec problemów kultury w latach 1919–1939** Autorzy: Maria Nartonowicz-Kot Rok: 1985 DOI: 10.18778/0208-6050.21 URL: http://hdl.handle.net/11089/14114 > Podjęcie tematu: Samorząd Łodzi wobec problemów kultury w latach 1919–1939 stanowi próbę zobrazowania i oceny wysiłków władz komunalnych w tym zakresie. Tradycyjnie uważało się, a i dziś jeszcze pokutuje opinia, iż Łódź była miastem, w którym „szala bawełny przeważyła na swoją stronę wszystkie inne wartości". Dla jednych było to więc „złe miasto”, dla innych „ziemia obiecana". Na powstanie tych opinii złożyło się wiele czynników. Najważniejszym był szybki, a w końcu XIX w. burzliwy, rozwój przem **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Klasztory rewindykowane i nowe zakonów męskich okresu staropolskiego w diecezji łódzkiej** Autorzy: J. Pietrzykowski Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.15 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/pietrzykowski_112a.pdf > Dziaalno zakonw w Polsce jest cile zwizana z yciem Kocioa katolickiego **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Zbiór ważniejszych dokumentów natury kościelnej Archidiecezji Gnieźnieńskiej do lat 1818/1821: część 3: Ośrodek Łowicz** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7093 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.7093 > - **Encyklika Papieża Piusa XII z dnia 15 maja 1956 r. dotycząca kultu Najświętszego Serca Jezusowego** Autorzy: Pius Xii Rok: 1957 DOI: 10.21906/rbl.2613 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/2613/2700 > Papież Pius XII przesyła Wam, Czcigodni Bracia, pozdrowienie i bło­ gosławieństwo apostolskie! HAURIETIS AQUAS — „Będziecie czerpać z radością wody ze zdro­ jów Zbawicielowych“ '), Prorok Izajasz takimi słowami w symbolicznych obrazach zapowiadał te przeróżne i nader obfite dary Boże, które miała przynieść epoka chrześcijańska. Przychodzą nam na myśl te słowa, gdy wspominamy setną rocznicę tej chwili, w której Poprzednik Nasz, Pius IX przyjął radośnie napływające doń z całego świata życzenia i p **Zakony i zgromadzenia męskie w XX wieku w (Archi)Diecezji Łódzkiej** Autorzy: J. Pietrzykowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.10010 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/10010/8357 > Na terytorium powstałej w 1920 roku diecezji łódzkiej podejmowały pracę zarówno nowe zgromadzenia zakonne, jak i zakony o starej metryce powstania. Pewną nowość stanowią zakony laickie działające okresowo: bracia doloryści, albertyni, Bracia Serca Jezusowego oraz posługujący ciągle: bonifratrzy i bracia szkolni. Z zakonów kleryckich i zgromadzeń zakonnych działających w czasach staropolskich jako pierwsi w 1919 roku przybyli do Pabianic Misjonarze św. Wincentego à Paulo. Po II wojnie światowej o **Powstawanie Kościoła: od eklezjogenezy chrystocentrycznej do eklezjogenezy trynitarnej** Autorzy: A. Napiórkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/vv.13726 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/vv/article/download/13726/12987 > W okresie posoborowym w nauce o Kościele nastąpił znaczący rozwój, w którym należy odróżniać to, co trwale aktualne, od spraw zmiennych i historycznych. Oznacza to, że źródła Objawienia się nie zmieniają, ale rozwija się nasze ich rozumienie. Zagłębiając się w tajemnicę Kościoła, musimy dostrzec zarówno jego ciągłą zmianę, jak i zmieniające się jego rozumienie. Wielkie osiągnięcia biblistyki, patrystyki i innych nauk w XIX i XX wieku zmuszają zatem do zrewidowania dotychczasowego obrazu Kościoła **Skład narodowościowy, wyznaniowy i językowy ludności województwa łódzkiego w II Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Rzepkowski Rok: 2011 DOI: 10.18778/1644-857x.10.02.06 URL: https://www.czasopisma.uni.lodz.pl/pnh/article/download/27270/26950 > This article describes national, religious and language frame of society in the city of Łódź within the twenty years’ interwar period. The base for the researches were the results described in the censuses from 1921 and 1931. Another source of information were the statistics made by Łódź Statistical Department, Ministry of Social Care and District Departament acting on behalf of Łódź Voivodship Of fice existing at that time. Łódź voivodship, while existence of Polish Republic II, was a multi na **Wstęp** Autorzy: Alina Barszczewska-Krupa Rok: 1983 DOI: 10.18778/0208-6050.16.01 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/17875/17435 > WSTĘPNiniejszy zbió,r studiów jest efektem sesji naukowej zorganizowa nej w Łodzi w dniu 12 grudnia 1980 r. przez Instytut Historii Uniwersy tetu Łódzkiego, Oddział Łódzki Polskiego Towarzystwa Historycznego oraz **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Sprawozdanie z debaty wokół książki Prof. Hansa-Jürgena Bömelburga pt. „Lodz –Geschichte Einer Multikulturellen industriestadt im 20. Jahrhundert”, Łódź, 1 grudnia 2022 r.** Autorzy: J. Kita Rok: 2022 DOI: 10.18778/2080-8313.25.16 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/histspol/article/download/22464/22682 > Łódź to miasto, które w XIX w. stało się fenomenem wręcz na skalę europejską, patrząc przez pryzmat tempa i skali rozwoju. Z niewielkiego rolniczego miasteczka w przeciągu niespełna wieku powstało wielkie przemysłowe miasto o wielokulturowym charakterze. W 2023 r. Łódź będzie obchodziła jubileusz 600-lecia nadania praw miejskich, stąd też pojawiło się szereg inicjatyw upamiętnienia wydarzenia. Monografia autorstwa prof. Hansa-Jürgena Bömelburga z Uniwersytetu im. Justusa Liebiga w Giessen wpis **Początki Bractwa Najświętszego Sakramentu przy kościele Bożego Ciała w Krakowie** Autorzy: Z. Jakubowski Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.163-170 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7902/7151 > Dzieje kościoła Bożego Ciała czekają na gruntowne historyczne opracowanie. Świątynia ta przez wieki istnienia miasta Kazimierza odegrała wielką rolę religijną, społeczną i kulturalną. Nierozerwalnie pozostaje z nią związane Bractwo Najświętszego Sakramentu, powstałe równocześnie z kościołem parafialnym. Artykuł niniejszy jest pierwszą próbą rekonstrukcji przyczyn i okoliczności powstania Bractwa oraz pierwszych dziesiątków lat jego istnienia i działalności. **Rewitalizacja dziedzictwa architektonicznego Łodzi w ramach programu "Mia100 Kamienic"** Autorzy: K. Janicka-Świerguła Rok: 2017 DOI: 10.7862/RB.2017.157 URL: http://doi.prz.edu.pl/pl/pdf/biis/899 > Celem artykuu jest omwienie zaoe programu remontowego realizowanego od 2011 roku dla nieruchomoci gminnych zlokalizowanych w strefie wielkomiejskiej odzi. Wrd obiektw objtych projektem "Mia100 Kamienic" znajduj si budynki mieszkalne i uytecznoci publicznej, przedszkola, schroniska modzieowe, a take galerie sztuki wpisane do Wojewdzkiego Rejestru Zabytkw oraz Gminnej Ewidencji Zabytkw. Autorka zwraca uwag na aspekt odtworzenia historycz- **Skład narodowościowy, wyznaniowy i językowy ludności Łodzi w Drugiej Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Rzepkowski Rok: 2008 DOI: 10.18778/1644-857x.7.01.03 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh/article/download/27359/27017 > A number of citizens rapidly increased in Łódź after 1820. It was a result of its economical growth. Łódź became a conglomeration of different nations, religions and languages. World War I brought economical and demographical regress. After its end another growth in number of people took place. The population was still a cultural mixture. In all statistic researches concerning national structure it is claimed that differences between particular nationalities and ethnic groups are very clear. A **Działalność Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego na kieleckiej Karczówce w latach 1918-1972** Autorzy: Monika Kupczewska Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18687 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18687/16897 > Artykuł przedstawia okoliczności przybycia Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego, założonego w 1894 roku przez bp. Józefa Sebastaiana Pelczara, do Kielc, na Karczówkę oraz działalność sióstr w latach 1918-1972, obejmującą pracę wychowawczo-opiekuńczą i wydawniczą, realizowaną w ramach założonej na Karczówce Drukarni św. Józefa. Podejmuje także próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób działalność Drukarni św. Józefa wpłynęła na realizację charyzmatu zgromadzenia w kontekście zmi **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Łódzki ośrodek badań historycznych. Przeszłość i teraźniejszość** Autorzy: J. Pomorski Rok: 2019 DOI: 10.18778/1644-857x.18.01.06 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh/article/download/5558/5237 > Autor stawia pytanie, co zawdzięcza polska historiografia ośrodkowi łódzkiemu, by w odpowiedzi zarysować najważniejsze punkty zwrotne i osiągnięcia w 75-letniej obecności studium historii na Uniwersytecie Łódzkim. Faza pierwsza obejmuje okres 1945–1948, gdy Łódź faktycznie odgrywała – zwłaszcza w pierwszych latach – rolę „zastępczej” stolicy. Cechował ją względny pluralizm środowiska historycznego i duży ferment intelektualny. Faza druga, trwająca do 1956 r., to okres stalinizacji polskiej histo **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Nazewnictwo miejskie Łodzi. Wyd. II poprawione i uzupełnione** Autorzy: Danuta Bieńkowska, Elżbieta Umińska-Tytoń Rok: 2013 DOI: 10.18778/7525-965-0 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/29760/1/Bienkowska%2c%20Uminska-Tyton_Nazewnictwo%20miejskie%20Lodzi.pdf > Analiza nazewnictwa miejskiego Łodzi jest interesująca nie tylko ze względu na centralne położenie miasta w kraju, ale także, a może przede wszystkim, z uwagi na jego szczególną historię. Jako miasto Łódź kształtowała się przez XIX stulecie, czyli wówczas, gdy system nazewnictwa miejskiego dysponował już wykształtowanymi przez wieki wzorcami nazewniczymi. W Łodzi gwałtownie powstające obiekty miejskie szybko zyskiwały nazwy, zwykle nadawane lub sankcjonowane urzędową decyzją. Inaczej niż w miast **Nauka Stanisława Sokołowskiego o znamionach prawdziwego Kościoła** Autorzy: Franciszek Bracha Rok: 1947 DOI: 10.52204/np.1947.2.103-134 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7017/7173 > -- **Łódź** Autorzy: T. Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.18778/8331-283-5 URL: https://www.press.uni.lodz.pl/index.php/wul/catalog/download/452/2041/966 > Książka to zbiór studiów prezentujących specyfikę łódzkiego doświadczenia nowoczesności na tle innych miast – centrów wytwórczych doby drugiej rewolucji przemysłowej w Europie. Publikacja analizuje reprezentację przestrzeni Łodzi w literaturze, począwszy od lat 80. XIX wieku po rok 1939, w utworach napisanych po polsku, w jidysz, po niemiecku i rosyjsku, co wynika z wielokulturowości miasta. Autor uwzględnia, w mniejszym stopniu, wybraną twórczość najnowszą. Korzysta zarówno z tekstów najwybitni **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Wielokulturowe dziedzictwo Łodzi a współczesny krajobraz miasta** Autorzy: M. Kulesza Rok: 2013 DOI: 10.18778/2300-0562.02.02 URL: http://hdl.handle.net/11089/5914 > Łódź jest miastem, na którego rozwój istotny, a niekiedy decydujący wpływ mieli – obok Polaków – przedstawiciele innych narodowości, religii i kultur. To oni w znacznym stopniu określili specyficzne oblicze miasta, pozostawiając w jego współczesnym krajobrazie wiele ważnych obiektów, symboli i miejsc. Wyjątkowych i jedynych w swoim wyrazie, nadających specyficzne urbanistyczno-architektoniczne oblicze miastu, które stało się dla wielu z nich „ziemią obiecaną” i „domem rodzinnym” i z którym się u **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Łódź zajmuje mnie i porywa... Wybrane zbiory rękopiśmienne Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego jako źródła do historii Łodzi i regionu przełomu XIX i XX wieku** Autorzy: Maria Strzelecka Rok: 2025 DOI: 10.18778/0860-7435.39.01 URL: https://doi.org/10.18778/0860-7435.39.01 > Artykuł stanowi przegląd wybranych zbiorów rękopiśmiennych z przełomu XIX i XX wieku dotyczących Łodzi i regionu, z zasobu Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego. Książnica uniwersytecka, wpisana od 1945 r. w krajobraz naukowy miasta, gromadzi od początku swojego istnienia dokumenty o szczególnej wartości dla środowiska akademickiego – są to kolekcje specjalne tj.: cymelia, dokumenty życia społecznego, zbiory ikonograficzne, kartograficzne, muzyczne, rękopiśmienne i starodruki. Ze względu na miejsce **Roman Bartnicki, Dzieje głoszenia słowa Bożego. Jezus i najstarszy Kościół** Autorzy: Sławomir Stasiak Rok: 2019 DOI: 10.52097/wpt.2328 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/2328/2110 > Praca ks.prof.Romana Bartnickiego skada si z trzech czci powiconych odpowiednio oglnemu obrazowi staroytnego wiata (cz pierwsza), Jezusowi jako gosicielowi Ewangelii (cz druga), ewangelizacji pierwotnego Kocioa (cz trzecia).Wszystko zostao poprzedzone wprowadzeniem, w ktrym Autor zaprezentowa zagadnienia, jakie podejmie w gwnej czci swojego dziea.Cao rozprawy zamyka zakoczenie, jednak Autor doda jeszcze interesujce aneksy (s **Kościół katedralny p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891): finansowe aspekty powstania w świetle źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.17980 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17980/16914 > W artykule przedstawiono historię budowy kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie, który wzniesiono w latach 1887-1891. Od 2002 roku świątynia pełni funkcję katedry diecezji charkowsko-zaporoskiej. W XIX wieku był to jedyny kościół dla katolików, w którym gromadzili się licznie Polacy, z różnych warstw społecznych (m.in. żołnierze armii carskiej). Badania naukowe oparto na dokumentacji archiwalnej przechowywanej w Państwowym Archiwum Obwodu Charkowskiego. Kościół powstał w **Japońska wizja dziewiętnastowiecznej historii Łodzi. Kilka uwag o monografii Fujii Kazuo „Socjoekonomiczna historia Polski XIX wieku – kształtowanie przedsiębiorcy i nowoczesnego społeczeństwa w Łodzi”, Kwansei Gakuin University Press, Nishinomiya 2019, s** Autorzy: J. Kita Rok: 2020 DOI: 10.18778/2080-8313.23.10 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/histspol/article/download/12996/12589 > Japoński historyk Fujii Kazuo, od czterech dekad podejmuje tematy zawiązane głównie z różnymi aspektami XIX-wiecznych dziejów Łodzi, a przede wszystkim zajmuje go odmienność rozwoju tego ośrodka miejskiego w czasach zaborów w skali nie tylko ziem polskich, ale Europy Środkowo-Wschodniej. Tej tematyce poświęcił już wiele lat temu pierwszą monografię, a obecnie recenzowana książka, stanowi niejako podsumowanie prac badawczych tego japońskiego badacza dziejów społecznych i gospodarczych w momencie **The history of the organ in the Church of St. Adalbert and Our Lady of Sorrows in Modlnica** Autorzy: Piotr Matoga Rok: 2020 DOI: 10.52204/np.2020.133.213-226 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3665/4017 > Przedmiotem artykułu jest historia organów w kościele pw. św. Wojciecha i Matki Bożej Bolesnej w Modlnicy. Tekst oparty jest na rezultatach kwerend archiwalnych, przy czym najwięcej źródeł pochodziło z archiwum parafialnego. Podjęte badania wykazały, że organy w rzeczonej świątyni istniały co najmniej od pierwszej połowy XVIII w. Obecny instrument zbudował w latach 1843–1844 krakowski organmistrz Ignacy Wojciechowski. Organy te były wielokrotnie naprawiane, remontowane i przebudowywane. W 1888 r **Rola szkolnictwa łódzkiego w tworzeniu dziedzictwa kulturowego Łodzi w XX wieku. Tradycje i współczesność łódzkich szkół średnich, red. Tadeusz Jałmużna, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź 2003, ss. 353** Autorzy: Justyna Gulczyńska Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.2004.19.20.13 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/17921/17660 > Rola szkolnictwa łódzkiego w tworzeniu dziedzictwa kulturowego Łodzi w XX wieku. Tradycje i współczesność łódzkich szkół średnich, red. Tadeusz Jałmużna, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź 2003, ss. 353 **Sprawozdanie z uroczystości podpisania listu intencyjnego dotyczącego opracowania monografii dziejów Łodzi, Łódź, 29 lipca 2021 roku** Autorzy: Adrianna Czekalska Rok: 2023 DOI: 10.18778/2080-8313.24.12 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/histspol/article/download/17958/17820 > W dniu 29 lipca 2023 r. Łódź obchodzić będzie jubileusz 600-lecia nadania miastu praw miejskich przez króla Władysława Jagiełłę w Przedborzu nad Pilicą. Z tej też okazji z inicjatywy historyków Uniwersytetu Łódzkiego powstał pomysł uczczenia ważnej dla łodzian rocznicy poprzez napisanie pięciotomowej monografii dziejów Łodzi o interdyscyplinarnym charakterze. Inicjatywa została poparta przez władze Łodzi i 29 lipca 2021 r. miała miejsce uroczystość podpisania listu intencyjnego pomiędzy Urzędem **Z dziejów kultu łaskami słynącego obrazu Najświętszej Maryi Panny we Włoszczowej** Autorzy: J. Nedza Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.36.189-197 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7905/8010 > Wśród stosunkowo licznych sanktuariów maryjnych na ziemiach polskich, na uwagę zasługuje również siedemnastowieczny kościół parafialny we Włoszczowej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Geneza powstania tej świątyni wiąże się ściśle z ruchem reformacji w Polsce. W drugiej bowiem połowie wieku XVI Włoszczowa była ośrodkiem ruchu kalwińskiego. Działał tam wówczas, między innymi, Grzegorz z Żarnowca, znany minister zboru kalwińskiego. Szafrańcowie, ówcześni właściciele Włoszczowej **Społeczność żydowska w Łodzi w latach 1945-1950. Zarys problemu** Autorzy: L. Olejnik Rok: 1997 DOI: 10.18778/0208-6050.60.07 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/22315/22459 > Between 1945 and 1950 Łódź was the biggest city centre of Jews who had survived the Holocaust. In the second half of 1946 (alter the repatriation from USSR) about 20-30,000 Jews lived there (according various sources). Their population decreased later. About 10-15,000 Jews stayed there after a surge of the emigration to Israel (1949-1950) and their national separateness was emphasized more and more weakly. A main organization of this environment was Wojewódzki Komitet Żydowski (The Provincial Je

[object Object]