Kościół MB Wspomożenia Wiernych

Historia parafii Kościół MB Wspomożenia Wiernych w Głosków udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: warszawska. --- ### Publikacje naukowe **Kościół wobec pamięci zbiorowej Polaków. Millenium chrztu Polski – studium przypadku** Autorzy: Paweł Stachowiak Rok: 2025 DOI: 10.14746/pp.2025.i.7 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/download/51515/41849 > Kościół katolicki jest w dzisiejszej Polsce jednym z ważniejszych podmiotów polityki pamięci. Jest ona definiowana jako działania na rzecz ukształtowania pamięci zbiorowej społeczeństwa poprzez ustanowienie dominującego tonu w publicznym dyskursie o przeszłości. Zdobycie uprzywilejowanej pozycji w walce o kształt tej pamięci stało się przejawem nie tylko ambicji rozmaitych instytucji i środowisk, ale również wyrazem realistycznego przeświadczenia, które każe w przeszłości, a raczej w jej ocenie **Modernity and Compromise: The Church of St. Michael the Archangel in Warsaw and its Designer Władysław Pieńkowski** Autorzy: Wojciech M. Głowacki Rok: 2019 DOI: 10.5604/01.3001.0013.3356 > Despite the considerable influence he exerted on post-war church architecture in Poland, the designer Władysław Pieńkowski (1907–1991) is today an altogether forgotten figure. The current paper outlines his biography and his early oeuvre; this is because his experience in designing office blocks and industrial plants gained while working under the supervision of the most outstanding Polish architects of the mid-20th century, was to be of key importance to his later, independent designs for eccle **Ikonografia witraży Wiktora Ostrzołka w gdańskim kościele Mariackim (1977–1980)** Autorzy: Jacek Friedrich Rok: 2021 DOI: 10.26881/porta.2021.20.09 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/6409/5827 > In 1966, a commemorative decoration appeared inside St Mary’s Church in Gdansk: its main component was the painting showing Poland’s Baptism placed in the chancel. Meanwhile, a pillar by the Priests’ Chapel was decorated with a standard bearing striped concentration camp uniform cloth with numbers of priests -prisoners in Nazi camps. This referred directly to the décor of the Priests’ Chapel created not long before, and in which Polish priests murdered during WW II had been commemorated in 1965. **Święto NMP Wspomożenia Wiernych w 150-lecie** Autorzy: Krystyna Kuźmak Rok: 1967 DOI: 10.21906/RBL.3081 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3081/3168 > — **Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie** Autorzy: J. Zawadzki Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.151-200 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7535/7366 > Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie należy do największych kościołów w Polsce. Został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Do jego ukończenia w latach 1861-1893 przyczynili się praktycznie wszyscy znani wówczas polscy artyści. Jego neorenesansowy styl nawiązuje do kościoła św. Guistyny w Padwie. Pierwotnie Kościół Wszystkich Świętych składał się z kościoła głównego, który mógł pomieścić ok. 5000 wiernych i mniejszy kościół na dole, który pomieścił ok. 3000 osób. Obecnie ten ostatni jest **Ksiądz infułat Zdzisław Król – wybitna postać Kościoła warszawskiego** Autorzy: Józef Mandziuk Rok: 2022 DOI: 10.21852/sem.2022.1.10 URL: https://doi.org/10.21852/sem.2022.1.10 > The present study aims at presenting the figure of Mitered Prelate, Reverend Zdzisław Król, PhD, who devoted his life to the Church of Warsaw. An enlightened and educated man, an excellent priest, outstanding preacher and experienced curia clerk, Reverend Zdzisław Król strived to commemorate places and events of historical significance to the Polish nation, especially those related to the Katyn massacre. As chancellor of the metropolitan curia, he defended priests persecuted by the Security Serv **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Christians in the Warsaw Ghetto: An Epitaph for the Unremembered** Autorzy: P. Dembowski Rok: 2005 DOI: 10.32927/zzsim.250 > Naziści nazywali ich „niearyjskimi chrześcijanami”, chrześcijanami, którzy sami – bądź ich przodkowie – byli Żydami. Ci, którzy mieli nieszczęście znaleźć się w okupowanej przez nazistów Europie, padli ofiarą Zagłady. Można powiedzieć, że nim zginęli, byli podwójnie wyobcowani: po pierwsze ze swojej wspólnoty chrześcijańskiej, po drugie zaś z getta, w którym byli zmuszeni żyć. W Polsce uważano ich za oportunistów i zdrajców – zarówno wśród chrześcijan, jak i wśród Żydów. Peter Dembowski, p **Warszawski Konwikt Teologiczny pod zarządem księży misjonarzy (1918-1939)** Autorzy: W. Umiński Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.86.541-574 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7401/8029 > -- **Parafia – nie(zwykłe) miejsce wzrastania w wierze i braterstwie. 20 lat istnienia Parafii Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych w Olsztynie** Autorzy: B. Rozen Rok: 2013 DOI: 10.31648/SW.204 URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/sw/article/download/204/166 > Artykuł „Parafia – nie(zwykłe) miejsce wzrastania w wierze i braterstwie. 20 lat istnienia Parafii Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych w Olsztynie” powstał w związku z obchodzoną uroczyście 20 rocznicą istnienia parafii katolickiej w Olsztynie – Likusach. Jedna z wielu małych parafii w Kościele partykularnym, ale oryginalna i niepowtarzalna jak niepowtarzalny jest żywy organizm człowieka. Czy w tej parafii można doświadczyć obecności Boga i Jego miłości? Czy jest parafią na nasze czasy? Autorka **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **"Opieka nad biednymi kościołami" przy warszawskim Arcybractwie Nieustającej Adoracji Najświętszego Sakramentu** Autorzy: A. Majdowski Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.80.309-344 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7243/7392 > -- **Dwa posoborowe projekty reorganizacji struktur kościelnych w Polsce z drugiej połowy lat sześćdziesiątych XX wieku** Autorzy: M. Białkowski Rok: 2017 DOI: 10.15762/zh.2017.39 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2017.39 > Archiwum Archidiecezjalne Warszawskie, polskie prowincje kocielne, podzia administracyjny Kocioa katolickiego **Zeznania o otrzymanych łaskach w parafiach Czerniewice i Głuchów: (w Archidiakonacie Łowickim Archidiecezji Gnieźnieńskiej, od roku 1818 na terytorium Archidiecezji Warszawskiej): z lat 1731-1763: nieznane przekazy do dziejów religijności czasów saskich** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7078 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7078/6629 > - **Biblioteka Akademii Duchownej Rzymsko-Katolickiej w Warszawie: geneza i dzieje [cd.]** Autorzy: Barbara Wilejszys Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7254 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7254/6688 > - **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Dziewiętnastowieczne inskrypcje nagrobne z kościoła p. w. Wniebowzięcia NP Maryi (Mariackiego) w Krakowie** Autorzy: R. Piech, Zenon Piech Rok: 1984 DOI: 10.52204/np.1984.62.163-186 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6776/7664 > W Kościele Mariackim w Krakowie znajduje się bogata kolekcja 150 epitafiów umieszczonych na nagrobkach i płytach epitafijnych. Jest to największa tego typu kolekcja w Krakowie. Obiekty wypełniające wnętrze kościoła są jednym z najważniejszych czynników kształtujących jego duchowy klimat. Inskrypcje z XIX wieku powstawały w innych okolicznościach niż te z wcześniejszych okresów. Likwidacja cmentarza przy kościele Mariackim na początku XIX wieku i przeniesienie pochówków na cmentarz Rakowicki poło **Cerkiew św. Aleksandra Newskiego w Warszawie i Zmartwychwstania w Sankt Petersburgu** Autorzy: A. Gełdon Rok: 2022 DOI: 10.35765/pk.2022.3803.19 URL: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/pk/article/download/2400/2149 > Sobór Aleksandra Newskiego w Warszawie wzniesiono w 1912 r., a zburzono z powodów politycznych w 1923 r. Jego wnętrze wypełniały mozaiki i freski wykonane przez najlepszych petersburskich artystów, w tym Wiktora Wasniecowa. Na podstawie archiwalnych zdjęć udało się odczytać program malarski świątyni oraz odnaleźć ikonograficzne i stylistyczne analogie w petersburskiej cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego. **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Z dziejów seminariów warszawskich w dawnej diecezji poznańskiej. Biskupi oraz inni przedstawiciele znamienitych rodów doby staropolskiej w gronie wychowanków seminarium externum i seminarium internum Misjonarzy św. Wincentego à Paulo przy kościele Świętego Krzyża w Warszawie (1675/1676-1864/1865)** Autorzy: K. Prokop Rok: 2018 DOI: 10.14746/E.2016.11.6 URL: https://doi.org/10.14746/e.2016.11.6 > Until 1798 Warsaw remained in the diocese of Poznań despite taking over from Cracow numerous functions of a capital city in the 17th and 18th centuries (nominally it never became the capital of the Polish-Lithuanian Commonwealth). During this time two seminaries ran by the Missionaries of St. Vincent de Paul functioned in Warsaw: Seminarium Internum and Seminarium Externum. They were founded in 1675-1676 and educated – especially the latter one – a large group of clergy who later held prominent **Pismo okólne do przewodniczących konferencji biskupów w sprawie troski o historyczno-artystyczne dziedzictwo Kościoła** Autorzy: Święta Kongregacja do spraw Duchowieństwa Rok: 1972 DOI: 10.21906/RBL.3183 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3183/3270 > — **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **The Church of the Resurrection in Rome as a temple of the Polish-Lithuanian Commonwealth** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396.2269 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2269/4896 > The paper examines the primary iconography of the interior design of the Church of the Resurrection in Rome, located in via San Sebastianello 11, reconstructed thanks to the archival materials. The interior of the church of the Resurrectionists in Rome was consecrated on November 5th, 1889, during the time of partitions and the lack of representation of the temple of the Polish nation in the Eternal City. The church until the 1979 renovation had a homogeneous decoration in the historicizing tren **Sacral Architecture of Czestochowa—The “Spiritual Capital of Poland” over the Centuries and Nowadays** Autorzy: A. Repelewicz, Z. Mamyan Rok: 2025 DOI: 10.3390/rel16020180 URL: https://doi.org/10.3390/rel16020180 > Częstochowa is a city known as the “spiritual capital of Poland”. The reason behind this name is the sanctuary of Our Lady—”Jasna Góra” monastery—around which a settlement was established, giving rise to the city today. The first parish was established in the 14th century. The next two parishes in Częstochowa were only established at the turn of the 19th and 20th centuries: St Barbara’s in 1891 and St Joseph’s in 1910. Today, Częstochowa has a population of almost 200,000, is an industrial and a **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Ważniejsze polonika kościelne w Archiwach Państwowych w Wiedniu** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7121 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7121/6671 > - **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **W obronie chrześcijańskiej Polski i Europy – Kościół katolicki w 1920 roku** Autorzy: Jan Żaryn Rok: 2020 DOI: 10.31338/UW.9788323548348.PP.79-96 > Powstała na stulecie Bitwy Warszawskiej publikacja ukazuje tę największą w dziejach Polski batalię w szerokim kontekście historycznym i kulturowym. Jej motywem przewodnim jest triumf militarny, na który złożyły się gigantyczny wysiłek całego narodu **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP w Siedlcach** Autorzy: Urszula Pietrykowska Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.87-111 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6810/7683 > -- **Restaurare omnia in Christo. Działalność reformatorska kard. Aleksandra Kakowskiego w archidiecezji warszawskiej w latach 1918–1938** Autorzy: E. Sukiennik Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15294 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15294/13488 > Kardynał Aleksander Kakowski przeszedł do historii jako reformator życia kościelnego w archidiecezji warszawskiej. W ciągu dwudziestoletniej posługi w niepodległej Polsce zdołał gruntownie zreformować struktury Kościoła lokalnego. Odbył pierwszy synod w historii swojej archidiecezji, dostosował prawo partykularne do przepisów Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1917 roku, zreorganizował sieć dekanalną, erygował 50 parafi, w tym 20 w samej stolicy, przeprowadzał wizytacje pasterskie, które praktykował z **Atlas historyczny miast Polskich** Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń Rok: 2016 > in **Klejnot miasta zaginiony. Zarys dziejów krakowskiego kościoła Wszystkich Świętych do końca XVI wieku** Autorzy: K. Walczak Rok: 2013 DOI: 10.15633/FHC.235 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.235 > One of the oldest churches in Krakow, dedicated to All Saints, was situated between Grodzka and Franciszkanska Street. It was build in the XIII century, could had been replacement church for first Cracow’s parish, which was transferred from Saint Trinity church. The name of All Saints church was mentioned for the first time in Vita S. Stanislai. The second time in 1278 his rector Arnold was noted. Most interesting fact is that in the Tables of Pence from 1325–1327 you can find two rectors, who h **Giuseppe Garampi i Miscellanee Ecclesiastiche w archiwum nuncjatury warszawskiej** Autorzy: Paweł Zając ks. OMI Rok: 2024 DOI: 10.31743/abmk.16661 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/16661/15299 > Dorobek historiografii poświęconej Giuseppe Garampiemu stale się powiększa. Zbliżający się jubileusz 300-lecia urodzin G. Garampiego stał się okazją do intensyfikacji studiów poświęconych wybitnemu kardynałowi. Historycy interesują się m.in. jego dokonaniami jako prefekta Tajnego Archiwum Watykańskiego oraz działalnością jako nuncjusza w Warszawie i Wiedniu. W artykule przypomniano główne wątki badań związanych z życiem i dorobkiem naukowym Garampiego, szczególnie w okresie nuncjatury warszawski **Powitanie** Autorzy: Jakub Kostiuczuk Rok: 2008 DOI: 10.15290/elpis.2008.10.02 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/15503/1/Elpis_10_2008_J_Kostiuczuk_Powitanie.pdf **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Wspólnota diecezjalna i parafialna w centrum posługi biskupa łowickiego Andrzeja F. Dziuby** Autorzy: Jerzy Swędrowski Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.14072 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/14072/12543 > Kościół w języku chrześcijańskim oznacza zgromadzenie liturgiczne, a także wspólnotę lokalną lub całą powszechną wspólnotę wierzących. Kościół żyje Słowem i Ciałem Chrystusa, sam stając się w ten sposób Jego Ciałem (por. KKK 752). Kościół jako pierwszy podtrzymuje wiarę i ją wyznaje. To dzięki Kościołowi otrzymujemy wiarę i nowe życie w Chrystusie. Życie w Kościele jest realizacją woli Ojca, który powołuje ludzi w swoim Synu Jezusie Chrystusie. Kościół święty, powszec **Włodzimierz Cieński, Od Lwowa do Teheranu. Wspomnienia duszpasterskie 1939–1942, wybór i opracowanie Jacek Żurek, Fundacja Centrum Badań nad Historią Kościoła im. ks. prof. Wincentego Myszora – Collegium Verum, Katowice–Warszawa 2021, ss. 566** Autorzy: Michał Kłakus Rok: 2022 DOI: 10.52204/np.2022.137.197-204 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3902/4576 > W pracach poświęconych ks.Józefowi Gawlinie 1 , biskupowi z czasów II wojny światowej, a także na temat organizacji duszpasterstwa polskiego w ZSRR 2 , spotykamy nazwisko ks.Włodzimierza Cień- **The Church in Poland in Jerzy Giedroyc's Kultura** Autorzy: Iwona Hofman Rok: 2016 DOI: 10.5406/POLISHREVIEW.61.4.0075 > Research Article| December 01 2016 The Church in Poland in Jerzy Giedroyc’s Kultura Kościół na łamach paryskiej Kultury w latach 1946–2000 [The Church on the pages of the Parisian Kultura in the years 1946–2000], (Kraków and Paris: Instytut Książki and Instytut Literacki Kultura, 2015), selection, compilation and afterword by Tomasz Dostatni, 428 pp. ISBN 9788361005346. Iwona Hofman Iwona Hofman Maria Curie-Skłodowska University, Lublin Iwona Hofman is a professor at the Uniwersytet Marii Curie- **The Catholic Church in the tape library of the Polish Radio Koszalin from 1962–1993. A review of the contents of the magnetic tapes** Autorzy: Kacper Pencarski Rok: 2025 DOI: 10.18276/skk.2025.32-13 URL: https://wnus.usz.edu.pl/skk/file/article/view/21410.pdf > Artykuł poświęcony został zawartości merytorycznej części taśmoteki Polskiego Radia w Koszalinie, jaki został przygotowany w latach 1962–1993, to jest w czasie funkcjonowania Komitetu ds. Radia i Telewizji (1951–1993), a jaki dotyczy Kościoła katolickiego we wschodniej części Pomorza Zachodniego. Dokumentacja audiowizualna stanowi szczególne źródło archiwalne i historyczne, wykorzystywane coraz częściej. Przyczyną tego stanu rzeczy są przede wszystkim trudności o charakterze technicznym, w dużo **Przemiany architektoniczne kościoła św. Wawrzyńca na warszawskiej Woli. Jauch, Knöbel, Idźkowski** Autorzy: Alina Barczyk Rok: 2026 DOI: 10.18778/2084-851x.19.11 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/58099/1/167-192_Barczyk.pdf > Jednym z najciekawszych zabytków warszawskiej Woli jest kościół św. Wawrzyńca. Geneza świątyni sięga XVII wieku, następnie z inicjatywy saskiego ministra Heinricha von Brühla architekci związani z mecenatem Augusta III Wettyna (m.in. Joachim Daniel Jauch i Johann Friedrich Knöbel) przygotowali szereg koncepcji architektonicznych. Proces projektowy zasługuje na szczególną uwagę przez wzgląd na wysoką klasę i różnorodność rozwiązań pojawiających się w kolejnych fazach prac. Artykuł analizuje zarów **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Pilgrimage** Autorzy: Alexis Latouche Rok: 2019 DOI: 10.2307/j.ctvbtzm4c.26 > . Płock Catholic Church towards the 1979 **Pamięć zdeponowana. Dyplom memoratywny z gałki sygnaturki kościoła Dominikanów w Krakowie z 1863 r.** Autorzy: M. Sanak Rok: 2016 DOI: 10.4467/12332135kra.16.004.15050 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/20539/ > W 1850 r. kościół i klasztor Dominikanów w Krakowie spłonął w czasie wielkiego pożaru miasta; wkrótce potem ruszyła odbudowa kompleksu. W czasie prac na dachu nawy głównej kościoła św. Trójcy, 19 października 1863 r., w kuli wieńczącej sygnaturkę umieszczono „kapsułę czasu”. Znalazł się w niej m.in. pergaminowy dyplom memoratywny, spisany przez przeora o. Piotra Wilhelma. Opisuje on wielki pożar Krakowa oraz odbudowę dominikańskiej świątyni, a także katastrofę budowlaną w kościele z kwietnia 185 **Projekty Giovanniego Battisty Gisleniego a kościół Brygidek w Warszawie (po 1648–1658)** Autorzy: S. Mossakowski Rok: 2026 DOI: 10.36744/bhs.4590 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/4590/3575 > W artykule opracowano grupę projektów wykonanych przez Giovanniego Battistę Gisleniego (1600–1672), zachowanych w zbiorach Sir John Soane’s Museum w Londynie oraz Staatliche Kunstsammlungen w Dreźnie, dotyczących brygidkowskiego kościoła pw. Świętej Trójcy w Warszawie, wzniesionego w latach 1652–1658, a zburzonego w 1892 r. **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Polska i białoruska tożsamość Kościoła rzymskokatolickiego na Białorusi. Historia a współczesne dylematy** Autorzy: Joanna Dworzecka Rok: 2019 DOI: 10.17951/SB.2018.12.53-65 URL: https://doi.org/10.17951/sb.2018.12.53-65 > Artykuł porusza problem złożonej tożsamości Kościoła katolickiego na Białorusi. Jest on odpowiedzią na głosy niektórych polskich badaczy domagających się, aby Kościół lokalny opowiedział się za przynależnością do narodu polskiego. Autorka rozważa w nim, czy w ogóle możliwe jest posiadanie przez konfesję traktowaną jako instytucję, ale także wspólnotę wiernych, tożsamości narodowej oraz w jaki sposób problem ten obecny jest w Kościele na Białorusi. Odwołując się do różnych teorii społecznych tożs **Najnowsza historia Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego** Autorzy: Doroteusz Sawicki Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.14 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17498/1/Elpis_1_1999_D_Sawicki_Najnowsza_historia_Polskiego_Autokefalicznego_Kosciola_Prawoslawnego.pdf **Wincenty Zakrzewski o roli Kościoła w dziejach Polski** Autorzy: Joanna Pisulińska Rok: 2022 DOI: 10.12775/kliopl.2021.05 URL: https://apcz.umk.pl/KLIOPL/article/download/37131/31623 > Przedmiotem analizy jest obraz dziejów Kościoła w pracach historycznych Wincentego Zakrzewskiego (1844–1918). Ten wnikliwy badacz dziejów XVI stulecia wiele miejsca w swych rozważaniach poświęcał roli polskiego duchowieństwa w dziejach Polski. W polu jego zainteresowań naukowych znajdowały się również stosunki państwa polskiego ze Stolicą Apostolską. Zapatrywania historyka krakowskiego zostały ukazane na tle ówczesnej myśli historycznej. **Zaangażowanie wiernych w życiu polonijnej parafii w London, Ontario (Kanada)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 2007 DOI: 10.52204/np.2007.108.59-147 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4264/5053 > Poza kilkoma odosobnionymi przypadkami w drugiej połowie XIX w., od początku XX w. i przez prawie pół wieku Polacy osiedlający się w Londynie usilnie zabiegali o utworzenie własnej parafii z polskim księdzem. Dzięki harmonijnej współpracy miejscowych polskich księży i wyjątkowej życzliwości ówczesnego londyńskiego biskupa - Johna C. Cody'ego - została ona ostatecznie erygowana w 1953 roku. Polska ludność Londynu i okolic podjęła się więc budowy kościoła pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Czę **Glosa do książki Patryka Kozieła, U tronu Matki. Dzieje kościoła i parafii w Będkowie, Wydawnictwo Sióstr Loretanek, Będków–Warszawa 2025, ss. 180** Autorzy: Łukasz Ćwikła Rok: 2025 DOI: 10.18778/2080-8313.28.17 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/histspol/article/download/29071/28456 > Historia kościoła i parafii w Będkowie długo czekała na całościowe ujęcie w postaci monografii. Tę lukę postanowił wypełnić Patryk Kozieł, który podjął się opracowania jej interesujących dziejów. W niniejszym artykule sformułowano kilka uwag uzupełniających wywody wspomnianego wyżej autora. W tym celu sięgnięto m.in. do materiałów rękopiśmiennych, tj. ksiąg sądowych z XV w. oraz rejestrów poborowych województwa łęczyckiego z okresu wczesnonowożytnego. Ponadto, wskazano na literaturę przedmiotu p **Wróciła sława twoja, Vratislavia, Wrocławiu! Więzi kardynała Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski, z Dolnym Śląskiem, red. G. Sokołowski, S. Wróblewski, Wydawnictwo Episteme, Wrocław – Lublin 2023, ss. 815** Autorzy: A. Dziuba Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15301 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15301/13493 > Kościół katolicki jest najstarszą i najdłużej działającą instytucją na ziemiach polskich. Jego początki łączą się z powstawaniem i tworzeniem państwa polskiego. Pozostaje też strukturą trwałą, zachowującą swoją historyczną ciągłość, czego z uwagi na okres zaborów nie można powiedzieć o dziejach państwa. Zmieniające się na przestrzeni wieków ustroje społeczno-polityczne wpływały także na kształt relacji władza państwowa – Kościół, jednak zawsze stanowiła ona ważny czynnik budowania ładu społeczne **Biskup Stanisław Zdzitowiecki wobec wojny polsko-bolszewickiej** Autorzy: M. Widera Rok: 2026 DOI: 10.18778/0208-6050.119.06 URL: https://doi.org/10.18778/0208-6050.119.06 > Stanisław Zdzitowiecki was the bishop of the Diocese of Kujawy and Kalisz, which was the largest in the church administration in the Kingdom of Poland and the Second Polish Republic, both during the partitions of Poland and after Poland regained independence. This period was marked by important historical events, such as the Polish-Bolshevik war, when following its outbreak he called on the faithful of his diocese to defend their homeland by joining a volunteer army and making donations for mili **Wspomnienia z pracy duszpasterskiej ks. Adolfa Trusewicza** Autorzy: Józef Marecki Rok: 2022 DOI: 10.52204/np.2022.138.387-448 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4967/5394 > Ks. Adold Trusewicz (1919-2001) – kapłan ze Zgromadzenia Księży Misjonarzy (kapł. 1945), urodzony w Starych Trokach, po II wojnie światowej nie skorzystał z prawa „ekspatriacji” do Polski pojałtańskiej i za zgodą przełożonych pozostał na ziemi rodzinnej, by jako kapłan służyć tamtejszym katolikom – w większości Polakom – jako duszpasterz w trudnych realiach wojującego ateizmu, którym odznaczał się Związek Sowiecki. Z powodu choroby zmuszony był opuścić Litwę w 1995 r. i zamieszkać w Krakowie pod **Jak duchowość zmartwychstańców przekształcała środowisko kulturowe. Modlitwa Pańska o. Piotra Semenenki i Feliksa hr. Sobańskiego** Autorzy: P. Jamski Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2389 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2389/2260 > Tekst jest próbą ukazania wpływu duchowości i idei głoszonych przez księży zmartwychwstańców na kulturę i sztukę, w tym na architekturę i środowisko kulturowe ziem polskich w drugiej połowie XIX i początku XX wieku. Dla zgromadzenia szczególnie ważne były postulaty dotyczące potrzeby zmiany funkcjonowania społeczeństwa (w kierunku społeczeństwa obywatelskiego), pracy nad wzrostem znaczenia struktur parafialnych oraz wspólnot działających w obrębie lokalnych społeczności, a także starannego wyksz **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Glosa o pewnym siedemnastowiecznym wielkopolskim kościele drewnianym, który stał się pomnikiem „nieśmiertelnej sławy” 104-letniego fundatora** Autorzy: A. Jankowski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.141.57-80 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5689/9292 > Wzniesiony w roku 1673  kościół drewniany w Brodach Poznańskich cechuje oryginalny quasi-przysłupowy system konstrukcyjny, plan in modum crucis,  dekoracja ciesielska detalu z inskrypcjami memoratywnymi oraz unikatowy materiał źródłowy, ujawniający przyjęty dla świątyni wzorzec, pierwotne oblicze architektoniczne i wyposażenie. Wkomponowane w dekorację portali i belki tęczowej inskrypcje datują i personalizują fundację. Dane te dopełnia legenda epitafijna portretu trumiennego donatora. Mówi ona, **Między bizantyjską tradycją a tożsamością polskiego prawosławia** Autorzy: A. Magruk Rok: 2025 DOI: 10.36124/rt.2025.22 URL: https://doi.org/10.36124/rt.2025.22 > Artykuł analizuje pierwszą część programu ikonograficznego cerkwi Mądrości Bożej w Warszawie – pierwszej prawosławnej świątyni wznoszonej w stolicy od ponad wieku. Koncepcja, opracowana przez ukraińskiego ikonografa Wołodymyra Telychko we współpracy z konsultantem teologiczno-liturgicznym, łączy wierność tradycji bizantyjskiej z twórczą adaptacją do współczesnych potrzeb katechetycznych i lokalnej specyfiki. Program świadomie nawiązuje do konstantynopolitańskiej Hagii Sophii, ukazując zarazem du **Igołomia i Wawrzeńczyce – dwa kościoły przy Wielkiej Drodze / Igołomia and Wawrzeńczyce – two churches by the Great Road** Autorzy: M. Kamińska Rok: 2020 DOI: 10.33547/igolomia2020.10 > The parish churches in Igołomia and Wawrzeńczyce were founded in the Middle Ages. Their current appearance is the result of centuries of change. Wawrzeńczyce was an ecclesial property – first of Wrocław Premonstratens, and then, until the end of the 18th century, of Kraków bishops. The Church of St. Mary Magdalene was funded by the Bishop Iwo Odrowąż. In 1393 it was visited by the royal couple Jadwiga of Poland and Władysław Jagiełło. In the 17th century the temple suffered from the Swedish Inva **Adeodato Barochius – zakonnik augustiański wielu talentów. Glossa do artykułu o życiu muzycznym w warszawskim kościele św. Marcina** Autorzy: R. Mączyński Rok: 2023 DOI: 10.36744/m.2078 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/m/article/download/2078/1289 > Niedawno opublikowany został artykuł Barbary Przybyszewskiej-Jarmińskiej, „Informacje ze źródeł augustiańskich o życiu muzycznym w warszawskim kościele św. Marcina w XVII wieku oraz działających w tym czasie muzykach królewskich” (Muzyka 65 (2020) nr 2, s. 25–61), będący niezwykle sumienną i owocną próbą wypełnienia białej plamy, jaką cały czas pozostawała sfera muzycznych dokonań stołecznego konwentu Ordo Eremitarum Sancti Augustini. Jednym z bohaterów tych rozważań stał się należący doń ojciec **Kościół katolicki i jego społeczność na łamach serwisu internetowego „Gazety Wyborczej” podczas epidemii COVID-19** Autorzy: Krzysztof Flasiński Rok: 2020 DOI: 10.21697/KMT.43.4 URL: https://kmt.uksw.edu.pl/media/pdf/43_Flasinski.pdf > Celem badania było ustalenie sposobu przedstawienia tematyki związanej z Kościołem katolickim i wiernymi w internetowym serwisie „Gazety Wyborczej” w okresie pandemii COVID-19, od 14.01 do 10.10.2020 r. Materiał badawczy składał się z 1 381 artykułów (5,65 proc. wszystkich newsów dotyczących COVID-19). Średnio dziennie ukazywało się 5 tekstów dotyczących analizowanego tematu, najwięcej (od 35 do 39) w okresie od 12 do 15 marca. Analiza jakościowa wykazała, że badany temat był stale obecny na łam **Apostolstwo dobrej śmierci – historia i misja** Autorzy: Bogdan Kulik Rok: 2020 DOI: 10.18290/rt206710-6 URL: https://doi.org/10.18290/rt206710-6 > 22 lipca 1908 roku papież Pius X ustanowił Stowarzyszenie Matki Bożej Patronki Dobrej Śmierci stowarzyszeniem uniwersalnym dla całego Kościoła. 30 maja 1987 roku Prymas Polski kard. Józef Glemp zatwierdził Polską Filię Stowarzyszenia z centralą w Sanktuarium Maryjnym w Górce Klasztornej, a tym samym zezwolił Misjonarzom Świętej Rodziny na prowadzenie tego dzieła. Celem Stowarzyszenia jest  propagowanie modlitwy o dobrą śmierć i przygotowywanie do niej. Artykuł jest szczegółową prezentacją histor **An allusion to a cathedral in a rural foundation? On the iconography of the architecture of the sixteenth-century parish church in Brochów** Autorzy: J. Adamski Rok: 2023 DOI: 10.24425/RHS.2019.131197 URL: http://journals.pan.pl/Content/114595/PDF/RHS%20XLIV%202019%202-J.Adamski.pdf > Kościół parafialny w Brochowie koło Sochaczewa, wzniesiony w latach 1551–1561 z inicjatywy wojskiego warszawskiego Jana Brochowskiego, jest jednym z najbardziej znanych dzieł włoskiego muratora Jana Baptysty Wenecjanina. W niniejszym artykule jego architektura poddana jest jednak an alizie nie stylowej, lecz ikonograficznej. Brochowska budowla odznacza się niezwykłym kształtem, zaskakującym jak na warunki wiejskiego kościoła parafialnego – jest to trójnawowa inkastelizowana bazylika, z dwiema ok **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Parafia Rembieszyce 1438-2012. Studium z dziejów społeczności lokalnej** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2013 DOI: 10.18778/7969-127-2 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/25867/2/Karkocha%20M._Parafia%20Rembieszyce%201438-2012.%20Studium%20z%20dziej%c3%b3w%20spo%c5%82eczno%c5%9bci%20lokalnej.pdf.pdf > Ksiązka dofinansowana przez Wydzial Filozoficzno-Historyczny Uniwersytetu Łodzkiego. Projekt naukowo-badawczy nr 545/903. **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **Uwarunkowania polityczno-ekonomiczne a zagadnienie budowy nowych świątyń parafialnych w latach 1815-1925, będących obecnie w granicach diecezji włocławskiej** Autorzy: Piotr Sierzchała Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.26 > Okres niewoli narodowej był jednym z najtrudniejszych w dziejach historii Kościoła w Polsce. Ówczesne władze niekatolickie sprawowały władzę nad narodem w większości katolickim. Powyższa zależność choć miała znaczący wpływ na religijną działalność biskupów i wiernych, to jednak dzięki ich zaangażowaniu i postawie religijno-patriotycznej wzniesione świątynie stanowią obecnie przegląd wszystkich stylów w budownictwie, które obecne były w XIX i na pocz. XX w. **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Zarys historii Parafii Prawosławnej Zwiastowania NMP i św. Jana Teologa w Supraślu** Autorzy: Pantelejmon Karczewski Rok: 2019 DOI: 10.15290/elpis.2019.21.13 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/8632/1/Elpis_21_2019_%20P_Karczewski_%20Zarys_historii_Parafii_Prawoslawnej_Zwiastowania_NMP_i_sw._Jana_Teologa_w_Supraslu.pdf **Uposażenie parafii Małogoszcz w świetle sumariusza z 1792 roku** Autorzy: Małgorzata Karkocha Rok: 2016 DOI: 10.18778/1644-857X.15.01.10 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/19494/1/10-249_276-Karkocha.pdf > Uposażenie parafii **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Teologia narodu i świadomość chrześcijańskiej misji Polski w świetle działalności i charyzmatu księży zmartwychwstańców** Autorzy: W. Osadczy Rok: 2021 DOI: 10.12887/34-2021-3-135-19 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/ethos/article/download/13700/16434 > Pierwsi zmartwychwstańcy przeszli głęboką metamorfozę, odchodząc od rewolucyjnej, antychrześcijańskiej postawy i dokonując nawrócenia na katolicyzm. Ich dziełem jest dogłębne przewartościowanie pojęć takich, jak „Ojczyzna”, „patriotyzm” czy „wolność”. W nowej teologii narodu kwestia niepodległości Polski została nierozerwalnie związana z Bożym porządkiem świata. W hierarchii wartości zmartwychwstanie Polski podporządkowane było zmartwychwstaniu Chrystusa. W tym też duchu rozwijało się głoszone p **Ludzie Kościoła katolickiego w powiecie głogowskim w latach 1955-1962 w świetle relacji urzędników państwowych. Zarys problematyki** Autorzy: Dariusz Śmierzchalski-Wachocz Rok: 2022 DOI: 10.56583/fs.1997 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/1997/2047 > W wyniku postanowień konferencji jałtańskiej Głogów został przyłączony do Polski i w maju 1945 przybyli pierwsi osadnicy, którzy zastali jedynie ruiny i zgliszcza. Odbudowa miasta nie została dokończona do tej pory. Władze komunistyczne także i na terenie powiatu głogowskiego stosowały zasady polityki wyznaniowej zmierzające do osłabienia, a ostatecznie wyeliminowania Kościoła katolickiego najpierw z przestrzeni życia społecznego, a następnie także i prywatnego. Nie przebierano przy tym w stosow **KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W GODZIESZOWIE MIEJSCEM OSTATNIEJ ZIEMSKIEJ POSŁUGI BŁOGOSŁAWIONEJ S. ANIELI SCHRAMM** Autorzy: S. Kowalski Rok: 2023 DOI: 10.58324/s.334 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/334/321 > Świętowanie każdego jubileuszu jest zawsze okazją do odniesienia się do przeszłości. Według źródeł wzmianki o istnieniu świątyni katolickiej w Godzieszowie pochodzą z 1420 r., jednak niektórzy doszukują się jej początków nieco wcześniej, bo już w 1346 r. Osłabienie rozwoju życia duszpasterskiego nastąpiło wraz z nadejściem reformacji. Dopiero objęcie patronatu nad wspólnotą katolicką w Godzieszowie przez siostry zakonne z Lubania przyczyniło się do dalszego rozwoju duszpasterskiego. W 1833 r. do **Prace Konstantego Wojciechowskiego przy katedrze we Włocławku a koncepcja „stylu wiślano‑bałtyckiego”** Autorzy: K. Stefański Rok: 2020 DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.15 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5184/4659 > The Włocławek Cathedral dedicated to the Assumption of the Blessed Virgin Mary is one of the most important Gothic churches in the lowlands of northern Poland. However, overshadowed by the Cathedrals in Poznań and Gniezno, it is considered a building that is more modest in scale and less artistically valuable. An important issue related to the history of the church is its restoration that was carried out in the last two decades o the 19th century, initially according to the plans of Tadeusz Stry **Kościół greckokatolicki w Polsce w latach 1944-2021** Autorzy: Józef Mandziuk Rok: 2021 DOI: 10.52097/rs.2021.313-339 URL: https://ojs.academicon.pl/rs/article/download/3929/4434 > Celem niniejszego syntetycznego opracowania jest ukazanie dziejów Kościoła greckokatolickiego w nowych granicach Polski po 1944 roku do współczesności. W powstałej Ukraińskiej Republice Sowieckiej Cerkiew unicka została formalnie zniesiona i połączona z prawosławiem. Natomiast na terytorium Polski południowo-wschodniej władze komunistyczne doprowadziły do całkowitego zniszczenia struktur kościelnych. Wierni Kościoła unickiego w wyniku akcji „Wisła” w 1947 roku zostali rozproszeni na Ziemiach Zac **Zespół dewocjonaliów z wykopalisk na cmentarzu przy kościele pw. św. Barbary na Starym Mieście w Częstochowie** Autorzy: Iwona Młodkowska-Przepiórowska Rok: 2019 DOI: 10.18778/0208-6034.33.11 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/archaeo/article/download/4645/4107 > In 2015, during the reconstruction of Nadrzeczna Street and Bohaterow Getta Square, in the area of the intersection with Jaskrowska Street, it was made the discovery of human bone remains. As a result of the rescue investigations undertaken, an area of approximately 550 square meters was tested. They were discovered among others relics of foundations, made of broken limestone and remains of the cemetery. The historical research showed that these foundations were relics of the St. Barbara church, **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Akta metrykalne wspólnoty Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze (1888-1945)** Autorzy: R. Kufel Rok: 2026 DOI: 10.31743/abmk.15506 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/15506/17519 > Tematem opracowania jest wspólnota Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze w latach 1888-1945. Początki Kościoła katolicko-apostolskiego sięgają pierwszej połowy XIX wieku i są związane z prezbiteriańskim pastorem Eduardem Irwingiem, który głosił, że oba Kościoły – katolicki i protestancki stały się biblijnym Babilonem (Ap 18,2), gdyż odeszły od pierwotnego porządku apostolskiego. Uczniowie E. Irwinga wierzyli, że muszą przygotować się na spotkanie z Chrystusem (paruzja). W tym celu ma **Parafia NSPJ w New Britain i jej duszpasterze na łamach „Dziennika Chicagoskiego” w latach 1894-1920** Autorzy: J. Szymański Rok: 2020 DOI: 10.18290/sp2041-8 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/sp/article/download/14412/14082 > Parafia nowobretańska miała charakter narodowy i personalny, liczyła około 7,5 tys. wiernych, i tak zaprezentowana została na łamach „Dziennika Chicagoskiego”. Jej pierwszy proboszcz, ks. Lucjan Bójnowski, pozostał na tym stanowisku 62 lata (1895-1957). W tym czasie zbudowano kościół drewniany, po 1902 r. murowany, a także szkołę i ochronkę, wydawano gazetę. Wokół tej parafii swoją działalność prowadziły różne towarzystwa religijne, kulturalne i narodowe mające na celu pogłębianie i podtrzymanie **"Głos katolicki" jako organ prasowy polskich katolików we Francji (1959 - 1989)** Autorzy: D. Zakrzewski Rok: 2020 > Wydzial Nauk Humanistycznych, Instytut Historii; promotor rozprawy doktorskiej: dr hab. Jacek Golebiowski, prof. KUL **Osiągnięcia historiograficzne księży diecezji częstochowskiej na łamach prasy parafialnej w okresie II Rzeczypospolitej** Autorzy: J. Kapuściński Rok: 2019 DOI: 10.31743/ABMK.6281 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6281/5882 > Utworzona 28 października 1925 r. diecezja częstochowska swój rozwój zawdzięcza  pierwszemu ordynariuszowi, którym był bp Teodor Kubina. Z jego inicjatywy już w 1926 r. został powołany do życia tygodnik diecezjalny „Niedziela”, wokół którego stopniowo rozwijał się ruch wydawniczy, powodując m.in. pojawienie się prasy parafialnej. Były to periodyki wydawane z różną częstotliwością (dwumiesięczniki, miesięczniki, dwutygodniki i tygodniki). Do 1939 r. ukazały się drukiem dwa tytuły czasopism ponadp **DOJRZEWANIE WIARY. ZARYS ROZWOJU ŚWIADOMOŚCI KOŚCIOŁA W ZAKRESIE PRAWD WIARY, W ŚWIETLE PROROCTWA EWANGELII** Autorzy: K. Polak Rok: 2023 DOI: 10.56898/st.13204 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/st/article/download/13204/11662 > Wprawdzie Jezus Chrystus przekazał swoim Apostołom pełnię prawdy objawionej, ale jednocześnie zapowiedział, że w przyszłości będzie ona – z pomocą Ducha Prawdy – dalej odkrywana i pogłębiana, aż do pełni. Powstaje więc pytanie: na ile historia Kościoła jest procesem pogłębiania rozumienia wiary apostolskiej? Świadkami pełni nowotestamentalnego Objawienia byli prości ludzie – rybacy, rolnicy, rzemieślnicy, urzędnicy – pochodzący ze środowiska judaizmu palestyńskiego. Daną im wiarę chrześcijańską **Budowa „Czerwonego kościoła” w Mińsku w relacjach polskiej prasy wileńskiej 1906-1910** Autorzy: R. Jurkowski Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.17750 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17750/16893 > Neoromański kościół pw. św. Symeona i św. Heleny, zwany "Czerwonym kościołem" jes jednym z najcenniejszych zabytków architektonicznych Mińska, stolicy Białorusi. Zbudowany został w latach 1906-1910 przez polskiego ziemianina Edwarda Woyniłłowicza dla uczczenia pamięci jego przedwcześnie zmarłych dzieci. Celem artykułu jest pokazanie procesu budowy kościoła przedstawianego w relacjach mińskich korespondentów polskich gazet wychodzących w Wilnie. Artykuł składa się z ośmiu części, zawierających ob **Informacje ze źródeł augustiańskich o życiu muzycznym w warszawskim kościele św. Marcina w XVII wieku oraz o działających w tym czasie muzykach królewskich** Autorzy: Barbara Przybyszewska-Jarmińska Rok: 2020 DOI: 10.36744/m.446 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/m/article/download/446/275 > Kościół św. Marcina oo. augustianów w Warszawie od XVII w., kiedy warszawski Zamek Królewski stał się główną siedzibą kolejnych królów Polski, stanowił nie tylko miejsce dość intensywnego uprawiania muzyki przez samych zakonników i muzyków przez nich wynajmowanych, ale i występów kapeli królewskiej. W samym klasztorze zaś znajdowali mieszkanie muzycy królewscy, którzy należeli do zakonu św. Augustyna. Zachowane, pomimo ogromnych strat związanych z kasatą klasztoru po powstaniu styczniowym, rozpr **Ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej i powstańcza mogiła – dwie pamiątki patriotyczne w dawnym opactwie w Lądzie nad Wartą** Autorzy: J. Nowiński Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2009.26.25 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11766/10177 > W starym opactwie w Lądzie nad Wartą zachowały się cenne pamiątki historyczne po powstaniu styczniowym i ruchu patriotycznym narodu polskiego w drugiej połowie XIX wieku. Kapucyni brali także udział w walkach o niepodległość. W 1850 r. przejęli oni kościół i klasztor w Lądzie, który wcześniej należał do cystersów. Kapucyni założyli park przykościelny. W 1859 r. umieszczono tam figurę Matki Bożej Niepokalanej projektu Antoniego Ślemińskiego (ryc. 2). Podczas remontu kościoła kapucyni odnowili m.i **Z dziejów kultu obrazu Matki Boskiej Chełmskiej** Autorzy: J. Stefański Rok: 1986 DOI: 10.52204/np.1986.66.159-190 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6831/7693 > -- **Kościół św. Franciszka z Asyżu i klasztor Franciszkanów w Poznaniu w latach 1947-1957** Autorzy: Salezy Bogumił Tomczak Rok: 2018 DOI: 10.14746/e.2018.13.4 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/e/article/download/30509/26962 > IW 1947 r., po 111 latach nieobecności, powrócili do Poznania franciszkanie i objęli swój dawny klasztor i kościół pw. św. Franciszka z Asyżu, zniszczony w czasie II wojny światowej w 75%. Do 1957 r. zdołali odbudować kaplicę Matki Bożej Loretańskiej, kościół i  klasztor. Od samego początku prowadzili działalność duszpasterską w swoim kościele, ponadto głosili misje ludowe i rekolekcje w wielu parafiach. Na życzenie arcybiskupa poznańskiego Walentego Dymka w 1949 r. zaprowadzili stały dyżur spow **Geneza i budowa katedry lubelskiej (kościoła pojezuickiego) 1580-1625** Autorzy: Bronisław Natoński Rok: 1967 DOI: 10.52204/np.1967.27.63-133 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6639/6949 > Przedmiotem tekstu jest historia kościoła św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie, który pierwotnie był kościołem jezuickim do roku 1773, a później został katedrą diecezji lubelskiej od roku 1832.Autor wykazał, że w dotychczasowych badaniach nad historią wspomnianego kościoła pominięto ważne źródła archiwalne. Głównym celem dysertacji jest wyjaśnienie niejasności związanych z historią tego kościoła, zwłaszcza w kontekście jego budowy i początków. Zakres artykułu obejmuje okres  od **Przemiany społeczno-kulturowe małżeństwa i rodziny w rozeznaniu duszpasterskim arcybiskupów Warszawy na podstawie analizy Relacji pięcioletnich Archidiecezji warszawskiej w okresie ostatniego półwiecza** Autorzy: A. Kasprzak Rok: 2024 DOI: 10.14746/pst.2024.45.8 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pst/article/download/45408/37336 > Wysiłek diagnozowania zmian zachodzących w Kościele i w społeczeństwie podejmowany w posoborowej strukturze rozeznania duszpasterskiego w Kościele katolickim opiera się przede wszystkim na analizie danych spływających do Watykanu z diecezji z całego świata. Procedura ta, funkcjonująca dla Italii od starożytności, a od średniowiecza dla całego świata, podkreśla ogromne znaczenie analizowanych tutaj dokumentów. Studia nad nimi pozwalają stwierdzić, że wybitni pasterze Kościoła warszawskiego posiad **The Blessed Virgin Mary, Mother of the Church Parish in Warnice in the Years 1977–2018** Autorzy: Piotr Lichota Rok: 2019 DOI: 10.18276/cto.2019.1-07 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16188.pdf > Nowy podział granic po zakończeniu II wojny światowej zburzył dotychczasowy porządek w całym kraju. Na tereny zamieszkałe przed wojną przez Niemców zaczęli też przybywać mieszkańcy z tzw. centralnej Polski, głównie ze względów ekonomicznych. Dla wielu przyjazd na Pomorze Zachodnie był tzw. nowym otwarciem. Do Warnic i okolicznych miejscowości pierwsi osadnicy, przybyli jesienią 1947 roku, zwłaszcza z powiatu końskiego na Kielecczyźnie, z okolic Płocka, z Rzeszowszczyzny i Lubelszczyzny. To właśn

[object Object]