Kościół MB Szkaplerznej

Historia parafii Kościół MB Szkaplerznej w Zbylutów udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: legnicka. --- ### Publikacje naukowe **Kościoły graniczne i ucieczkowe w krajobrazie kulturowym pogranicza śląsko-łużyckiego i ziemi legnickiej** Autorzy: Joanna Szczepankiewicz-Battek Rok: 2015 DOI: 10.18778/2300-0562.04.12 URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/17072/1/13-291_311-Szczepankiewicz-Battek.pdf > Artykuł jest poświęcony specyficznej grupie kościołów ewangelickich (luterańskich), które powstały na ziemi legnickiej i Łużycach w drugiej połowie XVII w. Protestanci mieli wówczas możliwość praktykowania swojej konfesji tylko na terenach niepozostających pod władzą katolików. Określenie kościoły ucieczkowe odnosi się do tych kościołów katolickich, które po opuszczeniu ich przez katolików zostały przejęte przez ewangelików. Kościoły graniczne zostały natomiast wybudowane przez ewangelików od po **"Archiv für schlesische Kirchengeschichte". Im Auftrag des Instituts für ostdeutsche Kirchen- und Kulturgeschichte herausgegeben von Joachim Köhler , Jan Thorbecke Verlag Sigmaringen 1988 ss. 205** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 1991 DOI: 10.52204/np.1991.75.353-356 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7077/7803 > Założony w **Spotkanie historyków Kościoła w Legnicy (27-28 III 2008 r.)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.109.335-338 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4267/5048 > W 2008 roku miejscem obrad historyków Kościoła był gmach Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Legnickiej. Na program spotkania złożyły się referaty podejmujące refleksję nad charyzmatem świętości w dziejach Śląska. **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Ecclesia, monasteria, privilegia. Studia z dziejow Kosciola w sredniowiecznej Polsce [Book Review]** Autorzy: Darius von Guttner Sporzynski Rok: 2019 DOI: 10.35253/jaema.2019.1.9 > Review(s) of: Ecclesia, monasteria, privilegia. Studia z dziejow Kosciola w sredniowiecznej Polsce, by Dobosz, Jozef, [edited by Marzena Matla, Marcin Danielewski, Magdalena Binias-Szkopek, and Robert Tomczak] (Poznan: Instutut Historii UAM, 2019) hardcover, 401 pages, RRP AUD 50; ISBN: 9788365663887. **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Muzea i zabytki kościelne na szlakach turystycznych południowej Polski** Autorzy: Władysław Szczebak Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7784 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7784/6909 > - **Konferencja „Pod opieką Maryi. Ku koronacji Łaskami Słynącego Obrazu Matki Bożej Szkaplerznej z Kościoła św. Krzyża w Rzeszowie”. 12 VI 2010 r. Rzeszów** Autorzy: Ewa Kłeczek-Walicka Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.11659 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11659/9960 > Od kilku lat trwaj przygotowania do koronacji askami syncego wizerunku Matki Boej Szkaplerznej z kocioa pw. witego Krzya w **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **Ecclesia, monasteria, privilegia. Studia z dziejow Kosciola w sredniowiecznej Polsce [Book Review]** Autorzy: Guttner Sporzynski, Darius von Rok: 2019 DOI: 10.35253/jaema.2019.1.9 > Review(s) of: Ecclesia, monasteria, privilegia. Studia z dziejow Kosciola w sredniowiecznej Polsce, by Dobosz, Jozef, [edited by Marzena Matla, Marcin Danielewski, Magdalena Binias-Szkopek, and Robert Tomczak] (Poznan: Instutut Historii UAM, 2019) hardcover, 401 pages, RRP AUD 50; ISBN: 9788365663887. **Medieval Friar Minor Church in Brzeg – from the second half of the 13th to the beginning of the 16th century** Autorzy: Czesław Lasota, Andrzej Legendziewicz Rok: 2024 DOI: 10.12775/ahp.2022.007 URL: https://apcz.umk.pl/AHP/article/download/43853/39321 > This paper presents the results of interdisciplinary research that was carried out in the Friars Minor church in Brzeg. At first, monastery and church architecture is discussed and reference sources are analysed. The authors’ considerations are based on architectural and archaeological research, on the analysis of technology, construction material and architectural detail as well as on iconographic studies the authors have carried out. They form the grounds for the presentation of the medieval c **Kościół polski obrońcą ducha narodowego na Śląsku w wiekach średnich** Autorzy: Franciszek Lenczowski Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.25.69-81 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6583/8216 > - **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg** Autorzy: B. Schmid > Zabytki architektury i sztuki powiatu malborskiego. Zeszyt czternasty z tej serii wydawniczej. Publikacja zostala wydana na zlecenie zachodniopruskiego sejmiku prowincjonalnego. Opracowana przez Bernharda Schmid’a – radce budowlanego w Malborku i prowincjonalnego konserwatora zabytkow na Prusy Zachodnie. Ksiązka zawiera 472 ilustracje w tekście i 31 dodatkow. **Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2018 DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/ > Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A **Medieval architecture of the Church of St. Hedwig of Silesia in Zielona Góra and transformations to the church between the 14th and 20th centuries** Autorzy: A. Legendziewicz Rok: 2019 DOI: 10.37190/arc190401 > WprowadzenieKościół konkatedralny pw.św.Jadwigi Śląskiej wraz z ratuszem to dwie najstarsze budowle monumentalne na obszarze miasta lokacyjnego w Zielonej Górze.Świątynia, położona pośrodku placu **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Zarys historii archiwum kościelnego w Kamieniu Pomorskim** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9143 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9143/7649 > - **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **creation and architectural transformation of the parish church of the Sacred Heart of Jesus in Żary from the early 13th to late 17th century** Autorzy: Andrzej Legendziewicz Rok: 2022 DOI: 10.12775/ahp.2021.007 URL: https://apcz.umk.pl/AHP/article/download/41959/34412 > This article presents architectural transformations in the parish church of the Sacred Heart of Jesus (originally the Blessed Virgin Mary) in Żary. The church is one of themost interesting brick churches in the borderland between Silesia and Lusatia. Unfortunately, the church has featured very little in the literature, and only its non-extant Romanesque west arm is discussed. Based on the scant written sources, and the results of architectural researchand archaeological excavations, the author d **Uregulowania prawne Kościoła Rzymskokatolickiego dotyczące ochrony zabytków** Autorzy: Beata Skrzydlewska Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9322 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9322/7732 > - **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Konferencja nt. „Szkolnictwo kościelne w Rzeczypospolitej od XVI do XIX w.”** Autorzy: M. Nowicki Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.2010.26.29 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/18438/18222 > Konferencja nt. „Szkolnictwo kościelne w Rzeczypospolitej od XVI do XIX w.” **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **The Short History the Church Dedicated to the Finding of the Holy Cross in Zinkowce** Autorzy: L. Opyrchał, Ruslan Nagnybida Rok: 2024 DOI: 10.17951/rh.2024.57.973-985 URL: https://journals.umcs.pl/rh/article/download/13979/11897 > This article presents the history the church dedicated to the Finding of the Holy Cross in Zinkowce. Zinkowce is a small village located near Kamieniec Podolski. The church was probably built in the 16th century and then destroyed during the Turkish occupation of Podolia in 1672–1699. In 1716, Bishop Rupniewski rebuilt the church. However, it was not completely rebuilt. The reconstruction of the church lasted throughout the eighteenth century and at the beginning of the nineteenth century. Fragm **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań** Autorzy: Marta Gołembiewska Rok: 2021 DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/ > From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo **The Sanctuary of a sacred nation: national discourse in the style and décor of the Licheń Sanctuary** Autorzy: P. Kisiel Rok: 2016 DOI: 10.1080/00905992.2015.1087990 > The Basilica of Our Lady of Licheń, located near Konin in the Greater Poland Voivodeship, provides a unique insight into a nationalistic discourse in contemporary Poland. It was created not only as a Catholic shrine but also as a place of patriotic indoctrination. This paper examines not only the architecture and design of the Church and the surrounding Sanctuary, but also the ideas of Rev. Eugeniusz Makulski, the site's founder, and Barbara Bielecka, its architect, in order to understand one of **Zarys Dziejów Kościoła Katolickiego W Polsce. By Jerzy Kłoczowski, Lidia Müllerowa, and Jan Skarbek. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1986. 471 pp. Illustrations. 720 zł., cloth.** Autorzy: Adam A. Hetnal Rok: 1991 DOI: 10.2307/2499889 > is based on a wealth of information collected by the author. At the risk of being accused of nitpicking, I have to state for the record that despite the richness of detail and intimate knowledge of Polish politics, the author did not predict the upheaval of 1989. It would be easy to blame him for this omission, but I am not inclined to do so although I would have been happy to see Lewis engage in some crystal ball gazing. His objective, however, was much more limited and is confined to an analys **Inwentarz kościoła Świętego Ducha w Łęcznej z 1834 roku** Autorzy: Robert Jop Rok: 2019 DOI: 10.4467/17347513sa.19.007.14562 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/19983/ > Dzieje fundacji prepozytury Świętego Ducha w Łęcznej nie są do końca rozpoznane. Nieznany jest także dokładny czas powstania kościoła szpitalnego. Historycy datują te wydarzenia w szerokim przedziale czasowym od 1540 r. do początku II dekady XVII w. Podobnie jak w innych miastach, łęczyński kościół szpitalny usytuowany był na przedmieściu, a znajdujący się przy nim przytułek służył chorym i ubogim mieszkańcom. Kościół był drewniany, stąd często dotykały go klęski pożaru. Na początku lat 30. XIX **Dwa kościoły. Budownictwo kultowe w międzywojennych Niemczech jako przestrzeń modernistycznych eksperymentów** Autorzy: R. Makała Rok: 2020 DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.17 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5186/4662 > The time between WW I and II was a period of intensive development of church architecture in Germany. In the new situation after the defeat in WW I on the wave of Christian renewal movements, the concept of the church as a building corresponding to its functions, as an object expressing the character of religion and the vision of a congregation as a community in modern society was re -formulated. The dynamically developing church architecture was an area of intense experiments (especially in the **Zakorzenieni w naszej historii – Jan Paweł II w Legnicy o Henryku Pobożnym** Autorzy: Stanisław Andrzej Potycz Rok: 2024 DOI: 10.58324/s.400 URL: https://spoleczenstwo-civitaschristiana.pl/index.php/s/article/download/400/375 > Papież Jan Paweł II podczas piątej pielgrzymki do Polski 2 czerwca 1997 r. odwiedził Legnicę. Tam – na lotnisku położonym niedaleko Legnickiego Pola, gdzie 9 kwietnia 1241 r. rozegrała się bitwa pod Legnicą, w której wojska polskie dowodzone przez księcia Henryka II Pobożnego walczyły z Tatarami – odprawił Mszę św., podczas której wygłosił homilię. Nawiązał w niej m.in. do wydarzenia z 1241 r. I właśnie tej części homilii jest przede wszystkim poświęcony artykuł. Przypomniano w nim także okolicz **Mała prehistoria zakopiańskiej parafii** Autorzy: Jan Kracik Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.79.279-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7213/7874 > -- **History of Church Design in Olszyna Lubanska** Autorzy: Aleksandra, Repelewicz, Zbigniew, Madurowicz Rok: 2016 DOI: 10.17265/1934-7359/2016.08.004 URL: http://www.davidpublisher.com/Public/uploads/Contribute/57bfa9fdc2e39.pdf > The history of the design of St. Joseph the Betrothed church in Olszyna Lubańska is presented in the paper. The first design of the church was drawn up by a local master builder in 1889 but was given such a poor evaluation by a firm of architects in Berlin that a new project had to be commissioned. The technical opinion on the design is analysed in the paper: both projects are discussed and some of the drawings from the projects are presented. The text of the expert evaluation and the draft of t **Ślaskie Studia Historyczno-Teologiczne [Schlesische geschichtlich-theologische Studien] IV. (Redaktionskomitee: R. Sobänski, St. Bista, A. Skowronek.) Hrsg. vom Verlag der Bischöfl. Kurie in Kattowitz 1971. 368 S.** Autorzy: J. Piegsa Rok: 1973 DOI: 10.30965/2589045x-14201044 > "Ślaskie Studia Historyczno-Teologiczne [Schlesische geschichtlich-theologische Studien] IV. (Redaktionskomitee: R. Sobänski, St. Bista, A. Skowronek.) Hrsg. vom Verlag der Bischöfl. Kurie in Kattowitz 1971. 368 S." published on 24 Nov 1973 by Brill | Schöningh. **Spotkanie Historyków Kościoła w 800. rocznicę powstania Zakonu Franciszkańskiego (15-17 IV 2009)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.111.327-331 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4312/5031 > W 2009 roku spotkanie profesorów i wykładowców historii Kościoła odbyło się w murach Wyższego Seminarium Duchownego Prowincji Matki Bożej Anielskiej pw. św. Bonawentury w Krakowie-Bronowicach Wielkich. W programie spotkania znalazły się referaty poświęcone różnym aspektom dziejów i charyzmatu zakonu franciszkańskiego. **Pamiątki sakralne w zbiorach działu historycznego Muzeum Okręgowego w Pile** Autorzy: M. Fijałkowski Rok: 2023 DOI: 10.69553/rs.2023.11-08 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2023/08_marek_fijalkowski.pdf > Artykuł omawia zabytki sakralne, eksponaty z działu historycznego Muzeum Okręgowego w Pile. Omówiono najważniejsze obiekty z okresu XV–XX w., wpisane do ksiąg: Regionalia, Dokumenty i Fotografie I–II. Ze względu na objętość artykułu pominięto obiekty znajdujące się w kolekcji Falerystyki i Militariów. Zaprezentowane eksponaty świadczą dobitnie, iż przez setki lat wiara katolicka na terenie północnej Wielkopolski odgrywała kluczową rolę w życiu jej mieszkańców. **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Przemiany średniowiecznej architektury kościoła parafialnego w Złotym Stoku na tle nurtów stylistycznych okresu gotyku i renesansu na Śląsku** Autorzy: Andrzej Legendziewicz, Daria Dobrasiak Rok: 2025 DOI: 10.24425/tkuia.2025.157385 > Tematem artykułu jest omówienie przekształceń architektury kościoła parafialnego w Złotym Stoku. Dotychczasowe opracowania historii przekształceń kościoła są bardzo ogólne. Opierają się na ustaleniach badaczy przedwojennych oraz na ogólnym oglądzie otynkowanej budowli. We wstępie przedstawiono cel pracy, metodologię, źródła i dotychczasową literaturę. Przeprowadzone badania architektoniczne umożliwiły wydzielenie etapów budowy średniowiecznej bryły kościoła w XIV i XV wieku. Jako pierwsze powsta **Obraz Matki Boskiej w kościele franciszkanów w Przemyślu** Autorzy: Adam Bochnak Rok: 1958 DOI: 10.52204/np.1958.7.95-107 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7572/7002 > -- **O franciszkańskiej historii koszalińskich kościołów w latach 1945–1974** Autorzy: Krystyna Bastowska Rok: 2024 DOI: 10.69553/rs.2024.12-07 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2024/07_krystyna_bastowska.pdf > At the beginning of 1945, there were 10 temples belonging to various denominations in Koszalin, including one Catholic church. Saint Joseph. All temples survived the war conflagration. The first Franciscan, Father Nikodem Szałankiewicz, arrived in ruined Koszalin on May 26, 1945, together with a group of 450 settlers from Gniezno, occupying the church dedicated to the Saint Joseph without any obstacles, and from June 17, 1945 also the parish church. Parish of St. Joseph initially included over 2 **Rozwój organizacji kościelnej na Ziemi Lubuskiej i Pomorzu Zachodnim w latach 1945-1965** Autorzy: M. Chorzępa Rok: 1965 DOI: 10.52204/np.1965.22.113-149 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6340/6541 > W artykule przestawiono dwudziestolecie Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej. Omówiono w nim stan organizacji terytorialno-kościelnej, zwracając uwagę na kwestię zniszczonych kościołów. Opisano trudy odbudowy życia religijnego Gorzowskiej Administracji Kościelnej. Przestawiono posługę administratorów apostolskich: ks. Edmunda Nowickiego, ks. Tadeusza Załuczkowskiego, ks. Zygmunta Szelążka oraz biskupów: ks. Teodora Benscha i ks. Wilhelma Pluty. **Kościół wobec pamięci zbiorowej Polaków. Millenium chrztu Polski – studium przypadku** Autorzy: Paweł Stachowiak Rok: 2025 DOI: 10.14746/pp.2025.i.7 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/download/51515/41849 > Kościół katolicki jest w dzisiejszej Polsce jednym z ważniejszych podmiotów polityki pamięci. Jest ona definiowana jako działania na rzecz ukształtowania pamięci zbiorowej społeczeństwa poprzez ustanowienie dominującego tonu w publicznym dyskursie o przeszłości. Zdobycie uprzywilejowanej pozycji w walce o kształt tej pamięci stało się przejawem nie tylko ambicji rozmaitych instytucji i środowisk, ale również wyrazem realistycznego przeświadczenia, które każe w przeszłości, a raczej w jej ocenie **Najstarsze fazy kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Małgorzaty i św. Stanisława w Żębocinie** Autorzy: S. Dryja, W. Głowa, J. Sławińska, S. Sławiński Rok: 2012 DOI: 10.15633/FHC.213 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/213/141 > The paper has been based on archaeological and architectural exploration of the church in Żebocin carried out in 2011. Żebocin, a village in the Miechow district and the Proszowice deanery, had its beginnings reportedly in the mid-11th century. However, the first squire of Żebocin documented in historical sources was Tomko, coat of arms unknown, mentioned in 1384. According to tradition, the first church in the village, which has not survived, was built in the years 1059–1071 and consecrated by **Recenzja: Skarby kresowej świątyni. Dziedzictwo kościoła pw. św. Marii Magdaleny we Lwowie na ziemi lubaczowskiej, red. Janusz Mazur, Piotr Zubowski, Muzeum Kresów w Lubaczowie – Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”, LLubaczów–Warszawa 2022,229 ss., Lubaczów–Wars** Autorzy: J. Sławińska Rok: 2025 DOI: 10.12797/kpk.17.2025.17.08 URL: http://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/492c31d0-0011-4435-8c56-540a1d6a66e6/download > **Kościół polski w Budapeszcie "Małym Rapperswil"** Autorzy: Maciej Józefowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8666 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/8666/7418 > - **Z dziejów kultu obrazu Matki Boskiej Chełmskiej** Autorzy: J. Stefański Rok: 1986 DOI: 10.52204/np.1986.66.159-190 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6831/7693 > -- **Problematyka historyczna kultu maryjnego** Autorzy: K. Górski Rok: 1961 DOI: 10.52204/np.1961.13.245-252 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7742/7081 > x **Refleks dzieł Dientzenhoferów na pograniczu Wielkopolski. Architektura kościoła pw. św. Marii Magdaleny w Zamysłowie** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 2021 DOI: 10.36744/bhs.893 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/893/546 > Pomimo wysokiej klasy artystycznej, architektura kościoła parafialnego pw. św. Marii Magdaleny w Zamysłowie (Hinzendorf) nie doczekała się jak dotąd opracowania naukowego. Fundację budowli zainicjował ksiądz Philip Walentin Hoffman, a sfinansowały klaryski z klasztoru w Głogowie. Prace budowlane zakończono przed rokiem 1752. Przeprowadzona analiza formalna pozwala na ustalenie, że świątynia swoim układem przestrzennym nawiązuje do kościoła benedyktynów w Legnickim Polu (1727–1731), projektu Kili **Klasztor cysterek w Łubnicach nad Prosną** Autorzy: Gerard Kucharski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.97.65-87 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6869/8141 > -- **Kościół p.w. św. Jadwigi Śląskiej (kościół przyzamkowy) w Brzegu** Autorzy: Anna Techmańska Rok: 2020 DOI: 10.25167/ls.1004 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ls/article/download/1004/787 > brak Koci p.w. w.Jadwigi lskiej (koci przyzamkowy) w Brzegu Nadanie tytuu Pomnika Historii to jedna z form ochrony zabytkw, wymienionych w ustawie o ochronie zabytkw **Wincenty Zakrzewski o roli Kościoła w dziejach Polski** Autorzy: Joanna Pisulińska Rok: 2022 DOI: 10.12775/kliopl.2021.05 URL: https://apcz.umk.pl/KLIOPL/article/download/37131/31623 > Przedmiotem analizy jest obraz dziejów Kościoła w pracach historycznych Wincentego Zakrzewskiego (1844–1918). Ten wnikliwy badacz dziejów XVI stulecia wiele miejsca w swych rozważaniach poświęcał roli polskiego duchowieństwa w dziejach Polski. W polu jego zainteresowań naukowych znajdowały się również stosunki państwa polskiego ze Stolicą Apostolską. Zapatrywania historyka krakowskiego zostały ukazane na tle ówczesnej myśli historycznej. **Kościoły polskie na Ukrainie Lewobrzeżnej: Od założenia do zagrożenia w okresie toczącej się wojny (XIX-XXI wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2023 DOI: 10.31743/abmk.16642 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/16642/14998 > W artykule podjęta została próba spojrzenia na dzieje polskich kościołów, które powstały na Ukrainie Lewobrzeżnej w XIX wieku, poprzez ich tragiczną historię w XX wieku i aktualne zagrożenie zniszczenia przez rosyjskie ostrzały rakietowe podczas trwającej od 2022 roku wojny. W badaniu zaprezentowano krótkie szkice z historii każdego z 12 kościołów zbudowanych na terenie Ukrainy Lewobrzeżnej w guberniach: jekaterynosławskiej, połtawskiej, charkowskiej oraz czernihowskiej. Dzięki staraniom miejsco **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Kościół z Zakrzowa – translokowany na Harendę przykład sakralnej drewnianej architektury dawnego dekanatu zatorskiego** Autorzy: M. Płonka Rok: 2024 DOI: 10.24917/24504475.18.4 URL: https://resgestae.uken.krakow.pl/article/download/10442/10085/39633 > Kościół św. Anny został wzniesiony między 1708 a 1719 rokiem jako jednonawowy, z węższym i niższym prezbiterium, które zamknięto trójbocznie. Stanowi po chwilę obecną świadectwo beskidzkiej drewnianej architektury sakralnej, mimo jego obecnej lokalizacji na Podhalu. Świątynię postawiono przy użyciu wszechobecnego w lasach Zakrzowa i Stryszowa drzewa modrzewiowego, w konstrukcji zrębowej, osadzając całą budowlę na kamiennej podmurówce. Biorąc pod uwagę zarówno rosnące zainteresowanie beskidzkim b **Atlas historyczny miast Polskich** Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń Rok: 2016 > in **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **Z dziejów szarytek w Bytomiu i ich duszpasterstwa** Autorzy: W. Urban Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.25-46 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7722/7067 > -- **O nieistniejących kościołach Zamojskich** Autorzy: Anna Bartko-Malinowska Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.127.201-219 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4087/4732 > Zamość jest miastem atrakcyjnym turystycznie ze względu na wyjątkowy, „idealny” układ przestrzenny, niespotykany w innych miastach Polski i Europy oraz ze względy na ciekawą manierystyczną architekturę. Warto pamiętać jednak, że nie wszystkie dzieła zachowały swój pierwotny wygląd, a niektóre obiekty, zwłaszcza sakralne, między innymi na skutek przebudowy miasta na twierdzę i utworzenia w Zamościu koszarów wojskowych, przestały istnieć. Artykuł poświęcony jest tym kościołom, które zostały zniszc **Architektura kościoła św. Marcina w Kazimierzu Biskupim** Autorzy: Adam Soćko Rok: 2024 DOI: 10.36744/bhs.1790 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1790/1851 > Artykuł poświęcony jest analizie architektury kościoła parafialnego w Kazimierzu Biskupim. Świątynia uchodzi za budowlę romańską z XII w., którą w początku XVI w. rozbudowano w technice ceglanej z inicjatywy biskupa poznańskiego Jana Lubrańskiego. Analiza struktury murów świątyni oraz interpretacja badań archeologicznych pozwoliły na ustalenie, że budowla jest w rzeczywistości świątynią późnoromańską. Zbudowano ją zapewne w początkach XIII w. na miejscu starszej, prawdopodobnie zniszczonej pożar **Artystyczne dzieje kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie** Autorzy: Daniel Zadorski Rok: 2024 DOI: 10.52204/np.2024.142.29-64 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9229/9746 > Przedmiotem niniejszej artykułu jest analiza artystycznych dziejów, czyli powstania i funkcjonowania kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie, będącego istotnym zabytkiem nowożytnej architektury sakralnej w Polsce. Cel pracy obejmuje zgłębienie historii świątyni, uwzględniając artystyczny kontekst jej powstania oraz funkcjonowania. Motywacją do przeprowadzenia tych badań jest doniosłe znaczenie kościoła jako wyjątkowego przykładu barokowej architektury sakralnej oraz konieczność peł **Zachowane źródła do dziejów Zakonu Ducha Św. de Saxia w Polsce** Autorzy: K. Antosiewicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6624 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6624/6182 > - **How German Marienkirche became Polish Cathedral of the Assumption of Blessed Virgin Mary** Autorzy: Dariusz A. Rymar Rok: 2021 DOI: 10.18276/pz.2021.36-07 URL: https://wnus.edu.pl/pzp/file/article/view/19041.pdf > Celem artykułu jest prześledzenie procesu powstania w Gorzowie stolicy Administratury Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej – w latach 1945–1972 faktycznie największej diecezji w kraju. Na proces ten składały się dwa elementy: 1) odgórne decyzje władz Kościoła katolickiego oraz 2) działania lokalnej administracji. Jak wynika z analizy akt znajdujących się w Archiwum Państwowym w Gorzowie Wielkopolskim decyzja władz kościelnych nosiła cechy przypadku. Od połowy sierpnia 1945 r. **Wybór dokumentów sanktuarium maryjnego w Czarnej** Autorzy: Stanisław Tylus Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8998 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/8998/7568 > - **Gotyk bez Boga? W kręgu znaczeń symbolicznych architektury sakralnej XIX wieku** Autorzy: Wojciech Bałus Rok: 2011 DOI: 10.12775/978-83-231-6002-1 > Jeszcze do niedawna sztukę sakralną XIX wieku uważano za wytwór niższej kategorii, pozbawiony większej wartości artystycznej i treściowej głębi. Książka stara się pokazać, że było wręcz przeciwnie, że mianowicie architekturze kościelnej w epoce historyzmu przypisywano znaczenia symboliczne niemniej poważne niż w czasach wcześniejszych. Po upadku witruwianizmu jako obowiązującej wykładni budownictwa, co nastąpiło w drugiej połowie XVIII stulecia, na nowo zdefiniowano podstawy architektury, wskazu **Inwentarz zbiorów sztuki Prowincji Krakowskiej Zakonu OO. Kapucynów** Autorzy: Kornel Gadacz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6461 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6461/6017 > - **Kościół ewangelicki w Kole. Dzieje budynku w XIX i XX wieku** Autorzy: Andrzej Mendrok Rok: 2016 DOI: 10.4467/27204006pmo.16.004.16475 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22085/ > Pobyt ewangelików w Kole odnotowano już w XVI wieku, jednakże dopiero od końca XVIII wieku zaczyna się właściwy proces osiedlania ich w Kole i okolicach. Od początku XIX wieku rozpoczynają się starania o wybudowanie świątyni. Niniejszy artykuł traktuje o losach świątyni ewangelickiej od momentu jej wybudowania, niemalże po współczesność. Burzliwe dzieje Polski odcisnęły również swoje piętno i na ewangelikach kolskich, i na ich świątyni. Evangelical church in Kolo. History of the building in the **Zarys dziejów Kościoła katolickiego na ziemi głubczyckiej od średniowiecza do 1945 roku** Autorzy: Katarzyna Maler Rok: 2015 DOI: 10.52097/wpt.2599 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/2599/2519 > Głubczyce area covers southern part of Opole Voivodship. It is bordered with the Czech Republic in the south and west. From 1038 or 1039 this territory was taken away from Poland and since then it belonged to the Czech Republic. From 1526 it was under Habsburg Monarchy. In 1742 it went under control of Prussia and was not returned to Poland until 1945. In the Church terms, the territory belonged to the Czech diocese and from 1777 it belonged to Olomouc archdiocese. In 1751 Frederic II, the king **Dzieje Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2025 DOI: 10.18276/978-83-7972-685-1 URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-685-1 > History of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese. Selection of documents 50 years of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese resulted in the organization of several scientific conferences and the publication of occasional publications. The beginnings of the Koszalin Church are associated with the issuance of the Episcoporum Poloniae coetus bull by Paul VI on June 28, 1972. The Pope’s decision was announced after many years of efforts by Primate Stefan Wyszyński and the Polish Episcopate **Wróciła sława twoja, Vratislavia, Wrocławiu! Więzi kardynała Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski, z Dolnym Śląskiem, red. G. Sokołowski, S. Wróblewski, Wydawnictwo Episteme, Wrocław – Lublin 2023, ss. 815** Autorzy: A. Dziuba Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15301 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15301/13493 > Kościół katolicki jest najstarszą i najdłużej działającą instytucją na ziemiach polskich. Jego początki łączą się z powstawaniem i tworzeniem państwa polskiego. Pozostaje też strukturą trwałą, zachowującą swoją historyczną ciągłość, czego z uwagi na okres zaborów nie można powiedzieć o dziejach państwa. Zmieniające się na przestrzeni wieków ustroje społeczno-polityczne wpływały także na kształt relacji władza państwowa – Kościół, jednak zawsze stanowiła ona ważny czynnik budowania ładu społeczne **Igołomia i Wawrzeńczyce – dwa kościoły przy Wielkiej Drodze / Igołomia and Wawrzeńczyce – two churches by the Great Road** Autorzy: M. Kamińska Rok: 2020 DOI: 10.33547/igolomia2020.10 > The parish churches in Igołomia and Wawrzeńczyce were founded in the Middle Ages. Their current appearance is the result of centuries of change. Wawrzeńczyce was an ecclesial property – first of Wrocław Premonstratens, and then, until the end of the 18th century, of Kraków bishops. The Church of St. Mary Magdalene was funded by the Bishop Iwo Odrowąż. In 1393 it was visited by the royal couple Jadwiga of Poland and Władysław Jagiełło. In the 17th century the temple suffered from the Swedish Inva **Średniowieczna architektura kościoła parafialnego w Głubczycach od II połowy XIII do początków XVI wieku** Autorzy: A. Legendziewicz Rok: 2021 DOI: 10.21697/SC.2020.27.2.4 URL: https://doi.org/10.21697/sc.2020.27.2.4 > The medieval architecture of the parish church in Głubczyce from the second half of the 13th century to the beginning of the 16th century Abstract The article presents the results of research on the parish church of Nativity of the Blessed Virgin Mary in Głubczyce. In the introduction presents a analysis of written and iconographic sources and discusses the current literature on the subject. Based on architectural research and comparative analysis, it was considered that the first church was pro **Bazylika św. Marii Magdaleny i św. Stanisława w Szczepanowie – od gotyckiego kościoła długoszowego po dwudziestowieczny kościół podwójny** Autorzy: Jacek Czechowicz Rok: 2020 DOI: 10.18778/2084-851x.09.08 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/12288/11867 > Ceglano-kamienny kościół gotycki wzniesiony w 1470 roku w Szczepanowie z fundacji Jana Długosza jest interesującym przykładem przeobrażenia świątyni w kaplicę. Po neogotyckiej rozbudowie w latach 1907–1914 powstał w tym miejscu kościół w istocie podwójny, zawierający elementy zarówno spójne, jak i kontrastowe – pod względem gabarytów i stylistyki. Niniejszy artykuł zawiera charakterystykę kolejnych przemian strukturalnych tej niewielkiej pierwotnie budowli, która – znacznie powiększona na począt **Spiritual History of Poland: A Review** Autorzy: Christopher Garbowski Rok: 2025 DOI: 10.55221/2693-2229.2671 URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree > A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5 **Ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej i powstańcza mogiła – dwie pamiątki patriotyczne w dawnym opactwie w Lądzie nad Wartą** Autorzy: J. Nowiński Rok: 2023 DOI: 10.21852/sem.2009.26.25 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/11766/10177 > W starym opactwie w Lądzie nad Wartą zachowały się cenne pamiątki historyczne po powstaniu styczniowym i ruchu patriotycznym narodu polskiego w drugiej połowie XIX wieku. Kapucyni brali także udział w walkach o niepodległość. W 1850 r. przejęli oni kościół i klasztor w Lądzie, który wcześniej należał do cystersów. Kapucyni założyli park przykościelny. W 1859 r. umieszczono tam figurę Matki Bożej Niepokalanej projektu Antoniego Ślemińskiego (ryc. 2). Podczas remontu kościoła kapucyni odnowili m.i **Wotum marszałka Stanisława Lubomirskiego w Szczepanowie. Problematyka fundacji, formy i autorstwa kościoła św. Stanisława** Autorzy: R. Mączyński Rok: 2023 DOI: 10.18290/rh23714.3 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/18494/17009 > Artykuł został poświęcony nigdy dotychczas niepoddanemu głębszej refleksji badawczej kościołowi św. Stanisława w Szczepanowie nieopodal Brzeska w Małopolsce. O ile nazwa miejscowości jest szeroko znana, wszak właśnie z niej się wywodził ów kanonizowany biskup krakowski Stanisław (około 1030-1079), który po swej męczeńskiej śmierci z ręki króla Bolesława II Szczodrego (około 1042-1081), stał się jednym z najważniejszych patronów Królestwa Polskiego, o tyle zachowana w nim do naszych czasów osiemn **The History of the Congregation of the Sisters of Merciful Jesus within the Boundaries of the Present Metropolitan Archdiocese of Szczecin and Kamien (Kamień)** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-14 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16086.pdf > Po II wojnie światowej tereny dzisiejszej metropolii szczecińskiej (od 25 marca 1992 r.), w skład której wchodzą: archidiecezja szczecińsko-kamieńska i diecezje koszalińsko-kołobrzeska i zielonogórsko-gorzowska przechodziły kilka reorganizacji, w wyniku której teren jej zmniejszył się z 44 836 km² (1945 r.) do 37 199 km². Na tym obszarze po wojnie pozostały tylko 54 siostry z 5 zgromadzeń w 16 domach zakonnych, a obecnie w metropolii posługuje 807 sióstr zakonnych. Pośród wielu rodzin zakonnych **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Co może mieć rzeźba do obrazu? Cudowne wizerunki sanktuariów maryjnych w Zamartem i Byszewie** Autorzy: Lech Łbik Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.551-566 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7932/8134 > -- **The history of the organ in the Church of St. Adalbert and Our Lady of Sorrows in Modlnica** Autorzy: Piotr Matoga Rok: 2020 DOI: 10.52204/np.2020.133.213-226 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3665/4017 > Przedmiotem artykułu jest historia organów w kościele pw. św. Wojciecha i Matki Bożej Bolesnej w Modlnicy. Tekst oparty jest na rezultatach kwerend archiwalnych, przy czym najwięcej źródeł pochodziło z archiwum parafialnego. Podjęte badania wykazały, że organy w rzeczonej świątyni istniały co najmniej od pierwszej połowy XVIII w. Obecny instrument zbudował w latach 1843–1844 krakowski organmistrz Ignacy Wojciechowski. Organy te były wielokrotnie naprawiane, remontowane i przebudowywane. W 1888 r **Kościół parafialny pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Ligocie Bialskiej (diecezja opolska)** Autorzy: J. Kopeć Rok: 2003 DOI: 10.15633/FHC.1266 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1266/1170 > This note constitutes a contribution to the history of worship of St. Stanislaus, Bishop and Martyr, in the Opole are of Silesia, where this worship has been strong since he Middle Ages. Taking as an example the dedication of a parish church at Ligota Bial ka (German Ellguth) to St. Stanislaus, it wants to show the permanence of the rever nce for this Saint. The fact that a new church, built in the years 1908-1909 in the place f the old one (which dated back to the Middle Ages)  received the sam **Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku** Autorzy: A. Rybaczek Rok: 2017 DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20 > W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. **Domniemany romański kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Sędziszowej (powiat złotoryjski) w świetle dotychczasowych badań archeologicznych** Autorzy: Agata Sztyber, P. Nocuń Rok: 2024 DOI: 10.15633/tes.09305 URL: https://doi.org/10.15633/tes.09305 > In 2009–2010, the Institute of Archaeology of the Jagiellonian University carried out archaeological research on the relics of an alleged sacral building in Sędziszowa (Röversdorf) near Świerzawa (Schönau) in Lower Silesia. The surroundings of this village and of the nearby Nowy Kościół (Neukirch) were associated with a cluster of early medieval settlements connected with the Wleń (Lähn) district (castellania).Before the research began, only one corner of the building was visible. One result of **Łąki Bratjańskie - najstarsze miejsce kultu maryjnego w diecezji chełmińskiej** Autorzy: Edmund Piszcz Rok: 1971 DOI: 10.52204/np.1971.34.177-203 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6695/7773 > -- **Dzieje instytucji diecezjalnych w Częstochowie (c.d.)** Autorzy: J. Związek Rok: 1999 DOI: 10.15633/FHC.1403 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1403 > The article presents the history of the parish of the Assumption of the Most Holy Virgin Mary and St Sigismund's parish in Czestochowa as well as the early years in the history of Czestochowa itself. **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14542 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188 > W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod **Dzieje fundacji kościoła karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2086 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2086/2031 > In 1633, Ludwik Krasinski († after 1644) was given a consent by Bishop Jan Albert Waza to establish a Calced Carmelite monastery on Krasinski’s property in Wola Gulowska. The foundation of the Carmelite congregation, far from much frequented trails, was in line with eremitic ideas and spirituality of the order. The Wola Gulowska monastery became a second largest (after Krakow) Carmelite monastery in terms of the number of monks. The monastery in Wola Gulowska had a formative character, with the **Zarys historii Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej z La Salette** Autorzy: Piotr Jamioł Rok: 2023 DOI: 10.52097/rs.2022.197-221 URL: https://ojs.academicon.pl/rs/article/download/6153/6666 > Zgromadzenie Sióstr Matki Bożej z La Salette jest apostolskim instytutem zakonnym, na prawie papieskim od 19 września 2022 r., w służbie Kościołowi i jego misji. Powstało 20 stycznia 1962 r. ze zjednoczenia dwóch instytutów: Sióstr Wynagrodzicielek Matki Bożej z La Salette i Sióstr Misjonarek Matki Bożej z La Salette, którego fundacja wywodzi się z objawienia Maryi w La Salette, 19 września 1846 r., w diecezji Grenoble (Francja). Jego historia, tradycja i charyzmat są zakorzenione w wydarzeniu L **Walory historyczne i artystyczne kościoła pw. Świętych Wojciecha i Stanisława w Wilamowie** Autorzy: A. Owczarek Rok: 2021 DOI: 10.18778/2299-8403.10.09 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/download/11346/10965 > Neogotycki kościół pw. św. Wojciecha Biskupa i Męczennika i św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Wilamowie to przykład zabytkowej sztuki sakralnej na terenie gminy Uniejów. Mimo że ma wartość zabytkową oraz położony jest w pobliżu głównych tras komunikacyjnych, pozostaje obiektem mało znanym. W obiegowej opinii funkcjonuje raczej jako niewielki kościół wiejski niż godny uwagi i wart odwiedzenia obiekt sakralny. W artykule przedstawiono na podstawie analizy specjalistycznej literatury, źródeł p **Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)** Autorzy: Tadeusz Ceynowa Rok: 2019 DOI: 10.18276/skk.2019.26-13 URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf > Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal **Historia Loretańskiego kościoła Matki Zbawiciela Świata bł. Baptysty Mantuana. Wstęp i tłumaczenie** Autorzy: Elżbieta Górka, K. Bekieszczuk Rok: 2023 DOI: 10.21697/ct.2023.93.3.06 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/ct/article/download/12065/11273 > Artykuł prezentuje rzadko dotąd uwzględniany w badaniach nad historią sanktuarium maryjnego w Loreto literacki opis tego miejsca ułożony przez bł. Baptystę Mantuana (1447–1516) – czołowego poetę chrześcijańskiego epoki renesansu. Powstanie utworu związane jest z krótkim epizodem z historii Bazyliki Loretańskiej, kiedy opiekę nad nią sprawowali karmelici. Sam bł. Baptysta Mantuanus należał do tego zakonu i był jednym z głównych promotorów jego odnowy duchowej w końcu XV wieku. Dzieło stanowi zara

[object Object]