Czarnów · lubuskie
Kościół MB Szkaplerznej
Diecezja: zielonogórsko-gorzowska
ul. Stańska 6, 69-113 Czarnów
Czarnów
O parafii
Historia parafii Kościół MB Szkaplerznej w Czarnów udokumentowana w publikacjach naukowych.
Diecezja: zielonogórsko-gorzowska.
---
### Publikacje naukowe
**Starania zielonogórskich grekokatolików o własną świątynię**
Autorzy: Grzegorz Wanatko
Rok: 2019
DOI: 10.31743/ABMK.6303
URL: https://doi.org/10.31743/abmk.6303
> Wskutek powojennych przesiedleń, głównie w ramach akcji „Wisła” w 1947 roku, na terenie Ziemi Lubuskiej znalazła się liczna grupa mniejszości ukraińskiej w tym grekokatolików. Do 1956 roku byli oni pozbawieni możliwości praktyk religijnych w swoim obrządku. Wydarzenia w Polsce z 1956 roku umożliwiły erygowanie parafii i odprawianie nabożeństw greckokatolickich, które odbywały się w kościołach łacińskich. W Zielonej Górze stan ten trwał kilka dekad, gdyż wspólnota greckokatolicka nie posiadała wł
**Medieval architecture of the Church of St. Hedwig of Silesia in Zielona Góra and transformations to the church between the 14th and 20th centuries**
Autorzy: A. Legendziewicz
Rok: 2019
DOI: 10.37190/arc190401
> WprowadzenieKościół konkatedralny pw.św.Jadwigi Śląskiej wraz z ratuszem to dwie najstarsze budowle monumentalne na obszarze miasta lokacyjnego w Zielonej Górze.Świątynia, położona pośrodku placu
**From the Lubusz diocese to the Lubusz Land. Church and region in re-construction**
Autorzy: Andrzej Draguła
Rok: 2024
DOI: 10.18276/sp.2024.34-05
URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21034.pdf
> Badania regionalistyczny podejmują przede wszystkim zagadnienie tożsamości danego regionu i czynników, które kształtują tę tożsamość. Przedmiotem artykułu jest odpowiedź na pytanie, co stanowi o tożsamości diecezji zielonogórsko-gorzowskiej rozumianej jako region. W przypadku jednostki kościelnej pod uwagę należy wziąć nie tylko czynniki natury historycznej, społecznej czy kulturowej, ale także teologicznej, w tym eklezjologicznej. W przypadku diecezji zielonogórsko-gorzowskiej można mówić o war
**he coat of arms of the Diocese of Zielona Góra-Gorzów Wielkopolski as an attribute of historical heritage in the perspective of ecclesiastical heraldry**
Autorzy: A. Put
Rok: 2023
DOI: 10.18276/sp.2023.33-11
URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/20649.pdf
> 29 listopada 2020 roku, w pierwszą niedzielę Adwentu, wszedł w życie dekret bp. Tadeusza Lityńskiego, ustanawiający dla diecezji zielonogórsko-gorzowskiej własny herb. Herb ten jest nowym, choć osadzonym w historii, znakiem Kościoła na Środkowym Nadodrzu. W artykule przybliżono okoliczności powstania herbu diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, a także opisuje go i przybliża jego znaczenie dla Kościoła lokalnego nad Środkową Odrą. Tekst podzielono na następujące punkty: 1. „Zarys dziejów Kościoła k
**Pęknięcie ściany w modernistycznym kościele pod wezwaniem Najświętszego Zbawiciela w Zielonej Górze – przyczyna**
Autorzy: B. Michalak
Rok: 2017
DOI: 10.7862/RB.2017.22
URL: http://doi.prz.edu.pl/pl/pdf/biis/764
> Zielona Góra nie jest miastem bogatym w zabytki architektury z okresu modernizmu. Budowle z tej epoki są jednak coraz powszechniej uznawane za cenne z najbardziej interesujących jest pochodzący z roku 1917 kościół pw. Najświętszego Zbawiciela przy ul. Niepodległości. Świątynia ufundowana przez fundację imienia znanego zielonogórskiego przemysłowca Georga Beuchelta do dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych kościołów w mieście. Projekt Wilhelma Wagnera i Oscara Hossfelda został zrealizowan
**Interventions of state authorities in the exercise of public worship on the example of the activities of the religious administration of Zielona Góra against the Gorzów Church in 1945–1972**
Autorzy: Dariusz Mazurkiewicz
Rok: 2019
DOI: 10.18276/cto.2019.2-02
URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/18645.pdf
> Po II wojnie światowej władze państwowe Polski Ludowej w planowy sposób odeszły od zasady neutralności światopoglądowej państwa. W jej miejsce pojawiła się teza głosząca konieczność daleko posuniętej interwencji w sprawy sumienia i wyznania obywateli. Skutkiem tego władze komunistyczne starały się ingerować zarówno w ludzkie sumienia, jak i utrudniać realizację prawa do publicznego wyznawania wiary. Szczególną rolę w polityce wyznaniowej państwa odgrywał powołany w 1950 roku Urząd do Spraw Wyzna
**Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej**
Autorzy: B. Krasnowolski
Rok: 2002
DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180
> --
**Konferencja „Pod opieką Maryi. Ku koronacji Łaskami Słynącego Obrazu Matki Bożej Szkaplerznej z Kościoła św. Krzyża w Rzeszowie”. 12 VI 2010 r. Rzeszów**
Autorzy: Ewa Kłeczek-Walicka
Rok: 2020
DOI: 10.31743/abmk.11659
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11659/9960
> Od kilku lat trwaj przygotowania do koronacji askami syncego wizerunku Matki Boej Szkaplerznej z kocioa pw. witego Krzya w
**Piotr Stefaniak, Opowieść o „Domu Bożym”. Z dziejów zespołu klasztornego i kościoła pw. Bożego Ciała i św. Norberta w Czarnowąsach (1206/1228–2016), Opole-Czarnowąsy 2017, ss. 228**
Autorzy: P. Sadowski
Rok: 2020
DOI: 10.25167/osap.1880
URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/osap/article/download/1880/1566
> Recenzja
**Kilka uwag o historii klasztoru w Opolu-Czarnowąsach**
Autorzy: P. Sadowski
Rok: 2020
DOI: 10.25167/osap.1873
URL: https://doi.org/10.25167/osap.1873
> This article consists of two chapters. The first one presents an outline of the history of the convent in Czarnowąsy and objects of historical value situated therein. In the second chapter, the author mentions several issues related to the convent (which used to belong to the Norbertines) that still offer open fields for studies: the historical value of the short story “Uparte mniszki” by Zofia Kossak; Paweł Szotarewicz’s dedication to Baltazar Gerbert, the architect of the so-called House of Nu
**Początki zielonogórskiej prepozytury kanoników regularnych z Żagania**
Autorzy: Joanna Karczewska
Rok: 2024
DOI: 10.31743/abmk.15850
URL: https://doi.org/10.31743/abmk.15850
> Artykuł prezentuje proces utworzenia w Zielonej Górze prepozytury kanoników regularnych z Żagania i przekazania im prawa patronatu miejscowego kościoła parafialnego, począwszy od decyzji książęcej, jej potwierdzenia przez biskupa i papieża, kończąc na dokumencie archidiakona głogowskiego, który był odpowiedzialny za przekazanie kościoła kanonikom. Dokumenty oryginalne dotyczące tego procesu nie są znane, zachowały się natomiast ich kopie w kopiarzu żagańskim, które stanowią podstawę źródłową opr
**Kościół Chrystusa Króla w Gorzowie Wielkopolskim – jedyne dzieło Curta Steinberga w województwie lubuskim**
Autorzy: B. Michalak
Rok: 2021
DOI: 10.5604/01.3001.0015.2278
> Architektura sakralna okresu modernizmu nie ma szerokiej reprezentacji na terenie województwa lubuskiego. Jednym
z najbardziej okazałych obiektów tego typu jest zlokalizowany na terenie Gorzowa Wielkopolskiego kościół Chrystusa Króla, którego architekt Curt Steinberg zasłynął z projektowania i budowy obiektów sakralnych. Wzniesiony
w latach 1928–1930 budynek jest imponującym przykładem nowoczesnej techniki budowlanej i odważnych rozwiązań konstrukcyjnych dostępnych w okresie dwudziestolecia mi
**Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura**
Autorzy: Andrzej Kusztelski
Rok: 2000
DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220
URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220
> --
**THE STRUCTURE OF THE LOCAL RELIGIOUS ADMINISTRATION OF THE PEOPLE’S REPUBLIC OF POLAND AS SEEN IN THE DEPARTMENT FOR RELIGIOUS AFFAIRS IN ZIELONA GÓRA IN 1950–1972**
Autorzy: D. Mazurkiewicz
Rok: 2020
DOI: 10.18276/cto.2020.36-13
URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/19284.pdf
> Powojenna polityka wewnetrzna wladz komunistycznych Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej zmierzala do zawladniecia wszelkimi aspektami zycia spolecznego. W związku z tym nie mogla pomijac zainteresowania wspolnotowym wymiarem ludzkiej religijności, gdyz
to w niej widziala zagrozenie dla budowania nowego, opartego na materialistycznej wizji czlowieka, ladu. W takiej optyce dzialania nie bylo miejsca na harmonijne wspoldzialanie wladzy panstwowej oraz Kościola katolickiego. Nawet koniecznośc odbudowy
**Religious and social activity of the Gorzów Church in the years 1966–1972**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2022
DOI: 10.18276/sp.2022.32-10
URL: https://wnus.edu.pl/sp/file/article/view/20029.pdf
> Okres pomiędzy Milenium Chrztu Polski (1966) a bullą papieża Pawła VI Episcoporum Poloniae coetus (1972) obejmował rządy bp. Wilhelma Pluty i jego sufraganów: Jerzego Stroby i Ignacego Jeża. To w tym czasie widać szczególnie intensywne działania na rzecz normalizacji organizacji kościelnej na tych ziemiach. Zaś działalność religijno-społeczna Kościoła gorzowskiego, tak ważna w tym procesie normalizacji, skupiona była na: duszpasterstwie sakramentalnym i specjalnym; dwóch stowarzyszeniach katolic
**Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)**
Autorzy: Alfons Schletz
Rok: 1960
DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069
> --
**Rozwój organizacji kościelnej na Ziemi Lubuskiej i Pomorzu Zachodnim w latach 1945-1965**
Autorzy: M. Chorzępa
Rok: 1965
DOI: 10.52204/np.1965.22.113-149
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6340/6541
> W artykule przestawiono dwudziestolecie Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej. Omówiono w nim stan organizacji terytorialno-kościelnej, zwracając uwagę na kwestię zniszczonych kościołów. Opisano trudy odbudowy życia religijnego Gorzowskiej Administracji Kościelnej. Przestawiono posługę administratorów apostolskich: ks. Edmunda Nowickiego, ks. Tadeusza Załuczkowskiego, ks. Zygmunta Szelążka oraz biskupów: ks. Teodora Benscha i ks. Wilhelma Pluty.
**Subtelny urok światła, bogactwo dekoracji. Architektura kościoła parafialnego w Czarncy**
Autorzy: A. Stankiewicz
Rok: 2023
DOI: 10.24425/rhs.2022.142500
URL: http://journals.pan.pl/Content/125295/PDF-MASTER/2022-RHS-07.pdf
> W artykule omówiona została architektura kościoła parafialnego w Czarncy (1640 – ok. 1655), która nie doczekała się szerszego omówienia przez badaczy. Zastosowane w kościele nowatorskie rozwiązania konstrukcyjne wpisują się w szerszy, europejski kontekst poszukiwań przez projektantów sposobów na lepsze wykorzystanie naturalnego światła słonecznego w celu oświetlenia wnętrza budowli.
**Akta metrykalne wspólnoty Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze (1888-1945)**
Autorzy: R. Kufel
Rok: 2026
DOI: 10.31743/abmk.15506
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/15506/17519
> Tematem opracowania jest wspólnota Kościoła katolicko-apostolskiego w Zielonej Górze w latach 1888-1945. Początki Kościoła katolicko-apostolskiego sięgają pierwszej połowy XIX wieku i są związane z prezbiteriańskim pastorem Eduardem Irwingiem, który głosił, że oba Kościoły – katolicki i protestancki stały się biblijnym Babilonem (Ap 18,2), gdyż odeszły od pierwotnego porządku apostolskiego. Uczniowie E. Irwinga wierzyli, że muszą przygotować się na spotkanie z Chrystusem (paruzja). W tym celu ma
**Stosunek lokalnych władz partyjnych do Kościoła gorzowskiego na przełomie lat 50. i 60. XX wieku w świetle korespondencji zgromadzonej w Archiwum Diecezjalnym w Zielonej Górze**
Autorzy: Robert R. Kufel ks.
Rok: 2023
DOI: 10.31743/abmk.12603
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12603/14980
> Po krótkim okresie tolerowania przez władze komunistyczne działalności Kościoła katolickiego w Polsce, od 1947 roku rozpoczęły się ciągle nasilające się akty przemocy i ograniczeń działalności Kościoła w Polsce. Świadczą o tym: likwidacja organizacji katolickich, wycofywanie nauki religii ze szkół, procesy aresztowania i usuwanie biskupów, kapłanów ze stolic biskupich czy z parafii, niemal całkowite ograniczenia prasy i wydawnictw katolickich. Po śmierci w 1953 roku radzieckiego przywódcy Stalin
**The History of the Congregation of the Sisters of Merciful Jesus within the Boundaries of the Present Metropolitan Archdiocese of Szczecin and Kamien (Kamień)**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2019
DOI: 10.18276/skk.2019.26-14
URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16086.pdf
> Po II wojnie światowej tereny dzisiejszej metropolii szczecińskiej (od 25 marca 1992 r.), w skład której wchodzą: archidiecezja szczecińsko-kamieńska i diecezje koszalińsko-kołobrzeska i zielonogórsko-gorzowska przechodziły kilka reorganizacji, w wyniku której teren jej zmniejszył się z 44 836 km² (1945 r.) do 37 199 km². Na tym obszarze po wojnie pozostały tylko 54 siostry z 5 zgromadzeń w 16 domach zakonnych, a obecnie w metropolii posługuje 807 sióstr zakonnych. Pośród wielu rodzin zakonnych
**Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza**
Autorzy: Witalij Bohatyrewicz
Rok: 2021
DOI: 10.31743/abmk.11952
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422
> Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te
**Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg**
Autorzy: B. Schmid
> Zabytki architektury i sztuki powiatu malborskiego. Zeszyt czternasty z tej serii wydawniczej. Publikacja zostala wydana na zlecenie zachodniopruskiego sejmiku prowincjonalnego. Opracowana przez Bernharda Schmid’a – radce budowlanego w Malborku i prowincjonalnego konserwatora zabytkow na Prusy Zachodnie. Ksiązka zawiera 472 ilustracje w tekście i 31 dodatkow.
**Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku**
Autorzy: J. Wroński
Rok: 2016
DOI: 10.15633/FHC.1265
URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265
> 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela
**Sacral Architecture of Czestochowa—The “Spiritual Capital of Poland” over the Centuries and Nowadays**
Autorzy: A. Repelewicz, Z. Mamyan
Rok: 2025
DOI: 10.3390/rel16020180
URL: https://doi.org/10.3390/rel16020180
> Częstochowa is a city known as the “spiritual capital of Poland”. The reason behind this name is the sanctuary of Our Lady—”Jasna Góra” monastery—around which a settlement was established, giving rise to the city today. The first parish was established in the 14th century. The next two parishes in Częstochowa were only established at the turn of the 19th and 20th centuries: St Barbara’s in 1891 and St Joseph’s in 1910. Today, Częstochowa has a population of almost 200,000, is an industrial and a
**Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski**
Autorzy: Czesław Skowron
Rok: 1959
DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044
> -
**Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku**
Autorzy: H. E. Wyczawski
Rok: 2020
DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03
URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653
> w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno
**Sławomir Kęszka, Michał Kieling, Diecezja Kaliska parafie – kościoły – kaplice. Przeszłość i teraźniejszość. Opracowanie historyczno – źródłowe, Kalisz 2016, ss. 913**
Autorzy: J. Wąsowicz
Rok: 2018
DOI: 10.4467/27204006pmo.18.017.16045
URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21676/
> Polonia Maior Orientalis » 2018 » V » SÅawomir KÄszka, MichaÅ Kieling, Diecezja Kaliska parafie – koÅcioÅy – kaplice. PrzeszÅoÅÄ i teraźniejszoÅÄ. Opracowanie historyczno – źródÅowe, Kalisz 2016, ss. 913 A A A
**Biały Krzyż „Solidarności” i jego historia. Z dziejów tożsamości Gorzowa Wielkopolskiego**
Autorzy: Dariusz A. Rymar
Rok: 2024
DOI: 10.5604/01.3001.0054.5844
URL: https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.5844
> The article depicts the history of the White Cross. It was made in 1981 on the occasion of the outdoor Mass, organised by the Independent Self-Governing Trade Union (Polish: NSZZ) “Solidarity”. Later the Cross was moved to the vicinity of the [Gorzów] Cathedral. In 1982 when the Union was suspended and then disbanded under martial law by the Communist authorities the place around the Cross became the meeting point for Solidarity activists. On August 31, 1982, the White Cross was the place where
**Wybór dokumentów sanktuarium maryjnego w Czarnej**
Autorzy: Stanisław Tylus
Rok: 2020
DOI: 10.31743/abmk.8998
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/8998/7568
> -
**Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego**
Autorzy: Wojciech Piasek
Rok: 2008
DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160
> Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół
**Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 16)**
Autorzy: Wojciech Guzewicz
Rok: 2024
DOI: 10.31648/cetl.9394
URL: https://doi.org/10.31648/cetl.9394
> The article presents the church centers in Olecko (Holy Family), Olecko – Lesk (Assumption of the Blessed Virgin Mary), Olszewo Węgorzewskie (Exaltation of the Holy Cross), Orłowo (Saint Kazimierz) and Orzysz (Our Lady of the Scapular).
**Kościoły i parafie diecezji ełckiej (cz. 17)**
Autorzy: Wojciech Guzewicz
Rok: 2024
DOI: 10.31648/cetl.9395
URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/9395/7740
> The article presents the church centers in Orzysz (Sacred Heart of Jesus), Pawłówka (The Holy Trinity), Pisanica (Our Lady Queen of Poland), Pisz (Saint John the Baptist) and Pisz (Mother of Mercy).
**How German Marienkirche became Polish Cathedral of the Assumption of Blessed Virgin Mary**
Autorzy: Dariusz A. Rymar
Rok: 2021
DOI: 10.18276/pz.2021.36-07
URL: https://wnus.edu.pl/pzp/file/article/view/19041.pdf
> Celem artykułu jest prześledzenie procesu powstania w Gorzowie stolicy Administratury Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej – w latach 1945–1972 faktycznie największej diecezji w kraju. Na proces ten składały się dwa elementy: 1) odgórne decyzje władz Kościoła katolickiego oraz 2) działania lokalnej administracji. Jak wynika z analizy akt znajdujących się w Archiwum Państwowym w Gorzowie Wielkopolskim decyzja władz kościelnych nosiła cechy przypadku. Od połowy sierpnia 1945 r.
**Zarys historii archiwum kościelnego w Kamieniu Pomorskim**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2020
DOI: 10.31743/abmk.9143
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9143/7649
> -
**Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego**
Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie
Rok: 1993
> Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae
**Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2016
DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13
URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf
> Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus
**Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016**
Autorzy: Stanisław Cieślak
Rok: 2016
DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786
> SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII
**Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku**
Autorzy: J. Szymczak
Rok: 2015
DOI: 10.18778/1643-0700.15.01
URL: http://hdl.handle.net/11089/13463
> Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da
**Drewniany, parafialny kościół cystersów w Tarnowie Pałuckim w świetle najnowszych badań**
Autorzy: A. Wyrwa
Rok: 2001
DOI: 10.52204/np.2001.96.567-599
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7933/8135
> --
**creation and architectural transformation of the parish church of the Sacred Heart of Jesus in Żary from the early 13th to late 17th century**
Autorzy: Andrzej Legendziewicz
Rok: 2022
DOI: 10.12775/ahp.2021.007
URL: https://apcz.umk.pl/AHP/article/download/41959/34412
> This article presents architectural transformations in the parish church of the Sacred Heart of Jesus (originally the Blessed Virgin Mary) in Żary. The church is one of themost interesting brick churches in the borderland between Silesia and Lusatia. Unfortunately, the church has featured very little in the literature, and only its non-extant Romanesque west arm is discussed. Based on the scant written sources, and the results of architectural researchand archaeological excavations, the author d
**Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)**
Autorzy: Lubow Żwanko
Rok: 2021
DOI: 10.15633/OCHC.3902
URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760
> Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro
**Inwentarz archiwalny Kurii Administracji Apostolskiej w Gorzowie Wielkopolskim 1945–1972.**
Autorzy: Tadeusz Ceynowa
Rok: 2025
DOI: 10.18276/978-83-7972-904-3
URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-904-3
> Archival inventory of the Curia of the Apostolic Administration in Gorzow (Gorzów) Wielkopolski 1945–1972. The area of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) diocese
By the order of the great powers, Poland’s borders changed significantly after the end of World War II. As compensation for the territories lost in the east to the Soviet Union, it received the territories of the Third Reich on the Oder and the Baltic Sea. Primate August Hlond, by virtue of papal authority, established apostolic admini
**Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis. Święci, błogosławieni, słudzy Boży związani z zachodniopomorską i lubuską ziemią**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2025
DOI: 10.18276/978-83-7972-950-0
URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-950-0
> Pomerania sacra et sacra Terra Lubucensis
Saints, blesseds, servants of God associated with the West Pomeranian and Lubusz lands
The history of the Catholic Church is marked by the stories of saints who were able to fully realise the Gospel of Jesus Christ in their lives or suffered martyrdom for their faith. They are intercessors with God and the best reformers of the Church. They are therefore role models for the faithful.
This study fits into the anniversaries celebrated in the Szczecin-Ka
**Sprawozdanie z poszukiwań akt w Archiwum Państwowym w Szczecinie dotyczących Kościoła na Pomorzu Zachodnim w latach 1140-1545**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2020
DOI: 10.31743/abmk.9185
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9185/7681
> -
**[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3**
Autorzy: J. Flaga
Rok: 2022
DOI: 10.31743/abmk.13675
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460
> Recenzja
**Obraz Matki Boskiej w kościele franciszkanów w Przemyślu**
Autorzy: Adam Bochnak
Rok: 1958
DOI: 10.52204/np.1958.7.95-107
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7572/7002
> --
**Z dziejów klasztoru Świętego Ducha, mniszek dominikańskich w Raciborzu 1299-1810**
Autorzy: P. Stefaniak
Rok: 2009
DOI: 10.52204/np.2009.112.181-206
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4754/4978
> Na Górnym Śląsku istniały dwa bardzo prężne żeńskie ośrodki monastyczne, mianowicie klasztor kanoniczek Zakonu Premonstrateńskiego czyli norbertanek w Czarnowąsach pod Opolem oraz konwent Mniszek Zakonu Kaznodziejskiego w Raciborzu. Oba były owocem religijno-prestiżowych aspiracji Piastów śląskich. I o ile Czarnowąsy zostały obsadzone zakonnicami reprezentującymi stary typ kanoniczy, to w Raciborzu osiadły mniszki należące do wówczas awangardowych środowisk zakonnych, reprezentantek nowatorskich
**Ołtarz koronacji Najświętszej Maryi Panny w Kartuzach**
Autorzy: Roman Ciecholewski
Rok: 1971
DOI: 10.52204/np.1971.34.205-226
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6707/7774
> --
**Z dziejów parafii rzymskokatolickiej i średniowiecznego kościoła w Stawiszynie w latach 1880-1940. Przyczynek do badań**
Autorzy: Marta Gołembiewska
Rok: 2021
DOI: 10.4467/26578646zknt.21.011.17595
URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23260/
> From the History of the Roman-Catholic Parish and Its Medieval Church in Stawiszyn from 1880 to 1940. An Introduction to Research
The Roman Catholic parish in Stawiszyn was probably founded in the 13th century and due to the fact that these goods were royal property, its founder was the monarch at the time. Two centuries later, it was one of the most prosperous benefices in the Kalisz Archdeaconry. In 1360, at the initiative of King Casimir the Great, a brick church was built in place of the wo
**Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II**
Autorzy: Wojciech Zachariasz
Rok: 2025
DOI: 10.18276/sp.2025.35-11
URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf
> Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p
**The Short History the Church Dedicated to the Finding of the Holy Cross in Zinkowce**
Autorzy: L. Opyrchał, Ruslan Nagnybida
Rok: 2024
DOI: 10.17951/rh.2024.57.973-985
URL: https://journals.umcs.pl/rh/article/download/13979/11897
> This article presents the history the church dedicated to the Finding of the Holy Cross in Zinkowce. Zinkowce is a small village located near Kamieniec Podolski. The church was probably built in the 16th century and then destroyed during the Turkish occupation of Podolia in 1672–1699. In 1716, Bishop Rupniewski rebuilt the church. However, it was not completely rebuilt. The reconstruction of the church lasted throughout the eighteenth century and at the beginning of the nineteenth century. Fragm
**Materials of the Archive of the Koszalin-Kolobrzeg (Kołobrzeg) Diocese in Koszalin concerning the history of the church of Pila (Piła)**
Autorzy: Tadeusz Ceynowa
Rok: 2019
DOI: 10.18276/skk.2019.26-13
URL: https://wnus.edu.pl/skk/file/article/view/16085.pdf
> Pierwsze źródła dotyczące Piły pochodzą z akt konsystorskich z połowy XV w. Początkowo należała ona do parafii w Ujściu. Usamodzielniła się w początkach XVII w. Do 1920 r. wchodziła w skład diecezji i archidiecezji poznańskiej. Po zakończeniu I wojny światowej włączono ją do delegatury arcybiskupiej, a następnie wolnej prałatury w Pile. W wyniku II wojny światowej weszła w skład Kościoła gorzowskiego. Ostatnia reorganizacja Kościoła w Polsce w 1992 r. spowodowała jej włączenie do diecezji koszal
**Z dziejów kultu obrazu Matki Boskiej Chełmskiej**
Autorzy: J. Stefański
Rok: 1986
DOI: 10.52204/np.1986.66.159-190
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6831/7693
> --
**Recenzja: Skarby kresowej świątyni. Dziedzictwo kościoła pw. św. Marii Magdaleny we Lwowie na ziemi lubaczowskiej, red. Janusz Mazur, Piotr Zubowski, Muzeum Kresów w Lubaczowie – Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”, LLubaczów–Warszawa 2022,229 ss., Lubaczów–Wars**
Autorzy: J. Sławińska
Rok: 2025
DOI: 10.12797/kpk.17.2025.17.08
URL: http://ruj.uj.edu.pl/bitstreams/492c31d0-0011-4435-8c56-540a1d6a66e6/download
>
**Spiritual History of Poland: A Review**
Autorzy: Christopher Garbowski
Rok: 2025
DOI: 10.55221/2693-2229.2671
URL: https://digitalcommons.georgefox.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2671&context=ree
> A review of Grzegorz Górny, Duchowa historia Polski: Millenium dwu koronacji, 1025-2025 (Warsaw: Rosikon Press, 2016) ISBN: 978-83-62981-46-5
**Dzieje instytucji diecezjalnych w Częstochowie (c.d.)**
Autorzy: J. Związek
Rok: 1999
DOI: 10.15633/FHC.1403
URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1403
> The article presents the history of the parish of the Assumption of the Most Holy Virgin Mary and St Sigismund's parish in Czestochowa as well as the early years in the history of Czestochowa itself.
**Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej
w Knurowie**
Autorzy: M. Bogdan
Rok: 2022
DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561
> Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st
**Alegorie Polski w gmachach publicznych i kościołach województwa śląskiego na wybranych przykładach (1922-1939)**
Autorzy: J. Gorzelik
Rok: 2020
DOI: 10.21697/AN.7828
URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7828/7045
> Utworzenie autonomicznego województwa śląskiego w ramach polskiego państwa narodowego oraz diecezji katowickiej wiązało się z reorganizacją systemu władzy, w którym poczesne miejsce zajęły grupy polsko-śląskich duchownych oraz urzędników i świeckiej inteligencji. Ich wzajemna rywalizacja oraz wspólne dążenie do nacjonalizacji Górnoślązaków w duchu polskim inspirowały dwa odmienne, choć spokrewnione dyskursy, w których wykorzystywano środki obrazowe. Wśród nich znaczącą rolę odgrywały alegoryczne
**Łąki Bratjańskie - najstarsze miejsce kultu maryjnego w diecezji chełmińskiej**
Autorzy: Edmund Piszcz
Rok: 1971
DOI: 10.52204/np.1971.34.177-203
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6695/7773
> --
**Spotkanie Historyków Kościoła w 800. rocznicę powstania Zakonu Franciszkańskiego (15-17 IV 2009)**
Autorzy: Stanisław Cieślak
Rok: 2009
DOI: 10.52204/np.2009.111.327-331
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4312/5031
> W 2009 roku spotkanie profesorów i wykładowców historii Kościoła odbyło się w murach Wyższego Seminarium Duchownego Prowincji Matki Bożej Anielskiej pw. św. Bonawentury w Krakowie-Bronowicach Wielkich. W programie spotkania znalazły się referaty poświęcone różnym aspektom dziejów i charyzmatu zakonu franciszkańskiego.
**Z dziejów klasztoru franciszkanów w Górze na Śląsku**
Autorzy: Dariusz Karczewski
Rok: 2020
DOI: 10.25167/STH.2083
URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/2083/1951
> W 1457 r. papież Kalikst III wydał na prośbę księcia cieszyńsko-głogowskiego Władysława zgodę na ufundowanie poza murami miasta Góra klasztoru i kościoła pw. Bożego Ciała. W bulli zapisano, że fundacja miała być przeznaczona dla franciszkanów-obserwantów (bernardynów). Ostatecznie jednak nowy konwent zasiedlili franciszkanie-minoryci. Była to ostatnia na średniowiecznych ziemiach polskich fundacja klasztorufranciszkańskiego. Klasztor w Górze należał pod względem organizacji zakonnej do kustodii
**Kościoły graniczne i ucieczkowe w krajobrazie kulturowym pogranicza śląsko-łużyckiego i ziemi legnickiej**
Autorzy: Joanna Szczepankiewicz-Battek
Rok: 2015
DOI: 10.18778/2300-0562.04.12
URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/17072/1/13-291_311-Szczepankiewicz-Battek.pdf
> Artykuł jest poświęcony specyficznej grupie kościołów ewangelickich (luterańskich), które powstały na ziemi legnickiej i Łużycach w drugiej połowie XVII w. Protestanci mieli wówczas możliwość praktykowania swojej konfesji tylko na terenach niepozostających pod władzą katolików. Określenie kościoły ucieczkowe odnosi się do tych kościołów katolickich, które po opuszczeniu ich przez katolików zostały przejęte przez ewangelików. Kościoły graniczne zostały natomiast wybudowane przez ewangelików od po
**Dzieje fundacji kościoła karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej**
Autorzy: Irena Rolska
Rok: 2017
DOI: 10.15633/FHC.2086
URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2086/2031
> In 1633, Ludwik Krasinski († after 1644) was given a consent by Bishop Jan Albert Waza to establish a Calced Carmelite monastery on Krasinski’s property in Wola Gulowska. The foundation of the Carmelite congregation, far from much frequented trails, was in line with eremitic ideas and spirituality of the order. The Wola Gulowska monastery became a second largest (after Krakow) Carmelite monastery in terms of the number of monks. The monastery in Wola Gulowska had a formative character, with the
**Inwentarz zbiorów sztuki Prowincji Krakowskiej Zakonu OO. Kapucynów**
Autorzy: Kornel Gadacz
Rok: 2020
DOI: 10.31743/abmk.6461
URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6461/6017
> -
**Artystyczne dzieje kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie**
Autorzy: Daniel Zadorski
Rok: 2024
DOI: 10.52204/np.2024.142.29-64
URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/9229/9746
> Przedmiotem niniejszej artykułu jest analiza artystycznych dziejów, czyli powstania i funkcjonowania kościoła pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Krakowie, będącego istotnym zabytkiem nowożytnej architektury sakralnej w Polsce. Cel pracy obejmuje zgłębienie historii świątyni, uwzględniając artystyczny kontekst jej powstania oraz funkcjonowania. Motywacją do przeprowadzenia tych badań jest doniosłe znaczenie kościoła jako wyjątkowego przykładu barokowej architektury sakralnej oraz konieczność peł
**Pamiątki sakralne w zbiorach działu historycznego Muzeum Okręgowego w Pile**
Autorzy: M. Fijałkowski
Rok: 2023
DOI: 10.69553/rs.2023.11-08
URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2023/08_marek_fijalkowski.pdf
> Artykuł omawia zabytki sakralne, eksponaty z działu historycznego Muzeum Okręgowego w Pile. Omówiono najważniejsze obiekty z okresu XV–XX w., wpisane do ksiąg: Regionalia, Dokumenty i Fotografie I–II. Ze względu na objętość artykułu pominięto obiekty znajdujące się w kolekcji Falerystyki i Militariów. Zaprezentowane eksponaty świadczą dobitnie, iż przez setki lat wiara katolicka na terenie północnej Wielkopolski odgrywała kluczową rolę w życiu jej mieszkańców.
**O franciszkańskiej historii koszalińskich kościołów w latach 1945–1974**
Autorzy: Krystyna Bastowska
Rok: 2024
DOI: 10.69553/rs.2024.12-07
URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2024/07_krystyna_bastowska.pdf
> At the beginning of 1945, there were 10 temples belonging to various denominations in Koszalin, including one Catholic church. Saint Joseph. All temples survived the war conflagration. The first Franciscan, Father Nikodem Szałankiewicz, arrived in ruined Koszalin on May 26, 1945, together with a group of 450 settlers from Gniezno, occupying the church dedicated to the Saint Joseph without any obstacles, and from June 17, 1945 also the parish church. Parish of St. Joseph initially included over 2
**Kościół z Zakrzowa – translokowany na Harendę przykład sakralnej drewnianej architektury dawnego dekanatu zatorskiego**
Autorzy: M. Płonka
Rok: 2024
DOI: 10.24917/24504475.18.4
URL: https://resgestae.uken.krakow.pl/article/download/10442/10085/39633
> Kościół św. Anny został wzniesiony między 1708 a 1719 rokiem jako jednonawowy, z węższym i niższym prezbiterium, które zamknięto trójbocznie. Stanowi po chwilę obecną świadectwo beskidzkiej drewnianej architektury sakralnej, mimo jego obecnej lokalizacji na Podhalu. Świątynię postawiono przy użyciu wszechobecnego w lasach Zakrzowa i Stryszowa drzewa modrzewiowego, w konstrukcji zrębowej, osadzając całą budowlę na kamiennej podmurówce. Biorąc pod uwagę zarówno rosnące zainteresowanie beskidzkim b
**Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość” Poznań, 3-5 września 2017 roku**
Autorzy: A. Rybaczek
Rok: 2017
DOI: 10.18290/KIP.2017.6.2-20
> W dniach 3-5 września 2017 r. odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Kościół – Naród – Państwo w perspektywie 1050-letniej rocznicy Chrztu Polski. Historia i teraźniejszość”, zorganizowana pod patronatem Jego Ekscelencji Arcybiskupa Stanisława Gądeckiego, Metropolity Poznańskiego, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski.
**Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska. Historia i teraźniejszość**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2025
DOI: 10.18276/978-83-7972-960-9
URL: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-960-9
> THE ARCHDIOCESE OF SZCZECIN-KAMIEŃ. HISTORY AND PRESENT
On 28 June 1972, Pope Paul VI established the Szczecin-Kamień diocese with the papal bull Episcoporum Poloniae coetus. Two decades later, on 25 March 1992, Pope John Paul II, with the papal bull Totus Tuus Poloniae populus, raised it to the rank of metropolitan see and entrusted the neighbouring dioceses of Koszalin-Kołobrzeg and Zielona Góra-Gorzów to its care. John Paul II’s document did not introduce signifi cant territorial changes; on
**Badania architektoniczno-historyczne kościoła w Pawłowie Kościelnym**
Autorzy: Ryszard Małowiecki
Rok: 2026
DOI: 10.54539/sm.117
URL: https://www.studiamazowieckie.puzim.edu.pl/index.php/sm/article/download/117/95
> Niniejsze opracowanie zawiera opis przebiegu oraz efektów badań stanu kościoła parafialnego w Pawłowie Kościelnym (gmina Czernice Borowe, powiat przasnyski), podjętych przed jego generalnym remontem pod koniec lat 80. XX w. Punktem wyjścia dla autora była jego praca dyplomowa pod tytułem Pawłowo. Kościół parafialny, gm. Czernice Borowe, woj. ciechanowskie. Badania architektoniczno-historyczne 1987–1988 napisana w Podyplomowym Studium Badań Zabytków Architektury Wydziału Architektury Politechniki
**Kościoły polskie na Ukrainie Lewobrzeżnej: Od założenia do zagrożenia w okresie toczącej się wojny (XIX-XXI wiek)**
Autorzy: Lubow Żwanko
Rok: 2023
DOI: 10.31743/abmk.16642
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/16642/14998
> W artykule podjęta została próba spojrzenia na dzieje polskich kościołów, które powstały na Ukrainie Lewobrzeżnej w XIX wieku, poprzez ich tragiczną historię w XX wieku i aktualne zagrożenie zniszczenia przez rosyjskie ostrzały rakietowe podczas trwającej od 2022 roku wojny. W badaniu zaprezentowano krótkie szkice z historii każdego z 12 kościołów zbudowanych na terenie Ukrainy Lewobrzeżnej w guberniach: jekaterynosławskiej, połtawskiej, charkowskiej oraz czernihowskiej. Dzięki staraniom miejsco
**Architektura kościoła św. Marcina w Kazimierzu Biskupim**
Autorzy: Adam Soćko
Rok: 2024
DOI: 10.36744/bhs.1790
URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1790/1851
> Artykuł poświęcony jest analizie architektury kościoła parafialnego w Kazimierzu Biskupim. Świątynia uchodzi za budowlę romańską z XII w., którą w początku XVI w. rozbudowano w technice ceglanej z inicjatywy biskupa poznańskiego Jana Lubrańskiego. Analiza struktury murów świątyni oraz interpretacja badań archeologicznych pozwoliły na ustalenie, że budowla jest w rzeczywistości świątynią późnoromańską. Zbudowano ją zapewne w początkach XIII w. na miejscu starszej, prawdopodobnie zniszczonej pożar
**Zespół kościelno-klasztorny trynitarzy w Beresteczku: historia, pierwotny kształt, stan zachowania**
Autorzy: Mirosława Sobczyńska-Szczepańska
Rok: 2020
DOI: 10.48234/WK61BERESTECHKO
> Berestecka placówka braci bosych Zakonu Przenajświętszej Trójcy od Wykupu Niewolników, piąta w Rzeczypospolitej, pierwsza na Wołyniu, została założona w roku 1691 z inicjatywy właściciela miasteczka, kasztelana halickiego Tomasza Karczewskiego, który przekazał trynitarzom drewniany kościół pw. św. Andrzeja i pieczę nad parafią2. W latach 1692–1696 wybudowano nową drewnianą świątynię i klasztor. W roku 1700 została sprowadzona kopia cudami słynącej statuy Jezusa Nazareńskiego Wykupionego, przecho
**Atlas historyczny miast Polskich**
Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń
Rok: 2016
> in
**Kościół parafialny w Czarnokońcach Wielkich. Zapomniana fundacja Erazma Wolańskiego**
Autorzy: Dagny Nestorow
Rok: 2025
DOI: 10.56583/fs.2831
URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2831/3070
> Okres świetności majątku w Czarnokońcach Wielkich (Podole) przypada na zarząd tymi dobrami przez Erazma Wolańskiego h. Przyjaciel i jego żony Matyldy Jaxy-Dobek. Wolański założył stadninę koni angielskich, gorzelnię i młyn, zapewniając wielu mieszkańcom pracę. Artykuł przedstawia historię najważniejszej z jego inicjatyw – fundacji kościoła rzymskokatolickiego pw. Imienia Marii w Czarnokońcach Wielkich, a także próbę powołania parafii, zrealizowaną dopiero po śmierci Wolańskiego przez wdowę Matyl
**KOŚCIOŁY I PARAFIE DIECEZJI EŁCKIEJ (CZ. 30)**
Autorzy: Wojciech Guzewicz
Rok: 2025
DOI: 10.31648/cetl.10805
URL: https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/cel/article/download/10805/8644
> W artykule scharakteryzowano pod względem historycznym i bibliograficznym ośrodki kościelne w Zelkach (Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej), Żabinie (Narodzenia Najświętszej Marii Panny), Żarnowie (Narodzenia Najświętszej Marii Panny), Żylinach (Matki Boskiej Częstochowskiej) i Żytkiejmach (św. Michała Archanioła).
**Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.**
Autorzy: K. Witkowski
Rok: 2017
DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292
URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/
> Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » BartÅomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat koÅcioÅa WniebowziÄcia NajÅwiÄtszej Maryi Panny w KÅodawie, KÅodawa 2016, ss.183, il. A A A
**Kościół p.w. św. Jadwigi Śląskiej (kościół przyzamkowy) w Brzegu**
Autorzy: Anna Techmańska
Rok: 2020
DOI: 10.25167/ls.1004
URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/ls/article/download/1004/787
> brak Koci p.w. w.Jadwigi lskiej (koci przyzamkowy) w Brzegu Nadanie tytuu Pomnika Historii to jedna z form ochrony zabytkw, wymienionych w ustawie o ochronie zabytkw
**Walory historyczne i artystyczne kościoła pw. Świętych Wojciecha i Stanisława w Wilamowie**
Autorzy: A. Owczarek
Rok: 2021
DOI: 10.18778/2299-8403.10.09
URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynuniejowski/article/download/11346/10965
> Neogotycki kościół pw. św. Wojciecha Biskupa i Męczennika i św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Wilamowie to przykład zabytkowej sztuki sakralnej na terenie gminy Uniejów. Mimo że ma wartość zabytkową oraz położony jest w pobliżu głównych tras komunikacyjnych, pozostaje obiektem mało znanym. W obiegowej opinii funkcjonuje raczej jako niewielki kościół wiejski niż godny uwagi i wart odwiedzenia obiekt sakralny.
W artykule przedstawiono na podstawie analizy specjalistycznej literatury, źródeł p
**Architektura i wyposażenie kościoła i klasztoru Karmelitów bosych w Wiśniczu**
Autorzy: Benignus Józef Wanat
Rok: 2013
DOI: 10.15633/FHC.234
URL: https://doi.org/10.15633/fhc.234
> Founded in Wisnicz by Stanislaw Lubomirski (1582–1649), Christ the Saviour church and monastery of the Discalced Carmelites was a votive offering of thanks for the victory at Chocim and a happy ending of the Polish-Turkish war in 1621. The monastery was built near the Lubomirskis’ ancestral castle in Wiśnicz according to the design by Maciej Tripoli between 1622 and 1635. Consecrated on 1 July 1635, both the abbey church, dedicated to Christ the Saviour, as well as the monastery were very richly
**Transformacja systemowa a odbudowa struktur cerkiewnych**
Autorzy: Ewelina Raczyńska
Rok: 2022
DOI: 10.34739/doc.2022.19.21
URL: https://www.czasopisma.uph.edu.pl/doctrina/article/download/3156/2955
> Chrzecijastwo wschodnie dotaro do Polski przed przyjciem chrztu przez Mieszka I. Chrystianizacja Sowian, ktrej podjli si bracia w. Cyryl i Metody obja rwnie tereny Polski. Obecno cywilizacji bizantyjskiej i liturgii sowiaskiej, odkrytych przez archeologw na terenach poudniowej i centralnej Rzeczypospolitej
**Czternastowieczny fresk z motywem Matki Bożej współdźwigającej krzyż w architektonicznej przestrzeni dwunawowej fary w Bolkowie**
Autorzy: A. Jankowski
Rok: 2022
DOI: 10.36744/bhs.1054
URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1054/650
> Odkryte ostatnio w kościele pw. św. Jadwigi w Bolkowie gotyckie malowidła ścienne i średniowieczne detale architektoniczne ukazały w nowym świetle wczesne dzieje architektury świątyni. Dowiodły, że kościół przebudowano w 3. ćwierci XIV w. na dwunawową halę, a nie – jak zakładano – na założenie trójnawowe. Wśród reliktów gotyckich malowideł z kilku faz historycznych przetrwało wyobrażenie będące najstarszą w malarstwie polskim obrazową wykładnią idei compassio Mariae. Jest to wyjątkowo rzadki mot
**Średniowieczna architektura kościoła parafialnego w Głubczycach od II połowy XIII do początków XVI wieku**
Autorzy: A. Legendziewicz
Rok: 2021
DOI: 10.21697/SC.2020.27.2.4
URL: https://doi.org/10.21697/sc.2020.27.2.4
> The medieval architecture of the parish church in Głubczyce from the second half of the 13th century to the beginning of the 16th century Abstract The article presents the results of research on the parish church of Nativity of the Blessed Virgin Mary in Głubczyce. In the introduction presents a analysis of written and iconographic sources and discusses the current literature on the subject. Based on architectural research and comparative analysis, it was considered that the first church was pro
**Kościół klasztorny wrocławskich dominikanek w czasach średniowiecznych – wystrój, wyposażenie i jego funkcje**
Autorzy: Agnieszka Patała
Rok: 2024
DOI: 10.19195/quart.2023.4.101690
URL: https://doi.org/10.19195/quart.2023.4.101690
> The aim of this article is to reconstruct and discuss the medieval decoration and furnishings of the Dominican Nuns’ Church in Wroclaw, which have survived in a residual state and are stored in dispersed form in the museum collections of Wroclaw, Warsaw and Torun. Particular attention was given to the fragments of the monumental wall painting decoration of the presbytery discovered in 1975, as well as relics of painting and sculpture, comprising: the wings of the polyptych with Marian scenes and
**Kościoły i zabudowania parafialne w Konopnicy w XVII-XX wieku**
Autorzy: A. Hamryszczak, Hubert Mącik
Rok: 2019
DOI: 10.31743/abmk.2019.112.09
URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_macik_112_1.pdf
> The parish of Konopnica in the Lublin district and the archdeaconry of Lublin dates back to the fourteenth century. It encompassed three villages located next to each other: Konopnica, Radawiec and Uniszowice. At the end of the eighteenth century the parish already had six villages, apart from the above-mentioned ones, Radawczyk, Motycz and Sporniak. It was not until the interwar period that the parish borders were changed; the parish of Motycz was established at the time.
The church was endowe
**Drewniany kościół św. Doroty w Grochowach. Przyczynek do dziejów nieistniejącej świątyni**
Autorzy: Łukasz Trocha
Rok: 2021
DOI: 10.4467/27204006pmo.21.014.15465
URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21169/
> W XIV w. Grochowy (wieś w pow. konińskim, gm. Rychwał) były własnością biskupów lubuskich. Prawdopodobnie za ich sprawą utworzono tam parafię oraz wybudowano pierwszy kościół. W końcu XV w. wieś trafiła w ręce lokalnej szlachty. Stary obiekt był zrujnowany, dlatego za sprawą dziedziczki Żychlińskiej na początku XVI w. wybudowano drugą drewnianą świątynię. Jej główna bryła (konstrukcja zrębowa) mogła przetrwać do początku XX w. Ze źródeł wynika, że kościół składał się z nawy, prezbiterium, zakrys
**Przemiany architektoniczne kościoła św. Wawrzyńca na warszawskiej Woli. Jauch, Knöbel, Idźkowski**
Autorzy: Alina Barczyk
Rok: 2026
DOI: 10.18778/2084-851x.19.11
URL: http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/58099/1/167-192_Barczyk.pdf
> Jednym z najciekawszych zabytków warszawskiej Woli jest kościół św. Wawrzyńca. Geneza świątyni sięga XVII wieku, następnie z inicjatywy saskiego ministra Heinricha von Brühla architekci związani z mecenatem Augusta III Wettyna (m.in. Joachim Daniel Jauch i Johann Friedrich Knöbel) przygotowali szereg koncepcji architektonicznych. Proces projektowy zasługuje na szczególną uwagę przez wzgląd na wysoką klasę i różnorodność rozwiązań pojawiających się w kolejnych fazach prac. Artykuł analizuje zarów
**Wotum marszałka Stanisława Lubomirskiego w Szczepanowie. Problematyka fundacji, formy i autorstwa kościoła św. Stanisława**
Autorzy: R. Mączyński
Rok: 2023
DOI: 10.18290/rh23714.3
URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/18494/17009
> Artykuł został poświęcony nigdy dotychczas niepoddanemu głębszej refleksji badawczej kościołowi św. Stanisława w Szczepanowie nieopodal Brzeska w Małopolsce. O ile nazwa miejscowości jest szeroko znana, wszak właśnie z niej się wywodził ów kanonizowany biskup krakowski Stanisław (około 1030-1079), który po swej męczeńskiej śmierci z ręki króla Bolesława II Szczodrego (około 1042-1081), stał się jednym z najważniejszych patronów Królestwa Polskiego, o tyle zachowana w nim do naszych czasów osiemn
**Bazylika św. Marii Magdaleny i św. Stanisława w Szczepanowie – od gotyckiego kościoła długoszowego po dwudziestowieczny kościół podwójny**
Autorzy: Jacek Czechowicz
Rok: 2020
DOI: 10.18778/2084-851x.09.08
URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/12288/11867
> Ceglano-kamienny kościół gotycki wzniesiony w 1470 roku w Szczepanowie z fundacji Jana Długosza jest interesującym przykładem przeobrażenia świątyni w kaplicę. Po neogotyckiej rozbudowie w latach 1907–1914 powstał w tym miejscu kościół w istocie podwójny, zawierający elementy zarówno spójne, jak i kontrastowe – pod względem gabarytów i stylistyki. Niniejszy artykuł zawiera charakterystykę kolejnych przemian strukturalnych tej niewielkiej pierwotnie budowli, która – znacznie powiększona na począt
**Powitanie**
Autorzy: Jakub Kostiuczuk
Rok: 2008
DOI: 10.15290/elpis.2008.10.02
URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/15503/1/Elpis_10_2008_J_Kostiuczuk_Powitanie.pdf
**Kościół parafialny w Grzegorzewie w świetle siedemnastowiecznych wizytacji kościelnych archidiakonatu gnieźnieńskiego**
Autorzy: A. Jabłońska
Rok: 2017
DOI: 10.4467/27204006pmo.17.004.16276
URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21883/
> Artykuł ma na celu zrekonstruowanie sytuacji kościoła parafialnego w Grzegorzewie na podstawie określonych źródeł – siedemnastowiecznych wizytacji archidiakonatu gnieźnieńskiego, do którego miejscowość ta wówczas należała. Wykorzystane zostały cztery zachowane obecnie wizytacje z lat 1608-1609, 1632-1633, 1639-1640, 1696-1699. Założenie takie w sposób oczywisty wpływa na zakres merytoryczno-chronologiczny oraz treść artykułu. Omawia on lokalizację i wezwanie kościołów w Grzegorzewie oraz inkorpo
**Opis przeniesienia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej z Jerozolimy na Jasną Górę**
Autorzy: Sykstus Szafraniec
Rok: 2020
DOI: 10.31743/abmk.6196
URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6196/5807
> -
**Przyczynek do historii kościoła pw. św. Antoniego Padewskiego w Ostrowie Wielkopolskim**
Autorzy: S. Kęszka
Rok: 2024
DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.27
URL: https://ttn.wloclawek.pl/czasopisma/index.php/StudiaWloclawskie/article/download/318/153
> W okresie międzywojennym Ostrów Wielkopolski liczył ponad 33 tys. mieszkańców i posiadał tylko jedną parafię – św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Koniecznym było zbudowanie dodatkowego kościoła, o co w szczególny sposób zabiegał proboszcz ostrowskiej fary, ks. Leon Płotka. Artykuł opisuje historię prac budowlanych, rozpoczętych 7 czerwca 1938 r. i zakończonych po wojnie. Parafię erygowano 15 listopada 1947 r.
**Konferencja „Losy i znaczenie dziedzictwa po klasztorach skasowanych na obszarze Prus Zachodnich i Wschodnich oraz Pomorza”, Przysiek pod Toruniem, 7–9 listopada 2013 roku**
Autorzy: Alicja Mutrynowska
Rok: 2014
DOI: 10.12775/KLIO.2013.067
URL: https://apcz.umk.pl/KLIO/article/download/KLIO.2013.067/3590
> Konferencja "Losy i znaczenie dziedzictwa po klasztorach skasowanych na obszarze Prus Zachodnich i Wschodnich oraz Pomorza
**Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891) w świetle wybranych źródeł archiwalnych**
Autorzy: Lubow Żwanko, J. Kucharzewska
Rok: 2022
DOI: 10.31743/abmk.14542
URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14542/13188
> W centrum współczesnego Charkowa znajduje się jeden z cenniejszych zabytków architektury sakralnej Ukrainy Lewobrzeżnej – kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wybudowany w stylu neogotyckim w końcu XIX wieku. W artykule zaprezentowano dotychczasowy stan badań nad tym zabytkiem i przedstawiono nowe fakty związane z jego powstaniem. Przedstawiono też unikatowe źródła rękopiśmienne dotyczące początkowego etapu budowy kościoła, pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego Obwod
**THE UNCOMPROMISING NATURE OF BISHOPS THEODOR BENSCH AND WILHELM PLUTA: ON THE WAY TO THE STABILIZATION OF THE CHURCH ORGANIZATION IN THE WESTERN TERRITORIES**
Autorzy: Grzegorz Wejman
Rok: 2022
DOI: 10.18276/cto.2022.38-09
URL: https://wnus.usz.edu.pl/cto/file/article/view/20054.pdf
> Kościół gorzowski w 1956 r. doczekał się pierwszego w swoich dziejach biskupa jako rządcy. Niestety, gorliwą pasterską posługę bp. Teodora Benscha przerwała jego nagła śmierć. Niemniej jego dzieło pięknie kontynuował i jeszcze bardziej rozwinął bp Wilhelm Pluta – dzisiaj sługa Boży. Pierwsi biskupi ordynariatu gorzowskiego zapisali piękną kartę pasterskiej posługi w ordynariacie gorzowskim w latach 1956–1972. Pierwszy z nich bp Bensch miał wysoką pozycję kościelną, ponieważ był długoletnim sekre
**Frescoes in the Grzędzice Church - a "Forgotten" Relic of the Medieval Sacred Art**
Autorzy: Dariusz Grygowski
Rok: 2019
DOI: 10.18276/cto.2019.1-03
URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16155.pdf
> Świątynie znajdujące się na terenie diecezji szczecińsko-kamieńskiej zawdzięczają w większości swój wystrój protestantom, którzy w końcu XVI i na początku XVII wieku, czyli po przyjęciu w 1534 roku na sejmiku w Trzebiatowie przez szlachtę zachodniopomorską wyznania luterańskiego, przejęli katolickie kościoły tej ziemi. Dlatego ich wystrój jest bardzo ascetyczny w swej formie. Tym bardziej wartościowe w naszych czasach są te zabytki sztuki sakralnej, które praktycznie w niezmienionej średniowiecz
**Rev. Adolf Giżyński. The Live and Pastoral Activity in the Gorzów Apostolic Administration and the Szczecin-Kamień Archdiocese**
Autorzy: M. Brzezinski
Rok: 2019
DOI: 10.18276/cto.2019.1-01
URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/16145.pdf
> Ksiądz Adolf Giżyński urodził się w Kownie na Litwie. Przez wczesne lata młodzieńcze związany był bardzo mocno z harcerstwem, którego był czołowym działaczem. Za pracę konspiracyjną został zatrzymany przez okupanta niemieckiego i aresztowany. Przebywał w obozach koncentracyjnych na terenie Niemiec. Po wyzwoleniu przez Brytyjczyków pozostał na zachodzie Europy. W latach 1946–1952 studiował teologię w Polskim Wyższym Seminarium Duchownym w Paryżu. W 1952 roku przyjął święcenia kapłańskie i podjął
Msze święte
[object Object]