Kościół MB Saletyńskiej

Historia parafii Kościół MB Saletyńskiej w Gdańsk udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: gdańska. --- ### Publikacje naukowe **Chronik der Marienkirche in Danzig. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkription und Auswertung. Kronika kościoła Mariackiego w Gdańsku. Das „Historische Kirchen Register” von Eberhard Bötticher (1616). Transkrypcja i analiza, bearb. v. Christofer Herrmann, Edmund ** Autorzy: Piotr Oliński Rok: 2015 DOI: 10.15762/zh.2015.10 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.10 > W ostatnim okresie ożywiły się prace nad edycjami źródeł średniowiecznych i nowożytnych Gdańska.Świadczy o tym również wydanie Historisches Kirchen Register Eberharda Böttichera, źródła określanego jako kronika kościoła Mariackiego z 1616 r.Eberhard Bötticher sprawował urząd witryka kościoła Mariackiego w Gdańsku w początkach XVII w.W Historisches Kirchen Register oprócz własnych obserwacji i doświadczeń wykorzystał wiele materiałów dotyczących tej świątyni, a także Gdańska, sięgając również okr **Bractwa i stowarzyszenia kościelne Matki Bożej z La Salette w celu wynagrodzenia w dębowieckim sanktuarium** Autorzy: Ks. Piotr Jamioł Rok: 2024 DOI: 10.52097/rs.2024.247-273 URL: https://ojs.academicon.pl/rs/article/download/10164/10336 > Powstanie i działalność bractw i stowarzyszeń kościelnych ku czci Matki Bożej z La Salette w celu wynagrodzenia przy dębowieckim sanktuarium miało duże znaczenie dla Kościoła powszechnego i lokalnego, propagując wśród ludzi Podkarpacia, a także na terenie Polski i Europy powszechną ideę pojednania i wynagrodzenia. Misjonarze Matki Bożej z La Salette (saletyni) po przybyciu na ziemie polskie (16 września 1902) i założeniu klasztoru macierzystego w Dębowcu (1910), który wkrótce stał się pierwszym **Od tez Marcina Lutra do kazań Jacoba Heggego. Kościół w Gdańsku w przededniu pierwszych wystąpień reformacyjnych** Autorzy: Sławomir Kościelak Rok: 2019 DOI: 10.12775/oirwp.2019.02 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/OR/article/download/OiRwP.2019.02/24208 > The subject of analysis is situation of the Church in Gdansk in 1517–1522, on the eve of first manifestations of Reformation in this town, urban centre important for Royal Prussia and Poland. Basing on the literature on the subject, but mostly with the use of original self-existent documents preserved until our times: writings, letters and records on activities of the Bishop of Wloclawek, the local ordinary, the author reconstructs in the article the course of events preceding actions of the fir **Zarys historii Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej z La Salette** Autorzy: Piotr Jamioł Rok: 2023 DOI: 10.52097/rs.2022.197-221 URL: https://ojs.academicon.pl/rs/article/download/6153/6666 > Zgromadzenie Sióstr Matki Bożej z La Salette jest apostolskim instytutem zakonnym, na prawie papieskim od 19 września 2022 r., w służbie Kościołowi i jego misji. Powstało 20 stycznia 1962 r. ze zjednoczenia dwóch instytutów: Sióstr Wynagrodzicielek Matki Bożej z La Salette i Sióstr Misjonarek Matki Bożej z La Salette, którego fundacja wywodzi się z objawienia Maryi w La Salette, 19 września 1846 r., w diecezji Grenoble (Francja). Jego historia, tradycja i charyzmat są zakorzenione w wydarzeniu L **Dziewiętnastowieczna ikonografia ludowa Matki Boskiej Saletyńskiejw zbiorach Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie** Autorzy: Piotr Szweda MS Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.18046 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/18046/16908 > Wiek XIX był w dziejach Kościoła katolickiego okresem szczególnie intensywnego rozwoju kultu maryjnego dzięki wielu prywatnym objawieniom maryjnym, zwłaszcza we Francji. 19 września 1846 roku we francuskich Alpach w La Salette Maryja ukazała się dwójce dzieci przekazując im swoje orędzie. Były to Mélanie-Françoise Mathieu-Calvat (1831-1904) i Maximin-Pierre Giraud (1835-1875). Stosunkowo szybko, bo już rok później, wieść o tym wydarzeniu dotarła do Polski dzięki publikacji ks. Jana Laxý’ego pt. **Die Handschriften der Kirchenbibliothek von St. Marien in Danzig** Autorzy: O. Günther > Katalog rekopisow, znajdujących sie w zasobach biblioteki kościola NMP w Gdansku, sporządzony przez O. Gunthera – dyrektora Biblioteki Miejskiej w Gdansku. Rekopisy są uporządkowane i opisane. Druk poprzedzony wstepem na temat historii biblioteki przy kościele NMP. Zawiera dziewiec tablic z materialem ilustracyjnym (sygnety drukarskie, oprawy ksiąg). **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Topografia sakralna średniowiecznego Gdańska jako problem badawczy** Autorzy: Rafał Kubicki Rok: 2022 DOI: 10.26881/sds.2022.25.08 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/stzdsr/article/download/7174/6367 > One of the main aspects of space in the medieval town consisted of various kinds of sacred structures, above all, parish churches, but also churches belonging to religious houses and hospital chapels. Many spheres of the social life of the town centred on them, both in terms of community (corporate ones involving forms of collective religious experience within guilds and brotherhoods) and of individual experience (private piety). The article considers the issue in relation to the settlement comp **Ikonografia witraży Wiktora Ostrzołka w gdańskim kościele Mariackim (1977–1980)** Autorzy: Jacek Friedrich Rok: 2021 DOI: 10.26881/porta.2021.20.09 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/6409/5827 > In 1966, a commemorative decoration appeared inside St Mary’s Church in Gdansk: its main component was the painting showing Poland’s Baptism placed in the chancel. Meanwhile, a pillar by the Priests’ Chapel was decorated with a standard bearing striped concentration camp uniform cloth with numbers of priests -prisoners in Nazi camps. This referred directly to the décor of the Priests’ Chapel created not long before, and in which Polish priests murdered during WW II had been commemorated in 1965. **Organizacja parafialna Kościoła katolickiego w Gdańsku od średniowiecza do utworzenia administracji apostolskiej w Wolnym Mieście Gdańsku** Autorzy: Agnieszka Kobus Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.123.71-92 URL: https://doi.org/10.52204/np.2015.123.71-92 > Artykuł poświęcony został procesowi rozwoju sieci parafialnej w Gdańsku na przestrzeni dziejów. Rozwój terytorialny gdańskich parafii zaczął się bardzo wcześnie. Już około XII wieku z istniejącej pierwotnie parafii grodowej, która obejmowała całą okolicę wyłoniła się między innymi parafia w Oliwie i Świętym Wojciechu. W dziejach gdańskiego Kościoła mamy do czynienia z trzykrotną generalną reorganizacją sieci parafialnej przypadającą na rok 1456, 1718 i 1840/42. Ukształtowany w średniowieczu ukła **Kaplice czy kaplica? O zawiłych dziejach kaplic(y) św. Bartłomieja i św. Jadwigi w gdańskim kościele Najświętszej Maryi Panny i o ich znaczeniu dla badań nad średniowiecznymi elementami wystroju** Autorzy: Alicja Grabowska-Lysenko Rok: 2022 DOI: 10.15762/zh.2022.02 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2022.02 > Chapels or A Chapel? On the Complex History of the Chapel(s) of St. Bartholomew and St. Hedwig in St. Mary's Church in Gdańsk and their Significance for Research on Medieval Decorative ElementsAccording to the findings of the research into the history of St. Mary's Church in Gdańsk, in its eastern part, behind the main altar, three liturgical centres operated in the Middle Ages: the Chapels of the Holy Sepulchre and of St. Bartholomew, which divided the wide architectural space on the axis of th **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **About the unsuccessful synthesis of the medieval history of the territory of the present Gdansk archdiocese and the unreliable research of its author** Autorzy: Radosław Krajniak Rok: 2016 DOI: 10.15762/zh.2016.06 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2016.06 > l jednak przede wszystkim szereg błędów warsztatowych oraz praktyk nie najlepiej świadczących o rzetelności badawczej autora recenzowanej książki.W rozdziale I, zatytułowanym Początki chrześcijaństwa, została podjęta próba przedstawienia Gdańska w okresie chrystianizacji państwa polskiego, scharakteryzowania misji św.Wojciecha, a także nakreślenia stosunku władców Pomorza Gdańskiego do Kościoła.W rozdziale II pt.Struktury kościelne ks.Jażdżewski przyjrzał się przede wszystkim, organizacji metrop **O polskie duchowieństwo w Gdańsku. Uwagi na marginesie petycji z 3 czerwca 1945 r. w sprawie przywrócenia parafii pw. św. Stanisława BM we Wrzeszczu i ustanowienia polskiego przedstawiciela w kurii biskupiej** Autorzy: Daniel Gucewicz Rok: 2025 DOI: 10.12775/gnh.2024.06 URL: https://apcz.umk.pl/GNH/article/download/57605/41051 > Po zdobyciu Gdańska przez Armię Czerwoną w marcu 1945 r. rozpoczął się napływ polskich osadników, należących w swej masie do Kościoła rzymskokatolickiego i w nowym miejscu poszukujących kościołów, w których mogliby realizować swoje potrzeby duchowe. W wielu parafiach spotykali jednak lokalnych księży diecezji gdańskiej, pochodzenia niemieckiego bądź pomorskiego, którzy choć w większości znali język polski, to przybyszom częściej kojarzyli się ze znienawidzonymi okupantami. Z kolei napływający do **Rozproszony, lecz nie zaginiony. Losy poliptyku św. Mikołaja z około 1435 roku z kościoła Najświętszej Marii Panny w Gdańsku** Autorzy: Weronika Grochowska Rok: 2019 DOI: 10.26881/porta.2019.18.02 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/3815/3903 > The altarpiece of St Nicholas (ca. 1435) from St Mary’s Church in Gdańsk was donated by the Guild of Brewers. From 15th century to the Second World War it was on display in the same church. During the war and the evacuation, the elements of that retable were separated from each other. After 1945 it was believed that only four double-sided painted wings have been preserved to this day. Other elements: the corpus and the figure of St Nicholas, - were considered as wartime losses. Due to laconic in **Organizacja parafialna Kościoła katolickiego w Gdańsku w latach 1922-2015** Autorzy: Agnieszka Kobus Rok: 2015 DOI: 10.52204/np.2015.124.211-243 URL: https://doi.org/10.52204/np.2015.124.211-243 > Rozwój administracyjny Kościoła katolickiego w Gdańsku zaczął się wraz z pojawieniem się chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Z pierwszej parafii obejmującej gród nadmotławski oraz całą okolicę z biegiem czasu wyrosły kolejne ośrodki duszpasterskie. Obecnie w Gdańsku znajduje się 59 placówek parafialnych Kościoła katolickiego. Największy ich rozwój nastąpił w ubiegłym wieku, a wpływ na to miała przede wszystkim stopniowo powiększająca się liczba ludności wyznania katolickiego, która po 1945 r. **The characteristic traits of religious relations in early-modern Gdańsk / Maria Bogucka.** Autorzy: M. Bogucka Rok: 2004 > The 16th century was for Gdańsk a turning point in many spheres of life. A middle-size medieval city was transformed, over barely a few decades into a large modern metropolis, a centre of long­ distance trade, an economic leader of the Baltic region1. There was a sharp change in the demographic development of Gdańsk, which in the 1580s became an almost 40 thousand-strong giant, and in the first half of the 17th century reached (together with its suburbs) a population of 70 or even 100,000 inhab **Muzealna funkcja wnętrza kościelnego na przykładzie kościoła Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku** Autorzy: Bożena Noworyta-Kuklińska Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8561 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/8561/7324 > - **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2016 DOI: 10.18276/CTO.2016.2-13 URL: https://wnus.edu.pl/cto/file/article/view/6409.pdf > Dzieje Kościola katolickiego na Pomorzu Zachodnim i polnocnym przechodzily zmienne koleje losu. Biskupstwo poznanskie, a potem metropolia gnieźnienska zapewnialy przestrzen do coraz prezniejszego rozwoju Kościola katolickiego. W te przestrzen nalezy wpisac takze biskupstwa pruskie oraz diecezje chelminską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, ktory w XVI wieku zaistnial w Niemczech, dosiegnąl wiele krajow europejskich, w tym rowniez Ksiestwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościol oraz Prus **Gdańszczanka z książką, czyli leczenie duszy, a nie ciała. Wizerunek Dorothei Ferber z kościoła Najświętszej Marii Panny w Gdańsku** Autorzy: Ewa Bojaruniec­­‑Król, Beata Możejko Rok: 2025 DOI: 10.26881/sds.2025.28.02 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/stzdsr/article/download/13075/11689 > This article deals with the image of Dorothea Ferber (1459–1511) on what is known as the Great Altar in St Mary’s Church in Gdańsk. This representative of one of the most influential families in Gdańsk is depicted with a book. Hitherto historians have paid absolutely no attention to this object. In the article, we show that such a depiction is not exceptional, but is part of a contemporary tendency in Europe. There is, indeed, a large number of similar devotional works showing a woman with a boo **Kościół katolicki wobec poewangelickich świątyń w Gdańsku** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.84.257-301 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7351/7926 > -- **Nieistniejąca kaplica sióstr pallotynek w Gdańsku – arcydzieło sakralnej sztuki modernistycznej** Autorzy: A. Markowska Rok: 2023 DOI: 10.26881/porta.2023.22.09 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/10602/9535 > The purpose of this article is to analyse the no longer existing chapel of the Pallotine Missionary Sisters of the Catholic Apostolate, dedicated to Our Lady of Divine Love in the context of modern art and its role in post‑war Poland. The convent chapel was erected only a year after the arrival of the sisters to Gdańsk. However, its modernist structure was shaped by two subsequent renovations, carried out in 1959 and 1965. Despite its outstanding artistic and historical qualities, this original **Odznaka Krajoznawcza Polski stopień złoty (2): Gdańsk [Dokument elektroniczny]** Autorzy: Krzysztof Tęcza Rok: 2010 > W maju 2010 roku pojechałem do Gdańska, gdzie mieliśmy zebranie KK ZG PTTK. Zorganizowano tam także szkolenie dla przedstawicieli Regionalnych Pracowni Krajoznawczych. Postanowiłem zatem wykorzystać tych kilka dni by zaliczyć wszystkie obiekty jakie zostały umieszczone w Kanonie. Przyjechałem nieco wcześniej i zanim zaczęli zbierać się następni uczestnicy szkolenia wyruszyłem w miasto. Ponieważ przygotowałem się w domu miałem już ustaloną kolejność zwiedzania. Aby nie tracić czasu na zbędne szuk **Gdyńska architectura militaris autorstwa Mariana Lalewicza** Autorzy: M. Omilanowska Rok: 2019 DOI: 10.26881/porta.2019.18.06 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/3968/3906 > The complex of the Fleet Command and Navy barracks at Gdynia’s Oksywie is one of the most interesting examples of military architecture of the Second Polish Republic. The extensive urban and architectural complex was the work of one architect Marian Lalewicz; raised over a brief period of time, in its core it represented architectural homogeneity. It was one of the first projects on such a scale of the Polish army after Poland had regained independence. The whole was to be composed of the Fleet **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **Kościół luterański Gdańska w obliczu „kryzysu pobożności” pod koniec XVII wieku** Autorzy: L. Lewandowska Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.004 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35274/29716 > W artykule przedstawiono doświadczenia gdańskiego Kościoła luterańskiego oraz wypracowany przez pietystów paradygmat jego upadku oraz naprawy życia chrześcijańskiego na przykładzie pism polemicznych Constantina Schütza (1646–1712) i Samuela Schelwiga (1643–1715). Pod koniec XVII wieku Kościół luterański musiał zmierzyć się z wysuwanymi przez pietystów propozycjami reform oraz opanować kryzys pobożności. Zarówno ortodoksyjni luteranie, jak i pietyści uznawali, że poprawa życia chrześcijańskiego j **Propozycja utworzenia nowej placówki muzealnej w Gdańsku pod nazwą Skarbiec Mariacki** Autorzy: Jacek Friedrich Rok: 2025 DOI: 10.69500/m.86 URL: https://rocznikmuzealnictwo.nim.gov.pl/index.php/m/article/download/86/82 > Kościół Mariacki w Gdańsku w późnym średniowieczu i epoce nowożytnej należał do największych i najważniejszych kościołów regionu bałtyckiego, a nawet całej północnej Europy. Przez wiele stuleci wypełniał się licznymi dziełami sztuki, a jego wyposażenie odzwierciedlało zmiany społeczne i konfesyjne zachodzące w Gdańsku od XIV do XXI w. Do najcenniejszych elementów wyposażenia należał zespół kilkudziesięciu retabulów ołtarzowych oraz liczący kilkaset sztuk zespół średniowiecznych paramentów liturg **Early Modern Gdańsk in Maria Bogucka’s Research** Autorzy: E. Kizik Rok: 2023 DOI: 10.12775/aph.2022.127.05 URL: https://rcin.org.pl/Content/239438/WA303_275775_A296-APH-R-127_Kizik.pdf > Research on the socio-economic history of early modern Gdańsk marked the various stages of Maria Bogucka’s research career, from her doctorate in 1955 to full professorship in 1981. She came from the research grouping of Marian Małowist, and her works, along with the contributions of other students from this circle, are among the most outstanding achievements of Polish historiography of the twentieth century. This article is devoted to discussing the most important Gdańsk-related works of Boguck **Pierwsze wyniki badań archeologicznych przy ulicy Sukienniczej 18 w Gdańsku** Autorzy: Monika Kasprzak, Igor Urban, Piotr Samól Rok: 2026 DOI: 10.12775/gnh.2025.01 URL: https://apcz.umk.pl/GNH/article/download/69133/45603 > Prowadzone od 2023 r. badania archeologiczne przy ul. Sukienniczej 18 w Gdańsku przyniosły bardzo interesujące wyniki, które pozwalają na wstępną rekonstrukcję wyglądu południowo-zachodniej części grodu. W trakcie prac odkryto relikty drewnianego kościoła z XII w. oraz pozostałości zabudowy mieszkalnej i gospodarczej ustawionej wzdłuż dróg na osi wschód-zachód i północ-południe. W XIII w. w miejscu pierwszego kościoła powstał cmentarz, przy którym stanął zapewne nowy kościół, znany ze źródeł pis **Na śladach wczesnośredniowiecznej kolegiaty i kapituły zamkowej św. Michała w Gdańsku** Autorzy: Stanisław Librowski Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6533 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6533/6064 > - **Nowa publikacja o historii pośmiennictwa w średniowiecznych i nowożytnych Prusach** Autorzy: Marcin Grulkowski Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.011 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35285/29726 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **Geschichte Danzigs von der ältesten bis zur neuesten Zeit. T. 2** Autorzy: Matthias Gotthilf Löschin > Historia miasta Gdanska, ze szczegolnym uwzglednieniem kultury, obyczajow, nauki, sztuki, rzemiosla i handlu. Wydanie drugie. Cześc druga obejmuje czasy od konca wojny polnocnej do powrotu Gdanska pod panowania pruskie po okresie wojen napoleonskich. **Recenzja książki Daniela Gucewicza Diecezja gdańska w okresie komunizmu (1945–1989). Rys historyczny w stulecie biskupstwa gdańskiego** Autorzy: J. Hlebowicz Rok: 2026 DOI: 10.12775/gnh.2025.11 URL: https://apcz.umk.pl/GNH/article/download/69150/45613 > Recenzja **Zapomniana i wyparta historia (historie)? Przykład lokalnej inicjatywy w Niemczech w badaniach nad okresem nazizmu** Autorzy: Renata Skowrońska Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.017 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35291/29733 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **Historia Kościoła jako dzieje stosunku osobistego i społecznego do Boga w badaniach K. Górskiego** Autorzy: Wojciech Piasek Rok: 2008 DOI: 10.52204/np.2008.110.239-259 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4293/5160 > Artykuł stanowi analizę badań Karola Górskiego nad dziejami Kościoła. Od początku zainteresowań tą problematyką najważniejszą kwestią dla toruńskiego historyka była odnowa dotychczasowego sposobu jej podejmowania. Krytykując powojenną historiografię Kościoła w Polsce, zaznacza przede wszystkim jej pozytywistyczne podstawy ukierunkowujące badania na pewien typ zagadnień. Krytycznie odnosi się jednocześnie do badań wychodzących z socjologicznych założeń. Zdaniem toruńskiego historyka skoro Kościół **Organy z kościoła Świętej Trójcy w Gdańsku. Powstanie instrumentu oraz dekoracja empor i szaf organowych w kontekście sytuacji wyznaniowej w mieście na początku XVII wieku** Autorzy: Tomasz Jank OFMConv. Rok: 2023 DOI: 10.24425/libriged.2021.139666 URL: http://journals.pan.pl/Content/122251/PDF/06%20Organy%20z%20koscio%C5%82a%20%C5%9BW.%20Tr%C3%B3jcy,%20s.%20111-142.pdf > W latach 2008–2018 w kościele św. Trójcy w Gdańsku odbudowano i odrestaurowano zdemontowane w czasie drugiej wojny światowej manierystyczno-barokowe organy. Ten niezwykły, ogromny, rozbudowany obiekt urasta do rangi jednego z największych i najciekawszych zabytków sztuki muzycznej w Polsce, zasługując na szczególną uwagę nie tylko ze względu na swoje brzmienie, ale też doskonałą dekorację i wpisany w nią polemiczny, konfesyjny program ideowy. Powstanie instrumentu zawdzięczamy najprawdopodobniej **Udział świeckich w Kościele lokalnym i powszechnym. Rada Regionu Gdańskiego Franciszkańskiego Zakonu Świeckich na przestrzeni Kapituł w latach 1989–2016** Autorzy: M. Kuczkowski Rok: 2018 DOI: 10.12775/TICZ.2018.017 URL: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/TiCz/article/download/TiCz.2018.017/16102 > The history of Franciscan tertiary has lasted for over eight centuries and has always been connected with penitential movement. The tradition tells that the Franciscan Order was founded in 1221. The Pope Paul VI confirmed the rule for the tertiaries with his letter Seraphicus Patriarcha. After its introduction, the Order became the autonomous association of church and the tertiaries from all the world were the noticeable community on the international, national, regional and local level. Fratern **Gdańsk w okresie nowożytnym (Kultura, religia, polityka, społeczeństwo i stosunki międzynarodowe) / Danzig in der frühen Neuzeit (Kultur, Religion, Politik, Gesellschaft und internationale Beziehungen), Gdańsk, 30.05–01.06.2019 r.** Autorzy: Radosław Kubus Rok: 2020 DOI: 10.4467/23916001HG.20.018.13624 > Studia Historica Gedanensia » 2020 » Tom 11 (2020) » KRONIKA NAUKOWA A A A **Dzieje kościoła w Bukowie Morskim. Refleksje z więżby dachowej** Autorzy: A. Jankowski, M. Gogolin Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.387-422 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7927/8129 > -- **Gdansk: National Identity in the Polish-German Borderlands** Autorzy: C. Tighe Rok: 1990 > Carl Tighe aims to open up a debate about nationalism in Poland by examining some of the processes of history in one small but important place. Gdansk and its locality was where World War II started, where Solidarity was formed and where contemporary change is focused. Throughout its history the town has been a major site of exchange between East and West, and as such its own history provides valuable insights into the tensions and processes which have shaped modern Europe. The first section of **Zarys historii archiwum kościelnego w Kamieniu Pomorskim** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9143 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9143/7649 > - **Architektura sakralna Adama Ballenstedta (1923-1931)** Autorzy: Z. Sroka Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.201-267 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6813/7687 > -- **Spotkanie Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, 12 IV-14 IV 2023 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.2023.139.371-380 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/5450/5940 > Jest to sprawozdanie ze spotkania Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła Frombork, które miało miejsce w dniach od 12 do 14 kwietnia 2023 r. **O historii gospodarczej i społecznej w Frankonii od XVI do XVIII wieku w perspektywie migracji i powiązań** Autorzy: H. Baum Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.014 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35288/29730 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **Studies on Late Medieval Gdańsk** Autorzy: Beata Możejko Rok: 2025 DOI: 10.4324/9781032722382 > Studies on Late Medieval Gdańsk discusses Gdańsk (Danzig), a city whose governing authorities changed in the 15th century, with Polish kings replacing the Teutonic Knights. Located on the Baltic Sea, the town was home to around twenty to thirty thousand people, many of whom made their living working at sea. The world of wealthy patricians intertwined with that of ordinary residents of Gdańsk.  Sometimes conflicts and rivalries arose with close neighbours from Royal Prussia or distant ones f **Chroniści z XII i XIII wieku i ich wyobrażenia o władztwie. Nowe metody analizy** Autorzy: Michał Tomaszek Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.012 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35286/29727 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **Toruń i Gdańsk - ośrodki badań nad cystersami Pomorza Gdańskiego i Kujaw okresu średniowiecza** Autorzy: Dariusz Aleksander Dekański Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.217-261 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7032/8123 > -- **Gdańsk: A Baltic Borderland Perspective** Autorzy: A. Drost Rok: 2022 DOI: 10.4467/23916001hg.22.002.17422 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/23089/ > Studia Historica Gedanensia » Tom 13 (2022) » Gdańsk: A Baltic Borderland Perspective A A A **Gerard Labuda jako badacz kościoła polskiego w średniowieczu** Autorzy: M. Kosman Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.123-143 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4198/4904 > W bogatym i wielowątkowym dorobku wybitnego polskiego historyka Gerarda Labudy (1919-2010), przede wszystkim badacza średniowiecza, którego bibliografia zawiera 2 tys. publikacji, na jednym z czołowych miejsc leży historia Kościoła. Zauważmy, że dochodzenia te dotyczą spraw polityczno-organizacyjnych i początków ustroju państwowego. Jako student pisał rozprawy dotyczące misji polskiej i krzyżackiej w Prusach oraz prób podporządkowania Gniezna przez niemiecki Magdeburg, wydane przed 1939 r. Opubl **„Król się ślini na myśl o Gdańsku…” – cztery odsłony walki o symbole między miastem a władzą zwierzchnią z zamkiem krzyżackim w tle** Autorzy: Tomasz Torbus Rok: 2020 DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.12 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5180/4656 > I draw the historical background with the question of how the city has for centuries been communicating with visual signs with its so different external sovereigns. After general remarks, I focus on the ruler’s relationship with the city during the Teutonic Knights’ era, as the example serving the Teutonic castle in Gdansk, from the beginning of its construction to the story of its demolition. The Teutonic castle was built, according to the message of Wigand of Marburg, during the time of Grand **Młode Miasto Gdańsk (1380-1455) i jego patrymonium** Autorzy: Piotr Samól Rok: 2018 > W monografii ustalono m.in.: 1) polozenie strefy osadniczej Mlodego Miasta i zasieg jego patrymonium, 2) liczbe i (w miare mozliwości) lokalizacje obiektow sakralnych w tym ośrodku, 3) zmiany w statusie parafialnym kościola św Bartlomieja, 4) przemiany demograficzne ośrodka mlodomiejskiego, 5) związki elity politycznej Mlodego Miasta z Glownym Miastem oraz ich kontakty z Zakonem, 6) role portu Mlodego Miasta jako ośrodka pomocniczego wobec portu na Motlawie, 7) fakt przynajmniej cześciowego **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Kościół i dom księży misjonarzy w Tykocinie** Autorzy: W. Kochanowski Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.441-458 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7294/6866 > -- **Mieszczańska "katedra ". Patronat nad kościołem Mariackim w średniowieczu** Autorzy: Elżbieta Piwowarczyk Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.97.25-64 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6868/8140 > -- **Parafia pw. świętych Piotra i Pawła w Kowalewie pod administracją salezjanów w latach 1951-2016** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.012.16284 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21874/ > Artykuł omawia dzieje i funkcjonowanie rzymskokatolickiej parafii pw. Świętych Piotra i Pawła w Kowalewie. Powstała ona na przełomie XIII i XIV w. i należała do 1818 roku do archidiecezji gnieźnieńskiej, następnie do diecezji włocławskiej, od 2004 ponownie znajduje się w archidiecezji gnieźnieńskiej. Od 1951 roku parafię administrują kapłani z Towarzystwa Salezjańskiego. ST. PETER AND PAUL PARISH IN KOWALEWO UNDER THE ADMINISTRATION OF SALESIANS IN YEARS 1951-2016 The paper describes the histo **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Origines et Mutationes VI pt.: Ołtarz i tron – religia a władza od wczesnego średniowiecza po wiek XIX, Pruszcz Gdański, 13–14.06.2019 r.** Autorzy: Aleksandra Girsztowt Rok: 2020 DOI: 10.4467/23916001HG.20.020.13626 > Studia Historica Gedanensia » 2020 » Tom 11 (2020) » KRONIKA NAUKOWA A A A **Kościelne związki Pomorza Zachodniego z Polską na przestrzeni wieków na tle uwarunkowań politycznych - zarys problemu** Autorzy: Grzegorz Wejman Rok: 2024 DOI: 10.52097/wpt.5811 URL: https://ojs.academicon.pl/wpt/article/download/5811/9544 > Celem niniejszego artykułu jest wyeksponowanie kościelnych związków Pomorza Zachodniego z Polską od pełnego średniowiecza po dzisiejsze czasy w przestrzeni zmieniających się uwarunkowań politycznych. W pierwszym punkcie artykułu wskazano na zasięg zachodniej granicy państwa Piastów utrwalonej poprzez przyjęcie przez Pomorze chrześcijaństwa i wejście do rodziny cywilizacji zachodniej. Niestety rozbicie dzielnicowe w Polsce spowodowało, iż zainteresowanie Pomorzem osłabło, przez co stało się ono l **Misja Benedyktynów Słowiańskich w kościele Św. Krzyża w Krakowie** Autorzy: Marian Kanior Rok: 1994 DOI: 10.15633/FHC.1437 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1437/1333 > The article discusses the establishment of the Benedictine Church in the Slavonic rite (the Church of the Holy Cross). **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Kasata klasztorów w Gdańsku w pierwszej połowie XIX wieku - tło wydarzeń, przebieg, konsekwencje** Autorzy: Sławomir Kościelak Rok: 2025 DOI: 10.21697/sc.2025.32.2.15 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/sc/article/download/16144/13976 > Kasatę trzech gdańskich klasztorów starego typu zapowiadały restrykcje i ograniczenia okresu porozbiorowego. Do likwidacji klasztoru dominikanów i karmelitów przymierzano się już w 1806 r. Okres napoleoński na pewien czas przeszkodził tym zamiarom. Ostatecznie więc likwidację gdańskich klasztorów przeprowadzono stosownie do pruskich rozporządzeń gabinetowych z 1810 i 1816 r. w latach 1817-1835. Proces ten był monitorowany przez pruskie władze państwowe. Nieruchomości wyprzedano w kilku etapach, **Ogólnopolska konferencja naukowa Ojciec Henryk Damian Wojtyska 1933-2009. Historyk Kościoła i dydaktyk w dziesiątą rocznicę śmierci. Lublin 9 XII 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.32 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/hamryszczak_wojtyska.pdf > - **[Recenzja]: Schematyzm Diecezji Gdańskiej na jubileuszowy rok 1975, nakładem Kurii Biskupiej w Gdańsku-Oliwie, Gdańsk 1976** Autorzy: Władysław Szulist Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7091 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7091/6642 > - **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Diecezja gdańska niespełna rok od zakończenia II wojny światowej na podstawie sprawozdania administratora apostolskiego ks. inf. Andrzeja Wronki z kwietnia 1946 r., przygotowanego dla prymasa Polski kard. Augusta Hlonda** Autorzy: Daniel Gucewicz Rok: 2025 DOI: 10.12775/gnh.2023.08 URL: https://apcz.umk.pl/GNH/article/download/57529/40980 > Przedstawiony do edycji dokument – sprawozdanie zarządcy diecezji gdańskiej z kwietnia 1946 r. – stanowi cenne źródło do dziejów stosunków wyznaniowych panujących w Gdańsku w pierwszym roku od zakończeniu działań wojennych. Zawiera podstawowe dane statystyczne oraz odpowiednie tło historyczne i uwarunkowania polityczne. Dużo miejsca zajmuje w nim sytuacja ludności i duchowieństwa niemieckiego, które dotąd dominowało w niewielkiej diecezji gdańskiej. Autorem sprawozdania jest administrator aposto **O franciszkańskiej historii koszalińskich kościołów w latach 1945–1974** Autorzy: Krystyna Bastowska Rok: 2024 DOI: 10.69553/rs.2024.12-07 URL: http://www.rocznikskrzatuski.pl/archiwum_pliki/rs2024/07_krystyna_bastowska.pdf > At the beginning of 1945, there were 10 temples belonging to various denominations in Koszalin, including one Catholic church. Saint Joseph. All temples survived the war conflagration. The first Franciscan, Father Nikodem Szałankiewicz, arrived in ruined Koszalin on May 26, 1945, together with a group of 450 settlers from Gniezno, occupying the church dedicated to the Saint Joseph without any obstacles, and from June 17, 1945 also the parish church. Parish of St. Joseph initially included over 2 **Uwagi na temat pracy Tadusza Zakrzewskiego o polskich instytucjach i organizacjach w Toruniu pod zaborem pruskim (1815–1894)** Autorzy: A. Tarnowska Rok: 2021 DOI: 10.12775/bpmh.2021.016 URL: https://apcz.umk.pl/BPMH/article/download/35290/29732 > Kościół luterański Gdańska w obliczu "kryzysu **Recenzja książki Grzegorza Kotłowskiego i Elżbiety Starek, Łacińskie inskrypcje w kościołach Gdańska. Bazylika Mariacka, Pelplin 2013, Wydawnictwo „Bernardinumn”, ss. 105** Autorzy: Barbara Hartleb-Kropidło Rok: 2014 DOI: 10.18778/1733-0319.17.16 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/collectanea/article/download/16189/15833 > Auctores eius libri, Grzegorz Kotłowski et Elżbieta Starek, omnes inscriptiones (numero 31) imprimis XVII saeculo p. Chr. n. confectas, quae in Basilica Minore Gedani inveniuntur (etiam in adiunctis photographiis) demonstrant. Maxima eorum pars ad vitam et activitatem nobilissimorum civium urbis Gedani pertinet, qui saepe magistratus publicos ac alia munera, e.g. magistrorum vel sacerdotum gerebant, et in gravibus politicis atque religiosis eventibus versati sunt. Magna cum diligentia ac artis e **Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg** Autorzy: B. Schmid > Zabytki architektury i sztuki powiatu malborskiego. Zeszyt czternasty z tej serii wydawniczej. Publikacja zostala wydana na zlecenie zachodniopruskiego sejmiku prowincjonalnego. Opracowana przez Bernharda Schmid’a – radce budowlanego w Malborku i prowincjonalnego konserwatora zabytkow na Prusy Zachodnie. Ksiązka zawiera 472 ilustracje w tekście i 31 dodatkow. **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Szlakami przeszłości i czasów współczesnych, red. K. Puchowski i J. Zerko, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1996, ss. 387** Autorzy: K. Jakubiak Rok: 2019 DOI: 10.14746/bhw.1997.5.6.11 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/16799/16638 > . **Ksiądz Mikołaj Kamiński (1911-1986), salezjanin, wykładowca, autor opracowań historycznych, miłośnik dziejów – Wielkopolski Wschodniej** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.012.16919 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22395/ > Ksiądz Mikołaj Kamiński (1911-1986) salezjanin, urodził się i wzrastał w miejscowości Lądek w Wielkopolsce Wschodniej. W wieku 18 lat wstąpił do Zgromadzenia Salezjańskiego. Zapisał się w historię duchowych synów św. Jana Bosko, jako wytrwany nauczyciel, wykładowca i duszpasterz na wielu placówkach salezjańskich. Był też obiecującym literatem o zainteresowaniach humanistycznych. Jedną ze swoich prac, opublikowanych jeszcze przed wojną, poświęcił swojej ziemi rodzinnej. Jego pionierskie dzieło – **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Polityka na ambonie. Środowisko księży „patriotów” w województwie gdańskim w latach 1950–1956** Autorzy: Leszek Molendowski Rok: 2026 DOI: 10.4467/25434942ws.25.014.23634 URL: https://ejournals.eu/pliki_artykulu_czasopisma/pelny_tekst/019e2bc3-35a2-7296-80e3-5dc2b0b4498c/pobierz > Jednym z najbardziej pewnych pl badawczych w najnowszej **Tercjarze św. Franciszka z Asyżu w diecezji chełmińskiej i gdańskiej od połowy XIX wieku do 1992 roku** Autorzy: M. Kuczkowski Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13492 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13492/12447 > W opracowaniu podjęto próbę ukazania ruchu tercjarskiego w dwóch ówczesnych diecezjach – chełmińskiej i gdańskiej. Zakres chronologiczny rozważania obejmuje okres od połowy XIX wieku do 1992 roku, kiedy dokonano reorganizacji administracyjnej Kościoła w Polsce. Trzeci Zakon św. Franciszka z Asyżu, zwany Franciszkańskim Zakonem Świeckich, istnieje od prawie ośmiu wieków, jego fundamentem były ruchy pokutne. Pod wpływem działania Franciszka z Asyżu i jego współbraci grupy pokutne nabierały nowego **Gdańsk: a City of Solidarity and Freedom** Autorzy: P. Lorens, Izabela Mironowicz Rok: 2020 DOI: 10.1080/02513625.2020.1756621 > Only a few cities can claim that they have changed Europe and indeed the World. Gdańsk is privileged to be one of them. It is not a “caprice of history” that the Solidarity movement which, in the end, got the iron curtain torn, was born in this particular place. It is a logical consequence of ten centuries of the collective wisdom of the people that built Gdańsk and the region of Pomerania. The tragic assassination of the Mayor of Gdańsk, Paweł Adamowicz, in 2019, reminds us that these values th **Inwentarz kościoła parafialnego w Lądzie z 1936 roku. Edycja źródłowa** Autorzy: J. Wąsowicz Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.111.19 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.2019.111.19 > Inwentarz kościoła parafialnego w Lądzie n. Wartą został sporządzony 26 września 1936 roku po objęciu funkcji proboszcza i dyrektora Zakładu Salezjańskiego przez ks. Franciszka Miśkę SDB, późniejszego męczennika drugiej wojny światowej, obecnie kandydata na ołtarze. Dokument stanowi ostatnie źródło dokumentujące stan wyposażenia kościoła przed wybuchem wojny. Klasztor w czasie okupacji od stycznia 1940 roku do października 1941 roku pełnił funkcję obozu przejściowego dla duchownych z kilku diece **Przyczynki źródłowe do dziejów szpitala św. Elżbiety w Starym Mieście Gdańsku z lat 1429–1454** Autorzy: Rafał Kubicki Rok: 2020 DOI: 10.4467/23916001HG.20.017.13623 URL: https://doi.org/10.4467/23916001hg.20.017.13623 > Przyczynki źrodlowe do dziejow szpitala św. Elzbiety w Starym Mieście Gdansku z lat 1429–1454 **Ks. Stanisław Bogdanowicz, Karol Maria Antoni Splett, Biskup gdański czasu wojny, więzień specjalny PRL, Gdańsk 1995, ss. 358** Autorzy: J. Janicki Rok: 1999 DOI: 10.15633/FHC.1433 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1433/1329 > Recension: Ks. Stanislaw Bogdanowicz, Karol Maria Antoni Splett, Biskup gdanski czasu wojny, wiezien specjalny PRL, Gdansk 1995, ss. 358. **Rola zakonu dominikanów w dziejach Gdańska** Autorzy: Dariusz Aleksander Dekański Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.581-589 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6858/8191 > W dniach 8-10 maja 2002 r. obchodzono w Gdańsku rocznicę 775-lecia przybycia do miasta ojców dominikanów. Głównym punktem obchodów rocznicowych była międzynarodowa konferencja naukowa pt. "Gdańskie i europejskie dziedzictwo. Rola zakonu dominikanów w dziejach Gdańska". Konferencja gdańska została zorganizowana przez klasztor oo. dominikanów w Gdańsku, Wydział Filologiczno-Historyczny Uniwersytetu Gdańskiego i Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zapowiedziano wydanie materiałów z omó **Kościół katolicki w Kartuskiem (1939-1945)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6969/7760 > -- **Centralizacja zbiorów w okresie PRL w kontekście sporu pomiędzy Bazyliką Najświętszej Marii Panny w Gdańsku a Muzeum Narodowym w Warszawie** Autorzy: M. Michalik Rok: 2024 DOI: 10.26881/rgtn.2024.03 URL: https://doi.org/10.26881/rgtn.2024.03 > W artykule analizowano konflikt między bazyliką Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku a Muzeum Narodowym w Warszawie, dotyczący zwrotu obiektów przejętych po 1945 r. Na podstawie przedstawionych pism, ustaw, rozporządzeń, okólników, dokumentów, notatek służbowych od lat powojennych do lat 90. została zakreślona chronologia wydarzeń. Skupiono się przede wszystkim na wątkach związanych z centralizującą polityką kulturalną PRL i działalnością MNW, omówiono wykorzystane przez strony sporu narracje o ch **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Romańska i wczesnogotycka architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie (XII-XIIIw.)** Autorzy: Leszek Wetesko Rok: 1995 DOI: 10.52204/np.1995.83.429-454 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7337/7912 > -- **Salezjańskie Liceum im. H. Sienkiewicza w Sokołowie Podlaskim - historia i wychowanie** Autorzy: J. Niewęgłowski Rok: 1999 DOI: 10.21852/sem.1999.28 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12812/11051 > W północno-wschodniej części Polski leży miasto Sokołow Podlaski. W 1915 razem ksiądz władze lokalne ufundowały gimnazjum. Po kilku latach od 1' otwarcia, szkoła ma znalazł się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Władze miasta zwróciły się do Zgromadzenia Salezjańskiego z propozycją oddania szkoły pod zarząd salezjanów. Od 1925 r. Gimnazjum podlegało administracji salezjański. Podczas II wojny światowej 1939-1945 salezjanie zawiesili swoją działalność. Zaraz po wojnie rozpoczęli działalność szkoły, **Recenzja: S. Salmonowicz, Polnische Preussen oder Westpreussen. Ausgewählte Studien, Instytut Kaszubski, Gdańsk 2018, ss. 159** Autorzy: Piotr Kitowski Rok: 2019 DOI: 10.4467/20844131ks.19.032.11650 URL: https://doi.org/10.4467/20844131ks.19.032.11650 > Recenzja: S. Salmonowicz, Polnische Preussen oder Westpreussen. Ausgewahlte Studien, wyd. Instytut Kaszubski: Gdansk 2018, 159 s. **Kościół Najświętszego Salwatora w Krakowie na podstawie fragmentu relacji Martina Grunewega z 1603 r.** Autorzy: Z. Pianowski Rok: 2020 DOI: 10.31338/uw.9788323540946.pp.243-252 > Liber Romani. Studia ofiarowane Romanowi Michałowskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin Księga pamiątkowa dla wybitnego historyka mediewisty, profesora Romana Michałowskiego. Zebrane w tomie artykuły dotyczą szeroko rozumianej problematyki **Królewskość Najświętszej Maryi Panny w nauczaniu Kościoła** Autorzy: Zofia Orawa Rok: 1961 DOI: 10.21906/RBL.2834 > — **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Stanisław Jankowski SDB – Dariusz Sztuk SDB, Historia zbawienia (Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie, 2018)** Autorzy: Michał Zybała Rok: 2019 DOI: 10.31743/BIBAN.3549 URL: https://doi.org/10.31743/biban.3549 > Recenzja książki: Stanisław Jankowski SDB – Dariusz Sztuk SDB, Historia zbawienia (Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie, 2018) **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Kościół p. wezw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w parafii św. Jakuba w Warszawie** Autorzy: Zofia Sowińska-Bania Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.167-199 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6812/7685 > -- **W sprawie badań ośrodków toruńskiego i gdańskiego nad problematyką cystersów na Pomorzu Gdańskim i na Kujawach w średniowieczu** Autorzy: B. Śliwiński Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.597-615 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6859/8185 > znalazł się również artykuł Dariusza Dekańskiego: **Konferencja naukowa „Losy i znaczenie dziedzictwa po klasztorach skasowanych na ziemiach dawnych Prus Królewskich. W 180. rocznicę kasaty ostatnich klasztorów w Gdańsku”, Gdańsk, 22 X 2015 r.** Autorzy: Rafał Kubicki, Sławomir Kościelak Rok: 2016 DOI: 10.15762/zh.2015.50 URL: https://doi.org/10.15762/zh.2015.50 > zwizku z przypadajc w tym roku 180. rocznic likwidacji przez wadze pruskie dwch ostatnich klasztorw w Gdasku (brygidek i dominikanw) w pomieszczeniach Wydziau Historycznego Uniwersytetu Gdaskiego (budynek Instytutu Archeologii i Etnologii oraz Instytutu Historii Sztuki) zostaa zorganizowana konferencja naukowa, bdca czci projektu Dziedzictwo

[object Object]