Kościół MB Różańcowej

Historia parafii Kościół MB Różańcowej w Zamojsce udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: przemyska. --- ### Publikacje naukowe **St. Nicholas Church and Basilian Monastery in Zamość in the 19th century** Autorzy: Beata Lorens Rok: 2022 DOI: 10.17951/rh.2022.53.145-170 URL: https://journals.umcs.pl/rh/article/download/11479/9827 > The St. Nicholas Church in Zamość has a history of belonging to various religions and rituals. It was built at the beginning of the 17th century as an Orthodox church serving the Orthodox community living in the city. At the beginning of the 18th century, the Orthodox Church was handed over to the Basilians, who built a monastery by the church, which operated until 1865. In 1720, a synod of the Unitarian Church in the Republic of Poland was held in St. Nicholas’ Orthodox Church. After the dissol **The former St. Nicholas Church in Zamość as a Russian “lieu de mémoire”** Autorzy: Paulina Korneluk Rok: 2022 DOI: 10.19195/quart.2022.2.94072 URL: https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/quart/article/download/94072/88794 > This article aims to show the history of the Orthodox church in Zamosc based on the concept of sites of memory developed by Pierre Nora. Zamosc’s church is one of the most important yet enigmatic buildings in the town. It was built for the town’s Greek and Ruthenian communities and for a good number of years was the mainstay of Orthodoxy in the region. At the beginning of the 18th c., it was taken over by the Basilian Order, and in its interiors the statutes of the Synod of Zamosc were signed, w **Jak Feniks z popiołów. Architektura kościoła franciszkanów w Zamościu** Rok: 2022 DOI: 10.36744/bhs.1136 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/1136/961 > Koœciół franciszkanów w Zamośœciu, mimo pokaŸźnych rozmiarów i wysokiej klasy artystycznej, nie budził większego zainteresowania badaczy polskiej architektury nowożytnej. Do tej pory skupiano się na ustaleniu podstawowych faktów z dziejów zabytku, a także podjęto szereg prób atrybucji autorstwa projektu, które w œświetle prowadzonych wciąż badań nad sztuką nowożytną można uszczegółowić. Impulsem do podjęcia tematu była niedawna odbudowa świątyni, rozebranej częściowo w XIX i przekształconej w XX **Kaplica Matki Bożej Różańcowej z sieradzkiej bazyliki – między historią, duchowością, malarstwem i konserwacją** Autorzy: P. Szczepaniak Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.29 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.29 > Artykuł bazując na dokumentach archiwalnych podejmuje tematykę realizacji, dekoracji i konserwacji kaplicy bocznej bazyliki Wszystkich Świętych w Sieradzu. Bryła architektoniczna, powstała w latach 30-tych XX w., stała się miejscem wyeksponowania kunsztu artystycznego małżeństwa Łucji i Józefa Oźminów, którzy we współpracy z ówczesnym proboszczem, w latach 50-tych, na monumentalnym fresku ukazali historię miasta i kraju oraz bogactwo folkloru Ziemi Sieradzkiej. W XXI w., kaplica stała się labora **O nieistniejących kościołach Zamojskich** Autorzy: Anna Bartko-Malinowska Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.127.201-219 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4087/4732 > Zamość jest miastem atrakcyjnym turystycznie ze względu na wyjątkowy, „idealny” układ przestrzenny, niespotykany w innych miastach Polski i Europy oraz ze względy na ciekawą manierystyczną architekturę. Warto pamiętać jednak, że nie wszystkie dzieła zachowały swój pierwotny wygląd, a niektóre obiekty, zwłaszcza sakralne, między innymi na skutek przebudowy miasta na twierdzę i utworzenia w Zamościu koszarów wojskowych, przestały istnieć. Artykuł poświęcony jest tym kościołom, które zostały zniszc **Obraz Matki Boskiej w kościele franciszkanów w Przemyślu** Autorzy: Adam Bochnak Rok: 1958 DOI: 10.52204/np.1958.7.95-107 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7572/7002 > -- **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Rzymskokatolickie parafie diecezji przemyskiej w dobrach Ordynacji Zamojskiej w połowie XVIII wieku** Autorzy: M. Kowalski Rok: 2019 DOI: 10.4467/17347513sa.19.002.14557 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/19988/ > W artykule przedstawiono dzieje oraz uposażenie czterech parafii wchodzących w skład rzymskokatolickiej diecezji przemyskiej, będących jednocześnie częściami dóbr Ordynacji Zamojskiej, a mianowicie Krzeszowa, Łukowej, Potoku i Tarnogrodu. Do dóbr parafialnych zaliczano ziemię (łany, ogrody, sady, stawy), własne gospodarstwa, pańszczyznę poddanych (wymiarową i tzw. darmochy), dziesięciny i meszne (zbożowe lub pieniężne). Ukazano również podstawy funkcjonowania szpitali i bractw. Agendy te utrzymy **Arcybractwo różańca świętego przy kościele pod wezwaniem św. Marii Magdaleny w Wawrzeńczycach** Autorzy: Gabriela Gruszczak Rok: 2018 DOI: 10.52204/np.2018.130.127-152 URL: https://doi.org/10.52204/np.2018.130.127-152 > Celem niniejszej pracy jest opisanie historii arcybractwa różańca świętego przy kościele św. Marii Magdaleny w Wawrzeńczycach. W pierwszych częściach pracy autorka kreśli kulturowy i historyczno-geograficzny kontekst jego działalności, opisując rozwój nabożeństwa różańcowego oraz historię parafii Wawrzeńczyce. Następnie w układzie chronologicznym omawia dzieje arcybractwa od jego założenia przez Abrahama Bzowskiego w 1600 r., przez ponowne założenie z inicjatywy biskupa Tomasza Oborskiego w 1630 **Prepozytura tarnowska : opracowanie materiałów źródłowych do atlasu historycznego Kościoła w Polsce** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6477 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6477/6032 > - **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **„Bitwa pod Lepanto” Tomasza Dolabelli z Kaplicy Różańcowej przy kościele podominikańskim w Poznaniu** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 2020 DOI: 10.21852/sem.2020.3.10 URL: https://doi.org/10.21852/sem.2020.3.10 > The Article deals with the circumstances of ordering in 1632 the painting “The Battle of Lepanto” with the painter Tomasso Dolabella. This work has so far received numerous references in the literature, but the proposals for its interpretation have aroused discussion among researchers. The painting was originally exposed in the rosary chapel next to the former Dominican church in Poznan, where it was part of an ideological program, referring to the cult of Our Lady of the Snows and Saint Jack. T **Drewniana architektura kościelna diecezji przemyskiej** Autorzy: R. Brykowski Rok: 1976 DOI: 10.52204/np.1976.46.53-100 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6493/7228 > Przedmiotem artykułu jest prezentacja drewnianych zabytkowych kościołów diecezji przemyskiej. Nie doczekały się one oddzielnego opracowania naukowego. Prawie wszystkie zachowane zabytkowe kościoły diecezji zostały  objęte inwentaryzacją w ramach prac Instytutu Sztuki PAN nad „Katalogiem zabytków sztuki w Polsce”, a najstarsze z nich (z w. XV—XVI) były badane szczegółowiej w ramach prac tegoż Instytutu nad dokumentacją drewnianej architektury sakralnej w Polsce. Do artykułu został dołączony w for **Seminarium diecezjalne w Przemyślu pod kierownictwem księży misjonarzy (1687-1783)** Autorzy: J. Rąb Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.11.255-260 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7291/6864 > -- **Początki biskupstwa przemyskiego** Autorzy: J. Kwolek Rok: 1975 DOI: 10.52204/np.1975.43.7-25 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6532/6707 > W roku 1340, za obopólną zgodą księcia katolików ruskich i biskupa lubuskiego, wyświęcono  pierwszego łacińskiego biskupa Przemyśla. Jednakże powstałe w tym samym czasie niepokoje wewnętrzne i wojenne uniemożliwiły biskupowi Iwanowi nie tylko pracę w swojej diecezji, ale także pozostanie tam. Podobnie jego następca Mikołaj, mianowany przez papieża na nowego biskupa w 1352 roku nigdy biskupstwa w Przemyślu nie objął. W ten sposób ustanowione w I połowie XIV wieku biskupstwo przemyskie, nie związa **Rotunda św. Mikołaja w przemyślu — badanie struktur materiału budowli** Autorzy: M. Gosztyła, K. Sikorski Rok: 2023 DOI: 10.24425/tkuia.2021.138724 URL: http://journals.pan.pl/Content/122375/PDF-MASTER/2021-TEKA-25-Gosztyla-Sikorski.pdf > STRESZCZENIEW artykule, który można potraktować jako kontynuację badań mających na celu określenie lat budowy rotundy pw.św.Mikołaja w Przemyślu, podjęto kolejną próbę wskazania okresu wzniesienia świątyni w oparciu o ak- **Konferencja naukowa „Kroniki parafialne jako źródła historyczne”, Przemyśl, 14 czerwca 2022 roku** Autorzy: Ewa Grin-Piszczek Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.14528 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/14528/13198 > Sprawozdanie z konferencji. **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Ratujmy kolegiatę. Konserwacja świątyni w Zamościu w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej** Autorzy: Agnieszka Szykuła-Żygawska Rok: 2019 DOI: 10.56583/az.848 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/az/article/download/848/913 > Autorka podejmuje nowy temat pierwszej powojennej konserwacją kolegiaty (obecnie katedra), a także zniszczeń, jakiem uległa podczas II wojny światowej, także sporadycznie opisywanym w literaturze dotyczącej tego okresu. Jedyna XVI-wieczna świątynia w Zamościu, zaliczana do jego najwartościowszych zabytków, była niszczona i rabowana przez Niemców i Sowietów, od 1940 r. zamknięta, mieściła m.in. skład zboża. Pierwsze powojenne prace (remont dachu, tynkowanie murów zewnętrznych, odnowienie kaplicy **Recenzja książki Anny Krochmal Archiwum historyczne eparchii przemyskiej, Warszawa–Przemyśl 2016, 620 ss.** Autorzy: Łukasz Gołaszewski Rok: 2019 DOI: 10.4467/20844131ks.19.013.10747 URL: https://doi.org/10.4467/20844131ks.19.013.10747 > Recenzja ksiązki Anny Krochmal, Archiwum historyczne eparchii przemyskiej, Warszawa–Przemyśl 2016, 620 ss. **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Średniowieczny kościół parafialny w Szadku i jego renesansowa kaplica** Autorzy: Stanisław Cechosz, Łukasz Holcer Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.02 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/download/13701/13236 > Średniowieczny kościół parafialny w Szadku, pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła, jest najstarszym zabytkiem miasta i zarazem najcenniejszą pamiątką jego dawnej świetności. Od kilku lat trwają prace renowacyjne przy elewacjach świątyni. Dotąd odnowiono mury prezbiterium i północną elewację korpusu kościoła wraz z aneksami, czyli zakrystią, skarbcem i kaplicą pw. Matki Bożej Różańcowej. Podjęcie prac konserwatorskich i badawczych zaowocowało przywróceniem świątyni jej **Dzieje diecezji zamojsko-lubaczowskiej (1992− 2017)** Autorzy: P. Cegłowski Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22694.7 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/17570/16340 > W ostatnich dekadach moz ˙na zaobserwowac ´proces szczegółowych badan ´nad dziejami instytucji kos ´cielnych, róz ˙nego rodzaju organizacji religijnych, zwłaszcza o charakterze społeczno-kulturalnym czy tez ˙pewnych form aktywnos ´ci inicjowanych przez duchowien ´stwo lub s ´cis ´le zwi ązanych z powszechn ą misj ą Kos ´cioła.W tym nurcie przedsie ˛wzie ˛c ´badawczo-naukowych i dokumentalno-interpretacyjnych wyj ątkowe miejsce zajmuj ą prace pos ´wie ˛cone dziejom poszczególnych diecezji, zarówn **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Zakony w diecezji przemyskiej obrządku łacińskiego w XIV-XVIII wieku** Autorzy: J. Kłoczowski Rok: 1975 DOI: 10.52204/np.1975.43.27-72 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6536/6708 > Autor w krótkim zarysie przedstawił etapy kształtowania się sieci klasztorów na obszarze katolickiej diecezji przemyskiej obrządku łacińskiego aż po lata pierwszego rozbioru Rzeczypospolitej. Zasygnalizował niektóre zagadnienia związane z rolą i znaczeniem zakonów w kilkusetletnim życiu społeczności Kościoła przemyskiego. Rola ta była bardzo zasadnicza. W niniejszym artykule autor starał się ją jak najlepiej uwypuklić. **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **The Archconfraternity of the Rosary in the Dominican Churches of Kraków. Piety and Patronage of the Arts** Autorzy: Krzysztof J. Czyżewski, M. Walczak Rok: 2019 DOI: 10.3986/AHAS.V23I2.7333 URL: https://ojs.zrc-sazu.si/ahas/article/download/7333/6837 > The essay deals with the artistic milieu of the Archconfraternity of the Rosary at the Dominican Holy Trinity Church in Kraków. Dominicans were zealous promoters of the rosary, and numerous Rosary brotherhoods were established, typically affiliated with Dominican churches. Therefore, it seems almost certain that in Kraków, as early as the 15th century, the Dominican Order of Preachers encouraged the formation of such a confraternity. Indirect evidence of this is preserved in the Convent’s Archiv **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **The history of Protection of the Most Holy Virgin Mary Uniate Parish in Ciotusza in the light of the 18th century church post-visitation protocols** Autorzy: J. Frykowski Rok: 2016 DOI: 10.34739/his.2016.05.11 URL: https://www.czasopisma.uph.edu.pl/historiaswiat/article/download/838/2605 > The present article presents the history of now nonexistent Protection of The Most Holy Virgin Mary Uniate parish in Ciotusza in the eighteenth century. The present article is based on abundant primary sources housed in the National Archives in Lublin, especially in the section of Chelm Greek Catholic Consistory, of which parish post-visitation protocols constitute the main part. **Dominikanie w Krakowie czy w Opatowcu? W poszukiwaniu pierwszego Bractwa Różańcowego w średniowiecznej Małopolsce** Autorzy: Tomasz Gałuszka Rok: 2010 DOI: 10.52204/np.2010.113.281-293 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4725/4998 > W ostatniej ćwierci XV w. ruch bractw różańcowych rozwijał się dynamicznie w klasztorach dominikańskich w Niemczech i we Włoszech, a także na Śląsku, Pomorzu Zachodnim i Kujawach. Podobnie było w średniowiecznej Małopolsce, o czym świadczy analizowany w niniejszym opracowaniu tekst krakowskich Acta Episcopalia z 27.04.1498 roku. Tekst ten jest wyrokiem sądu biskupiego w sprawie bractwa różańcowego działającego w klasztorze dominikanów w Opatowcu. Prezentowane źródło jest najstarszym znanym źródł **Z dziejów kultu obrazu Matki Boskiej Chełmskiej** Autorzy: J. Stefański Rok: 1986 DOI: 10.52204/np.1986.66.159-190 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6831/7693 > -- **Diecezja przemyska w średniowieczu** Autorzy: Zygmunt Sułowski Rok: 1976 DOI: 10.52204/np.1976.46.11-28 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6491/7225 > Termin diecezja został użyty w tytule w znaczeniu obszaru — dla odróżnienia od biskupstwa jako instytucji. Przedmiotem artykułu jest  zarejestrowanie przejawów chrześcijaństwa na tym terenie — poczynając od najdawniejszych, kończąc zaś na okrzepnięciu wewnętrznej struktury diecezji katolickiej. Celem artykułu jest więc przedstawienie średniowiecznego chrześcijaństwa na obszarze późniejszej diecezji przemyskiej. **Losy greckokatolickiej światyni w diecezji przemyskiej w PRL** Autorzy: Sabina Bober Rok: 2012 DOI: 10.52204/np.2012.118.157-169 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4153/4864 > W przedwojennej Polsce cerkiew greckokatolicka liczyła trzy diecezje należące do greckokatolickiej prowincji kościelnej lwowskiej. Jedną z tych diecezji była diecezja przemyska. W II. Rzeszy do utworzenia niepodległego państwa ukraińskiego Kościół greckokatolicki cieszył się niemal nieograniczoną wolnością. Po zajęciu tych terenów przez Związek Radziecki w 1944 r. wszelka działalność tego kościoła została przerwana. Zwołany w marcu 1946 r. na polecenie władz sowieckich synod lwowski podjął decyz **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Zakony diecezji przemyskiej od pierwszego rozbioru do 1938 roku** Autorzy: Ewa Jabłońska-Deptuła Rok: 1976 DOI: 10.52204/np.1976.46.207-268 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6497/7231 > Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie zarysu dziejów upadku lub wzrostu zakonów i zgromadzeń zakonnych działających na terenie diecezji przemyskiej w ciągu ponad 150 lat. Wskazano w nim na pewne grupy przyczyn wpływających na zahamowanie aktywności wspólnot zakonnych w określonym kontekście historycznym oraz pewnych prawidłowości, które umożliwiały rozwój. **Kościelne dzieje Brzozowa** Autorzy: J. Rąb Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.293-321 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7639/7039 > -- **Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej** Autorzy: A. Mironowicz Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.06 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/17490/1/Elpis_1_1999_A_Mironowicz_Kosciol_Prawoslawny.pdf **Pół wieku "Naszej Przeszłości"** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 1997 DOI: 10.52204/np.1997.87.421-427 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7468/7966 > Czasopismo "Nasza Przeszłość" ma na celu publikację studiów z historii Kościoła i kultury katolickiej w Polsce. Zajmuje się badaniami z zakresu historii Kościoła, zakonów, teologii, pracy misyjnej oraz zagadnień społecznych związanych z kulturą polską. Pierwszy numer periodyku ukazał się 7 grudnia 1946 roku. Chociaż początkowo periodyk był skromny, to wkrótce zyskał uznanie w środowisku naukowym. Inicjatywa ta wynikała z potrzeby uzupełnienia luki w historiografii kościelnej w Polsce po wielolet **Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il.** Autorzy: K. Witkowski Rok: 2017 DOI: 10.4467/27204006pmo.17.020.16292 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/21867/ > Polonia Maior Orientalis » 2017 » IV » Bartłomiej Grzanka, Dziedzictwo Karmelu – 250 lat kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie, Kłodawa 2016, ss.183, il. A A A **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Materiały z sesji naukowej „Dzieje rozwoju przestrzennego i architektonicznego Zamościa” (29-31 V 1978)** Autorzy: J. Kowalczyk Rok: 2005 DOI: 10.56583/az.1390 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/az/article/download/1390/1438 > Zapis dyskusji podczas sesji naukowej „Dzieje rozwoju przestrzennego i architektury Zamościa” z 1978 r. odnaleziony został w przekazanym do Archiwum Państwowego w Zamościu zespole: Zamojskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk 1960-1990. Zespół ten składa się z 63 jednostek archiwalnych i nie jest opracowany. W teczce o sygn. 19 pt. Sesja Naukowa „Dzieje rozwoju przestrzennego i architektury Zamościa” o łącznej objętości 130 kart znajduje się korespondencja dotycząca sesji i zwarty materiał zatytułowany **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **The Short History the Church Dedicated to the Finding of the Holy Cross in Zinkowce** Autorzy: L. Opyrchał, Ruslan Nagnybida Rok: 2024 DOI: 10.17951/rh.2024.57.973-985 URL: https://journals.umcs.pl/rh/article/download/13979/11897 > This article presents the history the church dedicated to the Finding of the Holy Cross in Zinkowce. Zinkowce is a small village located near Kamieniec Podolski. The church was probably built in the 16th century and then destroyed during the Turkish occupation of Podolia in 1672–1699. In 1716, Bishop Rupniewski rebuilt the church. However, it was not completely rebuilt. The reconstruction of the church lasted throughout the eighteenth century and at the beginning of the nineteenth century. Fragm **Spotkanie Historyków Kościoła w 800. rocznicę powstania Zakonu Franciszkańskiego (15-17 IV 2009)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.111.327-331 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4312/5031 > W 2009 roku spotkanie profesorów i wykładowców historii Kościoła odbyło się w murach Wyższego Seminarium Duchownego Prowincji Matki Bożej Anielskiej pw. św. Bonawentury w Krakowie-Bronowicach Wielkich. W programie spotkania znalazły się referaty poświęcone różnym aspektom dziejów i charyzmatu zakonu franciszkańskiego. **Kościół dominikanów lwowskich w średniowieczu jako ośrodek kultowy** Autorzy: Tadeusz M. Trajdos Rok: 1997 DOI: 10.52204/np.1997.87.39-72 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7450/7952 > -- **Social and Educational Activities in the Family of the Servant of God Jadwiga Zamoyska** Autorzy: Katarzyna Zagórska Rok: 2025 DOI: 10.18276/cto.2025.41-12 URL: https://wnus.usz.edu.pl/cto/file/article/view/21329.pdf > Artykuł stanowi interdyscyplinarną refleksję nad materialną i niematerialną spuścizną rodziny Służebnicy Bożej Jadwigi Zamoyskiej i jej syna Władysława, ustanowionych przez Sejm i Senat RP patronami roku 2023 i 2024. Dzięki metodzie opisowej, na podstawie opracowań i materiałów źródłowych, dokonano oglądu nowatorskiej aktywności społecznej. Pokoleniowe zaangażowanie patriotyczne, wynikające z wiary i wartości chrześcijańskich, kształtowało nie tylko dzieła niepodległościowe, ale także charytatyw **Dzieje Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Polsce w latach 1923−1939109** Autorzy: Solan Marcin Dąbrowski Rok: 2022 DOI: 10.18290/rt22694.6 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/17569/16339 > Z ycie zakonne, istniej ce w Kos ciele i jednoczes nie tworz ce Kos ci katolicki, odegrao znacz c i trudn do pominie cia role w jego dziejach. Zakonnikw, zarwno me z czyzn jak i kobiety, z yj cych wedug rz norodnych form z ycia zakonnego, moz na odnalez c we wszystkich rodzajach dziaalnos ci podejmowanych przez Kos ci. Jednym z zakonw, ktry odegra niepomiern role w historii Ludu Boz ego, jest Zakon Braci Mniejszych zaoz ony przez s w **Trzynastowieczna tradycja mistyczna w barokowym obrazie Adoracji ran Chrystusa przez zakonnice reguły św. Benedykta z klasztoru Panien Benedyktynek w Przemyślu** Autorzy: Bożena Noworyta-Kuklińska Rok: 2021 DOI: 10.18290/RH21694-4 URL: https://ojs.tnkul.pl/index.php/rh/article/download/16044/15461 > W klasztorze Panien Benedyktynek w Przemyślu znajduje się siedemnastowieczny obraz ukazujący adorację Chrystusa przez zakonnice reguły św. Benedykta. Przedstawienie to reprezentuje ducha mistyki pasyjnej. W XIII wieku nabożeństwo do człowieczeństwa Jezusa stawało się coraz bardziej powszechne, szczególnie w Niemczech. Prymat miłości w kontemplacji był cechą charakterystyczną tej mistyki oblubieńczej, zwanej też miłosną. W XVII wieku, w czasie kiedy powstał obraz, duchowość pasyjna kontynuowała m **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Kaplica w Niedzicy. Początki kultu św. Rozalii na Zamagurzu Spiskim** Autorzy: Tadeusz M. Trajdos Rok: 2023 DOI: 10.52204/np.1994.82.359-371 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7307/7422 > -- **Mała prehistoria zakopiańskiej parafii** Autorzy: Jan Kracik Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.79.279-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7213/7874 > -- **Kościół bernardynów w Rzeszowie. Mistagogia przestrzeni prowadzącej do wnętrza świątyni** Autorzy: Grażyna Ryba Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2087 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2087/2032 > In the years 1610–1629, a church founded by Mikolaj Spytko Ligeza was erected in Rzeszow on the site of apparitions of the Virgin Mary, and entrusted to the care of Bernardine monks. In connection with the jubilee of the 500th anniversary of the apparitions in 2013, a series of renovations were conducted in the church; and the porch, which occupies the bottom floor of the tower, built on the axis of the west facade of the building, was rebuilt. Currently, there are two pairs of double bronze doo **Kapłan wagabunda na Zamojszczyźnie** Autorzy: Stefan Pastuszewski Rok: 2013 DOI: 10.56583/az.1200 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/az/article/download/1200/1241 > Ignacy Jan Wysoczański (1901–1975) nie był typowym kapłanem. Kilkakrotnie zmieniał Kościół, dwukrotnie przyjął święcenia kapłańskie – z czego jedne wg prawa kanonicznego były nieważne, posługę kapłańską traktował jako źródło pracy zarobkowej i wyłudzania pieniędzy, miał trzy lub cztery żony, jedną porzucił z kilkorgiem dzieci. Artykuł przedstawia biografię księdza w pierwszym, przedwojennym okresie, gdy w grekokatolicyzmie i prawosławiu dochodziło do rozłamów i na pograniczu polsko-ukraińskim po **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, 23-25 IV 2019 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2019 DOI: 10.52204/np.2019.131.283-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3889/4339 > Gospodarzem zjazdu historyków Kościoła w 2019 było malow-niczo położone nad Wisłą benedyktyńskie opactwo w Tyńcu. Wybór miejsca spotkania był dobrze przemyślany. W 2019 roku benedyktyni obchodzą 975-lecie fundacji opactwa w Tyńcu oraz 80. rocznicę odnowy benedyktynów polskich. **Salomea królowa halicka (Kartka z dziejów wprowadzenia zakonu klarysek do Polski)** Autorzy: Bronisław Włodarski Rok: 1957 DOI: 10.52204/np.1957.5.61-83 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7193/6840 > -- **Zamość i Zamojszczyzna na mapie językowej i kulturowej Polski** Autorzy: W. Makarski Rok: 2008 DOI: 10.56583/fs.338 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/338/372 > Artykuł ukazuje Zamość i Zamojszczyznę w kontekście dialektalnej mapy kresów południowowschodnich z charakterystycznymi interferencjami ukraińskimi, które stanowią odbicie historycznych dziejów politycznych i osadniczo-etnicznych tych terenów, sięgających czasów plemiennych. Mapę tę wyznaczają cechy tekstów gwarowych i środowiskowych (dawne i współczesne) oraz różnorakie onimy (nazwy miejscowe, nazwy osobowe, wyznania kościołów i cerkwi oraz inne). Poza regionalnym językiem Zamojszczyzna manifes **Wątki cysterskie w ikonografii ołtarzy w kaplicach bocznych kościoła w Byszewie** Autorzy: Bogna Derkowska-Kostkowska Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.365-385 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7926/8128 > Wnętrze kościoła parafialnego Świętej Trójcy w Byszewie, a zwłaszcza ołtarze z kaplic (jeden po północnej stronie został poświęcony w 1762 roku, drugi po południowej stronie w 1776 roku) ze swoją ikonografią i nawiązaniami do zakonu cysterskiego, zainspirowały napisanie tego artykułu. Opierając się na analizie różnych motywów reprezentacyjnych i dekoracyjnych, artykuł łączy fakty historyczne z komentarzem interpretacyjnym. Chociaż oba ołtarze, będące częścią pierwotnego projektu, są współczesne **List Mieczysława Kurzątkowskiego w sprawie odkrycia fundamentów kościoła Ormiańskiego** Autorzy: A. Kędziora Rok: 2005 DOI: 10.56583/az.1391 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/az/article/download/1391/1439 > Teks źródłowy jest interesującym przyczynkiem do tak wieloaspektowego zagadnienia, jakim jest „miasto idealne”, w którym ideałowi przychodzi mierzyć się z rzeczywistością. Wśród akt sukcesywnie przekazywanych w 2005 r. przez prof. dr hab. Jerzego Kowalczyka do zasobu Archiwum Państwowego w Zamościu znajdują się materiały dotyczące problematyki zabytkowego Zamościa – plon wieloletnich związków z miastem, podczas których Profesor występował nie tylko jako znawca i badacz zamojskiej architektury, a **Dzieje fundacji kościoła karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej** Autorzy: Irena Rolska Rok: 2017 DOI: 10.15633/FHC.2086 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/2086/2031 > In 1633, Ludwik Krasinski († after 1644) was given a consent by Bishop Jan Albert Waza to establish a Calced Carmelite monastery on Krasinski’s property in Wola Gulowska. The foundation of the Carmelite congregation, far from much frequented trails, was in line with eremitic ideas and spirituality of the order. The Wola Gulowska monastery became a second largest (after Krakow) Carmelite monastery in terms of the number of monks. The monastery in Wola Gulowska had a formative character, with the **Kościelne początki Tarnowa** Autorzy: L. Poniewozik Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12007 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12007/10478 > Tarnw to **Kościół polski w Budapeszcie "Małym Rapperswil"** Autorzy: Maciej Józefowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8666 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/8666/7418 > - **400 - lat Akademii Zamojskiej** Autorzy: Dorota Żołądź Rok: 2019 DOI: 10.14746/BHW.1995.2.9 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/bhw/article/download/16550/16399 > 400 - lat Akademii Zamojskiej **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Between Mentorella and Paris. Father Leon Zbyszewski‘s (1832-1907) Artistic Vision of the Cracow Resurrectionist Church** Autorzy: Dagny Nestorow, Rafał Nestorow Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2376.2267 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2376/2267/4894 > The paper is a study of the architecture and equipment of the Resurrectionist Church in Cracow, which was built between 1886 and 1887 by the Cracow house of the congregation, founded in 1885. It was the second Resurrectionist temple on Polish territory, after the Lviv church. The artistic vision of Father Leon Zbyszewski (1832-1907) CR had a fundamental impact on the temple. With the help of Father W. Orpiszewski, Zbyszewski developed an artistic vision for the church, where he referred to ancie **Zgromadzenie Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego (1894-1939)** Autorzy: J. Nedza Rok: 1974 DOI: 10.52204/np.1974.41.135-243 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7951/7187 > Celem niniejszej pracy jest przypomnienie postaci bpa przemyskiego obrządku łacińskiego Józefa Sebastiana Pelczara w przededniu pięćdziesiątej rocznicy jego śmierci i osiemdziesiątej rocznicy założenia przez niego zgromadzenia sercanek. W pracy przestawiono także dzieje i formację Zgromadzenia Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego w okresie od 1894 do 1939. **Dom księży misjonarzy i seminarium diecezjalne w Brzozowie 1760-1783** Autorzy: J. Rąb Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.5-29 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6965/7756 > -- **Atlas historyczny miast Polskich** Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń Rok: 2016 > in **Społeczność żydowska Przemyśla w latach 1918-1939** Autorzy: Wacław Wierzbieniec Rok: 1994 > Pierwsza rozprawa doktorska obroniona w Wyzszej Szkole Pedagogicznej W Rzeszowie (teraz UR) **Zarys historii Parafii Prawosławnej Zwiastowania NMP i św. Jana Teologa w Supraślu** Autorzy: Pantelejmon Karczewski Rok: 2019 DOI: 10.15290/elpis.2019.21.13 URL: https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/8632/1/Elpis_21_2019_%20P_Karczewski_%20Zarys_historii_Parafii_Prawoslawnej_Zwiastowania_NMP_i_sw._Jana_Teologa_w_Supraslu.pdf **ILLUSORY-QUADRATURE PAINTING IN THE CHURCH OF ST. NICHOLAS, BISCOPE OF MIRA, IN KAMIANETS-PODILSKYI** Autorzy: Nataliia Ursu Rok: 2018 DOI: 10.32626/2309-9763.2018-25-2.116-119 URL: http://doi.org/10.32626/2309-9763.2018-25-2.116-119 > Szczególny nastrój panował w kościele podominikańskim św. Mikołaja bpa Miry w Kamieńcu Podolskim podczas wieczornych nabożeństw. Słońce wysyłało pożegnalne promieni przez niewielkie okno, umieszczone nad chórem muzycznym. W pogodne dni odblaski słonecznych promieni wypełniały wnętrze, dosięgając najbardziej tajemniczych zakamarków świątyni. Odzwierciedlane były one w złoceniach ram, żyrandolach, lichtarzach, sztukateriach, które zdobiły sklepienia i ściany głównej nawy oraz portale kaplic. Wnętr **Koronacja obrazu Matki Boskiej Pocieszenia w kościele Jezuitów we Lwowie w 1905 roku** Autorzy: A. Betlej Rok: 2023 DOI: 10.24425/rhs.2020.136899 URL: http://journals.pan.pl/Content/119641/2020-01-RHS-11-Betlej.pdf > the remaining altars in the church. The coronation ceremony and the restoration of the chapel gathered together the most important artists of the early 19th century working for the Church patronage in the capital of Galicia. The chapel designed by Teodor Talowski successfully combines an 18 th -century retabulum with paintings by Tadeusz Popiel, being probably the last example of a true Baroque bel composto . **Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie jako świątynia Rzeczypospolitej Obojga Narodów** Autorzy: Maria Nitka Rok: 2023 DOI: 10.56583/fs.2396 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/fs/article/download/2396/2268 > W artykule omówiono pierwotną ikonografię wystroju kościoła pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie przy via San Sebastianello 11, zrekonstruowaną dzięki materiałom archiwalnym. Wnętrze kościoła Zmartwychwstańców w Rzymie zostało konsekrowane w 5 listopada 1889 roku w czasie zaborów i braku reprezentacji świątyni nacji polskiej w Wiecznym Mieście. Świątynia przed remontem w 1979 roku miała jednorodny wystrój w nurcie historyzującym, który spajała polichromia w typie „polichromii dywanowych” (Tap **ŚREDNIOWIECZNY KOLEKTOR SANITARNY W PRZEMYŚLU JAKO ELEMENT PODZIEMNEJ TRASY TURYSTYCZNEJ** Autorzy: J. Chmura, T. Mikoś Rok: 2009 > 1. Wstep Specyfika i atrakcyjnośc Przemyśla jest dostrzegalna dla kazdego wjezdzającego do miasta. Specyfika tego grodu to ciasna zabudowa miejska, naszpikowana wiezami licznych kościolow spietych kretą, skomplikowaną siecią ulic, polozonych w bardzo zroznicowanym terenie i przecieta wstegą Sanu. Atrakcjami miasta są zabudowania klasztorne, liczne kościoly oraz wzniesiona w XIX wieku przez potezną i zaborczą w tym czasie Austrie ⎯ twierdza. Tym ciekawym obiektom naziemnym towarzyszy, niestety ma **Zespół kościelno-klasztorny trynitarzy w Beresteczku: historia, pierwotny kształt, stan zachowania** Autorzy: Mirosława Sobczyńska-Szczepańska Rok: 2020 DOI: 10.48234/WK61BERESTECHKO > Berestecka placówka braci bosych Zakonu Przenajświętszej Trójcy od Wykupu Niewolników, piąta w Rzeczypospolitej, pierwsza na Wołyniu, została założona w roku 1691 z inicjatywy właściciela miasteczka, kasztelana halickiego Tomasza Karczewskiego, który przekazał trynitarzom drewniany kościół pw. św. Andrzeja i pieczę nad parafią2. W latach 1692–1696 wybudowano nową drewnianą świątynię i klasztor. W roku 1700 została sprowadzona kopia cudami słynącej statuy Jezusa Nazareńskiego Wykupionego, przecho **Opis przeniesienia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej z Jerozolimy na Jasną Górę** Autorzy: Sykstus Szafraniec Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.6196 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/6196/5807 > - **Świątynia znakiem obecności Bożej** Autorzy: S. Grzybek Rok: 1982 DOI: 10.21906/RBL.1882 > - **Wyniki badań archeologicznych prowadzonych w 2018 roku w kruchcie Kościoła oo. Bernardynów w Rzeszowie** Autorzy: Michał Jabłkowski Rok: 2019 DOI: 10.15584/misroa.2019.40.11 > Archaeological research conducted within the Basilica of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Rzeszów (Bernardine church) created a unique opportunity for interventional archaeological research, the first of this kind in the discused temple. In the course of studies, the remains of the church cemetery, which surrounded the former wooden church (existed on the site of today’s building) were recorded. Obtaining a collection of movable relics was a very important discovery, such as iron nai **Obraz Matki Bożej Róży Duchownej w kościele parafialnym w Jadownikach. Przyczynek do badań** Autorzy: Witold Tadeusiak Rok: 2023 DOI: 10.15633/ps.27209 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/poloniasacra/article/download/4662/4473 > Od XV wieku w Jadownikach koło Brzeska znajduje się obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, nawiązujący stylem do Hodegetrii Krakowskich. Prawdopodobnie został namalowany przez Mistrza Zwiastowania z Jodłownika. Obraz ten przynajmniej między XVII a XIX wiekiem był otaczany lokalną czcią parafian, którzy wierzyli, że jest on wizerunkiem „niosącym łaski”. Niestety, w XX wieku pamięć o jego czci całkowicie zanikała, a po rozebraniu drewnianego kościoła parafialnego, w którym był przechowywany w głównym o **Kult matki Bożej w klasztorze oo. Karmelitów na Piasku w Krakowie i jego promocja w Polsce** Autorzy: Benignus Józef Wanat Rok: 1998 DOI: 10.15633/FHC.1308 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1308/1208 > The article discusses the worship of Virgin Mary in Carmelite Fathers' monastery in Piasek, Krakow. **Badania architektoniczno-historyczne kościoła w Pawłowie Kościelnym** Autorzy: Ryszard Małowiecki Rok: 2026 DOI: 10.54539/sm.117 URL: https://www.studiamazowieckie.puzim.edu.pl/index.php/sm/article/download/117/95 > Niniejsze opracowanie zawiera opis przebiegu oraz efektów badań stanu kościoła parafialnego w Pawłowie Kościelnym (gmina Czernice Borowe, powiat przasnyski), podjętych przed jego generalnym remontem pod koniec lat 80. XX w. Punktem wyjścia dla autora była jego praca dyplomowa pod tytułem Pawłowo. Kościół parafialny, gm. Czernice Borowe, woj. ciechanowskie. Badania architektoniczno-historyczne 1987–1988 napisana w Podyplomowym Studium Badań Zabytków Architektury Wydziału Architektury Politechniki **Bractwa religijne Sandomierza w okresie przedrozbiorowym (XIV-XVIII w.)** Autorzy: D. Burdzy Rok: 2004 DOI: 10.52204/np.2004.101.33-78 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/8034/7577 > Bractwa religijne z ich szerokim zakresem działalności mogą być bardzo interesujące dla studentów historii kościelnej, teologii, duszpasterstwa oraz form i obrzędów paraliturgicznych. Co więcej, zapiski te zapewniają intrygujący wgląd w problemy społeczne, ekonomiczne i kulturowe swoich czasów, a także współczesną mentalność. Podczas gdy każde bractwo specjalizowało się w dziedzinach określonych w jego statucie, ich członkowie byli również aktywni w innych sferach życia. Tak było z pewnością w p **Wróciła sława twoja, Vratislavia, Wrocławiu! Więzi kardynała Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski, z Dolnym Śląskiem, red. G. Sokołowski, S. Wróblewski, Wydawnictwo Episteme, Wrocław – Lublin 2023, ss. 815** Autorzy: A. Dziuba Rok: 2024 DOI: 10.21697/stpr.15301 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/stpr/article/download/15301/13493 > Kościół katolicki jest najstarszą i najdłużej działającą instytucją na ziemiach polskich. Jego początki łączą się z powstawaniem i tworzeniem państwa polskiego. Pozostaje też strukturą trwałą, zachowującą swoją historyczną ciągłość, czego z uwagi na okres zaborów nie można powiedzieć o dziejach państwa. Zmieniające się na przestrzeni wieków ustroje społeczno-polityczne wpływały także na kształt relacji władza państwowa – Kościół, jednak zawsze stanowiła ona ważny czynnik budowania ładu społeczne **The Writings of Jakub Susza (Jacob Susha). A Page from the History of Uniate Literature in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the 17th Century** Autorzy: Wiesław Pawlak Rok: 2020 DOI: 10.15584/TIK.SPEC.ENG.2020.24 URL: https://doi.org/10.15584/tik.spec.eng.2020.24 > The article presents the writings of Jakub Susza (Jacob Susha, c. 1610– 1687), the Uniate bishop of Chelm 1652–1687. His most important works: the Latinbiographies of Josaphat Kuntsevych (Cursus vitae et certamen martyrii b. Iosaphat Kuncevicii..., Rome 1665) and Meletius Smotrytsky (Saulus et Paulus Ruthenae Unionis sanguine beati Iosaphat transformatus sive Meletius Smotriscius..., Rome 1666) and the history of the revered icon of Our Lady of Chelm (Phoenix redivivus albo obraz starozytny chel **The Basilian Catholic Unenlightened Enlightenment? (On the Material of the Basilian Printing Houses in the 18th Century)** Autorzy: Joanna Getka Rok: 2022 DOI: 10.47632/2786-717x-2022-1-131-147 URL: https://uhr.ucu.edu.ua/index.php/chasopys/article/download/15/11 > DOI: 10.47632/2786-717X-2022-1-131-147 УДК 930.85:[271.4-789.17:655.11(477)“17”] Як цитувати: Joanna Getka, Bazyliańskie chrzescijańskie oświecenie nieoświecone? (Na materiale wydań drukarni bazyliañskich XVIII wiek), Ukrainian Historical Review / Український історичний огляд, I | 2022, 131-147. Йоанна Ґетка Василіянське христинське непросвічене Просвітництво? (за матеріалами видань василіянських друкарень XVIII ст.) У статті йдеться про феномен т. зв. Руського Просвітництва, яке належало до шир **Parafia pod Wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie w latach 1939-1958 w świetle źródeł proweniencji kościelnej** Autorzy: Bartłomiej Grzanka Rok: 2015 DOI: 10.4467/27204006pmo.15.008.16915 URL: https://www.ejournals.eu/pliki/art/22399/ > Parafia rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodawie doznała podczas drugiej wojny światowej dużych strat duchowych (zwłaszcza tragiczne były losy proboszcza i wikariusza) oraz materialnych. W artykule przedstawione zostały dzieje parafii w latach 1945-1958, kiedy to pod przewodnictwem bardzo zaangażowanego proboszcza, ks. Lucjana Kurzawskiego, nastąpiła odbudowa duchowa, moralna i materialna lokalnego kościoła. THE PARISH DEDICATED TO THE ASSUMPTION OF THE BLESSED VIR **Wincenty Zakrzewski o roli Kościoła w dziejach Polski** Autorzy: Joanna Pisulińska Rok: 2022 DOI: 10.12775/kliopl.2021.05 URL: https://apcz.umk.pl/KLIOPL/article/download/37131/31623 > Przedmiotem analizy jest obraz dziejów Kościoła w pracach historycznych Wincentego Zakrzewskiego (1844–1918). Ten wnikliwy badacz dziejów XVI stulecia wiele miejsca w swych rozważaniach poświęcał roli polskiego duchowieństwa w dziejach Polski. W polu jego zainteresowań naukowych znajdowały się również stosunki państwa polskiego ze Stolicą Apostolską. Zapatrywania historyka krakowskiego zostały ukazane na tle ówczesnej myśli historycznej. **Zarys dziejów klasztoru oo. karmelitów w Sąsiadowicach** Autorzy: Agnieszka Franczyk-Cegła Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.76-126 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4024/4772 > W 1603 r. biskup przemyski Maciej Pstrokoński na prośbę Jana Szczęsnego Herburta przedłożoną w imieniu jego niepełnoletniego krewnego Wojciecha Erazma Herburta zezwolił na sprowadzenie do Sąsiadowic karmelitów dawnej obserwacji. Zakonnicy założyli tam swój pierwszy na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczpospolitej klasztor, który przetrwał najazdy tatarskie w XVII wieku, kasaty klasztorne w XVIII-XIX wieku oraz wojny światowe i przymusowe wysiedlenie w wieku XX zakończone w 2011 r. powrotem braci do **Refleks dzieł Dientzenhoferów na pograniczu Wielkopolski. Architektura kościoła pw. św. Marii Magdaleny w Zamysłowie** Autorzy: A. Stankiewicz Rok: 2021 DOI: 10.36744/bhs.893 URL: https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/download/893/546 > Pomimo wysokiej klasy artystycznej, architektura kościoła parafialnego pw. św. Marii Magdaleny w Zamysłowie (Hinzendorf) nie doczekała się jak dotąd opracowania naukowego. Fundację budowli zainicjował ksiądz Philip Walentin Hoffman, a sfinansowały klaryski z klasztoru w Głogowie. Prace budowlane zakończono przed rokiem 1752. Przeprowadzona analiza formalna pozwala na ustalenie, że świątynia swoim układem przestrzennym nawiązuje do kościoła benedyktynów w Legnickim Polu (1727–1731), projektu Kili **Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie** Autorzy: J. Zawadzki Rok: 1998 DOI: 10.52204/np.1998.89.151-200 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7535/7366 > Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie należy do największych kościołów w Polsce. Został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Do jego ukończenia w latach 1861-1893 przyczynili się praktycznie wszyscy znani wówczas polscy artyści. Jego neorenesansowy styl nawiązuje do kościoła św. Guistyny w Padwie. Pierwotnie Kościół Wszystkich Świętych składał się z kościoła głównego, który mógł pomieścić ok. 5000 wiernych i mniejszy kościół na dole, który pomieścił ok. 3000 osób. Obecnie ten ostatni jest **Dzieje instytucji diecezjalnych w Częstochowie (c.d.)** Autorzy: J. Związek Rok: 1999 DOI: 10.15633/FHC.1403 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1403 > The article presents the history of the parish of the Assumption of the Most Holy Virgin Mary and St Sigismund's parish in Czestochowa as well as the early years in the history of Czestochowa itself. **Zamość w Królestwie Kongresowym mieszkańcy miasta-twierdzy a władze wojskowe i cywilne** Autorzy: J. Feduszka Rok: 2007 DOI: 10.56583/az.1493 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/az/article/download/1493/1546 > Po upadku Księstwa Warszawskiego, klęsce Napoleona i jego armii w Rosji, bohaterskiej obronie i kapitulacji twierdzy zamojskiej w 1813 r., Zamość wraz z przyległymi terenami znalazł się pod okupacją rosyjską*. W 1815 r. mocą uchwał Kongresu Wiedeńskiego powstało Królestwo Polskie (Kongresowe), stworzone na terenach byłego Księstwa Warszawskiego. Jednym z ośmiu województw Królestwa było województwo lubelskie (obejmujące teren byłego Departamentu lubelskiego) w tymże województwie znalazł się Zamoś **Kościół z Zakrzowa – translokowany na Harendę przykład sakralnej drewnianej architektury dawnego dekanatu zatorskiego** Autorzy: M. Płonka Rok: 2024 DOI: 10.24917/24504475.18.4 URL: https://resgestae.uken.krakow.pl/article/download/10442/10085/39633 > Kościół św. Anny został wzniesiony między 1708 a 1719 rokiem jako jednonawowy, z węższym i niższym prezbiterium, które zamknięto trójbocznie. Stanowi po chwilę obecną świadectwo beskidzkiej drewnianej architektury sakralnej, mimo jego obecnej lokalizacji na Podhalu. Świątynię postawiono przy użyciu wszechobecnego w lasach Zakrzowa i Stryszowa drzewa modrzewiowego, w konstrukcji zrębowej, osadzając całą budowlę na kamiennej podmurówce. Biorąc pod uwagę zarówno rosnące zainteresowanie beskidzkim b **Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła. Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie, 20–22 kwietnia 2022 roku** Autorzy: Krzysztof Kamieński Rok: 2022 DOI: 10.15633/tst.41108 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/tarnowskiestudiateologiczne/article/download/4720/4501 > Pierwotnie Ogólnopolski Zjazd Księży Profesorów i Wykładowców Historii Kościoła miał odbyć się w Tarnowie w roku 2020 i stanowić swoiste preludium do obchodów jubileuszowych 200-lecia istnienia Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Przeszkodziła temu pandemia Covid-19. Nie odbył się również zjazd w Poznaniu zaplanowany na 2021 rok. Po dwóch latach przerwy spotkanie historyków Kościoła doszło do skutku i dobyło się w dniach 20-22 kwietnia 2022 roku. **Katedra p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku w opisie wizytacyjnym z 1829 roku** Autorzy: Marek Hałaburda Rok: 2020 DOI: 10.31743/ABMK.2018.109.10 URL: https://doi.org/10.31743/abmk.2018.109.10 > Kościół p.w. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Mińsku, wybudowano w latach 1700-1710, jako kościół klasztorny jezuitów. Po kasacie zakonu, został przekazany parafii. W 1797 r. budynek kościoła strawił pożar. Rok później świątynia wyznaczona została na katedrę utworzonej wówczas diecezji, ze stolicą w Mińsku. Odbudowana w latach 1798-1803 dzięki staraniom i funduszom bpa Jakuba Ignacego Dederki. W 1869 r. na skutek likwidacji diecezji, ponowie został zdegradowany do siedziby parafii. W listopadz **From Red Ruthenia to Rawa Mazowiecka: the Works of the Anonymous “Master of Pełczyska” as a Contribution to the Geography of Rococo Sculpture in Mazovia** Autorzy: M. Wardzyński Rok: 2018 DOI: 10.5604/01.3001.0012.2334 > Current research on Rococo sculpture in Mazovia and northern Lesser Poland has not taken into consideration Lvov Rococo sculpture. A total of thirteen works by a yet unidentified woodcarving workshop, probably of Lvov provenance, was located at the intersection of these two artistic regions, in the vicinity of Końskie, Opoczno, Przysucha and Rawa Mazowiecka. Its activity, commenced after 1780 in Pełczyska near Wiślica, lasted until ca. 1800, when the reredoses and lesser works of sculpture in St **Kościół wobec pamięci zbiorowej Polaków. Millenium chrztu Polski – studium przypadku** Autorzy: Paweł Stachowiak Rok: 2025 DOI: 10.14746/pp.2025.i.7 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pp/article/download/51515/41849 > Kościół katolicki jest w dzisiejszej Polsce jednym z ważniejszych podmiotów polityki pamięci. Jest ona definiowana jako działania na rzecz ukształtowania pamięci zbiorowej społeczeństwa poprzez ustanowienie dominującego tonu w publicznym dyskursie o przeszłości. Zdobycie uprzywilejowanej pozycji w walce o kształt tej pamięci stało się przejawem nie tylko ambicji rozmaitych instytucji i środowisk, ale również wyrazem realistycznego przeświadczenia, które każe w przeszłości, a raczej w jej ocenie **Monaster Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Supraślu** Autorzy: Jakub Kostiuczuk Rok: 1999 DOI: 10.15290/elpis.1999.01.12

[object Object]