Kościół MB Różańcowej

Historia parafii Kościół MB Różańcowej w Katowice udokumentowana w publikacjach naukowych. Diecezja: katowicka. --- ### Publikacje naukowe **Modernity in the service of faith. Complex of the Holy Rosary Mysteries Chapels in the Katowice-Panewniki Calvary** Autorzy: Aneta Borowik Rok: 2021 DOI: 10.34766/fetr.v48i4.424 URL: https://fidesetratio.com.pl/ojs/index.php/FetR/article/download/424/698 > Henryk Buszko and Aleksander Franta were among the most outstanding figures in the post-war architectural community. They designed not only housing estates and secular public buildings, but also temples, including the church dedicated to the Exaltation of the Holy Cross and Our Lady of Healing the Sick in Katowice, recognized as one of the best contemporary religious projects. Fortunately, at the Institute of Architecture Documentation of the Silesian Library in Katowice, there are documents on **Recenzja: Jerzy Myszor, Historia diecezji katowickiej, Katowice 1999** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.521-527 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7822/8095 > Kościół katowicki, świętujący w 2000 r. jubileusz 75-lecia swego powstania, doczekał się obszernej monografii historycznej pióra wy trawnego historyka czasów najnowszych, kapłana tegoż Kościoła die **The Catholic Church in Polish History: From 966 to the Present** Autorzy: S. Ramet Rok: 2017 DOI: 10.1057/978-1-137-40281-3 URL: https://link.springer.com/content/pdf/bfm:978-1-137-40281-3/1?pdf=chapter%20toc > The book chronicles the evolution of the church's political power throughout Poland's unique history. Beginning in the tenth century, the study first details how Catholicism overcame early challenges **Idea i racjonalizm w architekturze sakralnej Henryka Buszki i Aleksandra Franty** Autorzy: A. Borowik Rok: 2020 DOI: 10.34766/FETR.V44I4.425 > Henryk Buszko i Aleksander Franta należeli do najwybitniejszych postaci środowiska architektonicznego powojennej Polski. Projektowali nie tylko osiedla i świeckie budynki użyteczności publicznej, ale także świątynie, w tym kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Uzdrowienia Chorych w Katowicach uznawany za jedną z najlepszych współczesnych realizacji sakralnych. Szczęśliwie w Instytucie Dokumentacji Architektury Biblioteki Śląskiej w Katowicach zachowały się dokumenty dotyczące h **Od heretyckiego mauzoleum do katolickiego sanktuarium. Nowe badania kaplicy Matki Bożej przy kolegiacie kórnickiej** Autorzy: J. Kowalski Rok: 2020 DOI: 10.18778/2084-851x.09.07 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/tech/article/download/12287/11866 > Kaplica Matki Boskiej Różańcowej Kórnickiej powstała pierwotnie jako protestanckie mauzoleum, wzniesione w latach 1584–1603 z fundacji Stanisława Górki (zm. 1592), dokończone przez jego siostrzeńca Jana Czarnkowskiego, który przekazał kościół katolikom. Trzy nagrobki wykonali Henryk Horst oraz jego współpracownicy lub naśladowcy. W latach 1735–1737 dawne mauzoleum przekształcono w kaplicę maryjną, w której umieszczono słynący cudami obraz Matki Boskiej. Zachowane wota, fundowane przez szlachtę, **Dzieje budowy, architektura i symbolika kościołów św. Aleksandra i Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2002 DOI: 10.52204/np.2002.98.415-464 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6853/8180 > -- **Prace z historii Kościoła** Autorzy: J. Flaga Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.9193 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9193/7687 > - **Ślaskie Studia Historyczno-Teologiczne [Schlesische geschichtlich-theologische Studien] IV. (Redaktionskomitee: R. Sobänski, St. Bista, A. Skowronek.) Hrsg. vom Verlag der Bischöfl. Kurie in Kattowitz 1971. 368 S.** Autorzy: J. Piegsa Rok: 1973 DOI: 10.30965/2589045x-14201044 > "Ślaskie Studia Historyczno-Teologiczne [Schlesische geschichtlich-theologische Studien] IV. (Redaktionskomitee: R. Sobänski, St. Bista, A. Skowronek.) Hrsg. vom Verlag der Bischöfl. Kurie in Kattowitz 1971. 368 S." published on 24 Nov 1973 by Brill | Schöningh. **Polityka historyczna Kościoła katolickiego** Autorzy: Michał Wenklar Rok: 2024 DOI: 10.35765/slowniki.383 URL: https://doi.org/10.35765/slowniki.383 > DEFINICJA POJĘCIA: Kościół katolicki prowadzi własną politykę historyczną. Można rozważać zarówno działania instytucjonalne Kościoła, jak i aktywność bliskich Kościołowi historyków i publicystów. Można też podzielić tę politykę na działania podejmowane wobec własnej historii (o defensywnym charakterze) oraz na oceny innych wydarzeń dziejowych z punktu widzenia Kościoła. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Formą obrony chrześcijańskiej wizji historii była pierwotnie bezkrytyczna apologetyka. W połowie **Jubileuszowa synteza. Recenzja książki Jerzego Myszora Kościół na Górnym Śląsku. 100-lecie diecezji katowickiej 1925-2025** Autorzy: Andrzej Grajewski Rok: 2025 DOI: 10.63903/zaranieslaskie.11.9 URL: https://zaranieslaskie.bs.katowice.pl/article/download/488/430 > Review article concerning the book: Myszor J. (2025). Kościół na Górnym Śląsku. 100-lecie diecezji katowickiej 1925-2025. Księgarnia św. Jacka (ss. 144) **Józef Mandziuk, Historia Kościoła katolickiego na Śląsku, t. 1, Średniowiecze, cz. 1, Do 1302 r., Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2003** Autorzy: Henryk Kołodziejczyk Rok: 2005 DOI: 10.21852/sem.2005.21.43 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/s/article/download/12246/10579 > Książka jest zbiorem referatów wygłoszonych **Nauczanie historii Kościoła w katechetyce polskiej lat 1919-1957** Autorzy: Jerzy Bagrowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7125 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/7125/6675 > - **Udział Tiele-Wincklerów w przemysłowych i kościelnych dziejach Katowic** Autorzy: Arkadiusz Kuzio-Podrucki Rok: 2024 DOI: 10.63903/zaranieslaskie.10.6 URL: https://zaranieslaskie.bs.katowice.pl/article/download/147/70 > The von Tiele-Winckler family played a part in transforming the former village of Katowice into a city. They invested in the steel mills and mines operating in what is now Katowice, and they also supported evangelicals and catholics, supporting the construction of new churches in various forms. Their most important industrial investment, the Katowice Joint Stock Company for Mining and Metallurgy, is also associated with Katowice. Today, buildings connected with the Tiele-Wincklers‘ activities st **Alegorie Polski w gmachach publicznych i kościołach województwa śląskiego na wybranych przykładach (1922-1939)** Autorzy: J. Gorzelik Rok: 2020 DOI: 10.21697/AN.7828 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7828/7045 > Utworzenie autonomicznego województwa śląskiego w ramach polskiego państwa narodowego oraz diecezji katowickiej wiązało się z reorganizacją systemu władzy, w którym poczesne miejsce zajęły grupy polsko-śląskich duchownych oraz urzędników i świeckiej inteligencji. Ich wzajemna rywalizacja oraz wspólne dążenie do nacjonalizacji Górnoślązaków w duchu polskim inspirowały dwa odmienne, choć spokrewnione dyskursy, w których wykorzystywano środki obrazowe. Wśród nich znaczącą rolę odgrywały alegoryczne **„Miasto bez Boga”. Lokalizacja kościołów w nowych miastach i osiedlach na terenie diecezji katowickiej w latach 1945–1989** Autorzy: Szymon Resiak Rok: 2015 DOI: 10.31261/ssht.2015.48.1.04 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/ssht/article/download/15993/12197 > Rozwój przemysłu po II wojnie światowej i związane z nim migracje wewnętrzne spowodowały na Śląsku zmiany urbanistyczne. Powstające nowe ośrodki mieszkaniowe budowane były w duchu socjalistycznym, co skutkowało m.in. brakiem miejsca – w ich obrębie – dla symboli religijnych, zwłaszcza kościołów. Z czasem okazało się, że w każdym „mieście bez Boga” kościół powstał. Celem niniejszego artykułu jest nakreślenie działań architektów w planowaniu przestrzeni miejskiej oraz sposobu, w jaki znajdowano mi **Bibliografia historii Kościoła w Polsce za lata 1944-1984 oraz rys historyczno-metodyczny od XVII wieku** Autorzy: Alicja Matczuk Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13028 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13028/13179 > Bibliografia historii Kościoła w Polsce w swych początkach (wiek XVI-XVIII) formowała się w ramach zestawień ogólnych, historycznych i teologicznych. W pierwszej połowie XIX wieku, kiedy pojawiały się już obszerniejsze wykazy piśmiennictwa dotyczącego dziejów Kościoła polskiego, stanowiły one część bibliografii historycznoliterackich. W drugiej połowie XIX wieku bibliografia historii Kościoła w Polsce występowała w obrębie bibliografii historycznej. Usamodzielnienie się bibliografii historii Koś **Kościół katolicki we Wschodniej Europie. Uwagi na marginesie książki: Gabriel Adrianyi, "Geschichte der Kirche Osteuropas im 20. Jahrhundert". Ferdinand Schöningh, Paderborn 1992 ss. 207** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.79.383-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7226/7885 > Ukazała się w 1992 r. pożądana książka dla historyków Kościoła pt.Historia Kościoła we wschodniej Europie w X X wieku autorstwa ks.Gabriela Adridnyiego, profesora uniwersytetu w Bonn.Dotych czasowe historie Kościoła omawiały z reguły dzieje kościelne do So boru Watykańskiego II, względnie do lat siedemdziesiątych obecnego stulecia, omawiana natomiast Historia podaje dzieje **Kult autentyczności i powrót do słowiańskich korzeni. Projekt rzeźbiarskiej dekoracji katedry Chrystusa Króla w Katowicach a mit cyrylo-metodiański** Autorzy: Jerzy Gorzelnik Rok: 2017 DOI: 10.52204/np.2017.128.203-217 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4057/4717 > W roku 1927 w Katowicach, stolicy ustanowionej dwa lata wcześniej diecezji, rozpoczęto budowę katedry Chrystusa Króla, zaprojektowanej przez Zygmunta Gawlika. W tym samym czasie Xawery Dunikowski we współpracy z architektem przystąpił do prac nad koncepcją rzeźbiarskiej dekoracji fasady. Ich efekty w postaci gipsowego modelu zaprezentowano w roku 1931. Centralną część głównej elewacji świątyni zajmować miały figury świętych Cyryla i Metodego, flankowane przez grupy ludu i rycerstwa śląskiego. W **Problemy metodologiczne w prowadzeniu badań na temat historii Kościoła katolickiego w Polsce „ludowej”. Przegląd badań, postulaty badawcze** Autorzy: Rafał Łatka Rok: 2016 DOI: 10.12775/DN.2016.1.12 URL: http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/DN/article/download/DN.2016.1.12/9389 > Problemy metodologiczne w prowadzeniu bada na temat historii Kocioa katolickiego w Polsce "ludowej". **Sacral Architecture in Poland after 1945 with Particular Reference to the Archdiocese of Częstochowa** Autorzy: A. Repelewicz Rok: 2021 DOI: 10.3390/rel12110952 URL: https://www.mdpi.com/2077-1444/12/11/952/pdf?version=1635818482 > The study attempts to analyze the post-war sacral architecture in Poland based on the example of churches built after 1945 in the area of the present archdiocese of Częstochowa. It presents the history of sacral architecture, with particular emphasis on the years 1945–1989. It further discusses issues concerning the style of churches and problems related to structures with very large areas and cubature. Problems related to churches erected as “catechetical centers” and smaller filial churches ar **Potencjał dziedzictwa jezuickiego dla turystyki postindustrialnej na Górnym Śląsku** Autorzy: Izabela Kaczmarzyk Rok: 2025 DOI: 10.62875/tk.v3i136.1560 URL: http://turystykakulturowa.org/ojs/index.php/tk/article/download/1560/pdf_2 > Głównym celem artykułu jest analiza potencjalnego znaczenia dziedzictwa jezuickiego w kontekście turystycznego zainteresowania postindustrialnym krajobrazem kulturowym Górnego Śląska. Dziedzictwo to jest świadectwem nie tylko dziewiętnastowiecznej kultury religijnej, ale również zależności pomiędzy rozwojem przemysłu a kształtowaniem się specyfiki górnośląskiej pobożności, zwłaszcza w kontekście osłabiania tendencji desakralizacyjnych. Od II połowy XIX wieku w wielu górnośląskich miejscowościach **Kaplica Matki Bożej Różańcowej z sieradzkiej bazyliki – między historią, duchowością, malarstwem i konserwacją** Autorzy: P. Szczepaniak Rok: 2023 DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.29 URL: https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.25.29 > Artykuł bazując na dokumentach archiwalnych podejmuje tematykę realizacji, dekoracji i konserwacji kaplicy bocznej bazyliki Wszystkich Świętych w Sieradzu. Bryła architektoniczna, powstała w latach 30-tych XX w., stała się miejscem wyeksponowania kunsztu artystycznego małżeństwa Łucji i Józefa Oźminów, którzy we współpracy z ówczesnym proboszczem, w latach 50-tych, na monumentalnym fresku ukazali historię miasta i kraju oraz bogactwo folkloru Ziemi Sieradzkiej. W XXI w., kaplica stała się labora **Arcybractwo różańca świętego przy kościele pod wezwaniem św. Marii Magdaleny w Wawrzeńczycach** Autorzy: Gabriela Gruszczak Rok: 2018 DOI: 10.52204/np.2018.130.127-152 URL: https://doi.org/10.52204/np.2018.130.127-152 > Celem niniejszej pracy jest opisanie historii arcybractwa różańca świętego przy kościele św. Marii Magdaleny w Wawrzeńczycach. W pierwszych częściach pracy autorka kreśli kulturowy i historyczno-geograficzny kontekst jego działalności, opisując rozwój nabożeństwa różańcowego oraz historię parafii Wawrzeńczyce. Następnie w układzie chronologicznym omawia dzieje arcybractwa od jego założenia przez Abrahama Bzowskiego w 1600 r., przez ponowne założenie z inicjatywy biskupa Tomasza Oborskiego w 1630 **Spór o uposażenie diecezji katowickiej (w świetle materiałów z Watykańskiego Archiwum Sekretariatu Stanu)** Autorzy: Michał Kłakus Rok: 2023 DOI: 10.31261/ssht.2022.55.2.04 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/ssht/article/download/14837/12576 > Powstanie Administracji Apostolskiej dla Śląska Górnego (1922) - diecezji katowickiej  pociągało za sobą znaczne wydatki. Władze w Katowicach uważały, że wraz z podziałem terytorialnym diecezji wrocławskiej winno dokonać się również podziału jej majątku. Najważniejsza część „dóbr wrocławskich” znalazła się na terenie Czechosłowacji. Podział majątku kościelnego był skomplikowany gdyż wpisywał się w szerszy problem dotyczący istnienia i roli Kościoła katolickiego na tym terenie. Ostatecznie diecez **Zarys historyczny Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia w Polsce (karta z dziejów społecznych Kościoła)** Autorzy: Alfons Schletz Rok: 1960 DOI: 10.52204/np.1960.12.59-172 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7727/7069 > -- **The Implementation of the “R” Operation as Part of Laicisation of Education in the Katowice Voivodeship in the 1950s** Autorzy: Joanna Mercik Rok: 2020 DOI: 10.12775/dn.2020.1.10 URL: https://apcz.umk.pl/DN/article/download/DN.2020.1.10/25547 > W artykule omówiono kwestię realizacji ściśle tajnej akcji „R” w województwie katowickim w latach pięćdziesiątych. Na podstawie analizy przede wszystkim materiałów archiwalnych zostały przedstawione metody i środki stosowane przez władzę w celu odciągnięcia młodych ludzi od Kościoła i udziału w rekolekcjach. Problem ten ukazano w kontekście spektrum działań podejmowanych przez komunistów w celu laicyzacji szkoły i usunięcia z niej religii jako przedmiotu nauczania. **Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego** Autorzy: K. Kuczman, A. Betlej, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie Rok: 1993 > Oznaczenia i skroty -- Mapa administracyjna Rzeczypospolitej z r. 1772 -- Fragment planu Grodna z r. 1923 -- Maria Kalamajska-Saeed, Kościol p.w. Matki Boskiej Anielskiej i klasztor Franciszkanow: Aneks I: Akt fundacji klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1635; Aneks II: Nadanie gruntu na przedmieściu Zaniemenskim, 1643; Aneks III: Inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1675-1679; Aneks IV: Opis i inwentarz kościola i klasztoru Franciszkanow w Grodnie, 1745 -- Maria Kalamajska-Sae **Zniszczenia miejsc kultu i dóbr kultury religijnej w diecezji katowickiej w latach 1939-1945** Autorzy: Henryk Olszar ks. Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.17398 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17398/16900 > Śląsk przez swoje położenie zawsze był pokrzywdzony przez losy historii. W 1945 roku stał na linii zmagań wojennych, których efektem były ruiny świątyń, kaplic, klasztorów, probostw, dewastacje dóbr kultury religijnej. Przez ccałą okupację trwał rabunek dzwonów, dzieł sztuki, cennych archiwaliów, paramentów liturgicznych, parafialnych i należących do księży zbiorów bibliotecznych, nieuzasadniony żadnymi przepisami prawnymi. Diecezja katowicka straciła w wyniku niemieckich konfiskat i zwykłych ra **Kościół katedralny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i Polonia w Charkowie: krótki szkic historyczny (XIX wiek)** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2021 DOI: 10.15633/OCHC.3902 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/orientalia/article/download/3902/3760 > Cathedral church of Assumptoin of the Blessed Virgin Marry a short historical draft (19 th century). The author of the article presents a short outline of the cathedral church of Assumption of the Blessed Virgin Marry in Kharkiv since the moment it was built to its ceremonial cosercation in June 26, 1892 by the bishop of Molyhowska Diocese Albin Simon. Building of the church has been shown on the background of functioning of Polish community in Kharkiv in the 19 th century which from a small gro **Średniowieczny kościół parafialny w Szadku i jego renesansowa kaplica** Autorzy: Stanisław Cechosz, Łukasz Holcer Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.02 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/download/13701/13236 > Średniowieczny kościół parafialny w Szadku, pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła, jest najstarszym zabytkiem miasta i zarazem najcenniejszą pamiątką jego dawnej świetności. Od kilku lat trwają prace renowacyjne przy elewacjach świątyni. Dotąd odnowiono mury prezbiterium i północną elewację korpusu kościoła wraz z aneksami, czyli zakrystią, skarbcem i kaplicą pw. Matki Bożej Różańcowej. Podjęcie prac konserwatorskich i badawczych zaowocowało przywróceniem świątyni jej **Historia diecezji katowickiej** Autorzy: F. Maroń Rok: 1975 DOI: 10.52204/np.1975.44.9-87 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6507/6910 > W artykule zaprezentowano w zarysie historię diecezji katowickiej. Na początku opisano sytuację Górnego Śląska po pierwszej wojnie światowej i kwestie związane z plebiscytem. Następnie omówiono funkcjonowanie delegatury biskupiej i administracji apostolskiej. Zaprezentowano także działalność książęco-biskupiego wikariatu generalnego w Cieszynie. Na końcu ukazano dzieje diecezji katowickiej podczas okupacji i w okresie powojennym. **Muzeum Diecezjalne w Katowicach** Autorzy: Jerzy Myszor Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7787 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7787/6912 > - **Recenzja : Tomasz Graff, Najstarsze bractwo różańcowe w Wadowicach 1616–1822 [The Oldest Fraternity of the Rosary in Wadowice 1616–1822], “Historia-Hereditas-Ecclesia,” a series edited by Andrzej Bruździński and Tomasz Graff, vol. 8, Księgarnia Akademicka** Autorzy: W. Szymborski Rok: 2020 DOI: 10.15633/FHC.3746 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/3746/3616 > Book Review: Tomasz Graff, Najstarsze bractwo rozancowe w Wadowicach 1616–1822 [The oldest Fraternity of the Rosary in Wadowice 1616–1822], “Historia- -Hereditas-Ecclesia,” a series edited by Andrzej Bruździnski and Tomasz Graff, vol. 8, Krakow 2020, pp. 241, Wydawnictwo Ksiegarnia Akademicka, ISBN 978-83-8138-306-6 **Początki parafii Chrystusa Króla i św. Józefa w Dąbrowie Górniczej na tle dziejów miasta do 1918 roku** Autorzy: B. Krasnowolski Rok: 2003 DOI: 10.52204/np.2003.99.319-354 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6767/8200 > -- **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Gniezno 31 III-1 IV 2016** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2016 DOI: 10.52204/np.2016.125.327-334 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4634/4786 > SPOTKANIE KSIĘŻY PROFESORÓW I WYKŁADOWCÓW HISTORII **Kościół Bożego Ciała w Poznaniu. Późnośredniowieczne sanktuarium, jagiellońska fundacja. Historia i architektura** Autorzy: Andrzej Kusztelski Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.177-220 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.177-220 > -- **Kościół rzymskokatolicki w Polsce w świetle zarzutów – krytycznych uwag** Autorzy: Kazimierz Ogorzelec Rok: 2021 DOI: 10.25167/sth.2132 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/2132/3874 > Artykuł jest krytycznym spojrzeniem na dzisiejszy Kościół rzymskokatolicki w Polsce. Podjęto w nim próbę wskazania historycznych uwarunkowań (i roli w nich Kościoła rzymskokatolickiego) jako bardzo prawdopodobne przyczyny stanu i kształtu dzisiejszego Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce, w tym jakości wiary oraz charakteru polskiego katolicyzmu. Jest to studium historyczno-teologiczno-socjologiczne, którego metodologia oparta jest na krytycznej analizie historycznej: przyczynowo-skutkowej. W a **Church of the 21st-century** Autorzy: Katarzyna Szczerbowska Rok: 2012 > To the University of Beira Interior in Covilha & Silesian University of Technology in Gliwice, for the sympathy, assistance and the support shown. **Pierwszy kościół p. w. Królowej Polski** Autorzy: Czesław Skowron Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.391-394 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7647/7044 > - **The Archconfraternity of the Rosary in the Dominican Churches of Kraków. Piety and Patronage of the Arts** Autorzy: Krzysztof J. Czyżewski, M. Walczak Rok: 2019 DOI: 10.3986/AHAS.V23I2.7333 URL: https://ojs.zrc-sazu.si/ahas/article/download/7333/6837 > The essay deals with the artistic milieu of the Archconfraternity of the Rosary at the Dominican Holy Trinity Church in Kraków. Dominicans were zealous promoters of the rosary, and numerous Rosary brotherhoods were established, typically affiliated with Dominican churches. Therefore, it seems almost certain that in Kraków, as early as the 15th century, the Dominican Order of Preachers encouraged the formation of such a confraternity. Indirect evidence of this is preserved in the Convent’s Archiv **Miejsca pątnicze i ruch pielgrzymkowy w diecezji katowickiej** Autorzy: J. Pawlik Rok: 1975 DOI: 10.52204/np.1975.44.161-184 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6511/6914 > Przedmiotem artykułu jest krótki rys historyczny diecezjalnych sanktuariów maryjnych w diecezji katowickiej oraz odbywającego się do nich bardzo żywego ruchu pątniczego, w którym na pierwsze miejsce wysunęła się stanowa pielgrzymka mężczyzn i młodzieńców do Piekar. **Krakowskie kościoły karmelitańskie zbudowane na początku XX wieku** Autorzy: J. Wroński Rok: 2016 DOI: 10.15633/FHC.1265 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1265 > 1. Die Klosterkirche der unbeschuhten Karmelitinnen Zum Heiligen Josef. Ein glucklicher Auftakt und somit die charakteristische Einfuhrung in das 20. Jh. fur den Kirchenbau von Krakau war die Errichtung der Karmeliterinnen St. Josephs-Kirche an der Lobzowska-Strase 40, in der die Architekten (Tadeusz Stryjenski (1849-1943) - Projektant der Kirche und Franciszek Mączynski (1874-1947) - Ausfuhrer des Bauprojektes mit eigenen Verbesserungen) die historisch- eklektizistischen Formen d.h. die mittela **Dzieje instytucji diecezjalnych w Częstochowie (c.d.)** Autorzy: J. Związek Rok: 1999 DOI: 10.15633/FHC.1403 URL: https://doi.org/10.15633/fhc.1403 > The article presents the history of the parish of the Assumption of the Most Holy Virgin Mary and St Sigismund's parish in Czestochowa as well as the early years in the history of Czestochowa itself. **Zainteresowanie prof. Wojciecha Marii Bartla historią Kościoła** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2019 DOI: 10.15633/9788374387422.04 URL: http://bc.upjp2.edu.pl/Content/5165/J.%20Kopiec%20Zainteresowanie%20prof.%20Wojciecha%20rep.pdf > wychowania i wyksztacenia, majcy take szczcie realizowania swego yciowego programu w swoim rodzinnym, krlewskim miecie, owianym wspania przeszoci i bogactwem kultury, budowa bardzo konsekwentnie sw tosamo i poczucie wartoci. Wyrasta w klimacie "sielsko-anielskim", bowiem - **Dzieje parafii Pilica w okresie przedrozbiorowym** Autorzy: Henryk Błażkiewicz Rok: 1982 DOI: 10.52204/np.1982.57.171-210 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6566/7498 > -- **Wielokulturowe dziedzictwo materialne Katowic** Autorzy: Marta Chmielewska Rok: 2013 DOI: 10.18778/2300-0562.02.03 URL: http://hdl.handle.net/20.500.12128/19045 > Katowice, które w przeszłości były ośrodkiem wielokulturowym, zamieszkanym jednocześnie przez Ślązaków, Niemców, Żydów i Polaków, dziś są miastem jednonarodowym, a Polacy stanowią ponad 90% jego mieszkańców. Celem artykułu jest charakterystyka dziedzictwa materialnego pozostawionego w Katowicach przez ich dawnych mieszkańców pochodzenia niemieckiego i żydowskiego. W artykule nakreślono historię rozwoju miasta z uwypukleniem wpływu społeczności poszczególnych kultur na ówczesny charakter Katowic, **Materiały historyczne w biuletynie urzędowym Diecezji Opolskiej w latach 1945-1982** Autorzy: Jan Kopiec Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.7630 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/7630/6840 > - **Prymas Polski August Hlond o kandydatach na urząd pierwszego biskupa pomocniczego w Katowicach** Autorzy: Michał Kłakus Rok: 2021 DOI: 10.31261/ssht.2020.53.1.05 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/ssht/article/download/11480/9033 > Powstała w 1925 r. diecezja śląska (katowicka) należała do najludniejszych w Polsce. Jednak to nie liczba mieszkańców, ale złożoność problemów (duszpasterstwo niemieckie, zaangażowanie polityczne duchowieństwa, troska o wychowanie rodzin robotniczych w duchu chrześcijańskim) decydowała, iż już pięć lat po jej powstaniu biskup Arkadiusz Lisiecki wystąpił do papieża Piusa XI z prośbą o mianowanie biskupa pomocniczego. Niestety jego śmierć w 1930 r. przeszkodziła w realizacji tych planów. Z podobną **Kościół katolicki w Kartuskiem (1939-1945)** Autorzy: J. Walkusz Rok: 1988 DOI: 10.52204/np.1988.70.149-224 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6969/7760 > -- **Najstarsze bractwo różańcowe w Wadowicach 1616-1822** Autorzy: Tomasz Graff Rok: 2020 DOI: 10.12797/9788381383073 > THE OLDEST FRATERNITY OF THE ROSARY IN WADOWICE (1616-1822) This book describes the activity of the oldest Fraternity of the Rosary in Wadowice, which was established which was established in 1616 by the foundation of the burgher Jakub Wierczkowic. The Fraternity of the Rosary was an institution that gathered not only some of the inhabitants of this small city in Lesser Poland, but also people from neighboring communities who represented various states: the clergy, the nobility, and the common f **Jubileuszowe spotkanie sekcji historyków Kościoła w Polsce** Autorzy: M. Nabożny Rok: 2014 DOI: 10.52204/np.2014.121.275-277 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4697/4840 > Mino ju 50 lat, od kiedy regularnie odbywaj si spotkania historykw Kocioa w **Rec.: Aleksander Rogalski, Kościół katolicki na Śląsku. Studia nad dziejami diecezji wrocławskiej, Warszawa 1955** Autorzy: W. Urban Rok: 1957 DOI: 10.52204/np.1957.5.301-305 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7224/8309 > Studia T eologiczn e" w ydaw **Księgi bractwa różańcowego przy kościele św. Jakuba Apostoła w Tuchowie** Rok: 2023 DOI: 10.15633/9788383700076 URL: https://monografie.upjp2.edu.pl/wn/catalog/download/92/108/2551 > W ciągu wieków benedyktyni wnosili znaczący wkład w rozwój pobożności maryjnej w całym Kościele. Tak też działo się w Polsce, gdy prowadzili działalność misyjną, a potem utrwalali jej owoce. Każde opactwo benedyktyńskie troszczyło się o to, by za pośrednictwem jakiegoś szczególnego „miejsca świętego” – sanktuarium – utrwalać pobożność maryjną, kształtując w ten sposób autentycznego ducha wiary katolickiej. Opactwo tynieckie miało takie miejsce w Tuchowie, które posiada bogatą tradycję i pozostaj **Dzieje sporu o kościół i parafię św. Brygidy w Gdańsku (1957-1970)** Autorzy: Piotr Szczudłowski Rok: 1996 DOI: 10.52204/np.1996.85.319-350 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7386/7946 > -- **Spotkanie Historyków Kościoła w 800. rocznicę powstania Zakonu Franciszkańskiego (15-17 IV 2009)** Autorzy: Stanisław Cieślak Rok: 2009 DOI: 10.52204/np.2009.111.327-331 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4312/5031 > W 2009 roku spotkanie profesorów i wykładowców historii Kościoła odbyło się w murach Wyższego Seminarium Duchownego Prowincji Matki Bożej Anielskiej pw. św. Bonawentury w Krakowie-Bronowicach Wielkich. W programie spotkania znalazły się referaty poświęcone różnym aspektom dziejów i charyzmatu zakonu franciszkańskiego. **Sprawozdanie z ogólnopolskiej konferencji Obraz powstań śląskich i plebiscytu w edukacji, historiografii, kulturze i przestrzeni publicznej** Autorzy: Aleksandra Kłos-Skrzypczak Rok: 2020 DOI: 10.31261/ssht.2019.52.2.21 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/ssht/article/download/9969/7758 > Uniwersytet lski w katowicach Wydzia Teologiczny Sprawozdanie z oglnopolskiej konferencji Obraz powsta lskich i plebiscytu w edukacji, **Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP na warszawskim Kole** Autorzy: A. Lis Rok: 2000 DOI: 10.52204/np.2000.94.353-392 URL: http://dx.doi.org/10.52204/np.2000.94.353-392 > -- **Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP w Siedlcach** Autorzy: Urszula Pietrykowska Rok: 1985 DOI: 10.52204/np.1985.64.87-111 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6810/7683 > -- **Kościół Polskokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej. Perspektywa historyczna, teologiczna i ekumeniczna** Autorzy: Paweł Rabczyński Rok: 2024 DOI: 10.18290/rt2024.4 URL: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rt/article/download/1360/921 > Celem niniejszego artykułu jest syntetyczne przedstawienie Kościoła Polskokatolickiego w RP z perspektywy historycznej, teologicznej i ekumenicznej. Podstawowym źródłem opracowania są studia historyczne i teologiczne dotyczące Kościoła Polskokatolickiego oraz opublikowane materiały z prac zespołów rzymskokatolickiego i polskokatolickiego, będące owocem prowadzonego dialogu ekumenicznego. Eksplikacji tytułowej problematyki posłuży metoda historyczno-syntetyczna. We współczesnym świecie, naznaczon **Problematyka historyczna kultu maryjnego** Autorzy: K. Górski Rok: 1961 DOI: 10.52204/np.1961.13.245-252 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7742/7081 > x **Wybór dokumentów sanktuarium maryjnego w Czarnej** Autorzy: Stanisław Tylus Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8998 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/8998/7568 > - **Parafia Pilica w latach niewoli narodowej** Autorzy: Henryk Błażkiewicz Rok: 1983 DOI: 10.52204/np.1983.59.255-271 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6705/7507 > -- **Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego w Grodnie. Bryła architektoniczna i wystrój wnętrza** Autorzy: Witalij Bohatyrewicz Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.11952 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/11952/10422 > Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego, stanowi główny akcent architektoniczny miasta Grodna. Historia tego zabytku architektury liczy ponad trzysta lat. 15 grudnia 1990 roku papież Jan Paweł II nadał tej świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Od 1991 roku kościół pojezuicki pełni funkcje katedry diecezji grodzieńskiej. Kamień węgielny kościoła jezuitów został poświęcony przez biskupa Mikołaja Słupskiego 21 czerwca roku 1678. Konsekracja odbyła się 6 grudnia 1705 roku. Dokonał jej biskup chełmiński Te **Spotkanie księży profesorów i wykładowców historii Kościoła, Opactwo Benedyktynów w Tyńcu, 23-25 IV 2019 r.** Autorzy: Stanisław Cieślak SJ Rok: 2019 DOI: 10.52204/np.2019.131.283-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/3889/4339 > Gospodarzem zjazdu historyków Kościoła w 2019 było malow-niczo położone nad Wisłą benedyktyńskie opactwo w Tyńcu. Wybór miejsca spotkania był dobrze przemyślany. W 2019 roku benedyktyni obchodzą 975-lecie fundacji opactwa w Tyńcu oraz 80. rocznicę odnowy benedyktynów polskich. **Kanon formy architektonicznej w kościele katolickim : tradycja i współczesność architektury sakrum** Autorzy: A. Szymski Rok: 2000 > Wyd. 2 popr. ; Prace Naukowe Politechniki Szczecinskiej, Nr 496=Prace Instytutu Architektury i Planowania Przestrzennego Nr 36 **Najświętsza Maryja Panna jako patronka kościołów parafialnych w archidiakonacie sądeckim, wojnickim i prepozyturze tarnowskiej (do końca XVI w.),** Autorzy: Bolesław Kumor Rok: 1959 DOI: 10.52204/np.1959.9.357-367 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7644/7041 > -- **Studia nad wewnętrznymi dziejami kościelnymi w Małopolsce na schyłku XVI wieku** Autorzy: H. E. Wyczawski Rok: 2020 DOI: 10.21697/pk.1964.7.1-2.03 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/pk/article/download/5100/4653 > w racaa do Kocioa, a R adziw i, sam urodzony i w ychow any w kaw inim ie, uspokaja um ysy pokojow sw dziaalno **Słowo wstępne** Autorzy: Henryk Bednorz Rok: 1975 DOI: 10.52204/np.1975.44.5-7 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6506/6922 > Z okazji pięćdziesięciolecia istnienia diecezji katowickiej przygotowano okolicznościowy tom „Naszej Przeszłości”. W słowie wstępnym ordynariusz diecezji katowickiej Henryk Bednorz podziękował wszystkim autorom artykułów za przybliżenie różnych wycinków życia katolickiego na Śląsku Górnym i Cieszyńskim. **Teologiczna interpretacja fenomenu „męskiego różańca”** Autorzy: Tomasz Kołodziej Rok: 2023 DOI: 10.52097/rs.2022.297-313 URL: https://ojs.academicon.pl/rs/article/download/6159/6670 > nicjatywa „Męskiego Różańca” zapoczątkowana w 2018 roku przyciąga dużą liczbę mężczyzn i wpisuje się w trend ożywienia w Kościele katolickim męskiej duchowości. Wydarzenie to odbywa się regularnie w pierwsze soboty miesiąca w różnych miastach w Polsce i poza jej granicami. Jest odpowiedzią na wezwanie Maryi, która w Fatimie wzywała do odprawiania nabożeństwa pięciu pierwszych sobót miesiąca. W inicjatywie „Męskiego Różańca” biorą udział wyłącznie mężczyźni. Nabożeństwo to ma także ciekawą formę, **[Recenzja]: Kościół pobrygidkowski w Lublinie. Dawniej i dziś. Historia wciąż żywa. Lublin 2021, Kościół Rektoralny pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w Lublinie, Powizytkowski Ośrodek Kultury w Lublinie, ss. 196, ISBN 978-83- 922664-3-3** Autorzy: J. Flaga Rok: 2022 DOI: 10.31743/abmk.13675 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13675/12460 > Recenzja **Aleksandra Skrzypietz, Stanisław Jujeczka, Maria Klementyna Sobieska, królowa i Służebnica Boża, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2022. 534 pp. ISBN 978-83-226-4207-8** Autorzy: Mindaugas Šapoka Rok: 2024 DOI: 10.30965/25386565-02801009 > "Aleksandra Skrzypietz, Stanisław Jujeczka, Maria Klementyna Sobieska, królowa i Służebnica Boża, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2022. 534 pp. ISBN 978-83-226-4207-8" published on 22 Nov 2024 by Brill | Schöningh. **The lamented Coronation of Virgin Mary by Włodzimierz Tetmajer in the Cathedral Church in Sosnowiec** Autorzy: Paweł Pencakowski Rok: 2024 DOI: 10.4467/25453882mod.24.008.20665 URL: https://doi.org/10.4467/25453882mod.24.008.20665 > The text presents significant and previously overlooked aspects of the iconographic program of the Young Poland-era mural decoration by Kraków painters Włodzimierz Tetmajer and Henryk Uziembło in the Church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Sosnowiec. The murals were created in the main city of the Silesian- Dąbrowa Basin during the turbulent years of 1904–1906. An analysis of the program’s elements indicates that the depiction of the Coronation of Mary at the center of the church **Mała prehistoria zakopiańskiej parafii** Autorzy: Jan Kracik Rok: 1993 DOI: 10.52204/np.1993.79.279-294 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7213/7874 > -- **„Kiedy stworzyło się tu źródło apostolskie…”** Autorzy: M. Widera Rok: 2025 DOI: 10.25167/sth.5930 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/5930/5360 > Funkcjonowani e diecezji, a od 1992 r. – archidiecezji częstochowskiej przypadło na ważne okresy historyczne, obejmujące dwudziestolecie międzywojenne, II wojnę światową, Polską Rzeczpospolitą Ludową i tworzenie demokratycznego społeczeństwa integrującego się z krajami Europy Zachodniej. Przemianom politycznym i społecznym towarzyszył silny wzrost zaangażowania religijnego wiernych, którzy włączali się w rozwój struktur parafialnych oraz instytucji i wspólnot diecezjalnych. Pogłębianiu religijno **Architectural history of the church in Kowalow from its foundation to the end of World War II** Autorzy: Wojciech Zachariasz Rok: 2025 DOI: 10.18276/sp.2025.35-11 URL: https://wnus.usz.edu.pl/sp/file/article/view/21514.pdf > Kościół w Kowalowie jest jednym z najstarszych i najcenniejszych zabytków sakralnych na Ziemi Lubuskiej, którego początki sięgają XIII wieku. Jego budowa rozpoczęła się od wzniesienia prezbiterium, stanowiącego najstarszą część świątyni. W XIV wieku dokonano rozbudowy, obejmującej dodanie nawy oraz części zachodniej, co nadało budowli bardziej okazały charakter. Początkowo kościół służył wiernym wyznania katolickiego, jednak wraz z nadejściem reformacji w XVI wieku został przekształcony w zbór p **Kwerenda historyczna do kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba apostoła w Szadku** Autorzy: J. Szymczak Rok: 2015 DOI: 10.18778/1643-0700.15.01 URL: http://hdl.handle.net/11089/13463 > Zniszczony przez Krzyżaków w 1331 r. kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła został szybko odbudowany, zapewne w wersji drewnianej. Konsekrowano go już po 4 latach w 1335 r. W nadanej mu wówczas postaci przetrwał nieco ponad 100 lat, gdyż w latach 1438–1448 nastąpiła budowa kościoła murowanego. W 1451 r. został ozdobiony malowidłami Jana z Wrocławia. W latach 1481–1487 trwały prace wokół bryły kościoła. W 1551 r. proboszcz ks. Rafał Wargawski pokrył da **Udział Kościoła w odbudowie niepodległej Polski** Autorzy: J. Dębiński Rok: 2022 DOI: 10.56583/frp.1804 URL: https://czaz.akademiazamojska.edu.pl/index.php/frp/article/download/1804/1833 > ) as well as in Upper Silesia and Cieszyn Silesia. The entire nation was involved in regaining independence, but the Catholic Church was a part that played a special role in that process. **R. Marek, Kościół rzymskokatolicki wobec ziem zachodnich i północnych** Autorzy: J. Wisłocki Rok: 1978 DOI: 10.14746/cph.1978.30.2.25 URL: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/cph/article/download/50518/40802 > Recenzja: Ryszard Marek, Kościół rzymskokatolicki wobec ziem zachodnich i północnych. Warszawa 1976, PWN, ss. 358. **Funkcje świątyni katolickiej w świetle teologii, liturgii i tradycji** Autorzy: Franciszek Małaczyński Rok: 1984 DOI: 10.21906/RBL.1302 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/1302/1394 > - **Atlas historyczny miast Polskich** Autorzy: R. Golba, A. Pilarska, E. Okoń Rok: 2016 > in **Ogólnopolska konferencja naukowa Archiwa kościelne w niepodległej Polsce. Łódź, 14-16 października 2019 roku** Autorzy: A. Hamryszczak Rok: 2019 DOI: 10.31743/abmk.2019.112.31 URL: http://www.abmk.kul.pl/files/166/inf_hamryszczak_lodz.indd.pdf > - **Red. Henryk Olszar, Aleksandra Kłos-Skrzypczak. 2020. Leksykon Panteonu Górnośląskiego (Studia i Materiały Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach 94). Katowice: Księgarnia św. Jacka, s. 1056. ISBN 978-83-8099-122-4; 978-83-8099-123-1.** Autorzy: P. Górecki Rok: 2021 DOI: 10.25167/sth.4564 URL: https://czasopisma.uni.opole.pl/index.php/sth/article/download/4564/3979 > Ziemia śląska, ale także i cała Polska znajduje się w ważnym okresie dziejowym.Współcześni pragną upamiętnić wydarzenia sprzed 100 lat, tj.z czasu zrywu narodowościowego po I wojnie światowej, który zaowocował trzema powstaniami śląskimi i plebiscytem.W ich następstwie część Górnego Śląska weszła w 1922 r. w skład odrodzonej Polski.Od kilku już lat środowiska naukowe prowadzą wzmożone prace, poprzez które pragną **Stylistyka i symbolika współczesnych obiektów sakralnych archidiecezji częstochowskiej** Autorzy: A. Repelewicz Rok: 2023 DOI: 10.35765/rfi.2023.2903.6 URL: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/rfi/article/download/2977/2422 > Kościoły katolickie wybudowane na terenie archidiecezji częstochowskiej od roku 1945 do współczesności cechuje duża różnorodność stylistyczna. Celem pracy jest przedstawienie rozwoju form i stylistyki obiektów sakralnych we wskazanym okresie. Praca powstała w wyniku badań własnych autorki przeprowadzonych na obszarze archidiecezji częstochowskiej. Obiekty sakralne powstające zaraz po II wojnie światowej realizowane były w dwóch różnych konwencjach estetycznych. Wznoszono kościoły o charakterze z **Kościelne początki Tarnowa** Autorzy: L. Poniewozik Rok: 2021 DOI: 10.31743/abmk.12007 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12007/10478 > Tarnw to **Kościół katolicki w Polsce pod rządami komunistów** Autorzy: Bożena Bankowicz Rok: 2021 DOI: 10.12797/politeja.13.2016.45.14 URL: https://journals.akademicka.pl/politeja/article/download/2104/2187 > Catholic Church in Poland under the rule of communists After the Second World War in Poland was established communist regime. Polish Catholic Church has found in a difficult situation, because official ideology of state became atheistic Marxism‑Leninism. Formal principles of separation between state and Church, freedom of conscience and religion became a facade hiding the atheistic program of regime and its will of rooting out of religion and Church from society. It was already in September 194 **Kościół katedralny p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie (1887-1891): finansowe aspekty powstania w świetle źródeł archiwalnych** Autorzy: Lubow Żwanko Rok: 2025 DOI: 10.31743/abmk.17980 URL: https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/17980/16914 > W artykule przedstawiono historię budowy kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie, który wzniesiono w latach 1887-1891. Od 2002 roku świątynia pełni funkcję katedry diecezji charkowsko-zaporoskiej. W XIX wieku był to jedyny kościół dla katolików, w którym gromadzili się licznie Polacy, z różnych warstw społecznych (m.in. żołnierze armii carskiej). Badania naukowe oparto na dokumentacji archiwalnej przechowywanej w Państwowym Archiwum Obwodu Charkowskiego. Kościół powstał w **Analysis of the impact of longwall mining on sacred historic building** Autorzy: L. Florkowska Rok: 2013 > A b s t r a c t This paper presents an analysis of the impact of longwall mining on the Saint Wawrzyniec and Antoni’s church, located in the area of Upper Silesia (Wirek - Ruda Śląska). That century old historical monument has been exposed to mining influ ences since it was erected. For 40 years the structure, its protective slab and nearby area have all been under geodetic obser vations. Based on data obtained over the course of those observations, an analysis was carried out of how mining the **Współczesna architektura sakralna Kościoła katolickiego – przestrzeń Eucharystii w środowisku kulturowym** Autorzy: J. Rabiej Rok: 2018 DOI: 10.21906/rbl.3605 URL: https://rbl.ptt.net.pl/index.php/RBL/article/download/3605/3737 > Fenomen architektury sakralnej Kościoła katolickiego wynika z jej integralnego wkomponowania w ewoluujący kontekst kulturowy. Postulaty Soboru Watykańskiego II dotyczące budowli sakralnych akcentują ich „otwarcie” na wymiar społeczny środowiska, w jakim są sytuowane. Takie ujęcie reguł odnoszących się do twórczości w zakresie architektury sakralnej tłumaczy brak uzasadnienia dla tworzenia arbitralnego wzorca – ideału – kanonu kościoła katolickiego. Różnorodność architektury współczesnych zespołó **Henryk Dominiczak, Organy Bezpieczeństwa PRL w walce z Kościołem katolickim 1944-1990. W świetle dokumentów MSW, Warszawa 2000** Autorzy: Robert Murzyn Rok: 2002 DOI: 10.15633/FHC.1351 URL: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/foliahistoricacracoviensia/article/download/1351/1249 > Review: Henryk Dominiczak, Security Organs o f the Communist Poland in the warfare with Catholic Church in the light o f documents o f Ministry o f the Security and Interior , Warszawa 2000 **Próby mianowania bp. Józefa Gawliny ordynariuszem w Katowicach (1948) w świetle materiałów z Archiwum Historycznego Sekretariatu Stanu** Autorzy: Michał Kłakus Rok: 2025 DOI: 10.31261/ssht.2024.57.1.01 URL: https://journals.us.edu.pl/index.php/ssht/article/download/15787/13984 > W pierwszych miesiącach po zakończeniu II wojny światowej część biskupów polskich wspierała nowe władze w procesie odbudowy kraju. Do grupy tej należał biskup katowicki Stanisław Adamski. O jego inicjatywach podejmowanych w tych kierunku był informowany Watykański Sekretariat Stanu. W Rzymie uważano go za skłonnego do współpracy z komunistycznymi władzami. W maju 1947 r. bp Adamski uległ częściowemuparaliżowi po przebytym udarze. Na jego miejsce Stolica Apostolska zamierzała powołać dotychczasow **Biskup Teofil Bromboszcz (1886-1937). Pierwszy sufragan diecezji katowickiej** Autorzy: Józef Bańka Rok: 1966 DOI: 10.52204/np.1966.23.279-311 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/6351/6634 > Praca niniejsza jest pierwszą publikacją o bpie Teofilu Bromboszczu. Aktualność zarysu biograficznego o Bromboszczu polega na tym, ze działalność jego była ściśle związana z problematyką Śląska w okresach dla niego przełomowych. Takimi okresami w dziejach Śląska były bez wątpienia lata plebiscytu i powstań (1919— 1922) oraz okres międzywojenny (1929— 1939). **Architektoniczna dominanta sakralna kościoła Matki Bożej Częstochowskiej w Knurowie** Autorzy: M. Bogdan Rok: 2022 DOI: 10.5604/01.3001.0016.0561 > Artykuł przedstawia obraz posoborowej architektury sakralnej kościoła Matki Bożej Częstochowskiej wzniesionego jednocześnie z kompleksem sakralnym w Knurowie w latach 1980–1986 według projektu prof. arch. Adama Lisika. Metodyka badawcza prezentowana w artykule oprócz ustawodawstwa kościelnego głównie uwzględnia publikacje autora koncepcji knurowskiego kościoła. Nawiązując do aspektu historycznego i definiując Knurów jako nowe miejsce dla parafii oraz jej kościoła, prezentuje się uwarunkowania st **Z dziejów domu świętej Notburgi w Raciborzu należącego do Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej (1886-2011)** Autorzy: P. Stefaniak Rok: 2011 DOI: 10.52204/np.2011.115.183-219 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/4201/4907 > Na przestrzeni 125 lat historii Dom św. Notburgi zmienił charakter swojej działalności, ale zawsze był miejscem realizacji powołania sióstr. Fenomen istnienia Domu Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej na Górnym Śląsku polega na tym, że dom ten istnieje niezależnie od zawirowań politycznych i zmian granic państwowych. Dochody z tego domu w dużej mierze czerpali Ślązacy, Niemcy (do II wojny światowej) i Polacy. Dom św. Notburgi w Raciborzu ma szczególne znaczenie społeczne i religijne i zasługuj **Wątki cysterskie w ikonografii ołtarzy w kaplicach bocznych kościoła w Byszewie** Autorzy: Bogna Derkowska-Kostkowska Rok: 2001 DOI: 10.52204/np.2001.96.365-385 URL: https://ojs.academicon.pl/np/article/download/7926/8128 > Wnętrze kościoła parafialnego Świętej Trójcy w Byszewie, a zwłaszcza ołtarze z kaplic (jeden po północnej stronie został poświęcony w 1762 roku, drugi po południowej stronie w 1776 roku) ze swoją ikonografią i nawiązaniami do zakonu cysterskiego, zainspirowały napisanie tego artykułu. Opierając się na analizie różnych motywów reprezentacyjnych i dekoracyjnych, artykuł łączy fakty historyczne z komentarzem interpretacyjnym. Chociaż oba ołtarze, będące częścią pierwotnego projektu, są współczesne **Dwa kościoły. Budownictwo kultowe w międzywojennych Niemczech jako przestrzeń modernistycznych eksperymentów** Autorzy: R. Makała Rok: 2020 DOI: 10.26881/PORTA.2020.19.17 URL: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/portaaurea/article/download/5186/4662 > The time between WW I and II was a period of intensive development of church architecture in Germany. In the new situation after the defeat in WW I on the wave of Christian renewal movements, the concept of the church as a building corresponding to its functions, as an object expressing the character of religion and the vision of a congregation as a community in modern society was re -formulated. The dynamically developing church architecture was an area of intense experiments (especially in the **History of Church Design in Olszyna Lubanska** Autorzy: Aleksandra, Repelewicz, Zbigniew, Madurowicz Rok: 2016 DOI: 10.17265/1934-7359/2016.08.004 URL: http://www.davidpublisher.com/Public/uploads/Contribute/57bfa9fdc2e39.pdf > The history of the design of St. Joseph the Betrothed church in Olszyna Lubańska is presented in the paper. The first design of the church was drawn up by a local master builder in 1889 but was given such a poor evaluation by a firm of architects in Berlin that a new project had to be commissioned. The technical opinion on the design is analysed in the paper: both projects are discussed and some of the drawings from the projects are presented. The text of the expert evaluation and the draft of t **Sztuka potrydencka na Śląsku na przykładzie kościoła św. św. Stanisława i Wacława w Świdnicy. Założenia teoretyczne i praktyka artystyczna** Autorzy: M. Głowacki Rok: 2008 DOI: 10.18778/0208-6050.83.02 URL: https://czasopisma.uni.lodz.pl/historica/article/download/19799/19287 > „After Trident Council art” term refers to the sacral artistic realizations which originated after the Trident Council (1545-1563). Generally, the foundations of this art were formulated during the last (XXVth) session of the Council (3-4 December 1563) in the decree entitled De invocatione, veneratione el reliqvis sanctorum, et sacris imaginibus. Because the decree did not give answer to many very important questions for artists, which were born during the artistic practice, detailed solutions **Biskupi katowiccy o świętowaniu niedzieli podczas pielgrzymek stanowych do Piekar Śląskich po II wojnie światowej** Autorzy: Daniel Szlachta Rok: 2021 DOI: 10.15633/sts.4180 URL: https://czasopisma.upjp2.edu.pl/studiasandomierskie/article/download/4180/4048 > Ważnym zagadnieniem wymagającym omówienia jest wątek świętowania niedzieli jako dnia Pańskiego. Wbrew pozorom temat ten nie stracił na aktualności, dlatego też podjęto próbę opracowania uwzględniającą nauczanie biskupów podczas pielgrzymek do Piekar Śląskich. Należą do nich pielgrzymki stanowe mężczyzn i młodzieńców odbywające się w ostatnią niedzielę maja oraz pielgrzymki kobiet i panien organizowane w niedzielę po 15 sierpnia. Temat sakralnego charakteru niedzieli poruszali kolejni biskupi kat **Kościół polski w Budapeszcie "Małym Rapperswil"** Autorzy: Maciej Józefowicz Rok: 2020 DOI: 10.31743/abmk.8666 URL: https://czasopisma.kul.pl/abmk/article/download/8666/7418 > - **Pomiędzy tradycją zakonu a tradycją rodu – treści ideowe fasady kościoła Benedyktynek pw. św. Katarzyny w Wilnie** Autorzy: A. Czyż Rok: 2019 DOI: 10.21697/an.7063 URL: https://czasopisma.uksw.edu.pl/index.php/an/article/download/7063/6325 > ABSTRAKT Sprowadzone do Wilna między 1616 a 1618 r. benedyktynki utworzyły niewielką i skromnie uposażoną wspólnotę. Ich sytuacja zmieniła się w 1692 r., kiedy to dzięki bogatym zapisom Feliksa Jana Paca mogły wystawić murowany kościół konsekrowany w 1703 r. Hojność podkomorzego litewskiego nie była przypadkowa, bowiem do wileńskich benedyktynek wstąpiły jego córki Sybilla i Anna, jedyne potomstwo jakie po sobiepozostawił. Z nich szczególne znaczenie dla dziejów klasztoru miała Sybilla (Magdale

[object Object]